We hebben 199 gasten online

Recensie 'Een rechter in Auschwitz' Kevin Prenger

Gepost in Recensies

een rechter in Auschwitz Kevin Prenger

Met recht kan dit boek een opmerkelijk boek worden genoemd. In dit boek wordt SS-rechter Konrad Morgen beschreven en zijn strijd tegen corruptie en 'illegale' moorden in de concentratiekampen. In eerste instantie denk je als lezer: lees ik dat nu wel goed? 'Illegale' moorden in de concentratiekampen. Waren de andere manieren van het ter dood brengen van veel concentratiekampslachtoffers dan legaal te noemen. En hoe komt iemand er toe onderzoek te doen naar de dagelijkse praktijk van een SS-rechter. Bestond dat echt. Inderdaad dat bestond echt blijkt uit het minutieuze onderzoek dat Kevin Prenger heeft beschreven. Want zoals blijkt waren er veel kampbewakers die zich massaal schuldig maakte aan diefstal en corruptie. Door de uitvoering van de Endlösung stapelden de goederen zich op en de gelegenheid maakte de dief. Maar dat niet alleen. Uit onderzoek blijkt dat functionarissen ook uit persoonlijke rancune mensen ombrachten. In feite waren er dus individuen die los van de nationaal-socialistische uitspattingen er zelf ook niet voor terugschrokken uit eigener beweging te moorden.

Maar een SS-rechter die zijn collega's voor het gerecht bracht? En hoe stond Konrad Morgen zelf tegenover het feit dat er miljoenen mensen op fabrieksmatige wijze werden omgebracht? Het beeld wordt door Morgen zelf in Neurenberg geschetst dat hij er alles aan heeft gedaan om de Endlösung te dwarsbomen. Maar daar was hij toch de onbetekenend voor. Daarmee wekt hij eerder de indruk zichzelf van medeschuld vrij te willen pleiten. Het stelt zelfs dat: 'het moordsysteem ernstig aan het wankelen werd gebracht'. Waarmee hij doelt op het feit dat de sluiting van Belzec, Treblinka en Sobibor toch maar werd bewerkstelligd. Maar Prenger stelt terecht dat de huiveringwekkende reden daarvan lag in het feit dat vrijwel alle Joden uit het Generaal Gouvernement uitgeroeid waren en Action Reinhard daarmee was beëindigd. Rechtspreken in nazi-Duitsland moet niet los worden gezien van het feit dat er geen sprake was van een onafhankelijke rechtspraak. Een SS-rechter spak dan ook alleen recht uit naam van de Nazi-ideologie. Na de oorlog moest Morgen zich natuurlijk verantwoorden voor zijn daden. Maar  hij noemt zichzelf dan maar een administrateur. Daarentegen was Morgen heel goed op de hoogte en had grondige kennis van hetgeen zich in de vernietigingskampen afspeelde. Toch onder invloed van de Koude Oorlog ontspringt Konrad Morgen de gevolgen van zijn SS-lidmaatschap en wordt uiteindelijk als meeloper geclassificeerd, omdat hij zich strikt zou hebben gehouden aan de wet. "Hij heeft daarbij de ethiek van een waarheid zoekende rechter tot het uiterste nagevolgd en de plicht van een nauwgezette vertegenwoordiger van het recht vervuld'. (..). Prenger beschrijft dat Morgen zich later alsnog opnieuw voor zijn handelen moest verantwoorden in het kader van de wet ter afsluiting van de politieke bevrijding. De rechtbank deed op 27 november uitspraak en was van mening dat Morgen geen leidende rol binnen de 'algemeine' SS en de Waffen SS had gespeeld. Ook zijn werk als SS-rechter werd niet als belastend beschouwd, omdat SS-gerechtshoven niet vergelijkbaar waren met partijgerechtshoven, maar met militaire rechtbanken van de Wehrmacht, die het algemene oorlogsstrafrecht aanhielden.Terecht stelt Prenger dat hier sprake is van een dubieuze conclusie, gezien de onderworpenheid van de gerechtshoven aan Himmler en het nationaal-socialistische systeem.

Titel: Een rechter in Auschwitz'\.

Auteur: Kevin Prenger.

Uitgeverij: Bravenewbooks ISBN 9789402154825 €