Bezoek aan Krakow
Foto genomen in Wavel burcht op weg naar Koninklijk paleis en Kathedraal
Donderdag 22 juli 2010
Vandaag een autorit van Dresden naar Krakow een tocht van 520 km. Het eerste wat opviel was dat de autobahn, waar we over honderden km onze weg vonden, tot stand was gekomen met behulp van subsidie van de EU. Je vraagt je daarbij wel af hoe de toestand van de wegen er daarvoor dan wel uitzagen. De voorzieningen echter met betrekking tot autobahn tankstations staan hier echter nog in de kinderschoenen. Je krijgt de keuze om 5 km van de autobahn af te gaan om te tanken, terwijl het volgende tankstation zo’n 130 km verder schijnt te zijn. Goede raad is duur dus toch maar van de autobahn af. Je waant je meteen begin jaren zestig dus dan ook maar cash afrekenen.
De tweede helft van de reis naar Krakow is alles echter wel perfect in orde inclusief tankstations en andere voorzieningen. Na een aantal tussenstops, het was 35 Celsius, werd Krakow bereikt. Alleen duurde het meer dan een half uur om Krakow binnen te rijden in verband met wegwerkzaamheden.
Doel was hotel Park Inn gelegen aan Monte Cassino. Vanuit de hotelkamer keek je rechtsreeks op de Wavel Burcht. zie foto burcht
Na een rustpauze stond een eerste verkenning van Krakow op het programma. Het eerste wat opviel was het grote aantal toeristen dat overal rondliep. Hoe dichter het centrale marktplein genaderd werd hoe drukker het werd. Aangekomen op het plein bleek dat er prachtige oude huizen te bewonderen waren maar dat het plein ook een gigantische meltpot was. De 108 meter lange lakenhal wordt gerestaureerd.
Krakow Lakenhal
Daarnaast krioelde het van allerlei marktkramen die het mooie van het marktplein gedeeltelijk teniet deden. Daarnaast constateerde ik dat Krakow zeer veel oude huizen heeft, maar dat het onderhoud ervan veel te wensen overlaat. Een groot verschil met Dresden. Ook de wegen waren in slechte staat en het openbaar vervoer deed al een aantal jaren dienst zo te zien. Dat alles heeft natuurlijk alles te maken met een tekort aan geld.
Na de verzorging van de inwendige mens was een wandeling in de oude binnenstad geen slechte keus, o.a. langs het museum van kardinaal Karl Woitilla, de latere Paus Johannes Paulus de II, de Wavel burcht en de Wesa.
Morgen staat een bezoek aan Auschwitz op het programma.
Vrijdag 23 juli 2010
Auschwitz ligt ongeveer 70 km van Krakow. Naast Auschwitz waren er nog meer Duitse vernietigingskampen in Polen zoals Belsec, Sobibor (waar 33.000 Nederlandse joden zijn omgebracht), Treblinka, Majdanek en Chelmno. Auschwitz zou echter uitgroeien tot het grootste vernietigingskamp van de Nazi’s in Wereldoorlog II.
Sinds februari 2010 houd ik me intensief bezig met de uitwerking van de Endlösung in de provincie Limburg. Uit mijn daartoe aangelegde database van de Joodse slachtoffers, blijkt dat de helft van de joodse slachtoffers zijn omgekomen in Auschwitz. Van de 886 slachtoffers zijn er niet minder dan 446 in Auschwitz vermoord. Vooral aan hen moest ik die dag denken.
Het lag in de bedoeling om zelfstandig Auschwitz te bezoeken maar in de praktijk krijgt men daar de kans niet voor. Men wordt verplicht zich aan te sluiten bij een groep. Kosten 34 sln p.p. Daarvan wordt o.a de gids van betaald.
De gids gaf een duidelijk inzicht in datgene dat zich tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft afgespeeld in Auschwitz.
foto Auschwitsch I
De nadruk werd vooral gelegd op het feit dat Auschwitz oorspronkelijk ontstond als concentratiekamp, nadat de Duitsers op 1 september 1939 Polen waren binnengevallen en de Russen 14 dagen later. Dat was naar aanleiding van een geheime clausule in het niet-aanvalsverdrag tussen Rusland en Nazi-Duitsland (ook wel genoemd het Von Ribbentrop-Molotow pact). In die geheime clausule verdeelden Rusland en Nazi-Duitsland Polen onder elkaar.
Waar we eerst een bezoek aan brachten was het Auschwitz Museum, Auschwitz I genoemd. Daarnaast is er ook nog Auschwitz-Birkenau, ook wel Auschwitz II genoemd. Van Auschwitz III, ook wel BUNA genoemd, is niets meer over.
Auschwitz I bestaat voornamelijk uit stenen gebouwen, waar de gevangenen onder onmenselijke omstandigheden werden vastgehouden. Oorspronkelijk waren deze gebouwen voor de oorlog bestemd als kazerne voor Poolse soldaten. In eerste instantie waren het dus Polen die hier werden opgesloten, vernederd, geknecht en uiteindelijk omkwamen. Dat waren in eerste instantie vooral politieke gevangenen.
De locatie van Auschwitz en de geisoleerde ligging vergemakkelijkte het transport. Auschwitz werd bestuurd en onderhouden uit het budget van de Duitse staat.
foto’s crematorium Auschwitz I
Op 14 juni 1940 stuurden de nazi’s het eerste transport met 728 Poolse gevangenen. Zo’n 70.000 Poolse gevangenen zouden uiteindelijk omkomen.
In 1941 begon de SS met de uitbreiding van Auschwitz en de bouw van het tweede kamp Auschwitz-Birkenau. Ook het derde kamp werd gebouwd, de zogenaamde BUMA, in de nabijheid van de chemische industrie van I.G. Farben.
Na de Wanseeconferentie, waar nazi-Duitsland in Jan. 1942 besloot tot de ‘definitieve oplossing van het Joodse vraagstuk’ lees… de definitieve vernietiging van alle in Europa levende Joden. Dus ook uit die landen die niet onder Duits bestuur stonden. Daartoe moest men wel een humanere manier vinden. Dat moet men zo verstaan: niet voor degenen die het moesten ondergaan, maar voor diegenen die het moesten uitvoeren.
Alleen al in Auschwitz werden niet minder dan 1,1 miljoen joden vermoord, de meeste door vergassing in de gaskamers. De omvang van Auschwitz-Birkenau geeft enigszins een idee van wat zich daar moet hebben afgespeeld. De barakken die er nu nog staan geven daar een indruk van. Een aantal barakken worden met subsidie van de EU geconserveerd.
Lopend over ‘Die Rampe’ naar de ruines van de crematoria kwamen er bij mij allerlei gedachten op. Ik moest denken aan Max Moszkowicz die in een t.v. uitzending uit 1995 vertelde hoe hij als jongen een appel kreeg van een meisje dat verbleef in het vrouwenkamp. Na de oorlog, die Max als enige van zijn familie overleefde, had hij nog nog naar enig levensteken van het meisje gezocht, tevergeefs.
Toen in de Sanitätsbarak nog een foto werd gemaakt, stond daar ook een jonge echtpaar met een baby in een kinderwagen.
zie foto, 
Een nieuw leven op de plek die ook wel de hel op aarde werd genoemd.
En wat gaat er door de Joodse jongens en meiden heen die in groepen, getooid met de Israëlische vlag, door Auschwitz en Auschwitz-Birkenau lopen.
Te veel indrukken om weer te geven. Al met al een dag die onuitwisbaar in mijn geheugen gegrift zal blijven. En wat een waanzin dat de ene mens, of het ene volk, zich boven de andere verheven voelt. Tot wat dit kan uitgroeien is wel gebleken in Auschwitz.
Zaterdag 24 juli 2010
Vandaag de laatste dag in Krakaw. Zoals altijd dienen er keuzes te worden gemaakt. De dag begint met een bezoek aan de Wavel burcht, dat duidelijk vanuit het hotel te zien is. Het kasteel zou uitgroeien binnen de walmuren (de omwalling is 28 meter hoog) tot de verblijfplaats van Poolse koningen. Van Wladislow de Korte (1306-1333) die zou worden opgevolgd door 35 koningen tot in de 17e eeuw.
Al deze koningen gebruikten het kasteel als hun residentie. En elke koning bracht zijn eigen accenten aan in de bouwwerken.Toen de hoofdstad van Polen in 1596 overging van Krakow naar Warschau begon er echter verval op te treden. De Oostenrjjkers die Polen veroverden gebruikten het als een militair ziekenhuis en sloopten zelfs gebouwen en kerken. Met behulp van de EU wordt er werd er ook hier veel gerestaureerd.
De binnnenplaats van het Koninklijke paleis is een juweeltje van Italiaanse Renaissancistische architectuur. Zie Foto
Daarnaast bevind zich naast het koninlijk paleis de beroemde kathedraal van Krakow waar tientallen Poolse koningen, kardinalen en andere belangrijke Polen in praalgraven zijn bijgezet. O.a. ook St. Stanislaus in een zilveren pronkgraf.
Afbeelding plattegrond
Geen enkele plek in de kathedraal lijkt onbezet. De leiders van Polen worden hier herdacht. Maar waar worden al die gewone mensen herdacht die de rijkdom van de leiders mogelijk maakten?
Na de Wavel burcht te hebben verlaten kan men via de Stanilaus route lopen naar de oude Joodse wijk van Krakow. De oude Joodse wijk van Krakow veranderde in de Tweede Wereldoorlog in een getto waar niet minder dan 60.000 joodse inwoners + 10.000 joodse burgers uit de omgeving werden opgesloten.
De wijk Kazimierz werd op 13 maart 1943 leeggehaald door de nazi’s. Na het verdrijven van het communistische regime kwamen er steeds meer joodse families die zich weer vestigden in deze oude joodse wijk.
