| Kredietcrisis Leiders in Peking schrikken van gevolgen internationale kredietcrisis voor economische groei |
| |
| De Chinese kranten staan door de financiële crisis vol met anti-kapitalistische retoriek. Maar Chinas leiders vrezen voor de gevolgen in eigen land. |
| |
| De kredietcrisis in de VS en het succes van de Olympische Spelen tonen het faillissement aan van Westerse democratie en de superioriteit van het Chinese politieke systeem. Het Volksdagblad, de belangrijkste staatskrant van China, trok gisteren aan het slot van het 59-ste verjaardagsfeest van de Volksrepubliek, dat dit jaar samenviel met financiële crisis, alle registers open. |
| |
| Modern China is, vergeleken met de VS, een doorslaand succes, meent de commentator. De kredietcrisis is een manifestatie van doodlopend liberalisme en maakt een einde aan de mythe van de Amerikaanse instellingen. Het immorele zwijgen over de melamine-melk en de recente rampen in de illegale mijnen bleven onbesproken. |
| |
| Mogelijk zijn de Chinese president Hu Jintao en premier Wen Jiabao het eens met de schrijfsels van de Renmin Ribao, maar zij zelf hebben de afgelopen weken ieder triomfalisme vermeden. En opeens bevinden zij zich in een geheel nieuwe rol, want van China wordt nu actie verwacht. China moet het kapitalisme redden, constateerde de verzamelde Chineesinternationale zakentop tijdens het Wereldeconomisch Forum in Tianjin. |
| |
| Feit is dat de Chinese leiders behoorlijk geschrokken zijn van de kredietcrisis en daar geen geheim van hebben gemaakt. De veiligheid en zekerheid van Chinees kapitaal is op het spel gezet, zei premier Wen. De irritatie is verklaarbaar. De verwevenheid van Chinese en vooral Amerikaanse financieel-economische belangen is veel groter dan staatskranten-retoriek in China én campagneretoriek in de VS doen vermoeden. |
| |
| Een groot deel van de 1800 miljard dollar (1307 miljard euro) aan Chinese buitenlandse deviezen is geïnvesteerd in Amerikaanse obligaties, niet alleen in schatkistpapier, maar ook in obligaties van de inmiddels genationaliseerde hypotheekbanken Fanny Mae, Freddy Mac. En, zij het in mindere mate, in andere zakenbanken. Dat Fanny Mae en Freddy Mac zijn gered heeft ongetwijfeld veel te maken met het Chinese belang van 400 miljard dollar (290 miljard euro). |
| |
| Hu en Wen hebben zich niet alleen onthouden van ronkende retoriek, zij hebben ook de pleidooien van Chinese economen en de media om de buitenlandse deviezen te verplaatsen van de dollarzone naar de eurozone afgewezen. Los van de onrust in de eurozone heeft China de VS daarmee in ieder geval voorlopig voor een nog groter probleem - de ineenstorting van de dollar - behoed. De Amerikaanse economie is voor China, waar de relatie met de VS door een economisch prisma wordt bekeken, te belangrijk om de chaos te vergroten. |
| |
| Afzwakking van de Amerikaanse groei zorgt al voor onrust in delen van de exportsector. Communistisch China heeft geen enkel belang bij de ineenstorting van het kapitalisme of een volwaardige recessie in de VS en de EU. |
| |
| Dat verklaart ook de opgeluchte politieke reacties in Peking op de stemmingen in het Amerikaanse Congres over het opkoopfonds van 700 miljard dollar. Hoogstwaarschijnlijk zullen China en Saoedi-Arabië deze miljarden, die ten laste komen van de Amerikaanse staatsschuld, gaan financieren. |
| |
| Daarmee zijn de Chinese problemen niet opgelost. Als gevolg van afnemende vraag uit de VS en delen van Europa worden de te verwachten groeicijfers voortdurend naar beneden bijgesteld: van 9,5 of 9 procent dit jaar naar 8 procent en zelfs minder in 2009. |
| |
| In Amerikaanse en Europese ogen zijn de groeicijfers spectaculair, maar in China met 700 miljoen armen en een kwetsbare middenklasse wordt groei van 8 procent en minder beschouwd als stagnatie of recessie. En die perceptie is weer een potentiële bron van sociale onrust en instabiliteit. Er hebben zich al enkele gewelddadige rellen voorgedaan bij makelaars in aandelen en onroerend goed, nu de beurzen en de huizenmarkt zijn ingestort. |
| |
| Premier Wen zegt zich te realiseren dat de Chinese bevolking en de internationale gemeenschap hopen dat de Chinese en daarmee de wereldeconomie gestimuleerd zal worden. Maar het aanjagen van de binnenlandse consumptie - en daar heeft China alle middelen voor - kan inflatieverhogend werken en levert niet onmiddellijk resultaat op. |
| |
| In de VS en de Europese Unie wordt gehoopt dat China een belangrijke rol gaat spelen in het voorkomen van een wereldwijde recessie. Verhoging van de consumptie en versneld doorgevoerde infrastructuurprojecten - er staat voor 400 miljard dollar op het programma - moeten leiden tot meer vraag naar buitenlandse goederen, vooral grondstoffen. Op die manier kan China een cruciale bijdrage leveren, denken politici en economen. Als de machtsverschuiving naar het Oosten nog niet zichtbaar was, dan is dat nu nadrukkelijk wel het geval. |
| |
| Hu en Wen hebben in de afgelopen weken in de contacten met de VS en op internationale fora gezegd dat China zijn internationale verantwoordelijkheid niet wil ontlopen, maar de rol van redders van het kapitalisme voelt duidelijk nog onwennig aan. Want de Amerikaanse en Europese pleidooien om het hoge tempo van groei vol te houden, gaan gepaard met oproepen de Chinese markten meer dan nu het geval is open te stellen voor internationale bedrijven en het Chinese kapitaalverkeer, inclusief de munt, te liberaliseren. |
| |
| We staan voor zeer, zeer moeilijke keuzes, aldus Wen. Want al geruime tijd wordt over de verdere ontwikkeling van de Chinese economie richting vrije markt op het hoogste niveau gediscussieerd. De tegenstanders van meer ondernemerskapitalisme in China voelen zich logischerwijs gesterkt door de kredietcrisis, liberale economen vinden dat de allesoverheersende bemoeienis van de staat met de economie verkleind moet worden. |
| |
| Wat we nu zien is onverdedigbaar en onverantwoordelijk. De financiële markten zijn het zenuw- en bloedvatenstelsel van de echte economie en moeten zorgvuldig worden gecontroleerd, benadrukte Zhou Xiachuan, de gouverneur van de Chinese centrale bank. Maar premier Wen zei gisteren dat economische, institutionele en zelfs democratische hervormingen juist nu meer dan ooit noodzakelijk zijn. Hij kondigde zelfs aan dat kapitalistische experimenten met shortselling, en margintrading, financiële instrumenten waar menig Amerikaans en Europees politicus de buik vol van heeft, doorgaan. |
| |
| De belangstelling voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen was in China al groot, de kredietcrisis heeft ertoe geleid dat de Chinese media ieder detail nog uitvoeriger brengen en becommentariëren dan al het geval was tijdens de voorverkiezingen. Voor het eerst in de geschiedenis van Amerikaanse conventies waren ook Chinese partijfunctionarissen persoonlijk aanwezig om verslag te doen aan president Hu en premier Wen. Ma Hui, een Amerikaspecialist van de Chinese Communistische Partij, was op de Democratische Conventie. Net als elders onthouden de Chinese leiders zich van uitspraken over hun voorkeuren, maar zij volgen nauwgezet wat Obama en McCain zeggen over China. De meeste uitspraken over China van de beide kandidaten zijn in de media uitgelegd als anti-Chinees of op zijn minst protectionistisch. Chinese leiders weten uit ervaring dat er een onderscheid gemaakt moet worden tussen campagne-uitspraken en presidentieel beleid. In Peking is niemand vergeten hoe de Arkansase gouverneur Clinton in 1992 aankondigde de repressieve regiems van Bagdad to Beijing te zullen elimineren. President Clinton verbrak de koppeling tussen mensenrechten en de toekenning van de most favored nation-status en ontketende een Amerikaanse investeringsgolf in China. De Texaanse gouverneur George W. Bush zei in zijn campagne in 2000 in China een strategische concurrent en een onderdrukker van mensenrechten te zien. President Bush, die China vier maal bezocht wees alle resoluties in het Amerikaanse Congres af om China om politieke en economische redenen harder aan te pakken. Wij vinden het belangrijker wat presidenten doen dan wat presidentskandidaten zeggen, zei premier Wen met een glimlachje in een tv-interview in de wetenschap dat president Obama of president McCain de kritische dialoog waarschijnlijk gewoon zullen voortzetten. |
Economie 
