Ontwikkeling

De functie van Gouverneur – Generaal, de hoogste VOC – bestuurder overzee,

Jan Pieterszoon Coen gouverneur – generaal.

De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden raakte in oorlog met

Engeland.

Einde van bovengenoemde oorlog bij de vrede van Parijs.

De Republiek werd veroverd door revolutionaire Franse troepen. De Bataafse

Republiek kwam tot stand.

De Staten – Generaal namen het besluit de VOC op te heffen en het bestuur

over te dragen aan een waarnemend comité.

De Compagnie hield op te bestaan.

Er werd een commissie gevormd die een ‘grondwet’ (bestuursregeling) voor de kolonie moest ontwerpen.

Einde Bataafse Republiek. Napoleon stichtte het Koninkrijk Holland.

Gouverneur – Generaal Daendels reorganiseerde het ambtenarenapparaat en gaf Java een nieuwe politieke en bestuurlijke indeling.

Het koloniale bestuur kwam in handen van Thomas Stamford Raffles.

Engelsen en Nederlanders kwamen tot een overeenkomst, waarbij het nieuwe

Koninkrijk der Nederlanden (de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden) het

beheer over de voormalige overzeese bezittingen terugkreeg.

Nederland heeft zijn koloniaal gezag hersteld.

In de periode vanaf de terugkeer van het Nederlands gezag tot 1830 werd de

basis gelegd van het koloniale beleid, zoals dat in de 19^e en 20^e eeuw gevoerd

is.

De Molukkers veroveren o.l.v. Thomas Matoelesia (ook wel Pattimoera

genoemd) het fort Duurstede op het eiland Saparoea en doodden de bezetters

inclusief de nieuwe resident Van den Berg.

Nederland optimistisch over opbrengsten kolonie. Maar al gauw kostte de

kolonie het moederland alleen maar geld.

Uitbreken Java – oorlog.

Nederlanders voeren op Java het cultuurstelsel in. Tot 1850 werkte dit niet

echt.

Kritiek op CS, onder andere in het parlement in Den Haag, dat dankzij een

grondswetswijziging in 1848 ging meebeslissen over het koloniale beleid.

De opbrengsten van het CS bedroegen ruim 30 % van het totale staatsinkomen.

J. Nienhuys die als eerste in Deli (Sumatra) met de teelt van Tabak begon, was

ook de eerste die Chinese koelies uit Malakka wierf.

Agrarische wet die particuliere ondernemers gelegenheid gaf zich in de

kolonie te vestigen.

Particuliere kapitaalbezitters begonnen interesse te tonen om in Nederlands –

Indië te beleggen.

Definitief einde aan verplichte verbouw van suikerriet. Alleen koffie bleef nog

tot 1915 gedwongen geteeld.

Voor de verspreiding van Westerse producten in de Archipel en de afvoer van

de landbouwproducten werd de Koninklijke Pakketvaart Maatschappij (KPM)

opgericht.

Nederland vestigde langs diplomatieke of militaire weg zijn gezag over het

gebied dat nu Republiek Indonesië heet.     

Multatuli ‘uitvinder’ van de ethische koers die rond 1900 het koloniale beleid

ging bepalen.

Liberale overheidspolitiek kreeg een steeds ethischer karakter

De Indonesische samenleving begon te reageren op de ethische maatregelen.

Japan, dat in de oorlog met Rusland als overwinnaar uit de strijd kwam, toonde

aan de Aziaten in een moderne oorlog westerlingen konden verslaan.

Onder bestuur en leiding van Gouverneur – Generaal van Heutsz, die als

generaal en onderwerper van het opstandige Atjeh zijn sporen had verdiend,

kwam er een grote militaire machtsontplooiing tot stand (Koninklijk

Nederlands – Indisch Leger).

Boedi Oetomo (Het Schone Streven), een vereniging die streefde naar

gelijkmatige ontwikkeling van de Javaanse bevolking d.m.v. een combinatie

van westerse kennis en Javaanse cultuur, werd opgericht. 

Nederlands – Indië als staatskundig geheel praktisch voltooid.

Indische Partij.

Sarekat Islam (Islamitisch Verbond).

De ISDV (Indisch Sociaal Democratische Vereniging) opgericht door de

Nederlander Sneevliet om de socialisten in de samenleving te verenigen en om

propaganda te maken, binnen andere nationalistische verenigingen en partijen.

Russische Revolutie.

Novemberbeloften van Gouverneur – Generaal Van Limburg Stieren. Hij

beloofde een Volksraad.

In de Sarekat Islam een scheuring tussen Marxisten en overtuigde Islamieten.

Het eerste academische onderwijs in Nederlands – Indië werd mogelijk door

de oprichting van de Technische Hogeschool in Bandoeng.

De ISDV werd, nadat Sneevliet en andere voormannen door verbanning of

vertrek van de partij niet langer de leiding konden geven, omgedoopt in PKI

(Partai Kommunis Indonesia) en was daarmee de eerste communistische partij

in Azië.

Een nieuwe generatie Indonesische nationalisten liet van zich horen.

Soekarno en enkele andere leiders opgepakt en veroordeeld.

Gouverneur – Generaal De Jonge maakte met harde hand een einde aan de

acties van de belangrijkste nationalisten, onder wie Soekarno, Hatta en Sjahrir.

De veranderde nationalistische koers bleek ook uit de petitie – Soetardjo in de

Volksraad.

De Nederlandse regering wees de petitie af.

De nationalisten richtten de Gapi op, een federatief verbond van Indonesische

organisaties die propaganda voerde voor een volwaardig Indonesische parlementair bestuur.

Japanse aanval op Pearl – Harbor, Malakka en Hongkong. Betekende voor

Nederlands – Indië het begin van de oorlog.

Japanse strijdkrachten beheersten het grootste deel van het vaste land van

Zuid – Oost Azië.

KNIL geeft zich over.

Geheel Nederlands – Indië, met uitzondering van het binnenland van Nieuw

– Guinea in Japanse handen.

De Japanners die Nederlands – Indië veroverden stonden anders tegenover

het Indonesisch nationalisme. Toen zij de oorlog tegenover de geallieerden

begonnen te verliezen beloofden zij de Indonesiërs onafhankelijkheid.

Nederlandse krijgsgevangene in Japanse kampen. 

Ook kampen voor burgers onder beheer van Japanse leger.

Premier Koiso van Japan toonde meer begrip voor de

onafhankelijkheidsbewegingen dan zijn voorgangers. Op 7 september zegde

hij Indonesië officieel de onafhankelijkheid toe, zonder echter een datum te

noemen.

Japan capituleert.

Japan besloot tot de vorming van een comité ter voorbereiding van de

Indonesische onafhankelijkheid.

Ingenieur Soekarno roept de onafhankelijke Repoeblik Indonesia uit.

De eerste Brits – Indische troepen komen in Batavia aan.

Bersiap – Periode.

Nederlandse troepen worden door de Engelsen op Java toegelaten.

Van Mook en de belangrijkste republikeinse onderhandelaar Sjahrir waren

met de Engelse bemiddeling zo ver, dat een Indonesische delegatie voor

verder overleg naar Nederland kwam. Dit gebeurde echter nooit en de

onderhandelingen konden pas in oktober 1946 worden hervat.

Akkoord van Linggadjati.

In Den Pasar werd de deelstaat Oost – Indonesië opgericht, die onder

andere Celebes en de Molukken omvatte.

Republikeinen toch akkoord met de uitvoering van Linggadjati.

Eerste politionele actie.

Nieuwe overeenkomst tussen Nederland en de Republiek op het

Amerikaanse oorlogsschip Renville.

Van Mook installeerde een voorlopige federale regering waarin de

Republiek niet werd opgenomen.

2^e politionele actie.

Veiligheidsraad nam op aandringen van de VS een resolutie aan waarin een

staakt – het – vuren en de onmiddellijke vrijlating van de Republikeinse

leiders werd geëist.

Vorming van de VSI (de Republiek Borneo en Oost – Indonesië).

Nederland, Suriname, Curaçao en de VSI zouden samen een unie gaan

vormen met aan het hoofd de Nederlandse koningin.

Rondetafelconferentie.

Soevereiniteitsoverdracht aan de VSI.

Na 4 jaar oorlogvoeren en onderhandelen droeg Nederland de soevereiniteit over aan de Verenigde Staten van Indonesië en begonnen beide landen een kwetsbare relatie die tot op de dag van vandaag zo is gebleven.

Deelstaat Oost – Indonesië opgeheven.

Het uitroepen van de onafhankelijke Repoeblik Maloekoe Selatan (RMS), Republiek der Zuid – Molukken, op Ambon was dan ook een uiterste poging het zelfbeschikkingsrecht voor de Zuid – Molukken zelf af te dwingen.

Indonesische troepen slagen erin het eiland Ambon, het hart van de RMS,

te veroveren.

Het KNIL wordt opgeheven en Zuid – Molukse KNIL militairen die op

Java waren geconcentreerd, moesten kiezen tussen demobiliseren of

overgaan naar het Indonesische regeringsleger.

4000 ex – KNIL militairen met hun gezinnen naar Nederland.      

Ook Indo – Europeanen kwamen na de soevereiniteitsoverdracht tussen

wal en schip. 300 000 van hen maakten een overtocht naar Nederland.

Nederland staat Nieuw – Guinea af aan de Verenigde Naties, die het binnen

een jaar overdroegen aan Indonesië.

Na de overdracht herstelden Nederland en Indonesië hun diplomatieke

betrekkingen.

Koningin Beatrix naar Indonesië op staatsbezoek.