Ontwikkeling

Verschuivende grenzen in Europa in de 20e eeuw

door drs. J.W.Swaen Historicus

juni 2004 en juni 2011 www.blikopdewereld.nl

Op het kaartje zie je de grenzen van 1913. Toch zijn de grenzen van de 4 grote landen na de nederlaag van Napoleon al eerder vastgesteld. Bij welke gelegenheid was dat? Antwoord: Bij het Congres van Wenen in 1815 Welke landen hoorden in 1913 blijkbaar tot Tsaristisch Rusland? Antwoord: Polen. Estland. Letland, Litouen en Finland
Wat valt onmiddelijk op als je naar de grenzen van Duitsland kijkt? Antwoord: Duitsland heeft door de Vrede van Versailles een aantal gebieden af moeten staan. Zoals onder andere: Silesië dat nu de Poolse Corridor werd genoemd, Danzig, Elzas Lotharingen en Oost Pruisen dat ligt nu los van de rest van Duitsland. Welke landen hebben zich losgemaakt van de Sovjet Unie? Antwoord: Finland, Estland, Letland, Litouwen en Polen. Noem de nieuwe landen die in Europa zijn ontstaan. Antwoord: Tsjecho-Slowakije,Polen,Finland, Estland, Letland, Litouwen, Joego-Slavië Welke landen ontstonden uit Oostenrijk-Hongarije? Vergelijk met de kaart uit 1913. Antwoord: Joego-Slavië, Tsjecho-Slowakije, Oostenrijk en Hongarije.

1. Voor Duitsland worden 2 aparte landen genoemd. De BRD en de DDR. Waarom waren er twee Duitslanden ontstaan? Antwoord: Door de ontwikkelingen van de Koude Oorlog werd in 1949 de Russische sector, Oost Duitsland, de Duitse Democratische Republiek. De westelijke sectoren van Duitsland, de Franse, Britse en Amerikaanse sector, werden in 1949 samen gevoegd en daar ontstond de Bondsrepubliek Duitsland uit. West Berlijn hoorde tot de Bondsrepubliek Duitsland Vergelijk Polen van het kaartje van 1919 met dit kaartje van 1949. Wat valt je daarbij op? Antwoord: Omdat Rusland het gedeelte van Polen, dat het veroverde in september 1939, mocht behouden, kreeg Polen compensatie in het westen. De zogenaamde 'westversiebung' van Polen, waardoor de westgrens van Polen de Oder-Neisse grens werd. Dit is nog zo tot op de dag van vandaag. Op het kaartje van 1949 staat nog Sovjet Unie. Op het kaartje van 1991 staat echter Rusland. Hoe kwam dat? Antwoord: Sinds 1991 bestaat de Sovjet-Unie niet meer, omdat na een mislukte staatsgreep waarbij men Gorbatsjov aan de kant wilde schuiven, de rol van de bolsjewisten was uitgespeeld (sinds oktober 1917 aan de macht). Jeltsin werd de eerste president van een democratisch Rusland.

1. Welke verandering heeft er plaatsgevonden m.b.t. Duitsland? Antwoord: Er is nu geen sprake meer van twee Duitslanden. De DDR werd opgenomen in de Bondsrepubliek Duitsland.

2. Welke landen zijn als onafhankelijke landen nu ontstaan in vergelijking met 1949? Antwoord: Wit Rusand, Oekraine, Moldavië., Estland, Letland en Litouwen

3. Wat is er gebeurd met Tsjecho-Slowakije? Antwoord: Tjechië en Slowakije zijn aparte staten geworden.

4. Wat voor opmerkelijks kun je op de kaart zien m.b.t. Rusland? Antwoord: Rusland is de nieuwe naam omdat de Sovjet Unie niet meer bestond. Vergeleken met de kaart van 1913 is het ook een stuk kleiner geworden

5. Europa in 1900

Europese allianties in 1914

Europa in 1914

Ontwikkelingen na de Eerste Wereldoorlog

Interwar Europe

Europe in 1937:

Governments of Europe and the Rise of Fascism, 1920-37:

Verloop Spaanse Burgeroorlog

Europe in 1942

Europa 1970

Regerende coalities en politieke partijen van West Europa 1945-1988