Ontwikkeling

Afbeelding Grote Staat 1942 Maastricht

____________________________________________________________________ 

Zondag 1 Oktober 1944

US spoorwagens aangekomen met het opschrift: Transportationcorps US Army! Dat klinkt heel anders dan “Beutezug”.

Vanmorgen ca 35 Amrikanen in de St.Janskerk. Enkele Joodse soldaten namen aan een Joodse dienst mee. Godzijdank is dat weer mogelijk in onze stad.

___________________________________________________

Maandag 2 oktober 1944

De St.Servaasbrug wordt verder hersteld. De pijlers beginnen hun oude vorm te herkrijgen. Vele geallieerde vliegtuigen over d e stad. Een machtig gezicht. Berichten van d e fronten schaars. Calais ververd door Canadezen. In Noord Nederland honger, geen licht, geen gas. De bevrijding moet niet veel langer op zich laten wachten, anders wordt het een ramp!

________________________________________________________

Dinsdag 3 oktober 1944

Vadaag vader jarig. ’t Is fijn jarig te zijn in een vrije stad. Van het weinige eten gaan we wat extra’s maken.

Vanmorgen op de markt angstige ogenblikken. Boven de Maas een luchtgevecht. Aan alle kanten daverde een knetterende het.Mof stortte neer met lange rooksliert achter zich aan. Kunnen merken dat Maastricht nog vlak bij de fronten ligt. Eisenhouwer vaardigt maatregelen uit voor bezet Duitsland. Duitse tegenaanval bij Nijmegen afgeslagen.

_____________________________________________________________

Woensdag 4 oktober 1944

Massa’s geallieerde vliegtuigen. Pracht gezicht zo in het zonlicht. In de verte buldert de artillerie. Amerikanen maken enige terreinwinst bij Aken. Er schijnt een hevige Duitse tegenstand te zijn.

_______________________________________________________________

Donderdag 5 oktober 1944

Opmarsen naar Tilburg en Breda. Verder weinig vooruitgang. Steeds meer Yanks in de stad.

_______________________________________________________________

Vrijdag 6 oktober 1944

Vandaag vele malen alarm. In het noorden van het land zouden geen trams meer rijden. Er is geheel geen electriciteit meer. Slechts beperkt gas. Verschillende gevechten bij Aken. Er moet nodig doorgestoken worden naar het Noorden! Het wordt een ramp. Wat zal er nog te eten zijn. Zouden ze daar weten hoe de toestand hier is?

________________________________________________________________

Zaterdag 7 oktober 1944

Saarbrücken moet branden door de RAF bommen. Volgens de kranten hongersnood in Noord-nederland. We hebben nog geen boter. Aleen brood is er maar zonder enig beleg. Ik scharrel nog wel eens wat op bij de Yanks.

___________________________________________________________________

Maandag 9 oktober 1944

Omsingeling van Aken gaat voort. Met ’t eten is het hier knudde. In Noord-Nederland hongersnood. We eten maar veel fruit. Siegfriedlinie is 5 dagen achtereen met artillerie beschoten. Wanneer komt de aanval? In Ned. staat het front stil voor de grote rivieren. Wanneer de doorstoot? Kerkrade moet een verlaten stad zijn. Alle inwoners zijn nog geëvacueerd.

________________________________________________________________

Dinsdag 10 oktober 1944

Aken ingesloten. Nu zullen de Amerikanen hun stormaanvallen wel beginnen.

___________________________________________________________________

Woensdag 11 oktober 1944

De Amerikanen stelden het Duitse garnizoen een ultimatum in Aken. De Yanks gaven Aken 24 uur de tijd voor overgave. Niet te geloven. Geeft Aken zich niet over dan zullen artillerie en vliegtuuigen de stad plat gooien. Nu is het 10:40 uur. Dus nog 10 minuten. Maastricht is vol spanning wat de Moffen zullen doen! zal er stilte volgen, of zullen we honderden vliegtuigen naar Aken zien vliegen? Vanavond gehoort dat Aken niet capituleert! Dan de bommen maar over! De Amerikanen gebruiken in Aken de V-3. Een tramwagen werd volgeladen met dynamiet en op Aken afgestuurd de berg af. Aan weerszijden schreven ze er op: V-3.

____________________________________________________________

Donderdag 12 oktober 1944

Vanavond rode gloed in het Z.O. Aken brandt. Geen pardon met die Moffentroep!In de krant: Gisteravond een vreselijk bombardement op Aken met bommen en granaten. Akens einde is nabij!

___________________________________________________________________

Vrijdag 13 oktober 1944

De tijd gaat vlug voor ons. een maand bevrijd. Moffen toch nog maar 35 km. hier vandaan. Niet te hopen dat ze nog eens een offensief in deze richting beginnen! Aken is een brandende puinhoop.

____________________________________________________________________

Zaterdag 14 oktober 1944

Vandaag speelde een Amerikaanse muziekcorps hier in de stromende regen. Dat klinkt anders dan die afgebeten Moffenmuziek. Een enorm aantal Amerikaanse soldaten in de stad aangekomen. Onder hen zijn vele negers. De meeste zijn pioniers, die met enormevrachtwagens langs de Red-Ball-wegen (legeraanvoerwegen) rijden. Het zijn fantastische chauffeurs.

_____________________________________________________________________

Maandag 16 oktober 1944

Krant: Rommel is overleden. In j.l. meldde de Duitse krant nog dat hij gewond was bij een luchtaanval, maar dat hij niet zwaargewond was. En nu overleden aan een autoongeval? Zou hij misschien in ongenade zijn gevallen bij Hitler. Hij zou de eerste niet zijn, die uit de weg is geruimd. Ik kon nog wel wat sympathie voor Rommel opbrengen. Ik geloof dat hij meer soldaat dan nazi was!Geallieerde luchtarmada’s boven Duitsland. de Moffen heroveren Woensdrecht. Laat ze s.v.p. niet verder komen! Nog steeds straatgevechten in Aken.Vanavond een legerdansorkest gehoord. Wat kunnen die kerels spelen. de boogie-woogie is niet van de lucht. Veel negers zijn gehuisvest in het vroegere gebouw van de Ortscommandant.

____________________________________________________________________

Dinsdag 17 oktober 1944

Vandaag chocolade gegeten. dat was 3 jaar geleden. Wij chocalade. In Noord-Nederland honger! Het front staat nog seeds practisch stil! Waarom. de tijd dringt. Anders in Noord nederland fataal.Canadezen heroveren Woensdrecht. Goed zo! Aken nu geheel ingesloten. Duitse tegenstand bij Venray neemt af, Sprake nu dat Hitler zijn smoel weer eens open doet met een rede. We hebben hem maanden niet meer gehoord! Of is-ie al wijlen?

___________________________________________________________________________

Woendag 18 oktober 1944

Venray bevrijd! Amerikaans trommelvuur op Aken! Groot tekort aan voedsel in Maastricht! Er schijnen grote aanvoermoeilijkheden te zijn! Moeder maakt sinds dagen appelmoes klaar en eten dat met bruine bonen. een paar keer is het wel lekker, maar het verveelt gauw. Maar laten we maar niet klagen, in Noord Nederland is helemaal niets meer. En wat er nog is vreten de Moffen op. Hoeveel Moffen zouden er nog in de “Vesting Holland”zijn? Het brood dat we eten noemen we invasiebrood. Het kan lang bewaard worden. Moeder moet het eerst weken in heet water.

______________________________________________________________________

Donderdag 19 oktober 1944

Een dreunende explosie om 4:07 n.m. geen idee wat ’t was. een dezer dagen krijgenw e nieuwe bankbiljetten. OW-ers en zwarthandelaars waat nu? dD nieuwe biljetten zijn in Amerika gedrukt. gehoord dat de Amerikanen in Maastricht in Nederlands geld worden uitbetaald. Spoorweg tussen Venlo en Venray op 13 plaatsen door Geallieerden bereikt. Een vleeston van 250 gram beschikbaar. Deze week de helft verkrijgbaar. Ik ben goede maatjes met een negerkok die fantastisch piano speelt. van hem kreeg ik gedroogde groenten, die thuis zeer welkom waren!

______________________________________________________________________

Vijdag 20 oktober 1944

Het weer klaart op (het regende vele dagen achtereen). Direct vlogen de geallieerden met drommen naar Duitsland. daar moet langzamerhand geen steen meer op de andere staan.. wat zal het daar ook een enorme chaos zijn.De Nederlands-Belgische grens gesloten i.v.m. de voedseltoestand. Vele Maastrichtenaren gingen clandestien naar België eten halen, daar schijnt meer te zijn dan hier!Een derde deel van Aken in Geallieerde handen. dan verder Mooffrika in Boys. In Amsterdam geen gas meer na 24 okt a.s. Wat moet het daar een hel zijn. de winter tegemoet zonder kolen,eten, gas en  electriciteit. Daar moeten honderden doden van komen. En het front staat stil……….

In de Stille Oceaan offensief begonnen. de Yanks landden op Leijte, Phillipijnen. De Jap krijgt er ook van langs! In Duitsland een nieuw wapen, mannen die nog over zijn van 16-66 jaar bewapend met hjachtgeweren! Als Hitler de oorlog nu nog niet wint!

__________________________________________________________________________

Zaterdag 21 oktober 1944

Aken is gevallen! prettig bericht voor Hitler. over Hitler gesproken. Hij zou een rede houden, maar heeft dat nog steeds niet gedaan. wat moet hij ook nog zeggen? Amerikanen zijn gek op souveniers. Ruilen zilveren munten voor cigaretten en eten. De oude Duitse zinken munten intresseert ze niet. De jeeps worden omzwermd met kinderen.  

____________________________________________________________________

Zondag 22 oktober 1944

Vanmorgen om 6:30 begon de aanval op Den Bosch. Twee Britse colonnes rukken op. Bevinden zich noxh respectievelijk 8 en 12 km. van die stad. De aanval scheen de Moffen volkomen te verrassen. Breskens werd bevrijd! 

_______________________________________________________________________

Maandag 23 oktober 1944

Achter Aken kraken de granaten en gieren de bommen omlaag. Een Amerikaan die er vandaan kwam, vertelde er van. Eerdaags worden er meer oorlogsvrijwilligers aangenomen. Zodra dat kan meld ik mij!Maastricht puilt uit van deAmerikaanse militairen. Vandaag geen aardappels meer! s’Morgens droog brood, ’s middags bonen met appelmoes. Al enkele  weken lang, behoudens nu en dan een aardappeltje! Wel veel fruit! Kinderen krijgen vitamine D-tabletten toegewezen!

_________________________________________________________________________

Dinsdag 24 oktober 1944

Sector Aken wordt van Moffen gezuiverd. Moffen gebruiken bij Aken vliegende bommen en raketten. We horen niet veel meer van V-1 op Engeland. Zouden ze op zijn? Britten nog op 5 km van Den Bosch. De Maas staat erg hoog. Het heeft langdurig geregend.

_________________________________________________________________________

Woensdag 25 oktober 1944

Straatgevechten in den Bosch! Best bevrijd! Moffen plunderen in Breda. Schoten over de Dommel, maar Boxtel nog in Duitse handen. Essen brandt!Krant: Enige V-1’s op Londen. Ook in België V-1 bommen ingeslagen.

___________________________________________________________________________

Donderdag 26 oktober 1944

Gisteren 3000 Geallieerde vliegtuigen boven Duitsland. We hebben het gehoord. Drommen toestellen over de stad! Moffen ontruimen Tilburg! Boxtel bevrijd! Russen drijven Moffen in Noorwegen op de vlucht!

____________________________________________________________________________

Vrijdag 27 oktober 1944

Krant: “Brabant een tweede Normandie”. Overal in deze provincie woedt een verbitterde strijd. den Bosch brandt en Brabant lijdt maar de Moffen trekekn terug. Slechts een brug en een spoorlijn rest de Moffen om naar het Noorden te ontkomen: de Moedijk!In Amsterdam Gestapo-moorden gemeld! De beestmensen gaa verder met moorden. Maar de afrekening  staat voor de deur! Als je dit weer leest, waardeer je de vrijheid des te meer!Enkele uren per dag verboden van de St.Servaasbrug in de richting Wijck naar Maastricht gebruik te maken. Herstelwerkzaamheden.

_____________________________________________________________________________

Zaterdag 28 oktober 1944

Door de Duitse linies! In Tilburg straatgevechten. Doorbraak tussen Tilburg en den Bosch. tagbeweging in Zuid-Beveland. Goebbels troost zijn volk. Hij besloot zijn rede met: “Kampf um jeden Preis, bis zum siege!, Jawel, je kletst maar an! het Duitse volk blijft het slikken. wat ze ook moeten slikken is: bommen!Laatste nieuws: Tilburg bevrijd. Opmars naar Breda! In Maastricht kwamen enkele vrachtwagens met voedsel aan. Veel te weinig natuurlijk maar het begin is er!

_______________________________________________________________________________

Zondag 29 oktober 1944

Stralend weer. Amerikanen vlogen dan ook zonder onderbrekeing. de Moffen krijgen geen uur, dag of nacht rust. Loon op Zand bevrijd, Wouw bereikt, canadeze voor Goes. Bij Venlo wonnen Duitsers enig terrein terug.

Vannacht om 2:30 en vanmorgen om 7:15 uur een eigenaardig rommelend geluid in d elucht. Amerikaanse soldaten geloven aan de V-1. Vanavond om ca 8 uur Duitse vliegtuigen onder hevig afweervuur. ’t Is lang geleden dat de Luftwaffe zich boven Maastricht vertoonde.

_________________________________________________________________________

Maandag 30 oktober 1944

Breda bevrijd. Duitsers trekken terug op bergse Maas. Luchtoffensief tegen Keulen. In duitsland krijgen alle jongens van 16 jaar messen en jachtgeweren. Kindermoordenaars. Duitsland laatste kruiser de “Tirpits”, die in een Noorrse fjord ligt is getroffen door een 6.000 kg. bom. Dag Kriegsmarine!

Zware ontploffingen om: 11:50-13:47-13:50-15:12-om 16:16 uur vandaag. Herkomst onbekend.

_____________________________________________________________________________

Dinsdag 31 oktober 1944

Strijd om Antwerpen loopt ten einde. Kanonnen zwijgen op Walcheren. Als de Antwerpse haven vrij is, zal het hier beter gaan met de voedselvoorziening. De hele dag davert Maastricht van de explosies. Om 15:00 uur vanmidag opnieuw dat vreemde geluid in de lucht. Verscheidene mensen beweren een V-1 te hebben gezien. Wat staat ons nu weer te wachten. Geallieerden naar de Moerdijkbrug. Roosendaal vrij!

Zie voor vervolg oorlogsdagboek:

Oorlogsdagboek Hette de Jong 2e WO Maastricht November 1944