Ontwikkeling

Samenvatting  H6 SV2

De Verenigde Staten worden een wereldmacht

drs.J.W.Swaen docent geschiedenis en staatsinrichting www.blikopdewereld.nl

6.1 Na Indianen komen Europeanen en Afrikanen

De indianen als eerste bewoners

Van oorsprong waren de indianen afkomstig uit Azië. Ongeveer 25.000 jaargeleden waren hun voorouders vanaf dat werelddeel Amerika binnengetrokken.

De mensen die Amerika waren binnengetrokken verspreidden zich over geheel Noord- en Zuid Amerika. Deze verspreiding duurde vele eeuwen. De naam indianen werd door Columbus gegeven aan de inwoners van naar hij dacht India. Het was echter niet India maar Amerika.

Er waren verschillende Indiaanse volken. In Noord Amerika zijn de volken die van de jacht leefden, het meest bekend geworden. Door verschillen in levenswijze en doordat de volken weinig contact met elkaar hadden, ontstonden meerdere Indiaanse culturen.

Naast verschillen waren er ook overeenkomsten tussen de volken:

• De indianen geloofden dat alles in de natuur door goden en geesten werd geregeld. De aarde zagen zij als een goddelijke moeder die voor planten en vruchten als voedsel zorgde.
• Zij geloofden dat dieren een grote macht bezaten.
• De Indianen kenden geen particulier bezit van land. De zon, de lucht, het water, de planten en de dieren waren goden of het werk van goden.
• Alle volken wisten goed gebruik te maken van de natuur.
• De Indianen deden alles samen: jagen, vissen, zaaien, oogsten. Iedereen kreeg evenveel. In slechte tijden leed iedereen honger.

De komst van de Europeanen

Het jaar1492 betekent voor de Indianen het begin van veel ellende. Voor de blanken was het het begin van een in veel opzichten roemrijke geschiedenis. Omstreeks 1000 na Chr. hadden de Noormannen vergeefs geprobeerd zich in Amerika te vestigen. Toen na 5 eeuwen de Europeanen kwamen waren de Indianen niet opgewassen tegen de wapens die de Europeanen mee hadden genomen.

In Noord Amerika vestigden zich vooral Spanjaarden, Engelsen en Fransen.

De belangrijkste redenen waarom Europeanen naar Noord-Amerika vertrokken waren:

• het zoeken naar politieke vrijheid, om aan vervolging in eigen land te ontsnappen;
• het zoeken naar de mogelijkheid om de eigen godsdienst te belijden. In Europa werden veel godsdienstoorlogen uitgevochten;
• het zoeken naar betere bestaansmogelijkheden. In Europa leefden veel mensen in bittere armoede. Door een contract te tekenen bij een handelsonderneming werd men zeven jaarcontractarbeider. Na die zeven jaar was men vrij. De handelsonderneming zorgde alleen voor voedsel en huisvesting.

De komst van de Afrikanen

• Van contractarbeid tot slavernij: De eerste Afrikanen landden in 1619 in Virginia, als contractarbeiders. Maar al spoedig werd door de blanke bestuurders de regels  voor de zwarten veranderd. Contractarbeid werd vervangen door slavernij.
• Slavernij vooral in zuidelijke koloniën: In de 19e eeuw steeg de vraag naar katoen echter snel na de uitvinding van de cotton-gin (een machine waarbij men de katoenpluis Machinaal kon ontzaden). Daardoor nam het aantal plantages en dus de vraag naar nieuwe slaven toe. Ongeveer 1860 waren er ongeveer vier miljoen in het zuiden. Van hen werkten er ongeveer 500.000 in de steden, de rest werkte op plantages. In het noorden leefden ongeveer een half miljoen slaven.

     Klein aantal Afrikanen leeft als vrije mensen: Zij hadden hun vrijheid op verschillende manieren verworven:

1) Als afstammelingen van Afrikanen die als contractarbeiders hadden gewerkt.

2) Soms gaf een eigenaar zijn slaafde vrijheid voor trouwe dienst of omdat hij hem dan niet op zijn oude dag moest onderhouden.

3) Soms kochten slaven zich vrij met geld dat de eigenaars hen hadden laten verdienen.

4) Kinderen van een blanke moeder en een zwarte vader werden als vrije mensen beschouwd.

De meeste vrije Afrikanen waren werkzaam als ambachtslieden.

6.2 Het ontstaan van de Verenigde Staten (VS)

In 1775 kwamen de dertien Engelse koloniën in Noord-Amerika in opstand tegen Engeland. Zij riepen de onafhankelijkheid uit. Onder leiding van generaal Washington versloegen zij de Engelsen. Daar was eerst nog een strijd aan vooraf gegaan tussen Engeland en Frankrijk waarbij de Engelsen de Franse gebieden tot aan de Mississipi in handen kreeg.

Er wordt een grondwet gemaakt

De grondwet kwam in 1787 tot stand. Elke kolonie werd een staat en alle staten bij elkaar vormden samen de Unie, die men de Verenigde Staten ging noemen. In het bestuur van de VS werd een scheiding van de macht ingevoerd: een uitvoerende, een wetgevende en een rechtsprekende macht. Deze drie machten controleren elkaar en moeten er voor zorgen dat niet één persoon (of een kleine groep mensen) alle macht in handen krijgt.

Aanvullingen op de grondwet moesten door het Congres worden  goedgekeurd.

De bekendste aanvullingen op de grondwet waren:

• afschaffing van de slavernij in 1865;
• het algemeen kiesrechtvoor mannen(1870);
• het algemeen kiesrecht voor vrouwen( 1920);
• de president mag slechts eenmaal worden herkozen(1951).

Hoe democratisch was de grondwet?

In de grondwet werden de volgende rechten voor iedere Amerikaanse burger vastgelegd:

• de vrijheid de godsdienst te belijden die men wilde;
• de vrijheid zijn mening te uiten in boeken, kranten, gesprekken en redevoeringen;
• de vrijheid de regering te vragen bepaalde maatregelen te nemen;
• de vrijheid te vergaderen;
• hetr echt op een rechtszaak als men gevangen was genomen;
• het rechtwapens te dragen om zichzelf te beschermen.

Maar een democratie waren de VS nog niet. In de grondwetwas niet vastgelegd wie het recht hadden te kiezen en gekozen te worden. Dat recht hadden lange tijd alleen blanke mannen.

Partijen en presidenten

In de VS ontstond een tweepartijenstelsel. Dat is een stelsel waarbij twee grote politieke partijen tegenover elkaar staan.

Eens in de vier jaar kiezen de Amerikanen boven de achttien jaar een president. Deze verkiezing wordt in twee gedeeltes gehouden:

• Eerst kiest elke partij een eigen kandidaat voor het presidentschap en het vice-presidentschap(plaatsvervanger president) in zogenaamde voorverkiezingen. De winnaars worden vervolgens door hun partij op een partijconventie (partijbijeenkomst) officieel aangewezen.
• De presidentsverkiezing zelf wordt gehouden op de eerste dinsdag in november. Iedere staat heeft een aantal kiesmannen(mensen die de president kiezen). Het aantal kiesmannen van elke staat is gelijk aan het aantal zetels dat men heeft in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat samen.  Een grote staat als Californië heeft dus meer kiesmannen dan de staat Hawaï. De presidentskandidaat krijgt de stemmen van een staat als hij de helft + 1 heeft gekregen.(the winner takes it all). Alle kiesmannen in die staat gaan dan naar die presidentskandidaat. (Dit noemen we het districtenstelsel).De presidentskandidaat die een meerderheid haalt is gekozen tot president. (met andere woorden: er zijn 540 kiesmannen en behaalt een kandidaat 270 + 1 dan heeft deze de verkiezingen gewonnen). De president mag vier jaar in het Witte Huis wonen. En kan één keer worden herkozen.

6.3 De verovering van het Westen

De trek naar het Westen

Toen de VS onafhankelijk waren geworden, trokken veel Amerikanen naar het westen. Het gebied ten westen van de oorspronkelijke 13 staten werd verdeeld in terratoria die onder het bestuur van de Unie bleven. Had een terratorium 60.000 inwoners dan mocht zij een grondwet opstellen. Na goedkeuring door het Congres werd het terratorium als nieuwe staat toegelaten.

The expanding Frontier 1783-1840

De mensen die naar het westen trokken werden pioniers genoemd. Het gebied waar  zij naar toe trokken frontier.  Met de frontier bedoelen we het grensgebied tussen het oude en het nieuwe land. Dit zou steeds verder naar het westen opschuiven.

De indianen worden verslagen en ondergebracht in reservaten

Na veel kleine botsingen met Indianen brak er een oorlog uit in het noord-westen van de VS (1789-1794). De regering besloot in die tijd op vorstel van de minster van oorlog Henry Knox, tot een politiek van verdragen sluiten en 'beschaven'. De blanken hielden zich niet aan de verdragen. Het kaartje laat de veldslagen zien en de reservaten waar de Indianen 'mochten' leven.

 De voornaamste gevechtshandelingen tegen de Indianen. In de tweede helft van de negentiende eeuw kwamen miljoenen nieuwe immigranten binnen. Boeren trokken met huifkarren steeds verder naar het westen op zoek naar nieuwe landbouwgronden. Spoorlijnen werden aangelegd. Grote indianenstammen als de Sioux, de Comanchen en de Apachen werden in hun bestaan bedreigd. De indianen begonnen opnieuw een uitzichtloze oorlog. Hun laatste overwinning was tijdens de Battle of the Little Bighorn in 1876. Voor de indianen bleef weinig anders over dan zich door de blanke regering in reservaten te laten plaatsen. Maar ook daar werden ze vaak verdreven als blanken grond nodig hadden. Voor de Indianen bleef weinig anders over dan zich te laten onderhouden door de Amerikaanse regering. Het merendeel van de Indianen in de VS, driekwart miljoen, werden in de 19e eeuw gedood.

6.4 De Amerikaanse burgeroorlog

Industrie tegenover landbouw

In de noordelijke staten nam de industrie snel toe. De mensen daar wilden dat de regering van de VS deze industrie zou beschermen door middel van het heffen van invoerrechten op industrieproducten. In het zuiden was weinig industrie. Daar leverden akkerbouw en veeteelt de belangrijkste producten op. Het produceerde meer katoen dan elk ander land in de wereld. Dat katoen ging hoofdzakelijk naar Engeland. Zij waren tegen de heffing van invoerrechten omdat men dan vreesde dat Engeland maatregelen zou nemen tegen de katoenimport.

Meer macht voor de centrale regering of voor de staten?

Er waren ook politieke tegenstellingen. De noordelijke staten waren voor een grote macht van de centrale regering in Washington terwijl de zuidelijke staten veel macht aan de afzonderlijke staten wilden laten. Door de uitbreiding van de VS in de 19e eeuw werd dat steeds belangrijker.

Slavenarbeid tegenover vrije arbeid.

Op plantages in het zuiden werkten slaven. In het noorden was iedereen vrij. In het noorden vond een deel van de bevolking, dat de slavernij in het zuiden moest worden afgeschaft. Een groter deel van de de slavernij mocht blijven daar waar al slavernij was. Uitbreiding van slavernij in nieuwe staten moest worden verboden.

Het zuiden was vel tegen het afschaffen en beperken van de slavernij omdat men ze nodig had als arbeidskrachten op de plantages.

Slavenarbeid tegenover vrije arbeid.

Op plantages in het zuiden werkten slaven. In het noorden was iedereen vrij. In het noorden vond een deel van de bevolking, dat de slavernij in het zuiden moest worden afgeschaft. Een groter deel van de de slavernij mocht blijven daar waar al slavernij was. Uitbreiding van slavernij in nieuwe staten moest worden verboden.

Het zuiden was vel tegen het afschaffen en beperken van de slavernij omdat men ze nodig had als arbeidskrachten op de plantages.

Een groeiend aantal conflicten leidt tot een burgeroorlog

Veel conflicten waren het gevolg van activiteiten van de abolitionisten(deze streefden naar afschaffing van de slavernij). Conflicten ontstonden ook bij het toetreden van terratoria tot de VS. Mocht in zo'n nieuwe staat slavernij komen of niet?

het hooggerechtshof bepaalde in 1857 dat zwarten 'articles of merchandise'(handelswaar) waren. Volgens deze uitleg van de grondwet was slavernij overal mogelijk. Het Congres besloot vervolgens dat elke nieuwe staat zelf mocht beslissen of ze slavernij wilden doorvoeren.

Nieuwe partij in het Noorden: de Republikeinen

Deze sprak zich uit tegen de uitbreiding van de slavernij in het westen. De nieuwe groepering noemde zich de Republikeinse partij. Haarvolgelingen waren uitsluitend noordelijken. Toen tijdens de presidentsverkiezingen van 1860 de kandidaat van de Republikeinen won, Abraham Lincoln, besloten de meeste zuidelijke staten de Unie te verlaten. Een burgeroorlog was ontstaan.(12 april 1861- 9 april 1865).

Lincoln en de slavernij

Arkansas, Tennessee, Noord-Carolina en een deel van Verginia kozen de  zijde van het zuiden. Maar Delaware, Maryland, Kentuckey, Missouri en West-Virginia wist Lincoln van afscheiding te weerhouden. Vooral door de belofte de kwestie van de slavernij voorlopig te laten rusten. Voor de oorlog had Lincoln slechts de uitbreiding van de slavernij bestreden. in het begin van de oorlog was hij ertegen, datde slaven in de veroverde gebieden werden bevrijd. Pas in de loop van 1862 begon Lincoln van gedachten te veranderen.

Wat bracht hem hiertoe? De oorlog verliep voor het noorden niet erg gunstig. Veel ontvluchte slaven bleken een goede hulp voor de noordelijke troepen. Een algemene invrijheidsstelling zou de zuidelijken in het eigen kamp waarschijnlijk extra moeilijkheden bezorgen. Het afschaffen van de slavernij, door Lincoln, was dus eigenlijk een zuivere militaire maatregel. Pas in 1865 zou in het dertiende amendement op de grondwet aal alle slaven in de VS de 'vrijheid' gegeven worden. Het zou echter nog een eeuw duren, en voor veel zwarten nog langer, dat men gelijke burgerrechten verkreeg onder president Johnson.

Het noorden wint maar Lincoln wordt vermoord(1865)

Het zuiden hoefde zich alleen maar te verdedigen en had de bekwaamste legeraanvoerders. Maar het noorden had veel meerinwoners en een veel groter leger. Bovendien had het meernatuurlijke hulpbronnen. ook kon het met de vloot een blokkade van het zuiden uitvoeren.

Op 9 april 1865 gaf de zuidelijke opperbevelhebber Lee zich over aan Grant, de opperbevelhebber van het noorden. Vijf dagen later werd Lincoln vermoord door een aanhanger van het zuiden. De moord was een grote ramp voor het noorden, maar misschien nog meervoor het zuiden. Want Lincoln was altijd gematigd. De opvolger van Lincoln, Andrew Johnson, lukte het niet noord en zuid met elkaar te verzoenen.

6.5 De VS hebben een gemengde samenleving

Blanken komen uit bijna alle landen van Europa. Daarnaast leven er aanzienlijke minderheden zoals de Indianen en mensen die afkomstig zijn uit Azië en uit Latijns Amerika. Maar verreweg de grootste minderheid wordt gevormd door nakomelingen van de Afrikaanse slaven.

Na de burgeroorlog nog geen politieke gelijkheid voor de zwarten in het zuiden.

Het congres besloot het zuiden tot 1877 onder militaire controle te plaatsen. Aan de zwarten werden dezelfde rechten gegeven als aan de blanken maar in de praktijk bleek iets anders.

• Veel blanke zuidelijken gingen met oneerlijke middelen de zwarten hinderen om te stemmen.
• De zwarte stemmen werden niet geteld.
• Alleen blanke stemmers wisten waar het stemlokaal was.
• Zwarten moesten in staat zijn te lezen, te schrijven en de grondwet te begrijpen.

Een deel van de blanken richtte terreurorganisaties op om op de zwarten te jagen. De Ku Klux Klan werd in 1865 opgericht en durfden anoniem gemakkelijker misdaden te begaan. Zwarten die van hun rechten gebruik wilden maken, werden door hen gegeseld, gebrandmerkt of zelfs doodgeschoten, opgehangen of verbrand.

Ook ongelijkheid voor zwarten op economisch en sociaal gebied

In het bevrijde zuiden was er voor de meeste zwarten alleen werk in dienst van de blanken. Een deel van de zwarten trok naar de steden in het noorden. Zij werden onvrijwillig in bepaalde wijken (getto's) ondergebracht. het bekendste getto werd de wijk Harlem in New York. Zwarten kregen de slechtst betaalde banen en werden ontslagen als de zaken minder gingen. Andere zwarten trokken naar het westen.

Aan het eind van de 19e eeuw gingen zuidelijke staten nieuwe wetten invoeren om de zwarte bevolking van de blanke te scheiden. Dit wordt segregatie genoemd. Spoorwegen, wachtkamers, trams, parken, scholen en andere gelegenheden werden voor blanken en zwarten gesplitst.

Zwarten gaan zich organiseren

De bekendste zwarte leider aan het einde van de 19e eeuw werd Booker T. Washington. Vooral op het gebied van het onderwijs voor zwarten wist hij veel te bereiken. Niet alle zwarten waardeerden hem. Hij vond namelijk dat de zwarten eerst economisch onafhankelijk moesten worden. Pas daarna zouden zij om gelijke rechten en afschaffing van de segregatie moeten vragen.

Zwarten die van mening waren dat er eerst gelijkheid moest zijn en dat men dan pas economisch onafhankelijk kon worden stichtten in 1908 de beweging National Association for the Advancement of Coloured People(NAACP) op. Ze wilden hun doelen bereiken door demonstraties en via rechtszaken.

Meer rechten voor zwarten maar langzaam (1933-1945)

President Roosevelt (1933-1945) zorgde ervoor dat de zwarte bevolking een aandeel kreeg in de steunprogramma's voor werklozen.. Maar hij kwam niet met maatregelen om blank volledig gelijk te stellen. Het weinig wat Roosevelt deed, vonden vooral veel blanken in het zuiden al teveel. Toch stapten veel zwarten die stemrecht hadden, over van de Republikeinen naar de Democratische partij van Roosevelt. Tot die tijd kreeg de Republikeinse partij de stemmen van de meeste zwarten, omdat die partij - onder president Lincoln -  de slavernij had afgeschaft.

Acties van zwarten voor gelijke burgerrechten

De Republikeinse president Eisenhower (1953-1961) meende dat het denken van de mensen niet door wetgeving kon worden veranderd. Hij kreeg echter te maken met geweldloos verzet van de zwarten onder leiding van dominee Martin Luther King. Zuidelijke blanken reageerden woedend op deze acties.

President Kennedy (1961-1963) diende bij het Congres een wetsvoorstel in waarmee hij een einde wilde maken aan de segregatie in het zuiden. Ook beloofde hij dat het stemrecht van de zwarten beter beschermd zou worden. Het werd zwarten in de zuidelijke staten bijna onmogelijk gemaakt om zich als kiezer te laten registreren. Op 22 november 1963 werd Kennedy in Dallas vermoord, Maar onder zijn opvolger, president Johnson(1963-1969), werden voorstellen tegen de segregatie en voor bescherming van zwarte kiezers door het Congres aangenomen. (de wet op de burgerrechten).

Veel zwarten buiten het zuiden waren echter niet tevreden met gelijke burgerrechten. Zwarte leiders als Malcolm X en Stokely Carmichael zeiden dat de blanke samenleving door en door corrupt was. Mede door de strijdbaarheid van deze leiders ontstonden in de jaren 1965-1969 ernstige rassenonlusten in de getto's van de grote steden. Martin Luther King werd ook nog in 1968 vermoord.

Meer integratie maar nog steeds problemen

Onder President Nixon (1969-1974) werd een politiek van 'heilloze verwaarlozing' begonnen. Volgens hem was het voor de zwarten het beste dat hun problemen narde achtergrond werden geschoven.

Het streven naar integratie bleef belangrijk, maar in de slechte positie van de zwarten in de benedenlaag van de bevolking is nog nauwelijks verbetering gekomen. Degenen die wel zich hadden opgewerkt tot de midden- en bovenlaag waren niet altijd bereid op te komen voor de belangen van de zwarten.

6.6 Economische crisis en de New Deal

De economische crisis van 1929

In de jaren '20  dromden de Amerikanen dat het met de VS steeds beter zou gaan. Maar in 1929 kwam er plotseling een eind  aan de 'Republikeinse' welvaart. In het begin van dat jaar ging het slecht met de verkoop van auto's en werden er minder huizen gebouwd. Aandeelhouders werden ongerust. Ze kregen het vermoeden dat het helemaal niet zo goed ging met de VS, Zij waren bang dat hun aandelen in waarde zouden dalen. Sommigen begonnen daarom in grote aantallen hun aandelen te verkopen. Waardoor de prijzen van de aandelen sterk daalden. Door te verkopen hoopte men nog iets van het geld terug te zien.

Het liep echter anders. De banken hadden echter veel geld (krediet) uitgeleend, maar diezelfde banken leenden echter meer geld uit dan ze zelf in kas hadden. Door de crisis konden veel mensen het geleende geld niet terugbetalen, omdat hun aandelen in waarde waren gedaald. De banken waren nu ook niet in staat contant geld uit te betalen en gingen failliet. Veel particulieren en bedrijven gingen daardoor ook failliet.

Hoe kon de crisis ontstaan?

• Slechte verdeling van inkomsten: Slechts 25%van de bevolking profiteerde van de welvaart. de andere 75% moest het met een minimuminkomen doen. De 36.000 rijkste gezinnen hadden samen evenveel geld te besteden als de 12 miljoen armste gezinnen. Aan het eind van de twintiger jaren hadden deze rijke mensen alles wat ze wilden hebben. Maar de bedrijven bleven doorgaan met produceren en bleven dus met grote voorraden zitten.
• Het ging slecht met de landbouw: Tijdens de Eerste Wereldoorlog hadden de boeren in de VS veel kunnen uitvoeren naar Europa. Na de oorlog viel die afzetmarkt weg en ontstond er overproductie in de VS. Meer dan een half miljoen boeren gingen failliet. Anderen gingen over tot modernisering waardoor er opnieuw overproductie ontstond. De prijzen van de landbouwproducten daalden. Veel boeren verdienden nu te weinig om hun schulden aan de banken te kunnen terugbetalen. Ook de lonen van de landarbeiders waren, vergeleken met de fabrieksarbeiders,  maar de helft van wat die verdienden.
• Een te groot vertrouwen in de economische ontwikkeling: President Coolidge (1923-1929) gaf het bedrijfsleven alle ruimte. Ze hoefden weinig belasting te betalen  en de overheid hielp mee stakingen te onderdrukken. Groei zou vanzelf leiden tot hogere lonen en iedereen zou dan profiteren. Steeds meer mensen leenden geld om aandelen te kopen. Daardoor stegen de koersen en gingen fabrikanten steeds meer produceren ondanks tegenslagen in landbouw en industrie.
• Onvoldoende controle op banken: Amerikanen hadden aandelen en andere zaken met geleend geld gekocht. De bankiers vertrouwden erop dat het met de economie goed zou blijven gaan. Dat veranderde toen de aandelen sterk gingen dalen en zelfs waardeloos werden. Bankiers en aandeelhouders leden enorme verliezen. Veel kleine banken hadden te weinig kapitaal en gingen failliet.

Depressie

De crisis werd het begin van een depressie( grote economische teruggang). Talloze bedrijven en banken raakten in financiële problemen. In 1933 was 25% van de beroepsbevolking werkloos(ongeveer15 miljoen mensen).Het inkomen per hoofd van de bevolking zakte van $681 naar $495 per jaar. Lonen en salarissen daalden met 40-60%. President Hoover werd opgevolgd door de Democraat F.D. Roosevelt(1933-1945).

Roosevelt en de New Deal

Anders dan Hoover vond Roosevelt dat de regering verantwoordelijk was voor burgers die buiten hun schuld in moeilijkheden waren geraakt. Roosevelt kwam direct na zijn ambtsaanvaarding meteen plan: De New Deal. Met de New Deal nam Roosevelt een groot aantal sociaal-economische maatregelen om de economie weer op gang te brengen en de nationale eenheid te stimuleren. De federale regering moest voortaan niet alleen rekening houden met de belangen van het bedrijfsleven. In zijn inaugurele rede(dat is de eerste toespraak van een nieuwe president) verklaarde Roosevelt 'The only thing we have to fear, is fear itself' (het enige waarvoor we bang moeten zijn, is onze eigen angst). Het was Roosevelt die de Amerikanen weergeloof in eigen kracht gaf, hoewel er natuurlijk ook mensen waren die tegen hem waren.

6.7 De macht van de presidenten vanaf 1950

Kennedy wil meer leiderschap dan Eisenhower

De Republikeinse president Eisenhower (1953-1961) en Dulles, de minister van buitenlandse zaken, vonden de buitenlandse politiek van Eisenhower voorganger, de Democraat Truman, te slap. Truman wilde het communisme in de wereld in bedwang houden(conytainment). Het mocht zich niet verder uitbreiden. Dulles wilde het communisme vooral in Europa terugdringen(roll-back). Later in zijn presidentschap probeerde Eisenhower betere betrekkingen met de Sovjet Unie op te bouwen. Wat betreft zijn binnenlands beleid wilde Eisenhower zo veel mogelijk over laten aan de afzonderlijke staten in de VS.

De democratische president Kennedy (1961-1963) vond dat de VS onder Eisenhower in slaap was gesukkeld. Hij ontwikkelde zijn programma 'New Frontier'. De VS moesten nieuwe uitdagingen aangaan zoals bijvoorbeeld een mens naar de maan brengen(1969). Maar ook op binnenlands politiek gebied stelde hij nieuwe grenzen vast. Hij wilde in feite de politiek van de New deal voortzetten. Armoede, werkeloosheid en rassendiscriminatie moesten worden bestreden. De meeste voorstellen werden echter door het Congres tegengehouden of sterk gewijzigd omdat veel zuidelijke democraten conservatief waren. Toch was Kennedy  erin geslaagd de Amerikanen voor zich te winnen.

Oppositie tegen de presidenten Johnson en Nixon

Kennedy werd in 1963 vermoord en opgevolgd door zijn vice-president Johnson. De voorstellen van Johnson voor een 'oorlog tegen de armoede' werden door het Congres enthousiast aangenomen.

Vanaf 1965 stuurde Johnson steeds meer troepen naar Zuid-Viëtnam, waar een oorlog aan de gang was tegen het communistische Noord-Viëtnam en het niet-communistische Zuid-Viëtnam. De oorlog in Viëtnam kostte de VS miljarden dollars, maar Johnson weigerde de belastingen te verhogen. Volgens Johnson kon de Amerikaanse economie deze oorlog gemakkelijk aan. Maar de oorlog kostte zoveel dat er te weinig geld overbleef voor zijn oorlog tegen de armoede.

Er ontstond steeds meer oppositie tegen de oorlog terwijl het einde van de oorlog niet in zicht was. Er werd massaal gedemonstreerd en Johnson besloot zich niet meer kandidaat te stellen bij de verkiezingen van 1968. Het was Nixon die de verkiezingen won.

Onder het presidentschap van Nixon (1969-1974) kwam er een eind aan de vooruitstrevende rol van het Hooggerechtshof. Toen opperrechter Earl Warren in 1969 met pensioen ging, benoemde Nixon de conservatieve Warren Burger tot zijn opvolger. Onder diens leiding zou het Hooggerechtshof een veel behoudender koers gaan varen.

Nixon treedt af

Nixon werd in 1972 herkozen als president. Maar hij zou uiteindelijk aftreden omdat hij anders door het Congres daartoe zou worden gedwongen.

Nixon was bij zijn buitenlands beleid wel erg ver gegaan. Hoewel hij had beloofd dat er spoedig vrede gesloten zou zijn in Viëtnam, besloot hij, zonder dat het Congres daarover was ingelicht, Noord Viëtnam twaalf dagen lang te bombarderen. de democratische meerderheid in hetCongres vond dat hij daarmee tever was gegaan.

De belangrijkste oorzaak van de val van Nixon was echter de corruptie in zijn regering en zijn eigen onbetrouwbaarheid. Nixon had al eerder zijn eigen minister van Justitie moeten ontslaan. Maar ook zijn vice-president Agnew bleek de belastingen ontdoken te hebben en zich om te hebben laten kopen. Ook hij moest opstappen en Ford werd nu zijn vice-president.

Maar ook Nixon bleek zich te hebben ingelaten met onjuiste praktijken. Twee verslaggevers van de Washington Post kwamen met verbijsterende zaken en de Watergate-affaire was geboren. De president bleek onwettelijke middelen te hebben gebruikt om zijn verkiezingsoverwinning in 1972 veilig te stellen. Toen de omvang daarvan duidelijk werd bleef Nixon niets anders over dan af te treden. (anders had men hem via het Congres daartoe gedwongen- impeachment-). De VS kregen toen een president waarop niemand had gestemd, Ford. Deze verleende Nixon gratie.

Ford en Carter: weinig slagvaardig

In de periode van Roosevelt tot Nixon was de macht van de president toegenomen. Door Viëtnam kwam daar verandering in. Het Congres beperkte de macht van de president. Ford werd opgevolgd door Jimmy Carter. Zij werden geconfronteerd met achterdocht. Carter  wilde op de eerste plaats eerlijk zijn.

Reagan als wonderdokter

Bij de verkiezingen van 1980 won de Republikein Reagan van de de Democratische president Carter. Net als Kennedy beloofde Reagan dat hij van de VS het belangrijkste land van de wereld zou maken. De Amerikanen zouden dan wel offers moeten brengen. In het eerste jaar al van zijn regering bleek dat het vooral de mensen waren die afhankelijk waren van een uitkering. Minder geld voor sociale voorzieningen. Ook werden er allerlei federale instellingen opgeheven. Het bedrijfsleven daarentegen kreeg meer vrijheid. Door deze maatregelen zou de economie van de VS weer vooruitgaan, hoopte men.

Reagan bleef acht jaar president. hij kon zijn plannen doorvoeren, omdat de Republikeinen in het Congres een meerderheid hadden. Maardoor de regering werd zoveel geld geleend dat hetbegrotingstekort astronomisch steeg.

Bush sr. vindt geen oplossing voor binnenlandse problemen

De vice-president onder Reagan, George Bush sr, won de verkiezingen. Maar in het congres hadden de Democraten de meerderheid.

Voor drie binnenlandse problemen vond Bush geen oplossing:

• De relaties tussen blank en zwart bleven verre van ideaal. vooral in de getto's van de grote steden zijn de leefomstandigheden voor de zwarte bevolking zeerslecht.
• Het begrotingstekort steeg sterk, maar Bush sr. had beloofd de belastingen niet te verhogen.
• Een stijgende werkeloosheid, die op het einde van zijn regeringsperiode was opgelopen tot 6,2 % van de bevolking.

Onder Clinton verbeterde de economie van de VS

Bij de verkiezingen van 1992 versloeg de democraat Clinton Bush sr. Clinton zou in 1996 worden herkozen. Clinton wist handig om te gaan met de Republikeinse meerderheid in het Congres en de Amerikaanse economie draaide uitstekend in de tweedehelft van de jaren '90. Clinton slaagde erin het begrotingstekort in een overschot te doen omslaan.

Bush jr. begint 'oorlog' tegen het terrorisme, de Amerikaanse bevolking raakt sterk verdeeld

In 2000 won Bush jr. op een omstreden manier de verkiezingen. Het Hooggerechtshof moest er aan te pas komen. Bush jr. was negen maanden president toen de aanslag plaatsvond op het World Trade Centre te New York.

Vanaf dat moment concentreerde Bush jr. zich op de oorlog 'tegen' het terrorisme. Volgens de VS was de aanslag georganiseerd door de terreurorganisatie 'Al Qaida' geleid door Osama bin Laden. Deze zou zich in Afghanistan bevinden. Tegen Afghanistan begon Bush jr., met steun van het Congres een korte oorlog(najaar 2001). Daarna richtte Bush zich op Irak. Volgens Bush steunde Saddam Hoessein de internationale terreur en was hij in het bezit van massavernietigingswapens. In maart 2003 begon de oorlog tegen Irak die bij de bondgenoten van de VS niet altijd instemming vond. De massavernietigingswapens werden niet gevonden en steeds meer wordt de VS verweten op onjuiste gronden Irak te hebben aangevallen. Nu het aantal Amerikaanse doden al meer dan 2000 bedraagt willen steeds meer Amerikanen dat de VS zich terugtrekken uit Irak, nadat de democratische Iraakse regering de macht heeft overgenomen.