INLEIDING
De twintigste eeuw is wel eens 'een eeuw van uitersten' genoemd: een tijdperk van ongekend snelle ontwikkelingen in de techniek, van grote welvaart, overvloed en vrede, maar ook een tijdperk van verschrikkelijke wereldoorlogen, massale slachtingen, onderontwikkeling, honger en ellende op grote schaal. De eerste helft van de twintigste eeuw kende grote spanningen en diep ingrijpende internationale verwikkelingen: communistische revoluties in Rusland en China, de grote crisis in de kapitalistische wereldeconomie in de jaren dertig, de opkomst van het fascisme, twee wereldoorlogen. Vergeleken daarmee lijkt de wereld in de tweede helft van de twintigste eeuw veel rustiger. Tijdens de Koude Oorlog bedreigden spanningen tussen kapitalisme en communisme weliswaar de wereldvrede, maar er is geen grote internationale oorlog meer geweest. De economie van veel landen ontwikkelde zich gunstig, zodat in de tweede helft van de eeuw meer mensen een rijk en welvarend bestaan konden leiden dan ooit te voren.
De twintigste eeuw wordt hierna in twee hoofdstukken behandeld: de tijd vóór 1945 in hoofdstuk 2 en de tijd ná 1945 in hoofdstuk 3. In elk van de twee hoofdstukken worden eerst de bestuurlijk-politieke ontwikkelingen besproken, dan de sociaal-economische en ten slotte de cultureel-mentale ontwikkelingen. De geschiedenis van de twintigste eeuw is moeilijk te begrijpen zonder dat je iets weet van enkele grote stromingen die in de negentiende eeuw zijn ontstaan. Daarom worden die stromingen eerst aan de orde gesteld in hoofdstuk 1: liberalisme, nationalisme, socialisme en imperialisme. In de twintigste eeuw zijn daar nog twee grote stromingen bijgekomen, die je zou kunnen beschouwen als verdere uitwerkingen van twee negentiende-eeuwse stromingen: het communisme als uitwerking van het socialisme, en het fascisme als uitwerking van het nationalisme.
Zie Hoofdstuk 1 ,2 en 3
