Ontwikkeling

Onderwijsinspectie rapport 2000

(Selectie uit conclusies inspectie met betrekking tot individualiteit van prestaties in het hoger onderwijs)

drs.J.W.Swaen Historicus www.blikopdewereld.nl

http://www.owinsp.nl/producten/onderwijsverslag_2000/Hoger.pdf

VANAF PAGINA 39 BEVINDINGEN

Individualiteit van prestaties

In het hoger onderwijs worden diploma's aan studenten uitgereikt op grond van individuele prestaties. De opkomst van probleemgestuurd onderwijs en projectonderwijs brengt hier een dilemma. Individuele bijdragen zijn in groepswerk moeilijk(er) te beoordelen.

De inspectie vroeg eerder (Inspectie van het Onderwijs, 2000j) om aandacht voor het voorkomen van het ‘meelift-gedrag’. In de door de haar gevoerde gesprekken is nagegaan in welke mate dit probleem door opleidingen wordt ervaren.

Op drie na kennen alle ondervraagde opleidingen studiepunten toe op grond van groepsprestaties; bijna een derde geeft 10 tot 25 procent van de studiepunten af op basis van groepswerk. De meeste onderkennen het probleem van de beoordeling van de individuele inbreng. Opleidingen hanteren verschillende methodes om de beoordeling te individualiseren.

Zij koppelen de punten voor de groepsprestatie bijvoorbeeld aan een individueel bijproduct, aan intervisie of laten individueel logboeken bijhouden.

De inspectie is van oordeel dat de invoering van groepswerk in het hoger onderwijs tot kwaliteitsverbetering heeft geleid, maar dat studiepunten in een opleiding individueel toegekend dienen te worden. Het verzoenen van deze doelstellingen vormt een uitdaging voor de opleidingen.

Authenticiteit van proeven van bekwaamheden

Bij het toekennen van studiepunten mag worden verondersteld dat de student de prestatie zelf heeft geleverd. De laatste tijd wordt regelmatig gewezen op de vele mogelijkheden die de nieuwe media bieden om producten (scripties, ontwerpen) ter beoordeling voor te leggen die gedeeltelijk of geheel door anderen zijn vervaardigd.

Bij 24 van de 28 geënquêteerde opleidingen worden dergelijke proeven van bekwaamheid afgenomen. Het aantal hieraan toegekende studiepunten kan oplopen tot de helft van het totaal. Een meerderheid van opleidingen maakt zich over de authenticiteit niet meer zorgen dan voorheen; pogingen tot fraude zijn van alle tijden, zo wordt gesteld.

Zeven opleidingen gaven aan zich hierover wel zorgen te maken. Eén meldde dat ontdekking van niet-authentiek materiaal nog maar de helft van het probleem is: daarna komt dat van de bewijslast. Vijf respondenten gaven aan het probleem op te lossen door de beoordeling van proeven van bekwaamheid mede te baseren op mondelinge presentaties.

De (bewaking van de) authenticiteit van prestaties van studenten vraagt systematischde aandacht van alle opleidingen, visitatiecommissies en inspectie.