Open brief aan Ton Elias, VVD-kamerlid, de 'Verlosser' van het Onderwijs
Meneer Elias,
Opnieuw weet u met een provocerende uitspraak 'Veel protesterende docenten leven in het stenen onderwijstijdperk'http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3138262/2012/01/26/Veel-protesterende-docenten-leven-in-het-stenen-onderwijstijdperk.dhtml in de Volkskrant van 26 januari, de gemoederen te beroeren.
De vraag die daarbij opkomt is: 'Wat bezielt dit Tweede Kamerlid' om steeds een karikatuur te maken van onderwijsgevenden. Als er iemand verstand heeft van de werking van de media, is dat Ton Elias. En juist daarom mag van hem verwacht worden dat hij, voordat hij iets schrijft, of op andere wijze ventileert, zich bewust is van de impact ervan.
Daarom juist kan ik niet anders dan de conclusie trekken dat Elias doelbewust mensen schoffeert en kleineert door hen voor te stellen als levend in het 'stenen onderwijstijdperk', omdat ze protest aantekenen tegen de inkorting van de vakantietijd en de 1040-uren norm.
Het heeft er alle schijn van dat Ton Elias zelf een schijnwereld heeft opgebouwd, waardoor hij meent als de grote 'Verlosser' voor de toekomst van het onderwijs allerlei uitspraken te moeten doen, die echter doen vermoeden dat Elias niet op de hoogte is van de daadwerkelijk stand van het Onderwijs.
Citaat: 'Ik vind dat veel leraren een prachtberoep hebben en zich uit de naad werken. Dat zeg ik iedere keer, alleen dat horen ze niet. Ze horen alleen dat ik óók zeg dat veel protesterende leraren in het stenen onderwijstijdperk leven en onvoldoende oog willen hebben voor het falen van delen (!) van hun beroepsgroep'.
Wellicht zou Elias eerst eens een definitie kunnen geven van het begrip 'stenen onderwijstijdperk'. Mensen uit het onderwijs die protesteren tegen maatregelen die hun werk direct beïnvloeden, worden zo onderuit gehaald terwijl hun protesten wel degelijk voortkomen uit hun betrokkenheid met het onderwijs.
Deze mensen zouden onvoldoende oog hebben voor het falen van delen(!) van hun bevolkingsgroep. Alsof onderwijsgevenden nog in berenvellen rondlopen.
In het begin van de jaren negentig van de twintigste eeuw, had ik als voorzitter van het personeel (Centraal Overleg Orgaan en Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad) van Ons Middelbaar Onderwijs(OMO) regelmatig gesprekken met de bestuurders over hoe aan een modern personeelsbeleid inhoud zou moeten worden gegeven. Dat resulteerde toen in een voorstel waarbij OMO-breed afspraken werden gemaakt met betrekking tot een cyclus van beoordelings - en functioneringsgesprekken. Intervisie maakt daar een integraal onderdeel van uit. Die cultuuromslag vond toen al plaats en de vraag is dus ook waar Elias zich op baseert als hij stelt, dat protesterende leraren met rust willen worden gelaten en het met het onderwijs dan wel goed komt.
In wat voor tijd leeft Elias eigenlijk. Hij kent zijn zaken niet. Hoe zo met rust moet worden gelaten? Wat heeft de politiek de laatste decennia al niet gemeend aan het onderwijs te moeten sleutelen zonder dit aan de onderwijsgevenden te laten. Dat zijn toch de deskundigen bij uitstek. Een voorbeeld: De tweede fase moest worden ingevoerd maar mocht geen cent meer kosten. Dus werd vakken lestijd ontnomen. Als geschiedenisdocent moest ik constateren dat mijn havo-leerlingen de helft van de onderwijstijd moesten inleveren en mijn VWO-leerlingen 40%, terwijl de te behandelen stof wel hetzelfde bleef. Ga er maar aanstaan als docent. Tevens ging men voorbij aan het feit dat elke geschiedenisdocent ineens zo'n 200 leerlingen extra te 'verwerken' kreeg. Over werkdruk gesproken...
Dat er nog onderwijsgevenden zijn die staken om hun strijd voor goed onderwijs nog eens te benadrukken is hun goed recht. Ze strijden voor het recht op goed onderwijs en arbeidsvoorwaarden die voor het werken in het onderwijs een voorwaarde zijn.
Elias is wellicht vergeten dat er in 1983 ook massaal werd gestaakt door de bezuiniging op de ambtenarensalarissen. Onderwijsgevenden moesten 2,75% inleveren. Maar dat niet alleen. 10 jaar lang werd van mijn salaris per maand 100 gulden ingehouden onder de noemer onderwijs-bijdrageverhaal. In totaal 12.000 gulden. Als je zo met je onderwijspersoneel omgaat is het geen wonder dat er onvrede ontstaat. Die onvrede werd nog eens versterkt door de invoering van de Herstructurering van de Onderwijssalarissen. Resultaat is dat ik als academisch geschoolde docent, academisch gevormde docenten met een zaklantarentje kan gaan zoeken.
Citaat: 'Belangrijkste trefwoorden voor de VVD bij het onderwijsbeleid zijn: meer aandacht voor vakmanschap, voor kwaliteit en vooral voor prestatiegerichtheid'.
Ongelooflijk als ik deze woorden nog eens een keer doorlees. Hoezo aandacht voor vakmanschap... Academisch gevormde docenten zijn er binnenkort niet meer op middelbare scholen. Elias stelt dat er meer aandacht moet zijn voor de kennisfactor... wat een retoriek. Meer structuur geven aan kinderen en meer eisen stellen. Hoe dacht Ton Elias dat ik anders mijn duizenden leerlingen heb gesteund tijdens hun schoolloopbaan en naar hun eindexamen heb gebracht. En ik kan het weten want al meer dan 30 jaar doe ik dat met een bovengemiddeld resultaat. (Als Elias mij niet gelooft kan ik hem wel enig statistisch materiaal leveren).
Door de maatregel van de overheid, lees politici, zouden meer leerlingen een middelbare schoolopleiding moeten kunnen afmaken.(Lissabon-overeenkomst). Resultaat: een aanpassing van het niveau en de eindexamencijfers door het hanteren van de zogenaamde N-Factor, waardoor het aantal geslaagden toch op eenzelfde percentage uitkomt.
Citaat: 'Veel mensen binnen het onderwijs beschouwen dit kabinet als een tijdelijk ongeluk, een kwaal die zo snel mogelijk moet overgaan. Daarom proberen ze ook lastige maatregelen vooruit te schuiven, in de hoop op weer een nieuwe Ronald Plasterk die een miljard extra bij het onderwijs naar binnengooit zonder er iets voor terug te vragen. Die mensen hebben aan de VVD een geharnaste tegenstander. We gaan een paar dingen veranderen in Nederland die dringend aan verandering toe zijn, óók in ons onderwijs. En we gaan niet voor de eerste de beste schreeuwpartij of actie of staking opzij.
Opnieuw wordt met zo'n uitspraak de massa op het verkeerde been gezet. Onderwijsgevenden proberen lastige maatregelen vooruit te schuiven, in de hoop op een nieuwe Roland Plasterk die een miljard extra bij het onderwijs naar binnen gooit. Alleen al het woordgebruik is van een denigrerend gehalte dat je er bijna van moet overgeven. En opnieuw is er bij Elias 'de grote Verlosser' sprake van gebrek aan kennis. Ronald Plasterk maakte namelijk de fout dat hij tijdens het constituerend beraad van het kabinet 'vergat' een miljard te claimen voor het onderwijs. Dat miljard 'vond' hij uiteindelijk binnen de onderwijsbegroting, dat werd dus een sigaar uit eigen doos genoemd. Die werd niet naar binnen gegooid, maar onder andere besteed aan het verbeteren van het salaris van de zogenaamde na -Hossers, en dat was hard nodig.
Wat ik echter 'de Verlosser' het meest kwalijk neem is, dat hij onderwijsgevenden gelijk stelt met mensen die leven in een 'stenen onderwijstijdperk' terwijl het hemzelf aan kennis van de sector ontbreekt.
Want hoe is het mogelijk dat politici menen zich te moeten bemoeien met de arbeidsvoorwaarden in het onderwijs, terwijl dat al vanaf de jaren negentig van de twintigste eeuw geregeld werd in het Decentraal Georganiseerd Overleg. Wie leeft er hier in het ´stenen onderwijstijdperk´?
Waar zouden we in dit land zijn als niet dagelijks honderdduizenden onderwijsgevenden met al hun kennis en vaardigheden hun beste steentje bijdragen aan de kennis en opvoeding van onze kinderen? In plaats van een karikatuur te maken van de beroepsgroep zou het Elias sieren zich eerst eens diepgaand in de beroepsgroep te verdiepen.
En nog een misverstand: het gaat hier om Onderwijs en niet om Ton Elias' visie over het onderwijs. Die noemt hij ´geharnast´ en daarmee bedoelt hij kennelijk onderwijsgevenden voor te stellen als levend in het ´stenen onderwijstijdperk´.
Is het gek te noemen dat het onderwijs niet op zo´n ´Verlosser´zit te wachten?
drs.J.W.Swaen Historicus
