Ontwikkeling

AMSTERDAM Als alleen wordt gekeken naar het centraal schriftelijk examen, zou rond een kwart van de leerlingen in het voortgezet onderwijs zakken. In werkelijkheid zakt slechts zo'n 10 procent. Datverschil zit 'em in het schoolexamen, dat meestal hogere cijfers oplevert dan het centraal schriftelijk.

Onderwijskundige Jaap Dronkers toonde vorig jaar al aan dat het verschil tussen de prestaties voor het centraal schriftelijk en het schoolexamen elk jaar toeneemt. Hij stelde dat daardoor de waarde van het examen daalt. Voor staatssecretaris Van Bijsterveldt (Onderwijs) was zijn onderzoek aanleiding om de Onderwijsinspectie in te schakelen.

Die concludeert nu in een rapport dat de zakpercentages enorm zouden toenemen als voor beide examens een voldoende moet worden gehaald. Op het vmbo-t zakt nu 11 procent; dat zou 24 procent worden. Op de havo 13 procent; dat zou 28 procent wor­den. Op het vwo 9 procent, dat zou 23 procent worden. Het lijkt erop dat de leerlingen worden gematst met het schoolexamen, maar de inspectie schrijft dat er soms andere verklaringen zijn. Zo zitten er soms maar weinig leerlingen in een examenklas; uitschieters van één leerling kunnen het gemiddelde dan sterk beïnvloeden.

De inspectie heeft gekeken op hoeveel scholen het verschil tussen beide examenhelften groter is dan een half punt. Dat is zo op 11 procent van de havo's, 14 procent van de mavo's, en op liefst 30 procent van de vwo's. Bij de zes particuliere scholen is het helemaal bar: slechts een van de zes had één afdeling, een havo, waar het verschil minder was dan een half punt. Op de helft van de particuliere vwo's was het gemiddelde verschil zelfs groter dan een vol punt.

Van Bijsterveldt overweegt van sommige particuliere scholen de examenbevoegdheid in te trekken. Ze laat onderzoeken of ze het centraal examen meer gewicht kan geven. 'De meerderheid van de scholen die het in dit opzicht goed doen, moet worden beschermd tegen de uitzonderingen die het vertrouwen in het eindexamen bedreigen', schrijft ze.

De Onderwijsinspectie lanceerde donderdag een vernieuwde website waarop van elke school te zien is hoe groot het verschil is tussen het gemiddelde schoolexamencijfer en het gemiddelde op het centraal schriftelijk.

Gerard Reijn