Ontwikkeling

drs.J.W.Swaen Historicus www.blikopdewereld.nl

Band A

Veroordeeld: Indringende serie over het leven van gevangenen in penitentiaire inrichting Overmaze te Maastricht.  Achter slot en grendel van NCRV t.v. programma Document.

Mensen die tot elkaar zijn veroordeeld. Veroordeeld een gevangenis van binnenuit. Een film van Roel van Dalen

Onderdeel 1    Deel 1 Veroordeeld

Onderdeel 2    Deel 2 Veroordeeld

Onderdeel 3    Deel 3 Veroordeeld.

Band B

Onderdeel 1    Deel 4 Veroordeeld

Onderdeel 2    Deel 5 Veroordeeld

Onderdeel 3    Deel 6 Veroordeeld

Onderdeel 4    Ommuurd Bestaan. Documentaire van IKON - tv van 21-12-’95

Titel: Vrouwen achter tralies.

In ons land zijn op dit moment 410 cellen voor gedetineerde vrouwen en 9000 voor mannen. De meeste delicten die door vrouwen worden gepleegd, hebben te maken met het gebruik van en de handel in drugs. Een kleine groep pleegde een geweldsdelict.

De 28 jarige Miriam werd veroordeeld voor verboden wapenbezit en voor haar aandeel in een dubbele poging tot moord. De eis was twaalf jaar. In hoger beroep kreeg ze ruim zes jaar gevangenisstraf opgelegd.

Manon, vier en dertig jaar en moeder van twee kinderen werd veroordeeld tot 7 jaar voor het doden van haar partner. Ze zal medio 1998 vrijkomen.

Band C

Onderdeel 1    Les Amants d’Assises.

Indringende  film over een rechtzaak in België. Uitgezonden door de BRT op 12- 03 -1992. (begint na 11 minuten) Duur 1 uur en 9 minuten

Zes maanden duurde de verhouding tussen Marie-Louise en Christian. Toen vermoorde Christian de jaloerse echtgenoot van zijn minnares. Een regelrecht crime passionel Wat het begin van een nieuwe toekomst had moeten worden, werd een nachtmerrie. De Belgische cineast Manu Bonmariage wist het vertrouwen van beide geliefden te winnen en mocht hen met de camera volgen voor, tijdens en na het proces. Het resultaat is de indringende rapportage Les Amants d’ Assises, uitgezonden in een speciale uitzending van Panorama, de actualiteitenrubriek van de BRT.

“Ik heb willen tonen dat mensen die een moord begaan ook hun gevoelens hebben “, aldus Bonmariage. “ Dat was de reden dat Marie-Louise en Christian toestemming voor de film gaven. “De mensen moeten weten dat ik geen beest ben”, vond Christian”.

Marie-Louise zit momenteel in de gevangenis van Namen een levenslange gevangenisstraf uit, Christian Fernandez werd in juni 1991 tot 20 jaar celstraf veroordeeld. De jury oordeelde dat Marie-Louise hem tot moord op haar echtgenoot heeft aangezet.

Bonmariage ontmoette het paar voor het eerst tijdens de opnamen van Strip - Tease, een magazine bij het Franstalige RTBF, dat een thema uitzending over liefde in de gevangenis wijdde.  De documentaire  ‘ Les Amants d’ Assises is een vervolg daarop. De Waalse cineast legt de psychologische en juridische lijdensweg zeer gedetailleerd vast. Je ontkomt er als kijker bijna niet aan je te identificeren met het tweetal.

Hij is liefdeloos opgevoed, zonder ouders en ontdekt in Marie-Louise  plotseling alles wat hij heeft gemist. Bonmariage toont aan dat de grens tussen ‘gewone‘ mensen en moordenaars heel dun is.

Christian ’s vader is dood moeder in de VS, Heeft pleegouders.

Marie – Louise zwanger op haar 17e

“Ik veroordeel geen van beiden. Ik heb alleen hun waarheid geregistreerd. Voor mij zijn Marie-Louise en Christian op de eerste plaats twee mensen”, aldus Bonmariage. Na enig aandringen geeft hij toch zijn persoonlijke mening: “Ik denk dat hij is gemanipuleerd. Niet door haar, maar door de liefde”.

Marie Louise voelt zich slachtoffer en onrechtvaardig behandelt.Zegt dat ze  Christian haat!

Bonmariage toont hoe Christian ook in de gevangenis nog verliefde gevoelens koestert, terwijl Marie-Louise zich staande houdt door het gebeurde min of meer te ontkennen. Dat al hun intieme gebeurtenissen publiek geheim zijn geworden, ondergaan ze ieder op hun eigen manier. Christian en Marie-Louise hebben inmiddels geen contact meer met elkaar. Hij schrijft brieven, zij antwoordt nooit.

Onderdeel 2    Achter slot en grendel, deel 1 ( Vanaf 1uur 13 duur 47 minuten)

De T.V. serie achter slot en grendel bestaat uit een 6 tal documentaires over zwaar gestrafte gevangenen.

Programmamaker Frans Bromet praat in elke aflevering met een gedetineerde.

In de eerste aflevering vertelt Eric, die is veroordeeld tot negen jaar voor moord op zijn vrouw, over zijn vrouw met wie hij vijf jaar samenwoonde. “Ze was een bijzonder aantrekkelijke en intelligente vrouw, die een eerlijke indruk maakte. Na een jaar bleek dat ze alcoholiste was. En ik had het gevoel dat ze me bedonderde, maar dat ontkende ze altijd”. Totdat Eric haar betrapte met een ander. Toen hij daarover wilde praten ging het mis. “Ze duwde me van zich af en zij heel venijnig “Ik moet je niet meer”. Ik viel tegen het aanrecht en daar was het mes. Ik herinner me nog dat ik het pakte en dan wordt het in mijn herinnering zwart”.

Onderdeel 3    Achter slot en grendel, deel 2            ( vanaf 2uur 2 duur 45 min)

Monique die veroordeeld is tot 3 jaar voor tasjesroof.

Tasjesroof met traangas 7x(2x mislukt).

Monique is geboren in Haarlem, 2e kind in gezin.

Vader was zeeman, moeder vaak alleen. Moeder had vaak relaties buiten vader om. Moeder heeft haar nooit geaccepteerd ( met hazelip geboren). Moeder prostitué ( Monique vond dat niet erg). Naderhand liet ze anderen voor zich werken.

Uit wat voor gezin? Ging uit elkaar. Toen ze een jaar of zes was ging vader weg. Niet het idee dat ze zich in de steek gelaten voelde. In kindertehuizen gezeten vanaf 8 jaar (3x) Moeder deed haar weg. Ze was gekwetst omdat zusje wel thuis mocht blijven

Maatschappelijke laag: Vader zeeman en jaren niet geinteresseerd in kinderen. Ze hemelt vader op. Werd een keer in kindertehuis door hem bezocht. Het was geen echt thuis, voelde geen band. Werkte in bordeel omdat ze geldgebrek had. In een bordeel in Amsterdam 18-19 jaar oud. Voelde er niets bij. ‘werk is werk’. Ze had een relatie met Jan, vanaf haar 21e. Hij was geen pooier. Naderhand had hij er moeite mee. Hij gebruikte drugs en dealde en had een uitkering. Geen sprake van verlies zelfrespect? Ik bepaalde wat er gebeurde (niet zonder condoom). Leverde wel f 800,- op per avond. Moeder steelde opbrengst en ze stapte uit het vak en ging bij supermarkt werken, maar dat leverde te weinig op.

Zo is het idee van de tasjesroof ontstaan. Onder invloed van LSD pleegde ze haar eerste tasjesroof. Doelwit oudere vrouwtjes. Vrij snel, na zevende keer gepakt. ‘Ik ben nu genoeg gestraft’ (3 jaar). Maar ze moet ook een smartegeld betalen van f 3500,-

Onderdeel 4:   Achter slot en grendel, deel 3 (vanaf 2.49 tot 3.28)

Rob is wegens doodslag veroordeeld tot 3 jaar.

Overtreding strafrecht: Familieruzie, d.m.v. een klap. Doodslag kun je niet meer terugdraaien: uit paniek gevlucht ( in bloed gestikt) Eis was 4 jaar , uitspraak 3 jaar onvoorwaardelijk. (na twee jaar vrij).

Achtergronden: Geboren in Haarlem, tot 15 jaar gebleven. Daarna Amsterdam.

Jeugd: Ouders gescheiden( in begin jeugd opgevoed door opa en oma) daarna bij vader, daarna moeder. Moeder had een café en vader een aannemingsbedrijf. Opa en oma vonden het gezellig in het café (dronken nogal veel). Opa overleed na hartaanval in café. Oma prostitué en viel van trap af, dood. Rob was toen 10 jaar. Daarna naar vader die met andere vrouw leefde. Vader dronk ook, vaak dronken. Hij solliciteerde om te gaan varen (echter zeeziek). Toen naar moeder. Vader had beton vlechtersbedrijf. Daar ging hij werken (18 jaar). Hadden een caravan in Vinkeveen, daar heeft hij vrouw ontmoet, was meer bij schoonouders. Werd vervolgens timmerman en daarna heftruckchauffeur.

Slachtoffer Chris kende hij al 12 jaar (samen campinghuisje gehad). Hij deed niets voor de kost. De vriendin van Chris zat in de prostitutie. Chris was pooier en sloeg haar, had haar verraden bij de sociale dienst. Na doodslag vluchtte hij naar café.

Voelt de veroordeelde zich schuldig en terecht gestraft? Zwaar gestraft. De rechter heeft me duidelijk gemaakt dat ik wist dat er wat zou gebeuren omdat hij zijn ketting had afgedaan voordat hij naar Chris ging. Met het fatale gevolg.

Band: D

Onderdeel 1    Achter slot en grendel, deel 4 ( na 2.45 duur 54 minuten)

Jacqueline is veroordeeld tot 8 jaar wegens moord op haar man.

Welke overtreding van het strafrecht was aan de orde? Moord met voorbedachten rade, medeplichtig. Vriend André heeft bij moord geholpen. Man (Richard) biseksueel. Bij moord Paraliser gebruikt. André heeft daarna met theedoek man gewurgd. Jaqueline heeft verder niets gedaan. Heeft het laten gebeuren.

Tot welke veroordeling heeft het gelijd?

8 jaar gevangenisstraf 2/3 uitzitten (tot 1 mei 1994)

Hoe was idee ontstaan om man ‘op te ruimen’? Eerst als geintje. Hielden schijn op van goed huwelijk. Achteraf raar dat je bij elkaar blijft. Nooit van hem gehouden.

Wat voor jeugd en gezin? Gezin had 4 kinderen en woonde in Den Haag. Vader was politieman en dus streng opgevoed, veel beperkingen. Niet uitgaan . Problemen binnenshuis. Er werd geslagen ( gebruikte gummiknupel,etc.).

Met slaan bereik je niets. Relaties: die haar mishamdelde. Eerste relatie vechtrelatie. Wat ging er mis? Ik accepteerde mezelf niet. Was heel jaloers en zocht dan ruzie. Eerste vriend schopte haar het ziekenhuis in. Toen leerde ze haar man kennen die in de thuiszorg werkte.

Voelt de veroordeelde zich schuldig en terecht gestraft? Vermoorden is het ergste wat je kunt doen, daar is ze het mee eens.

Onderdeel 2    Achter slot en grendel, deel 5 Duur 55 minuten tot 1.33

Nicoline is veroordeeld tot 3 jaar voor het plegen van bankovervallen.

Gewapende bankovervallen samen met vriendin. Dat is voor vrouwen vrij ongebruikelijk. Moest SNS bank zijn, bij bedreiging geven ze altijd geld. Luchtdrukpistool gebruikt was niet geladen. Doelbewust, leidde ook tot vermindering van straf. Buit f 5000,- De week erop zelfde bank berooft buit f 15000,- Bij de derde keer op dezelfde bank gearresteerd.

Tot welke veroordeling geleid? Eerst tot 4 jaar, in hoger beroep tot 3 jaar gevangenisstraf.

Jeugd: In Delfzijl doorgebracht en geboren in Groningen. Is geadopteerd en dat heeft men al vroeg verteld. Vader onbekend. Natuurlijke moeder opsporen en deze was niet in staat haar op te voeden. Gelukkige jeugd / pleegmoeder erg ziek, suikerziekte./ gezin draide om de ziekte. Bang om har te verliezen. Op 17 jarige leeftijd overleed pleegmoeder. Op de Havo ging het niet goed, geen interesse in school. Veel spijbelen. Als puber heb je andere interesses . Ik was op school vervelend. Een jaar als au pair in de VS geweest. Veel gereisd en gezien. Geen diploma Havo na 7 jaar. Wilde rechten studeren via Open Universiteit. Alleen weinig geld Gng werken als barkeeper , steeds minder studeren Horeca papieren gehaald. Zelf café begonnen, eigenlijk geen geld voor. Geld geleend, liep goed, goede omzet. Ging dus redelijk. Hard werken en drinken en cocaïneverslaafd. Leek een spelletje die bankovervallen, met vriendin gaan doen.

Voelt de veroordeelde zich schuldig en terecht gestraft? Ik vind het heel erg, leed van de mensen niet goed te maken.

Heeft de gevangenisstraf voor deze veroordeelde nut gehad.? Ja, schuldgevoel daarover. Ging zichzelf fysiek beschadigen. Twee maanden in psychiatrisch ziekenhuis geweest. Ik begrijp niet dat ik dat heb gedaan. Wat is er nu veranderd? Het besef wat ik gedaan heb. Ik vind mezelf in wezen geen slecht mens.

Onderdeel 3    Achter slot en grendel, deel 6 (van 1.33 tot 2.11)

Mesjoy is veroordeeld tot 6 jaar voor moord op zijn vrouw.

                        Welke strafrecht overtreding: Moord met voorbedachten rade.

                         Jeugd: respect voor je ouders. Man en vrouw gelijk maar volgens geloof man de baas. In 1975 Suriname onafhankelijk dus naar Nederland. Naar Den Haag, daarna opvang Soest. 15 jaar in provincie Flevoland gewoond. LTS afgemaakt. In 1980 getrouwd, ¾ jaar bij ouders ingewoond. Uitgehuwelijkt, meisje wordt voor je gezocht door de ouders. Waar kijken ze naar. Ouders gaan met elkaar in bespreking. Alleen zijn met elkaar voor het trouwen mag niet. 3 dagen grote bruiloft. Tijdens bruiloft zie je elkaar pas op de derde dag. Vrouw gesluierd. Heel veel geduld hebben. In armen sluiten pas na een par weken. In 1983 al gezegd:’wat zou je ervan vinden als we uit elkaar gaan.

                         Etnische achtergrond: Hindoestaanse familie, onze identiteit.

                         Nooit voorlichting gehad. Wisten bijna niets van elkaar. Zij was secretaresse op een school, naderhand conducteur. In 1986 verhuisd naar Den Haag. We hadden een goed leven. In 1984 kind geboren. Ineens had ze zelf in 1988 een huis gekocht. Veel ruzies gehad. Zij was carrière vrouw i.p.v. zorg voor het gezin. Ik heb haar wel geslagen.

                         Heeft alles te maken met uitgehuwelijkt zijn? Ik vind van niet! Is getrouwd met hem voor het paspoort. Zij was illegaal. In september 1990 gebeurde het (black out). Uitgenodigd om te komen praten over kind. Had een mes bij me, stak haar 18 x met mes.

                         Voelt de veroordeelde zich schuldig en terecht gestraft? Nee, had alles niet verdiend,. Heb niet kunnen geloven wat ik deed.

Onderdeel 4      In dit onderwerp niet van toepassing (Vrede Israël - Jordanië)( 2.34 tot 2.59)

Onderdeel 5    Veranderen mensen door TBS? Van 3.00 tot 3.45

                         Uitzending van de Ronde van Witteman 24-11-1994

Discussie  over  de rol en de betekenis van TBS in de dagelijkse praktijk (zie daarvoor ook de casus).

“Gewetenloosheid was onderdeel van mijn vak. Maar ik vind niet dat je dat gestoord gedrag kunt noemen. Ik werd in de TBS - kliniek behandeld als een zieke”,  zegt ex - roofovervaller Oosterbaan. Hij is een van de personen die in de Ronde van Witteman vertellen over hun ervaringen met terbeschikkingstelling.

Oosterbaan pleegde verschillende gewapende overvallen en kreeg daarvoor 10 jaar TBS. Waarom? “Door de kilheid waarmee ik het deed en het gemak waarmee ik na de overval in een ander persoon veranderde”. TBS heeft hem niet geholpen. Hij wilde niet behandeld worden want hij was niet ziek. En spijt over wat er gebeurd is heeft hij niet. “ Ik heb een prima leven gehad”.

Ook Hendriks, een man die op zeventien jarige leeftijd een pedofiel doodsloeg, vindt niet dat de bijna zes jaar TBS hem heeft geholpen. “ Wat behandeling?". Ik deed daar niet aan mee. Ik vond niet dat ik patiënt was. Ik zou het weer doen als  iemand mijn zoontje seksueel zou benaderen. De dader kan er voor honderdduizend procent zeker van zijn, dat hij over vijfhonderd plekken wordt verdeeld”.

Een vrouw die twee baby’s ombracht, van wie een van haar zelf, heeft  tien jaar TBS ondergaan, vindt wel dat TBS haar heeft geholpen. “ Ik heb iets misdadigs gedaan, maar ik was tevens ziek. Bij alleen gevangenisstraf zou ik geen baat hebben gehad. In de TBS kliniek ben ik mezelf tegengekomen”.

Witteman is niet alleen in gesprek met voormalige TBS-ers. Ook spreekt hij met prof H van Marle geneesheer-directeur van het Pieter Baan Centrum (de justitiële observatiekliniek in Utrecht), en een vrouwelijk slachtoffer van een TBS-er die het delict pleegde tijdens het proefverlof. Volgens haar was op een mijl afstand te ruiken dat het om een “gestoord iemand ging”. Zij neemt het de deskundigen kwalijk dat zo iemand een weekend op proefverlof is zonder dat er wordt gecontroleerd waar hij uithangt. “Ik ben voor levenslang. En als hij niet mee wil werken aan de behandeling, dan is het toch hij of wij?”, zegt ze geëmotioneerd.

Van Marle vindt dat er geen “ onaanvaardbaar risico” wordt genomen met het vrijlaten van zo’n persoon. “ Het doel is iemand terugbrengen in de maatschappij”. Aan een weekendje onbegeleid vrij zijn gaat veel zorg en begeleiding vooraf, zegt van Marle. “ Maar soms blijkt dat kleine stapje toch te groot. Het systeem iedereen die de beslissing heeft genomen is daar dan verantwoordelijk voor. Maar dat is geen reden om het systeem op te heffen. We geven geen levenslang. Tuurlijk denk ik wel eens dat iemand levenslang moet krijgen. Maar na negen jaar binnen zitten en een behandeling die niet aanslaat, kan de rechtbank zeggen: “ het is welletjes zo”.

Band E

Onderdeel 1    De zaak Lancee. Uitgezonden in de T.V. show van Ivo Niehe van 12 -03-1998 (zie voor de  achtergronden de recente perspublikaties) Duur 20 minuten

                         Verhoudingen op Schiermonikoog waren verstoord. April 1996 Hun dochter Bianca vertelde dat Lancée zijn dochter heeft misbruikt. Met helicopters worden de familieleden naar het vasteland gebracht. Eind augustus blijkt dat Binca alles heeft verzonnen. In oktober wordt toegegeven dat er fouten zijn gemaakt. Vertrouwelijk rapport kwam in de openbaarheid en was vernietigend voor Jusitite.

                         Anneke en Renée Lancée nu twee jaar verder in de TV show van Ivo Niehe.

Onderdeel 2    (Eerst stukje over vermissing Nathalie sinds 26 februari 1991 uit België. Vader

                         wordt geintervieuwd. Daarna een recente verdwijning van Martin.) Van 0.21 tot

                          0.52

                         Hans van Zon in Deadline Dossier van de TROS. 13 november 1967 arrestatie

Seriemoordenaar, kreeg levenslang . Bij tweede verzoek kreeg hij gratie heeft 20 jaar gezeten. Hoe leeft en denkt hij nu. 30 jaar later

Onderdeel 3    De stilte van Martha U. Documentaire van Brandpunt  KRO tv  02-06-1996

Martha U. is wegens moord op 4 demente bejaarden in huize Van Vliethoven tot 9 jaar gevangenisstraf en TBS veroordeeld.43 jaar oud .Volgde drie kwart jaar alle partijen.Documentaire van  Piet Hein van der Hoek

Onderdeel 4    Het Lagerhuis. Uitgezonden door de VARA.Onderwerp taakstraffen (16000

                         straffen)begint op 1.42 tot 1.55 Stelling Taakstraf is een succes en moet

                         worden uitgebreid o.l.v. mr.Hammerstein. Mevr. Sloos - Fischer

Onderdeel 5    De Haagse verplegerszaak. Nova, de actualiteitenrubriek van VARA, VPRO en de NOS n.a.v. de vrijspraak in hoger beroep(1997) Vanaf 1.55 tot 2.09

                         Mevr. Sloos – Fischer (94) was getrouwd met John H.

Onderdeel 6    Over TBS en levenslange opsluiting. Uitzending van NOVA van 8-4-’98.n.a.v.                   Bouw kliniek Veldzicht en de uitspraak dat behandeling van deze patiënten nauwelijks nog zin heeft. Een soort levenslang dus. 80 hopeloze long stayers. Beveiliging moet waterdicht zijn. Gesprek van  Boris Dittrich. En mr Korvenius heeft als cliënt 130 TBS gestelden met kees Driehuis .Van 2.09 tot

                         2.18

Onderdeel 7    Peter R. de Vries, misdaadverslaggever. Uitzending van RTL 4 waarin Peter R. de Vries een gesprek heeft met ontsnapte TBS-er uit Oldekotte, Richard B., is al negen jaar behandeld en wil resocialisatie die zich na uitzending uiteindelijk toch zou melden bij de politie.(1998) Van 2.18 tot 2.38

Onderdeel 8     Barend en Witteman, Uitzending van de VARA-tv van 14-4-98 met als onderwerp Jeugdcriminaliteit. Vanaf 2.38 Actueel was moet er eerder gestraft worden dan pas op twaalfjarige leeftijd. Het verhaal van Dennis veroordeeld tot 2 jaar jeugd-gevangenis. O.l.v. Sonja Barend.

Band F

Onderdeel 1    Moord door het slachtoffer. Een uitzending van Zembla, een programma van VARA-tv van 23-4-1998

Uit recent onderzoek is naar voren gekomen dat per jaar zo’n vijftig vrouwen in Nederland een aanslag plegen op hun partner. Gemiddeld vijftien aanslagen kennen een dodelijke afloop. In bijna alle gevallen betreft het vrouwen die door hun partner langdurig en stelselmatig ernstig zijn mishandeld. De vrouwen komen door deze, soms jarenlange terreur, in een situatie terecht waaruit geen ontsnappen mogelijk bleek; moord leek de enige uitweg. Heel lang is gedacht dat vrouwen niet tot dit soort gewelddadigheid in staat waren. Een vrouw die haar man doodde, werd dan ook meestal ontoerekeningsvatbaar verklaard. Boven op de celstraf werd niet zelden tbs opgelegd. In Nederland is dat eigenlijk nog steeds zo, terwijl men in het buitenland, op basis van forensisch psychiatrisch onderzoek, tot een ander inzicht is gekomen: de daad zelf komt voort uit een verminderde toerekeningsvatbaarheid, maar zij wordt niet langer verklaard uit het feit dat de vrouw gestoord is, maar uit het trauma dat zij binnen haar gewelddadige relatie heeft opgelopen. Oscar van der Kroon en Yfke Nijland portretteren in Zembla een vrouw die haar man vermoordde na jaren van zware mishandeling. Deze vrouw Astrid Hulshof, is zowel dader als slachtoffer en had ze eigenlijk wel een keus?

O.a. oud-directeur J. van Marle van het Pieter Baan Centrum, klinisch psychologe Nel Draaijer en een rechter geven hun mening. (40 min.)

Onderdeel 2    Zedenzaken. Een uitzending van Zembla, een programma van VARA-tv.  Van 11-6-98.’Twee jongens van 11 en 13 jaar verkrachten meisje’. Het lijkt steeds vaker voor te komen: minderjarigen die zich schuldig maken aan een seksueel vergrijp. In Zembla pleiten deskundigen ervoor dat deze minderjarigen eerder en beter worden onderzocht op een eventuele seksuele afwijking. Want zijn ze eenmaal volwassen en gaan ze opnieuw de fout in, dan zijn ze veel moeilijker te behandelen. Op consultatiebureau, school, bij de vertrouwensarts, politie enz., worden al dan niet door het kind zelf, al in een vroeg stadium signalen afgegeven.

Geen incidentiele hulpverlening, maar aandacht voor de brede problematiek en betere samenwerking tussen verschillende instanties, lijkt nodig om preventief te werken.(35 min).

Onderdeel 3  Een ouder vermoordt zijn kind. Een uitzending van Zembla van 28 jan.1999  van de VARA-tv. In de documentaire is een reconstructie te zien van een zaak waarbij een gescheiden vader twee van zijn kinderen vermoordde. De zaak baarde in de gemeende Montfort in Limburg veel opzien, en niet alleen daar. De vader heeft een opleiding gevolgd op de KMA te Breda en bracht het tot kolonel in het Surinaamse leger. Begin jaren ’80 kwam hij naar Nederland. Op 6 februari 1997 maakte de 38-jarige Surinaams-Hindoestaanse Glenn A. uit het Limburgse Montfort een einde aan het leven van zijn achtjarig zoontje en zijn vijfjarig dochtertje. Voordat hij ook zijn ander zoon van het leven berooft komt hij tot bezinning.

In deze reconstructie komen veel betrokkenen aan het woord., o.a. de moeder, de huisarts, de Raad van de Kinderbescherming en de politie maar ook de dader.

Allemaal blijven zij met de vraag zitten of de moord voorkomen had kunnen worden.

Uit een telling van Zembla blijkt dat de afgelopen drie jaar 43 kinderen in Nederland door een ouder zijn vermoord.

In de documentaire wordt stap voor stap duidelijk hoe de schermutselingen tussen man en vrouw steeds verder oplopen. Als uiteindelijk de krant naar aanleiding van een rechtzaak het privé-leven van de vader uitgebreid uit de doeken doet, is dat voor hem de druppel.

Psycho-analyticus Verheugt:” Wat je ziet dat op een gegeven moment een punt bereikt is en dan zijn ze er niet meer vanaf te houden. En op dat moment zou je graag in willen grijpen. Maar je kunt de oorzaak heel moeilijk opsporen, want het speelt zich af achter de gordijnen van de psyche”.

Opvallende ontwikkeling is overigens dat het afgelopen jaar vaders de hand sloegen aan hun kinderen, terwijl uit de rechtspraktijk blijkt dat het tot voor kort praktisch alleen vrouwen waren die dit deden (b.v. door een postnatale depressie). Zie overigens hiervoor ook de Ronde van Witteman, onderdeel 5 waarin een vrouw aan het woord komt die eerst haar eigen kind doodde en daarna het kind van haar vriendin.

BAND G

Onderdeel 1 De Amazones van Harreveld ; een driedelige serie in Document van de

                      NCRV 12, 19 en 26 april 1999 van de hand van Tom Verheul.

                      Deze heeft alles mogen filmen in de justitiële jeugdinrichting waar weggelopen meisjes terechtkomen voordat ze zelfstandig gaan wonen. Van het uur dat ze opstaan tot en met het uur dat ze met tegenzin gaan slapen. En de vele crises. Bijzonder in de behandeling is de tolerantie van de hulpverleners. De meisjes mogen schelden, boos zijn en zelfs vernielen. Dat wordt allemaal niet bestraft.

                     (Elzeviers magazine 10-04-1999)

                      VERWAARLOOSDE KINDEREN ACHTER DE HEKKEN

                      In de Amazones van Harreveld, een documentaire over een gesloten afdeling van een jeugdinrichting, gaat het er dikwijls heftig aan toe. Toch vindt de 19- jarige Marjorie, die in de eerste aflevering uitvoerig aan bod komt, de film wel een beetje ‘soft’.

Groepsleider Tiny, klopt op de deur. ‘Ik ben het, Tiny’. Marjorie antwoordt: ‘Nou en? Ga weg’. ‘Je weet toch wel als je het moeilijk hebt wil ik ook bij je zijn’. ‘Tiny, rot op’. ‘ja meisje, ik hou van je.

Met die dialoog begint de driedelige serie. ‘De amazones van Harreveld’

Centraal in deel 1 staat Marjorie. Ze is geplaatst in de justitiële jeugdinrichting Harreveld: een instelling voor meisjes tussen de 14 en 18 jaar, die – emotioneel verwaarloosd of mishandeld – niet meer thuis kunnen wonen. Beelden van hoge hekken en prikkeldraad benadrukkenhet geskoten karakter van Harreveld. Groepsleider Tiny:’Binnen de hekken is de wereld overzichtelijk.’ Marjorie werd misbruikt door haar pleegvader. Na het weekendverlof is het mis. Ze wil ondanks alles weer thuis wonen, bij haar pleegbroertje. De leiding keurt dat af. Ze slaat, gooit met stoelen en valt hulpverleners aan. Herhaalde malen wordt ze stevig vastgepakt en zelfs tegen de grond gedrukt. Heel wat ruitjes sneuvelen.

Drugsmokkel

Volgens documentairemaker Tom Verheul is de aanpak in Harreveld bijzonder. Afweer, agressie en vernielzucht worden zoveel mogelijk geaccepteerd en pas langzaam ingeperkt. Woprdt elders dergelijk gedrag juist bestraft, in deze inrichting ziet men agressie als enige mogelijkheid voor de kinderen om hun frustraties te uiten. Het moment dat Marjorie haar pleegvader een brief schrijft. ‘Ik haat je als ik je zie maak ik je dood’, is de ommekeer. Verheul:’Voor het eerst richtte haar agressie zich op een persoon, niet op dingen.’Bijzonder was dat Verheul ongestoord kon filmen in deze justitiële inrichting. Wel werden er tevoren afspraken gemaakt in verband met privacy en veiligheid van de gefilmden. Uiteindelijk is er in de montage niets noemenswaardig gesneuveld, vertelt hij. Maar niet alles verliep zo gladjes. Er ontstond jaloezie in de groep door de vele aandacht die Marjorie en saskia kregen. Saskia, een depressief meisje met zelfmoordneigingen als gevolg van opname in het ziekenhuis op zeer jonge leeftijd, wordt vooral in aflevering twee belicht. Verheul: ‘De andere meisjes vertellen dat ik de drugs naar binnen smokkelde. Ik werd op het matje geroepen bij de directie.’Hij werkte met onderbrekingen twee jaar aan de documentaire. Resultaat; dertig uur film. ‘Het was interessant om te onderzoeken wat er gebeurt direct na misbruik. Ik wil laten zien hoever verwaarlozing reikt, hoe sterk en diep dat kinderen kan veranderen. Maar ook: hoe enorm veel kracht en creativiteit ze hebben om eruit te komen.’In deze film geen expliciet commentaar op behandeling en beleid. De beelden moeten voor zichzelf spreken, vindt hij.

Isoleercel

                     In de documentaire laat Marjorie zich een injectie toedienen. Als de interviewer vraagt ’Kan je zonder?’, antwoordt ze dat ze er minder agressief en vrolijker van wordt. In een andere aflevering gaat ze vrijwillig naar de isoleercel. ‘Soms is het nodig, maar opsluiting in de isoleercel is misschien als er voldoende  kwalitatief personeel is wel te voorkomen,’ reageert Verheul. ‘Medicijnen kunnen helpen. Maar vooral in grote instellingen wordt er met pillen gesmeten.’

Marjorie was 16 jaar toen de opnames begonnen, nu 19. ‘Spijt? ‘Nee,. Ik wilde laten zien dat je zo niet met kinderen kan omgaan. Dat je kinderen zo veel verdriet aandoet.’Toch vind ze de film wel een beetje ‘soft’. Ook gedwongen medicijngebruik en opname in de isoleercel kwamen voor. In de film geen spoor daarvan, vertelde ze in een interview met Het Parool. Verheul: ‘Ik was er natuurlijk niet altijd.’Toch ontkend hij dat de film een te rooskleurig beeld schetst, zoals het dagblad veronderstelde. Dat hij niet de vrije hand zou hebben gekregen om alles te filmen, bestrijdt hij. In het psychiatrisch ziekenhuis waar Marjorie na haar 18de terechtkwam leerde ze medepatiënte Jolanda kennen. ‘Wil jij mijn moeder zijn,’vroeg Marjorie haar. Dol is ze op deze vrouw en haar vier kinderen. De laatste beelden in de film tonen een gelukkige Marjorie die haar pleegbroertje instopt. Een jaar geleden trouwden Marjorie en Jolanda. Verheul was getuige. Marjorie draagt nu niet langer de naam van haar gehate pleegvader. Ze zijn geliefden, ja beaamt ze. Wat vindt Verheul daarvan? ‘Het gaat me niet aan.’Jolanda heeft meer voor haar gedaan dan de therapeuten in Harreveld, stelt hij: onder meer het contact tot stand gebracht met de biologische vader en moeder.(TV STUDIO 12 1999)

Onderdeel 2  De zaak van de Utrechtse verkrachter. In  middageditie van 27-04-1999 

                       Vanaf 2.08 tot 2.19 Slachtoffers 15 sinds 1995 nog steeds niet opgelost. Is  thriller over geschreven Dubbel Bedrog van Gerard Hormoon?

Band H

Onderdeel 1  Nazi-dokters: In de schaduw van het Derde Rijk. Documentaire over de   

                       activiteiten op het terrein van de euthanasie, sterilisatie en medische

                       experimenten van de nazi-dokters in Hitler-Duitsland.

                       Deskundigen komen aan  het woord samen met overlevenden van de 

                       experimenten van dr.J.Mengele.

                       Duur 25 minuten.

Onderdeel 2  Children of Crime. Documentaire over misdrijven door kinderen. Dertig jaar

                       geleden  vermoordde de elfjarige Mary Bell twee jongens.

                       Hoe reageerden de samenleving, de media en Mary ’s omgeving hier op.

                       BBC.    14-04-1998 Duur 55 minuten.

                       Niemand twijfelt meer aan het daderschap van Mary Bell.

                      Zij was een intelligent meisje uit een naargeestige achterstandswijk in 

                      Newcastle, dochter van een sm- prostituee en een gewelddadige, alcoholische

                      vader. Een milieu waarin geweld de norm was.

                      Mary viel op school al snel op door haar gemene, agressieve gedrag.’Ze had

                       Een sadistische trek’, zei een leraar..

                       In korte tijd werden in Mary ’s omgeving twee jongetjes dood gevonden.

                       Gewurgd. Mary begon op school op te scheppen dat zij er meer van af wist, ja, 

                      dat zij het zelf had gedaan.. de politie verhoorde haar, maar ze ontkende, een 

                      houding waarin ze gedurende het hele proces volharde.

                      Ze had een medeplichtige, Norma Bell (geen familie), die vermoedelijk een  

                      passieve rol speelde.

                      Tijdens het proces  beschuldigden de meisjes elkaar. Technisch bewijs gaf ten

                      slotte de doorslag,

                      Het proces duurde negen dagen en vond achter gesloten deuren plaats. De

                      pers besteedde er bescheiden aandacht aan, de tv-zenders onthielden zich

                      zelfs van berichtgeving. De Jury achtte Mary schuldig en Norma

                      ontoerekeningsvatbaar. Mary werd eerst in een internaat geplaatst en in 1978

                      naar een open gevangenis overgebracht. Drie jaar later kwam ze vrij.

Mary heeft ook later nooit schuld bekend. Jeugdpsychiaters  omschreven haar als ‘levendig, maar gevoelloos.’Ze is onder een andere naam een nieuw leven begonnen. Een leven met ups en downs, ‘maar toch een goede burger geworden’, liet een ambtenaar van justitie weten.

Onderdeel 3  Het voorportaal van de TBS Uitzending van Zembla van 05-10-1999

                       Zo wordt het Pieter Baan Centrum in Utrecht binnen het criminele circuit genoemd. Verdachten staan dus niet te springen om naar Utrecht te worden gestuurd. Als de rechter over een misdadiger wil weten of deze ‘gewoon’ crimineel is of psychische problemen heeft, wordt de persoon in kwestie ter observatie naar het Utrechtse instituut gestuurd. Een team van deskundigen probeert in zeven weken door te dringen tot in de ziel van de patiënt. De rechter kreeg uiteindelijk een rapport waarin onder andere een risicoschatting van de kans op herhaling wordt gemaakt. Zembla filmde twee weken in het Pieter Baan Centrum, een inrichting die enig in zijn soort is.

Onderdeel 4  Gerechtelijke Dwalingen een uitzending van NOVA tv van 27-06-2003, opname van 1.48 tot 2.20

                     Aantal onterechte veroordelingen groter dan gedacht
                     Het aantal onterechte veroordelingen in moord- en doodslagzaken is groter dan 

                     we  denken.

                     Dat blijkt uit het groeiend aantal revisieverzoeken dat de Hoge Raad te

                     behandelen krijgt. Dat zijn verzoeken om een veroordeling terug te draaien Het

                     gebeurde bij de  Puttense moordzaak, waar om moord veroordeelde verdachten

                     werden vrijgesproken nadat ze hun straf al hadden uitgezeten.

                     De Hoge Raad beslist dinsdag over de  zaak Ernst L. en advocaat Knoops gaat

                     een revisieverzoek indienen voor de zaak Ina Post.  

                     Die draait om een moord op een bejaarde vrouw uit 1986. Ina Post heeft

                     daarvoor drie jaar in de gevangenis gezeten, maar advocaat Knoops wil nú,

                     dertien jaar later, een nieuw proces. In de studio:

                    * Advocaat Knoops: deskundige op het gebied van revisieverzoeken en

                      hoogleraar  internationaal strafrecht,

                    * Lex Mellink: directeur van de Nederlandse Politie Academie,

                    * Paul Frielink: officier van Justitie bij het landelijk parket

                      Om een tegenwicht te bieden aan al te indringende verhoormethoden en het te eenzijzig sturen op bekentenissen zou er meer ruimte moeten komen voor technisch onderzoek. Vooral DNA-onderzoek biedt nieuwe mogelijkheden. Dé deskundige op DNA-onderzoek is de Amerikaan Lee. Hij was onder meer betrokken bij de geruchtmakende O.J.Simpsonzaak

                       De zaak Ina Post
                      Op vrijdagavond 22 augustus 1986 sterft in een bejaardenwoning in

                      Leidschendam de 89-jarige mevrouw Kolstee-Sluiter. Zij blijkt te zijn gewurgd.

                      Al snel wordt een van haar verzorgsters verdacht, de toen dertigjarige Ina Post. Post legt in die week na haar arrestatie tot tweemaal toe een opvallend gedetailleerde bekentenis af. Voor de zaak voor de rechter komt, trekt ze haar bekentenissen echter in. Ze wordt schuldig bevonden en krijgt zes jaar gevangenisstraf. Daarmee is de zaak voor politie en justitie afgedaan, maar niet voor Ina Post. Ze zegt onschuldig te zijn en vecht voor eerherstel. Advocaat Knoops behandelt haar revisieverzoek. Moord
Op de avond van de moord belt mevrouw Kramer, de vriendin van Kolstee-Sluiter, haar op om een afspraak te maken. Er wordt niet opgenomen. Mevrouw Kramer gaat polshoogte nemen in de flat op ve vijfde verdieping van het bejaardencomplex Duivenoorde in Leidschendam. Zij vindt samen met de beheerder van de flat mevrouw Kolstee op de grond met haar gezicht onder het bloed uit neus en mond. De hoorn ligt naast het toestel. Ze is gewurgd.

                       Onderzoek

In de bejaardenwoning van mevrouw Kolstee zijn geen identificeerbare vingerafdrukken of braaksporen te vinden. Er zijn geen vernielingen aangericht of aanwijzingen dat iemand ergens naar heeft lopen zoeken. Er zijn geen ooggetuigen en er is geen moordwapen. Getuigen worden gehoord, daaronder ook de bejaardenverzorgsters. Ina Post verklaart dat ze op de dag van de moord bij mevrouw Kolstee heeft gewerkt. Om half vier belt er een onbekende vrouw van een jaar of veertig aan bij mevrouw Kolstee en beweert dat ze aan het verkeerde adres is. De volgende ochtend worden er twee kascheques ter waarde van duizend gulden op de naam van mevrouw verzilverd.Verdenking
De bejaardenverzorgsters moeten een schrijfproef afleggen zonder dat ze weten waarvoor. Ina Post is uiterst nerveus. Haar handen trillen zo hevig dat ze pas na tien minuten weer verder kan gaan. In het handschrift van Post vindt de politie 'een aantal overeenkomsten in algemene kenmerken'. Het valt niet uit te sluiten dat Ina Post de cheques heeft ondertekend. Ze wordt gearresteerd op verdenking van diefstal van kascheques, maar in feite op
verdenking van moord. Na vier dagen vrijwel onafgebroken en uitputtend te zijn verhoord, heeft ze al schuld bekend.

                       Onjuistheden
Post zegt in haar eerste bekentenis dat ze Kolstee met een klap op het hoofd bewusteloos heeft geslagen. Maar het lijk vertoont 'geen tekenen van inwerking van uitwendig mechanisch geweld'. Ze zegt met het lijk van mevrouw Kolstee te hebben gesleept, maar er zijn geen sleep- of bloedsporen aanwezig. Ook zegt ze in paniek de hoorn naast de telefoon te hebben gelegd. Maar de afdrukken op de handpalm op de hoorn zijn niet van Ina Post, net zo min als de afdrukken op de kascheques. Als motief voor de moord geeft ze geldgebrek en schulden aan, terwijl zij en haar man geen schulden hebben.Proces
Volgens advocaat G. Spong is Ina Post totaal ontredderd tijdens het proces. Ze vertelt tegen haar toenmalige advocaat Spong en reclasseringsambtenaar Heugens dat ze door suggestieve vraagstelling tijdens de verhoren en door de antwoorden die haar als het ware in de mond gelegd worden, tot een bekentenis is aangespoord. Ze zeiden volgens Post kwetsende dingen als: "Niemand wil je zien", en "Je slaat je honden, dat weet iedereen.”

                       Eerherstel
In september 1990 wordt Ina Post vervroegd vrijgelaten wegens goed gedrag. Ze heeft dan drie jaar in de gevangenis gezeten. Maar koste wat kost wil Post vrijgesproken worden van de moord en ze wil eerherstel. Vragen die tot dusver zijn blijven liggen zijn onder andere: wie was de vrouw die op vrijdagmiddag om half vier bij mevrouw Kolstee aanbelt? En van wie zijn de vingerafdrukken op de kascheques van mevrouw Kolstee?

Onderdeel 5  De Deventer moordzaak Ernest L. op vrije voeten?De zogenaamde Deventer moordzaak

Uitzenddatum: Netwerk Ma. 30 juni 2003, 20.30u

Ernest L. zit vast voor de zogenaamde Deventer moordzaak op de weduwe Wittenberg. Morgen doet de Hoge Raad uitspraak of de zaak herzien moet worden en dus - net als bij de Puttense moordzaak - helemaal opnieuw moet worden gevoerd.

Voor Ernest L. ziet het er gunstig uit: de afgelopen tijd is er zoveel nieuw bewijsmateriaal verzameld dat strafrechtdeskundigen verwachten dat hij vrij zal komen.

De Deventer Moordzaak

Op donderdagavond 23 september 1999 wordt de zestigjarige – en schatrijke - weduwe Jaqueline Wittenberg met vijf messteken in de borst vermoord. Twee dagen later wordt ze gevonden. Niemand heeft iets gezien of gehoord, en er is niet ingebroken: degene die de vrouw vermoordde werd waarschijnlijk door Jaqueline Wittenberg vertrouwd.

Testament veranderd

Tien dagen voor haar dood heeft de weduwe haar testament veranderd. Bijna haar volledige vermogen (ruim 1,5 miljoen euro) gaat naar de (op te richten) ‘Dokter Wittenberg Stichting’, die zich zou inzetten voor uitbehandelde psychiatrische patiënten. Dit was een wens van haar overleden echtgenoot. Degene die zij tot executeur-testamentair benoemde was Ernest L.

Keukenmes is cruciaal

Cruciaal in de bewijsvoering is een keukenmes, dat 70 uur na de moord door de politie werd gevonden op ongeveer anderhalve kilometer van het huis van de weduwe. Bij een geurtest verbond een politiehond de geur op het mes met die van Ernest L. DNA-testen wezen uit dat er echter geen enkel DNA van het slachtoffer of de dader op het mes te vinden was.

woensdag 28 mei 2003 uur Mes niet gebruikt bij Deventer moord

Van onze verslaggever Mac van Dinther Volkskrant 28-05-2003

ARNHEM - Het mes dat geldt als een van de belangrijkste bewijsstukken in de zogenaamde Deventer moordzaak kan niet het moordwapen zijn. Uit nieuw onderzoek is gebleken dat op het mes DNA is gevonden dat niet van het slachtoffer is.

Alleen al daarom moet het proces tegen Ernest L. worden overgedaan, aldus advocaat Gert-Jan Knoops. Dinsdag mocht hij voor de Hoge Raad een mondelinge toelichting geven op zijn verzoek om de zaak tegen L. te heropenen. Ernest L. kreeg in december 2000 van het gerechtshof in Arnhem twaalf jaar celstraf voor de moord op Jaqueline Wittenberg. Hij zit sinds november 1999 vast. Ten onrechte, aldus Knoops.

Jaqueline Wittenberg, een 60-jarige weduwe uit Deventer, werd op 25 september 1999 vermoord gevonden in haar woning. De verdenking viel op L. De politie peilde een telefoontje van L. waaruit bleek dat hij kort voor de moord in Deventer moest zijn geweest.

Kort na de moord werd op anderhalve kilometer van de woning een mes gevonden dat volgens de politie het moordwapen kan zijn geweest. Een speurhond legde in een 'geursorteerproef' een verbinding tussen L. en het mes. L. zou bovendien een motief hebben gehad. Hij is voorzitter van een stichting die de miljoenenerfenis van de weduwe beheert. L. heeft steeds zijn onschuld volgehouden en probeert de zaak heropend te krijgen. Hij wordt bijgestaan door Knoops die de twee van Putten vrij kreeg nadat ze jarenlang ten onrechte hadden vastgezeten voor moord. Knoops kwam met deskundigen op de proppen die verklaren dat het mes, een goedkoop keukenmes, het moordwapen niet kan zijn. Zo is het mes 18,5 centimeter lang, terwijl de steekwonden tien centimeter diep zijn. Het mes is in februari van dit jaar onderzocht door het Nationaal Forensisch Instituut (NFI) met technieken die tijdens het eerdere onderzoek nog niet beschikbaar waren. Op het mes zijn twee DNA-profielen gevonden die geen van beide overeenkomen met het DNA van de vermoorde. Diverse deskundigen hebben verklaard dat het vrijwel uitgesloten is dat er geen spoor lichaamsmateriaal van de weduwe op het mes is achtergebleven als ze daarmee vermoord is, zelfs als het grondig is gereinigd na de daad. Ook is het dan een raadsel waar het andere DNA vandaan komt, aldus Knoops. Hij heeft de Hoge Raad gevraagd het DNA op het mes te vergelijken met dat van L. Knoops vindt gezien het nieuwe DNA-bewijs de weigering van de advocaat-generaal in maart om het proces te heropenen, onbegrijpelijk. 'Er heerst in Nederland een trauma tegen het heropenen van een zaak. Justitie denk steeds in termen van fouten. Daar gaat het helemaal niet om.' De Hoge Raad doet op 8 juli uitspraak