Oud-bisschop Gijsen van misbruik beschuldigd
Kerkbestuurder wijst aantijgingen van voormalige leerling van seminarie Rolduc van de hand
Joep Dohmen in NRC woensdag 15 september 2010
Tegen oud-bisschop Jo Gijsen loopt een procedure bij het katholieke klachtenbureau Hulp en Recht wegens seksueel misbruik. De procedure is aangespannen door een oud-leerling van de priesteropleiding Rolduc, bij Kerkrade. Hij beschuldigt de voormalig bisschop van Roermond van gluren.
De 78-jarige oud-bisschop wijst de beschuldiging af. Hij is de bekendste Nederlandse kerkbestuurder die tot nog toe genoemd is in de affaire rond kindermisbruik in de Rooms-Katholieke Kerk.
Het herhaaldelijke gluren is seksueel misbruik zoals omschreven in de klachtprocedure van Hulp en Recht, volgens de advocaat van de klager. Die wil geen schadevergoeding, maar wel erkenning en excuses. Gijsen is dat niet van plan. In zijn verweerschrift schrijft hij dat, als het al waar is, de klager zich in de persoon vergist. Gijsen: Ik kan dat niet geweest zijn.
Tijdens zijn ambtsperiode in Roermond, van 1972 tot 1993, was Gijsen omstreden wegens zijn conservatieve opvattingen. Zo deed hij geruchtmakende uitspraken over homoseksualiteit. Dat was volgens hem tegennatuurlijk en onder alle omstandigheden af te wijzen.
De klacht bij Hulp en Recht komt van een oud-leerling die van 1959 tot 1961 in Rolduc was. De nu 64-jarige man zegt als 13-jarige jongen drie keer door een andere priester van de opleiding seksueel te zijn misbruikt. Hij klaagt ook over Gijsen. Die zou hem indertijd regelmatig begluurd hebben terwijl de jongen zich in bed seksueel bevredigde.
Het klaagschrift: Klager heeft zich aldus letterlijk een lustobject gevoeld voor aangeklaagde Gijsen. Klager voelde en voelt zich letterlijk ge- en misbruikt. Klager geeft aan dat hij walgt als hij denkt aan de gelaatsuitdrukking van aangeklaagde Gijsen terwijl deze klager begluurde tussen het gordijn van zijn chambrette. Voor klager voelt het alsof aangeklaagde Gijsen hem 'in zijn macht had'.
Een tweede oud-leerling van Rolduc verklaarde tegenover deze krant dat Gijsen als surveillant tussen 1952 en 1955 bij leerlingen in hun zogeheten chambrettes - kamertjes met een gordijn als deur - in bed stapte.
Gijsen ontkent ook dit. Van het in bed kruipen bij leerlingen weet ik niets, aldus de oud-bisschop. De klachtprocedure van de eerste oud-leerling loopt nog.
Het vertrek van Gijsen als bisschop kwam in januari 1993 als een verrassing. Van de ene op de andere dag vertrok hij naar een nonnenklooster in Oostenrijk. Volgens het bisdom om gezondheidsredenen. Kort voordat hij vertrok, had Gijsen problemen op de priesteropleiding in Rolduc, waarvoor hij als bisschop verantwoordelijk was. De conrector van de opleiding bleek seks te hebben met studenten. Gijsen wist ervan, maar trad niet daadkrachtig op. Voordat het Vaticaan over de kwestie zou rapporteren, schreef Gijsen zijn ontslagbrief aan paus Johannes Paulus II.
Rolduc: pagina 3
Belgische kerk 'bevreesd voor schadeclaims' De Belgische Katholieke Kerk blijft worstelen met de nasleep van nieuwe onthullingen over omvangrijk kindermisbruik eind vorige week. Van veel kanten is er felle kritiek op aartsbisschop André-Joseph Léonard. Die zou maandag op een persconferentie te terughoudend zijn geweest in zijn reactie. Hij maakte geen excuses en stelde slechts de oprichting voor van een centrum voor 'heling en verzoening'. De bisschop van Doornik, Guy Harpigny, die het overleg van de bisschoppen voor de persconferentie had voorgezeten, baarde opzien met een verklaring dat de aartsbisschop met opzet voorzichtig was geweest uit vrees voor financiële consequenties. We hadden een echt mea culpa moeten slaan, aldus Harpigny. We zijn te bang voor een schuldbekentenis. Uit vrees dat mensen geld komen vragen, durven we niet te zeggen dat we verantwoordelijk zijn voor het misbruik.
