Geheim archief over misbruik
Joep Dohmen in NRC Zaterdag 18 december 2010
Het bisdom Den Bosch heeft decennialang dossiers over seksueel misbruik door priesters vernietigd. De belastende informatie lag opgeborgen in geheime archieven.
Oud-bisschop Jan Bluyssen (84) en voormalig bisschoppelijk archivaris Jan Peijnenburg (74) bevestigen tegenover deze krant het vernietigen van geheime archieven.
De commissie-Deetman, die in opdracht van de Rooms-Katholieke Kerk het misbruik onderzoekt, is in september geïnformeerd over de praktijken door de Nijmeegse historicus Eric Theloosen. Hij kreeg geen reactie. Deze krant en de Wereldomroep beschikken over de verklaring die Theloosen naar de commissie stuurde.
In de jaren zeventig werd door monseigneur Bluyssen belastende informatie over geestelijken versnipperd. De documenten zaten in een klein, geheim archief samengesteld door monseigneur Bekkers, Bluyssens voorganger. In de jaren negentig hield het bisdom, toen in opdracht van bisschop Jan ter Schure, er opnieuw een geheim archief op na. Ook dat verdween. Al in de jaren dertig liet toenmalig bisschop Diepen stukken verdwijnen over priesters die verwikkeld waren in een zedenzaak in Oss.
De verklaringen van Theloosen, Bluyssen en Peijnenburg zijn de eerste concrete aanwijzingen dat geruchten over opschonen van kerkelijke archieven in Nederland kloppen. Eerder waarschuwden historici dat Deetman weinig belastend materiaal zal aantreffen in kerkelijke archieven.
Het past in de doofpotcultuur om de goede naam van de Kerk te beschermen, zegt de Nijmeegse kerkhistoricus Peter Nissen. Het lijdt geen twijfel dat andere kerkelijke archieven ook zo'n behandeling ondergingen. De commissie-Deetman vroeg en kreeg van de Kerk toegang tot alle archieven.
Monseigneur Bluyssen herinnert zich het vernietigen van het geheim archief van zijn voorganger: Ik heb het weggegooid. Het was voorbij, de zaken waren afgewerkt. Dat er nog een vraag over zou komen, daar heb ik toen niet bij stilgestaan. De commissie-Deetman betreurt dat Theloosen geen antwoord kreeg. Dat is gisteren alsnog gegeven: De commissie betrekt de verklaring bij haar onderzoek.
