Ontwikkeling

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home Rechtspraak RK Kerk en de 'bedrijfsongevallen' Deel 1a RK Kerk en de 'Bedrijfsongevallen'

Deel 1a RK Kerk en de 'Bedrijfsongevallen'

E-mail Afdrukken PDF

Deel 1a De RK Kerk en de 'Bedrijfsongevallen' Seksualiteit en een geestelijk ambt

drs.J.W.Swaen Historicus www.blikopdewereld.nl  favicon

 de rk 1

Inleiding Nederland  kreeg bij monde van het bisdom Rotterdam een nieuwe uitleg met betrekking tot het begrip “bedrijfsongeval”. Van Dale omschrijft het begrip Bedrijfsongeval als volgt:’Ongeval tijdens  werkzaamheid in het bedrijf” Ongeval wordt omschreven als:”ongeluk”. Met andere woorden : Tijdens  de werkzaamheden voor de Kerk was er een ongeluk gebeurd. Voor dat ongeluk wilde men bij de bedrijfsongevallenverzekering, afgesloten bij Aegon, een verzoek indienen tot betaling van de als gevolg van dat ongeluk uitbetaalde schadeloosstelling.  Die uitgekeerde schadeloosstelling bedraagt inmiddels al € 58,000 volgens het secretariaat van het bisdom

Bij nadere bestudering blijkt dit zogenaamde bedrijfsongeval te bestaan uit de verkrachting van een twaalfjarig meisje door een priester na de catechismusles.

En dat wordt door het bisdom van Rotterdam als een bedrijfsongeval gezien. Een ongeluk (..) In het dagblad Trouw werd het volgende gesteld Citaat:
 
“Volgens letselschade-advocaat mr. John Beer uit Amsterdam hangt in een geding tussen verzekerde en verzekeraar alles af van de woorden van de polis. In het algemeen keert de verzekering niet uit als er sprake is van 'opzet'. Verzekeringen zijn er voor 'ongelukjes', voor 'bedrijfsongevallen'. Maar voor de rechter is wel de vraag of een priester die in werktijd, op de pastorie, na de catechismusles een meisje van twaalf verkracht voor zijn bisschop een 'bedrijfsongeval' veroorzaakt, met grote schade voor het slachtoffer en voor zijn kerk zelf. Of is het een misdrijf, 'opzettelijke wederrechtelijkheid', en kan de verzekeraar een beroep doen op die algemene uitsluitingsgrond? Of claimt de kerk dat het van haar priester toch eigenlijk een ongelukje was - u weet wel, celibatair, veel liefde te kort gekomen, eenzaam, heeft veel spijt, was even zichzelf niet.
Aegon neemt hier de rol van voorvechter van ethisch verzekeren; de katholieke kerk krijgt omgekeerd onvermijdelijk het odium dat zij haar verantwoordelijkheid voor het misbruik van haar priesters wil afwentelen op een verzekering. In het geval van misbruik van minderjarigen werkt iedere suggestie dat het om een bagatel gaat averechts. Alsof de eerwaarde per ongeluk de mingvaas bij de douairière heeft omgestoten.
 Het gaat hier om een civiel proces waarbij het bisdom Rotterdam de financiële schade dus wil verhalen op Aegon.
In een column van Een bizarre discussie van Dr. Bram Grandia IKON rtv pastorale site verwoordde hij het aldus:
Door seksueel misbruik een bedrijfsongeval te noemen doe je in de eerste plaats onrecht aan het slachtoffer, maar ook aan de dader. Tegen het slachtoffer zeg je met zoveel woorden: "Dit kan nu eenmaal gebeuren binnen de ruimte van de kerk". Tegen de dader zeg je: "Je weet dat het niet hoort, maar waar gehakt wordt vallen spaanders. We zien jouw misbruik als een spaander en vragen de verzekering de gevolgen van dat alles te dekken." Zo bagatelliseer je wel heel sterk wat heeft plaatsgevonden. Ik snap het bisdom wel. Er zijn voorbeelden van bisdommen elders die failliet zijn gegaan of dreigen te gaan door de vele schadeclaims vanwege het veelvuldig gepleegde seksueel misbruik door werkers in de kerk.
Door de verzekering hier op aan te spreken wekt het bisdom Rotterdam wel sterk de indruk dat het de financiële verantwoordelijkheid niet bij de dader legt, maar bij een derde, namelijk de verzekerende instantie. Ik kan me voorstellen dat verzekeringen na dit oneigenlijk gebruik van de WA-polis voor bedrijven seksueel misbruik expliciet in de kleine letters vermelden. Het mag dan juridisch een interessante case zijn, pastoraal gezien vind ik het een bizarre discussie.

Wie is verantwoordelijk voor de schade als een priester uit angst voor het uitkomen van zijn daad het slachtoffer in een kerkruimte zo toetakelt dat het slachtoffer nooit meer praten kan? De verzekeraars mogen wel heel wat kleine letters toevoegen om slimme bisdomjuristen voor te zijn. Ik vermoed dat deze zaak van het bisdom heel veel schade toebrengt aan het zich langzaam herstellende vertrouwen in een kerk die plegers aanspreekt en verantwoordelijk stelt voor hun daden. De kerk was juist bezig om afstand te nemen van de dekkingsmechanismen uit het verleden. Je als kerk verzekeren tegen seksueel misbruik vraagt om een andere aanpak.
In NRC Handelsblad van 30 augustus 2004 wordt opnieuw ingaan op de juridische consequenties  en verwezen naar andere uitspraken van de Hoge Raad
Proces tussen Aegon en rk-kerk heeft vooral juridische consequenties

'Seksueel misdrijf niet uitsluiten'
Het geschil tussen Aegon en de rooms-katholieke kerk over vergoeding na seksueel misbruik heeft juridische consequenties. Want er volgt nog een reeks van dergelijke schadezaken.
Door onze redacteur Guido de Vries
AMSTERDAM, 30 AUG. Eind jaren negentig achtte een rechtbank een minderjarige jongen schuldig aan seksueel misbruik van twee kinderen uit één gezin. Hij kreeg niet alleen een straf opgelegd, maar moest na een civiele procedure de slachtoffers in 2002 ook een forse schadevergoeding betalen, omdat ze wegens het misbruik moesten worden opgenomen in een internaat. De dader claimde het schadebedrag bij de maatschappij waar hij een WA-verzekering had, en droeg de vordering vervolgens over op zijn slachtoffers. De verzekeraar betaalde na een schikking een deel van het bedrag. In het 'gevecht' met de assuradeur kregen de slachtoffers steun van het Proefprocessenfonds Clara Wichmann, een landelijk expertisecentrum voor vrouw en recht. ,,Een van de pijlers van ons fonds is het bestrijden van seksueel misbruik'', aldus juriste E. Boor. ,,Als zo'n misdrijf zich tóch voordoet, is het zaak óók een financiële genoegdoening voor elkaar te krijgen. De verdachte heeft vaak geen geld. Wij ondersteunen slachtoffers, die de WA-verzekeraar van de dader aanspreken voor vergoeding van de geleden schade.'' Ruim een week geleden was een dergelijke claim actueel, toen het bisdom Rotterdam in een procedure eiste dat Aegon het bedrag vergoedt dat de rk-kerk heeft betaald aan een meisje dat op twaalfjarige leeftijd door een pastoor seksueel werd misbruikt. Aegon weigert de 100.000 gulden (45.000 euro) te betalen. Het wenst ,,geen premie'' te zetten ,,op het misbruik van minderjarigen''. Bovendien vond Aegon dat het bisdom niet aansprakelijk is voor het seksuele misbruik gepleegd door priesters. Boor van het Proefprocessenfonds oordeelt daar anders over: ,,Wanneer je vanuit morele gronden naar die zaak kijkt, denk je: laat de rijke rk-kerk maar voor dat geld opdraaien. Maar als je er puur vanuit een juridisch oogpunt tegenaan kijkt, zou Aegon het geld moeten uitkeren. De werkgever heeft zich namelijk verzekerd tegen schade door onrechtmatig gedrag van zijn werknemer aan derden toegebracht.'' Maar er is toch sprake van opzet en dan hoeft een WA-verzekeraar toch niet uit te keren? Boor herinnert aan het 'café-ruzie-arrest' (een man raakte aan één oog blind) van de Hoge Raad uit 1998: ,,De Hoge Raad legde in dit arrest de opzetclausule - normaliter opgenomen in de algemene voorwaarden van verzekeringspolissen - zodanig uit, dat een verzekerde die letsel toebrengt zonder dat hij het daadwerkelijk toegebrachte letsel beoogde of zich ervan bewust was dat dat letsel het gevolg zou zijn van zijn handelen, recht heeft op dekking door de verzekering van de schade die hij heeft veroorzaakt.'' Je kunt makkelijk een link leggen naar dat arrest als het om een pleger van seksueel misbruik gaat, meent Boor: ,,Die is doorgaans uit op eigen bevrediging en niet op het toebrengen van letsel aan het slachtoffer.'' Sinds het café-ruzie-arrest staat het Proefprocessenfonds garant bij procedures, waarin slachtoffers van seksueel misbruik de WA-assuradeurs van veroordeelde daders in civiele zaken aanspreken voor een schadevergoeding. A. van Bon-Moors treedt daarbij namens het fonds als advocaat op. Ze zegt dat verzekeraars de schadevergoeding ,,een aantal keren'' keurig betaalden. Als voorbeelden noemt ze de maatschappij van een jongen, die zijn zesjarige buurmeisje jarenlang had misbruikt, en een verzekeraar van een school, waarvan een leraar zich aan een leerling had vergrepen. ,,Maar de laatste jaren reageren de WA-verzekeraars als door een wesp gestoken wanneer het om een schadevergoeding voor seksueel misbruik gaat'', constateert Van Bon-Moors. Dat is niet opmerkelijk, gezien de stap die het Verbond van Verzekeraars na het café-ruzie-arrest zette: het adviseerde zijn leden om polis aan te passen. Het risico van schade door ,,seksuele, of seksueel getinte, gedragingen van welke aard dan ook'' is sinds 2000 van vergoeding uitgesloten. Een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars zegt dat zijn verbond haar leden heeft aangeraden de 'opzetclausule' te veranderen omdat rechters het begrip opzet ,,enger interpreteerden''. Het betrof volgens hem uitspraken in enkele geweldsdelicten. ,,Tegelijkertijd adviseerde het Verbond hun ook de polissen te wijzigen in gevallen van seksueel misbruik. Maar dat stond los van het oude conflict tussen de rk-kerk en Aegon. Overigens, wij vinden dat in dat geval sprake is van opzet. De betrokken priester kwam zelfs in de gevangenis.'' Tegen het aanpassen van de aansprakelijkheidspolissen loopt nu een proefproces, aangespannen door het Proefprocessenfonds. ,,Want'', zegt juriste Boor, ,,volgens een in december verschenen rapport van de wetenschapswinkel van de juridische faculteit in Utrecht mag het Verbond van Verzekeraars zijn leden niet voorschrijven seksueel misbruik uit hun pakket te schrappen. Daarmee vormen ze een kartel, vervalsen ze de concurrentie. De Nederlandse Mededingingsautoriteit NMa buigt zich daar momenteel over.'' Het geschil tussen de rk-kerk en Aegon sleept al zes jaar. Experts op het gebied van verzekeringsrecht sluiten niet uit dat er méér claims volgen. Uit de correspondentie tussen het bisdom en Aegon, in bezit van NRC Handelsblad, blijkt dat de rk-kerk heeft toegegeven dat de afkoopaffaire mogelijk slechts de eerste is van een reeks. In notulen en brieven die de partijen elkaar tussen 1999 en 2001 stuurden, staat dat er verschillende schadezaken waren die tot dan toe niet aan Aegon waren voorgelegd.

Maar hoe staat het dan met een strafrechtelijke vervolging van de priester die het zogenaamde “bedrijfsongeval” veroorzaakte?

Uit persberichten maak ik op dat de priester tot gevangenisstraf is veroordeeld.
In een artikel in de NRC van 13 mei 2002: “ Bisschop weigert aangifte” blijkt dat Bisschop Wiertz van Roermond weigerde om een priester die zich schuldig heeft gemaakt aan seksueel misbruik bij Justitie aan te geven.
Citaat: “Het is onmogelijk dit ,,tegen de zin van de klager'' te doen, zei hij op 12 mei 2002  in het televisieprogramma Kruispunt. Wiertz legde uit dat slachtoffers vaak geen aangifte doen uit angst voor publiciteit. De bisschop noemde dit een te respecteren standpunt.(…)Wiertz meldde daarbij niet op welke aard van seksueel misbruik hij doelde.
In hetzelfde artikel verklaart een woordvoerder van het ministerie van Justitie dat als er sprake is van verkrachting “eenieder daar onverwijld aangifte van moet doen”.
De Nederlandse priester dr. R. Huysmans, hoogleraar kerkelijk straf- en procesrecht aan de Universiteit van Leuven, zegt dat verschoningrecht ,,nooit'' geldt bij een verkrachting en stelde in hetzelfde artikel:
Bisschoppen en oversten nemen ,,risico's'' als ze ernstig seksueel misbruik niet bij het Openbaar Ministerie  melden. Volgens hem kan een bisschop verantwoordelijk worden gehouden voor seksueel misbruik.
Juist dat is duidelijk gebleken uit de ontwikkelen in de Verenigde Staten waarbij uiteindelijk de kardinaal van Boston moest aftreden.
Dat een bisdom het misbruiken van een kind omschrijft als “bedrijfsongeval”toont naar mijn idee aan dat de Katholieke Kerk  als organisatie nog steeds een gesloten geheel vormt met eigen opvattingen en leefregels die de toetst der kritiek niet meer kan ontgaan.
Uit een bericht van CBS t.v. com van Vince Conzales van 6 augustus 2003 blijkt dat het Vaticaan geheimhouding voorschreef over seksueel misbruik door priesters.
Citaat uit een bericht daarover van het Nederlandse ministerie van Justitie
Vaticaan schreef geheimhouding seksueel misbruik priesters voor
Een verslagever van het Amerikaanse televisiestation CBS heeft een vertrouwelijk document uit 1962 in handen gekregen waaruit blijkt dat het Vaticaan voorschreef dat gevallen van seksueel misbruik door priesters strikt geheim moesten worden gehouden. Bisschoppen wordt voorgeschreven deze zaken "op de meest heimelijke wijze" en met een "eeuwig zwijgen" af te handelen.  
"Iedereen, ook het slachtoffer, dient op straffe van ex- communicatie, de grootst mogelijke geheimhouding te betrachten", aldus het veertig jaar oude document. Tot vorig jaar deed het document dienst als richtlijn in zaken van seksueel misbruik door priesters. In 2002 stelden de Amerikaanse bisschoppen samen met het Vaticaan nieuwe richtlijnen op. Dit deden zij naar aanleiding van de vele seksschandalen in de Amerikaanse RK-Kerk.
Het betreffende document was in 1962 geschreven door Kardinaal Ottaviani hoofd van de Curie. En werd dan ook in de praktijk uitgevoerd zoals uit gegevens uit de VS is gebleken.
Hoe is het mogelijk dat zulke denkbeelden konden ontstaan binnen de Katholieke Kerk?
Om een antwoord op deze vraag te geven wil ik proberen een antwoord te formuleren.
Ik denk daarbij aan de volgende zaken:
1)      Hoe is het celibaat in de RK Kerk ontstaan?
2)      Wat is de rol van de vrouw in de Katholieke Kerk
3)      Twee voorbeelden van  misbruik door priesters  binnen nonnenkloosters aan de hand van ervaringen van twee ex nonnen
1)  Overzicht ontstaan celibaat in de RK Kerk.
Bron: RK KERKRECHT Canonieke vraagbaak Johannes Andreae
Celibaat- een kleine geschiedenis
Geplaatst op 2002-09-17
Er kan gewezen worden op Paulus: 1 Tim. 3,2; 1 Tim. 3,12; Tit 1,6.
In de vroege tijd waren er zowel gehuwde als ongehuwde priesters werkzaam in de Kerk.

4e tot 7e eeuw:

Zowel in het Oosten als het Westen werden getrouwde mannen toegelaten tot de wijding. De idee was wel, dat het hierbij ging om een eerste huwelijk. Dit gold zowel voor de man, en dus de wijdeling, als voor de vrouw. Een tweede huwelijk van de man, of een huwelijk met een weduwe versperde de weg tot een wijding.
Na ontvangst van Diaken- Priester of Bisschopswijding (de zogenaamde Majoristen) mocht men, indien men ongehuwd was, niet meer trouwen. Dit gold niet voor de lagere wijdingen.

Vanuit Rome poogde men wetgeving door te voeren, die een huwelijksluiting van Majoristen verboden werd. Doch verklaringen van Synodes over de huwelijkssluiting zijn zelden te vinden in deze tijd.

In het Westen ontwikkelde zich een traditie van onthouding voor de gehuwde wijdeling. In het Oosten gebeurde dit niet. Motief voor de onthouding was ´het vrij zijn voor de Heer´. De wijdeling, en soms ook de vrouw, moesten voor de wijding beloven geen geslachtsverkeer meer te hebben. Grootste straf op niet naleving hiervan, was scheiding van de gehuwden. Deze straf is pas laat ontwikkeld.

De eigenlijke Celibaatsvraag- ongetrouwd zijn en blijven- werd niet gesteld tot de 7e eeuw.

7e eeuw tot halfweg 11e eeuw:

Getrouwden mannen mogen nog steeds gewijd worden. Roep om onthouding in dit huwelijk wordt wel groter. Maar deze pogingen worden niet heel sterk doorgevoerd.

De Majoristen mochten niet trouwen. Maar omdat de wijdingsleeftijd rond de 25-30 jaar lag, waren de meeste mannen al getrouwd als leek of als Minorist (lagere wijdeling).

Straffen om de onthouding af te dwingen waren: het verlies van het ambt, boete in een klooster, excommunicatie, soms lijfelijke straffen (gijzeling en gevangenis) en het verlies van erfrecht voor de kinderen van gehuwde clerici (echter in Toledo en Pavia).

Gregorische hervorming (11e en 12e eeuw):

Idee, dat men clericus was en ook getrouwd, werd steeds meer als onverenigbaar beschouwd. Toch werden nog steeds getrouwde mannen gewijd. Hierbij wordt de onthouding eenzijdig opgelegd voor de clericus. Zodoende kon het gebeuren, dat de gehuwde vrouw het huis uit gezet werd.
In deze tijd was er veel pauselijke wetgeving om deze onthouding te propageren. Dit veelvuldig herhalen van de onthoudingsplicht en de steeds grotere strafmaat op de overtreding ervan duidt erop, dat in de praxis de onthouding door de clericus achterbleef op de wetgeving. Velen verzetten zich, onder andere vanwege de gevolgen voor de familie.

Voorstanders van een huwelijk voor de clericus hadden de volgende standpunten:
1) De Heilige Schrift verbiedt geen huwelijk voor priesters;
2) De kerkelijke traditie verbiedt een voortzetting van het huwelijk niet (beroep op Paus Gregor I en c. 3 van de Synode van Nicea);
3) Het priesterhuwelijk moet als klein kwaad gezien worden;
4) Het priesterhuwelijk is noodzakelijk om ander onzedelijk gedrag tegen te gaan;
5) De onthouding moet een zedelijk daad zijn en geen dwang;
6) Er bestaan priesterhuwelijken en die zijn, als huwelijken, heilig;
7) Een priester heeft een vrouw in huis nodig.

De meest uigevoerde straf tegen de overtreding van de onthouding, was ontheffing uit het ambt. Omdat de clericus zeer afhankelijk was van zijn ambt (en dus van de Kerk) was dit een effectieve strafdreiging.

Vanaf 1136 (synode van Pisa) was een wijding van een getrouwde man, of omgekeerd een huwelijk van een gewijde man ongeoorloofd, doch niet ongeldig. Dit gold vooral voor de kleinere wijdingen. Bisschoppen waren toen wel ongehuwd en priesters in de regel ook. Vanaf Pisa werd de wijding een irriterende huwelijksbehinderend.

(Voor deze korte samenvatting is gebruik gemaakt van Martin Boelens, Die Klerikerehe in der Gesetzgebung der Kirche: Eine rechtsgeschichtliche Untersuchung von den Anfängen der Kirche bis zum jahre 1139, 1968, Paderborn: Ferdinand Schöningh, blz. 73-75; 113-115; 160-163 en 164-182.

Huidige Codex bepaalt:

c. 1037: "De wijdeling voor het permanent diaconaat die niet gehuwde is en eveneens de wijdeling voor het presbyteraat, mogen tot de wijding van het diaconaat niet toegelaten worden, tenzij ze volgens de voorgeschreven rite publiek voor God en de Kerk de verplichting van het celibaat op zich genomen hebben, of tenzij ze geloften voor het leven in een religieus instituut afgelegd hebben."

c. 1087: "Wie heilige wijdingen ontvangen hebben, wagen ongeldig een huwelijk."

Dit laatste geldt dus ook voor permanente gehuwde diakens, die na overlijden van hun vrouw in principe niet meer mogen trouwen.
2)  Rol van de vrouw in de Katholieke Kerk;

 Lichaam, sekse en de sociale en culturele aspecten ervan

Op zijn zachtst gezegd is de RK Kerk een  vrouw onvriendelijke Kerk dat bleek weer eens uit een nieuw document van het Vaticaan. Waarin het Vaticaan het feminisme gevaarlijk vond voor het gezin. Zie persbericht van 31 -07-04
Vaticaan noemt feminisme gevaarlijk voor het gezin
VATICAANSTAD - De strijd van het moderne feminisme voor macht en gelijkheid van de seksen ondermijnt het traditionele gezin en schept een klimaat waarin huwelijken tussen mensen van hetzelfde geslacht worden gezien als acceptabel. Dit staat in een nieuw document van het Vaticaan, dat zaterdag openbaar is gemaakt. Daarin stelt de kerk dat feminisme "in strijd is met de waarachtige vooruitgang van vrouwen".
In het 37 pagina's tellende geschrift "Over de samenwerking van mannen en vrouwen in de Kerk en in de Wereld" stelt het Vaticaan dat vrouwen gerespecteerd moeten worden en dat zij op de werkvloer dezelfde rechten moeten hebben als mannen, maar dat de verschillen tussen de seksen moeten worden erkend en geprezen. Rivaliteit tussen de seksen is taboe.
De opsteller van het document, curiekardinaal Joseph Ratzinger, haalt fel uit naar de feministische neiging het verschil tussen man en vrouw vooral historisch en cultureel te verklaren en de biologische verschillen tot een minimum terug te brengen.
Het document komt steeds weer terug op de biologische bijzonderheid van vrouwen. "Man en vrouw zijn sinds het begin van de schepping verschillend en blijven dat in alle eeuwigheid." De vrouw "bezit een diepgewortelde intuïtie dat het beste van haar leven daarin bestaat zich voor het welzijn van de ander in te zetten, voor zijn groei, voor zijn bescherming. Deze intuïtie is verbonden met haar fysieke vermogen leven te schenken".
In het nieuwe document keert de kerk zich uitdrukkelijk tegen discriminatie van de vrouw in de maatschappij en op het werk. Vrouwen moeten toegang kunnen krijgen tot verantwoordelijke posities, ook in de politiek. Maar als het gaat om een eventuele rol van de vrouw in de kerk, blijft het 'neen' van de paus tegen vrouwelijke priesters bestaan.
In de RK-Kerk kunnen vrouwen geen bisschop, priester en diaken worden. De reden hiervoor is onder meer dat Christus alleen mannen als zijn leerling uitzocht. Progressieve katholieken in onder meer Nederland bepleiten dat de ambten ook voor vrouwen worden opengesteld. Uit een onderzoek dat het televisieprogramma Kruispunt in december 1999 presenteerde, bleek dat 58 procent van de ondervraagde Nederlandse rk-priesters voor toelating van vrouwen tot het priesterambt was. Het hoofd van de RK-Kerk in Nederland, kardinaal Simonis, toonde zich toen verontrust door dit onderzoeksresultaat.
Vrouwen die ervoor kiezen huisvrouw te worden, moeten volgens het document niet worden "gestigmatiseerd door de maatschappij of financieel worden gestraft". "Hoewel moederschap een bepalend element van de identiteit van de vrouw is, betekent dat niet dat vrouwen uitsluitend in het perspectief van fysieke voortplanting moeten worden gezien."
Weerstand tegen de wijding van vrouwen berust op diepe sociale en psychologische gronden. Zij vormen een ingewikkeld web dat het beeld van God, de houding ten opzichte van het lichaam en de seksualiteit, de rol die wordt toebedeeld aan de man en aan de vrouw, contraceptie in het huwelijk, verplicht celibaat en andere aspecten van het traditionele Katholieke geloof en de geloofspraktijk met elkaar verweeft.
  ‘Vrouwelijke’ en ‘mannelijke’ Godsbeelden In de religie bestaan twee benaderingen van God die elkaar aanvullen:
1. De mystieke benadering, die gemeenschap zoekt en deelname. Zij is gebaseerd op onze ervaring van eenheid met de natuur en eenheid met onze moeder.
2. Onderwerping en overgave aan God als de Totaal Andere. Zij komt van onze ervaring van onze eigen persoonlijkheid die we kennen door onze vader.
Een volwassen relatie met God vereist beide. In het christendom heeft de tweede benadering vaak overheerst

Een geschiedenis van de religie toont dat vanaf de oudste tijdende mensen hun besef van eenheid met het Goddelijke vierden door middel van de cultus van de Grote Moeder.
Rond 2000 v. Chr. nam het vereren van de Mannelijke Godheid het Midden Oosten met een enorme snelheid over en bracht nieuwe beschavingen mee, maar ook veroveringen en geweld alsmede overheersing van de cultuur door de man.
De christelijke Godsbeleving werd hevig beïnvloed door deze door mannen beheerste omgeving.

De scheppingsmythe in Genesis en de zondeval De mythe van de zondeval beschrijft de ervaring van ons losgeraakt zijn van de matrix van de natuur en het ontstaan van zelfbesef. Niets aan de hand.
Jammer genoeg echter, werd deze mythe ook zó verstaan dat zij psychologisch schadelijke leerstellingen aan het licht bracht:
~ alle lijden, dood en kwaad zijn straf voor een oerzonde;
~de vrouw is onderdanig aan de man;
~ de mens is gebroken en besmet door zonde;
~ er is een splitsing ontstaan tussen geest en natuur, lichaam en geest, denken en voelen;
~ het vrouwelijk principe is gedevalueerd: ziel, aard, vrouw, instinct, gevoel en lichaam
Het negatieve beeld van Eva (=de vrouw) in de christelijke traditie De negatieve invulling van Eva, die begonnen is in Joodse religieuze kringen, werd nog versterkt door Hellenistische en Romeins vooroordeel. Zij heeft wortel geschoten onder de Kerkvaders.
Al spoedig kreeg zij invloed op de christelijke praktijk en spiritualiteit, en werd verankerd in de theologie en de kerkelijke wetten
Lange schaduwen van het verleden Veel van de zaken in de Kerk die om hervorming vragen stammen uit dit verleden. We zullen hier enkele voorbeelden opsommen

Het verband leggen tussen lichaam en zonde heeft een onnatuurlijke angst voor naaktheid teweeg gebracht. Naaktheid werd symbool voor zondigheid

De taboe op de menstruatie heeft een zware handicap gelegd op vrouwen in de Kerk, vanaf minstens de 4de tot de 19de eeuw. De negatieve seksuele moraal van de Kerklaat diepe lidtekens achter in het leven van gehuwde paren
“De traditionele leer over seks, is alles behalve onfeilbaar, maar het is er droevig mee gesteld, ze is ziek en verdacht, een aanfluiting van de waarheid, en heeft het welzijn van gehuwden alle eeuwen door geschaad. De seksuele gemeenschap werd, in plaats van als een intrinsiek en heilig onderdeel van de huwelijksband, gezien als de corrupte drager van de erfzonde, die slechts mocht worden gebruikt voor het voortbrengen van kinderen.” (Elizabeth Price)
Het onderscheid tussen mannelijk en vrouwelijk dat Rome hanteert heeft geen zin, noch biologisch gezien, noch theologisch.
1. Er bestaat geen volmaakte mannelijk/vrouwelijk dichotomie, zoals verondersteld door Rome.
2. De symboliek van een priesterschap ‘alleen voor mannen’ ontkent christelijke beginselen.
~ Volgens Rome is de tegenstelling tussen de seksen gelegen in het feit dat de man het menselijk lichaam is dat is gemaakt naar Gods beeld, en de vrouw is het menselijk lichaam in zijn natuurlijke dierlijke staat.
~ In de bruidssymboliek van de mannelijke bruidegom en de vrouwelijke bruid die gehanteerd wordt om de mannelijkheid van het priesterschap te verdedigen kent dit laatste een expliciete seksuele functie, wat betekent dat de symboliek van de Mis van een viering van dood en wedergeboorte is verworden tot een viering van seksuele gemeenschap, primair gericht op de mannelijke seksualiteit. Dit maakt de katholieke theologie uitdrukkelijk phallocentrisch, aangezien de fallus het definiërend symbool is geworden van de werkelijkheid dat Christus zichzelf geeft in de Mis.
~ De patriarchale structuren van Rome zijn dus verhard rond een phallocentrische theologie, die het voor een vrouw bijna onmogelijk maakt zichzelf als een symbolische tegenwoordigheid te beschouwen in het kerkelijk leven. Meer dan ooit is zij: afwezigheid, ontkenning en niet-bestaan, een lichaam overgeleverd aan dierlijkheid zonder toegang tot de symbolen van persoonlijkheid in de theologie.

De psychologische onevenwichtigheid in de seksuele moraal beïnvloedt ook het oordeel van de kerkelijke autoriteiten en anderen wat betreft de wijding van vrouwen

Geweld tegen vrouwen wordt in de praktijk nog steeds gerechtvaardigd. De officiële kerk blijft vrouwen haar fundamentele rechten onthouden, rechten ie zij behoren te hebben als volledig lid die gelijkelijk delen in Christus’ priesterschap, zijn koningschap en zijn profetische status Seksistische taal beheerst nog steeds de liturgische en pastorale praktijk van de Kerk Bron: http://www.womenpriests.org/nl
 

Wie is online

We hebben 98 gasten online

Zoekfunctie

Thrillers & fantasy boeken (234x60)

De Dood als Machtsmiddel

cover boek

Dit boek gaat over de Dood als Machtsmiddel, Moord en Doodslag door verpleegkundigen. Het proces tegen Lucia de Berk, de Haagse verpleegkundige die tot levenslang werd veroordeeld, zonder directe bewijzen, leidde ertoe dat ik een onderzoek startte naar het voorkomen van Moord en Doodslag door verpleegkundigen. Dit onderzoek betreft een vijftal strafzaken in Nederland en een aantal strafzaken in Duitsland, België, Oostenrijk/Zwitserland en Engeland. Uitgeverij Boekscout ISBN 9789088346798 prijs € 17,95. Men kan het ook bij mij bestellen.