Ontwikkeling

Hoe lang duurt levenslange gevangenisstraf in België?

drs.J.W.Swaen Historicus www.blikopdewereld.nl

Voor de wetswijziging van3 maart 1998 besliste de minister over de Voorwaardelijke Invrijheidsstelling dat doet nu een commissie. Deze commissie beslist op basis van rapportage van de gevangenisdirectie over hun gedrag. Daarbij komt nog een psychologisch verslag en een reclasseringsplan van de gedetineerde. Daarin wordt bepaald waarde gedetineerde gaat wonene en werken, hoe hij zijn tijd zinvol zal doorbrengen en de slachtoffers zal vergoeden.

De mensen die in 1992 voorwaardelijk werden vrijgelaten, hadden gemiddeld 11,3 jaar gezeten. In 1999 kwamen er 14 mensen voorwaardelijk vrij, zij zaten gemiddeld 12,1 jaar. In 2003 werden 28 mensen in voorwaardelijke vrijheid gesteld, zij zaten gemiddeld 13,2 jaar. In 2004 kwamen 26 levenslanggestraften voorwaardelijk vrij. Tien van hen hadden langer dan 13 jaar gezeten, 12 minder dan 12 jaar.

Tussen 1999 en 2004 werden 130 gevangenen die levenslang hadden gekregen, voorwaardelijk vrij gelaten. Eind 2004 waren er vijf daarvan opnieuw opgesloten voor het plegen van nieuwe feiten.

Opvallend is de stijging van het aantal mensen dat tot een levenslange gevangenisstraf werd veroordeeld. In 1998 waren dat er vijf, in 1999 elf, in 2000 dertien, in 2001 tien en in 2002 tweeëntwintig.

Het gemiddeld aantal jaren dat een levenslang gestrafte in de gevangenis zit in België lijkt kort. Maar als iemand tot 30 jaar veroordeeld is en hij moet ook 30 jaar uitzitten, dan heeft de persoon er geen enkele belang bij om zich goed te gedragen en om te werken aan zijn reïntegratie in de maatschappij. Aldus strafpleiter Filip van Hende in de Standaard.'Ik zou dan niet graag cipier zijn, want die mensen hebben dan maar één alternatief:ontsnappen. Bovendien zijn gestraften maar in staat iets positiefs uit hun gevangenschap te halen gedurende de eerste zeven, acht jaar. Langer zitten heeft geen toegevoegde waarde'.

Wie in voorwaardelijke vrijheid wordt gesteld wordt de eerste jaren gecontroleerd door een justitieassistent die verslag moet uitbrengen aan de commissie Voorwaardelijke Invrijheidsstelling . Als men niet aan de voorwaarden voldoet moet met terug naar de gevangenis.

Opgemerkt dient nog te worden dat in België veel veroordeelden een heel stuk langer vast zitten. Verder is er nog een groep gevangenen die psychotisch zijn en dientengevolge veel langer dan anderen gevangen blijven.

Per 1 november 2005 telde België 242 levenslang gestraften. Dat was 2,5% van de gevangenen. Achttien zaten toen al meer dan twintig jaar vast, vier langer dan 30 jaar. De langst opgesloten gestrafte zit 39 jaar. Acht personen uit de groep van 242 waren recidivist. De meeste levenslange veroordelingen werden uitgesproken door het assisenhof van Antwerpen.

De bekendste levenslang gestrafte in België is Marc Dutroux.