Ontwikkeling

Het heeft er lange tijd niet naar uitgezien dat de Rwandees Joseph Mpambara zou worden veroordeld voor oorlogsmisdaden. Misdaden begaan in Rwanda, in april 1994.  De genocide die in 1994 in Rwanda werd gepleegd, was een van de grootste en snelst gepleegde volkerenmoorden van de moderne geschiedenis. In 100 dagen tijd werden naar schatting 800.000 mensen op vaak gruwelijke wijze vermoord in het Midden-Afrikaanse land. De meeste moorden werden gepleegd door extremistische Hutu's die Tutsi's en gematigde Hutu's afslachtten. De internationale vredesmacht die in de regio gestationeerd was, greep niet in wegens het krappe mandaat van de troepen. Dat is de Verenigde Naties en vooral de leden van de Veiligheidsraad op veel kritiek komen te staan. Hutu's werden tot moorden gedwongen, als ze niet meededen aan de genocide. Na het einde van de genocide werd door de Veiligheidsraad resolutie  955 aangenomen en het Rwanda-Tribunaal opgericht. Het internationale hof onder auspiciën van de Verenigde Naties is gevestigd in de Tanzaniaanse stad Arusha en heeft in de loop der jaren tal van daders berecht en veroordeeld. Ook nationale tribunalen in verscheidene landen hebben dat gedaan. Mpambara zocht asiel in Nederland maar werd op 7 augustus 2006 gearresteerd en hem werd genocide, oorlogsmisdaden en marteling ten laste gelegd. De rechtbank te Den Haag vonneste echter op 24 juli 2007 dat het Openbaar ministerie niet ontvankelijk was om genocide ten laste te leggen. Het Hof te Den Haag ging daar op 21 okotober 2008 in mee, zij het gedeeltelijk op andere gronden. In cassatie bij de Hoge Raad, 10 oktober 2008, kwam deze tot de slotsom "Hoezeer het Hof oog heeft voor de wens om de ernstigste misdrijven, waarvan in casu sprake is, niet onvergolden te laten (zoals in de Memorie van Toelichting bij de Wet Internationale Misdrijven wordt beklemtoond), die wens kan echter niet voldoende grondslag voor rechtsmacht ter zake van genocide opleveren. Het hof stipuleert daarbij dat de overwegingen geen betrekking hebben op de (voortgezette) vervolging van dezelfde feitencomplexen in de vorm van oorlogsmisdrijven of foltering. De rechtbank van Den Haag veroordeelde vervolgens op 23 maart 2009 Mpambara voor foltering tot twintig jaar gevangenisstraf, maar vond geen gronden de verdachte te veroordelen voor oorlogsmisdrijven. Op 7 juli 2011, in hoger beroep, veroordeelde het Hof te Den Haag, Joseph Mpambara tot een levenslange gevangenisstraf wegens oorlogsmisdrijven en folteringen. Zie voor de achtergronden van deze zaak: Inhoudsopgave Levenslang Joseph Mpambara zie ook http://www.rwanda-genocide.org/