‘Die beelden hakten er verschrikkelijk in’Verschenen in Oppertuun 2010 nr. 4 Peter Louwerse
Erna Vrijhoeven blikt terug op zaak van verkrachte en vermoordde Melanie Sybers.
De eerste zaak die officier van Justitie Erna Vrijhoeven na haar installatie in Den Bosch in 2006 kreeg toegewezzen, was de verdwijning van melanie Sybers uit geldrop. Het meisje bleek te zijn verkracht en ter dood gebracht door Peter H., een voormalige tbs ‘er. Vrijhoeven blikt terug op deze geruchtmakende zaak.
'Thuis praat Ik nooit over zaken,' zegt de Bossche officier van justitie Erna Wijhoeven, 'maat toen ik deze zaak behandelde moest ik soms stoom afblazen. Zo heftig was dat soms.' Daarbij doelt ze onder meer op de gruwelijke foto's die de recherche toonde van het dode lichaam van Melanie.
De dader had het 15-jarige meisje op 7 september 2006 doorverstikking om het leven gebracht en haar achtergelaten in de bossen bij Lierop-Someren. Hij bedekte het lichaam met takken, plaggen mos en bladeren. Ze werd pas twee weken later gevonden doorwandelaars. 'Omdat het in die periode erg warm was, verkeerde het stoffelijk overschot in vergaande staat van ontbinding', vertelt Vrijhoeven.'Ze was niet meer herkenbaar.'
Op het moment dat de rechercheurs de foto's gingen tonen, waarschuwden ze van tevoren: 'We zijn nu aanbeland bij de foto’s die laten zien hoe wij Melanie gevonden hebben.' Mensen die het niet wilden zien, konden dan de ruimte verlaten. Zelf heeft Vrijhoeven de foto's wel gezien. 'Die beelden hakken erverschrikkelijk in. Maar als officier moetje die foto's bekijken, vind ik'
Toen ze later die week thuis bij het kijken naar een aflevering van de Britse detectiveserie Waking The Daed ook met dergelijke beelden werd geconfronteerd, zette ze de tv uit.'Dat was even te veel herkenning'.
Eibergse meisje
Vrijhoeven had al eerder, als zaakofficier bij het Zutphense parket, met een ontvoering van een meisje te maken gehad. Ook die zaak, van het 13-jarige Chinese meisje uit Eibergen dat in mei 2004 was ontvoerd en herhaaldelijk verkracht door een tbs'er, trok veel landelijke media-aandacht.
Het Eibergse meisje overleefde het drama, anders dan Melanie Sybers. De ervaring met het Eibergse meisje was een nuttige bagage voor het onderzoek naar de verdwijning van Melanie Sybers, al was die laatste zaak op veel punten anders. Van Melanie was bekend dat ze op 7 september 2006 is opgebeld en in de auto meegenomen door een bekende, namelijk Peter H., de stiefvader van haar vriendin Sharon.
H. lokte Melanie mee met de smoes dat hij samen met haar een feest wil organiseren in een loods in de buurt. Melanle stapte nietsvermoedend in bij H., en ging mee naar de loods, haar noodlot tegemoet. Nadat Melanies vader de vermissing van zijn dochter had gemeld, hield het rechercheteam onder leiding van Erna Vrijhoeven alle opties open. 'We wisten niet of ze nog leefde of al dood was; vertelt de officier.' We wisten ook niet of we te maken hadden een gijzeling, verkrachting, moord of een meisje dat was weggelopen van huis. We moesten alle opties openhouden. Het leven van het meisje stond daarbij voorop.'
Er werden een buurtonderzoek en een passantenonderzoek gedaan. De latere dader Peter H. werd ais getuige gehoord. 'Omdat hij over een alibi beschikte, is hij vrijgelaten; licht Vrijhoeven toe.'Toen was trouwens nog niet bekend dat H. een veroordeelde ex-tbs'erwas. Enkele dagen later bleek uit verklaringen van mensen met wie H, zou hebben zitten vissen en kaarten dat hij een vals alibi had verstrekt. Ook uit telefoongegevens concludeerde de recherche dat H. onwaarheden had gesproken.' H. werd verdachte.
Jachthut
Maar toen was de vogel gevlogen. H, hield zich schuil in een jachthut, in het huis van de moeder van een vriend en op een camping in het Belgische Bocholt. Intussen onderhield Erna Vrijhoeven nauw contact met de familie van Melanie,die uiteraard ten einde raad was.
'De familie zocht contact met de media Ze wilden ook flyers ophangen . Wij waren daar tegen gekant omdat wij de verdachte niet in paniek wilden brengen. Je weet nooit wat zo iemand dan gaat doen. Eerst reageerde de familie daar emotioneel op maar later toonden ze begrip. Je moet als OM uitleggen dat je je best doet, al is dat in de ogen van de familie in zijn algemeenheid natuurlijk nooit genoeg.'
Extra complicatie daarbij is dat je als opsporingsteam nooit alles kunt zeggen tegen de familie omdat je niet weet wat er met die informatie gebeurt. Nadat Melanie door wandelaars werd gevonden, gingen familierechercheurs naar de familie om het dramatische nieuws te vertellen. Familierechercheurs zijn leden van het rechercheteam die de contacten met de familie onderhouden. Vrijhoeven :'Zij hebben niet alle ballast van de onderzoeksgegevens en kunnen dus niet hun mond voorbijpraten.' Een dag later meldde H. zich bij de politie en werd gearresteerd. 'Hij legde dezelfde dag nog een bekentenis af.' blikt Wijhoeven terug, 'Het was de eerste van een reeks van zeven verklaringen waarin de verdachte elke keer weer een andere verhaal opdiste. Deze eerste verklaring is de meest geloofwaardige omdat die strookt met het technisch bewijs.'
Tijdens dit verhoor bekende H. dat hij Melanie had meegelokt naar een loods waarin zijn caravan stond. Daar had hij haar armen met tie-wraps vastgebonden, haar uitgekleed en haar vervolgens verkracht Daarna raakte hij naar eigen zeggen m paniek, hij wist niet meer wat hij moest doen. Melanie vroeg hem haar in de bossen af te zetten. Ze zou hem dan niet aangeven.
Met Melanie in de kofferbak reed H. vervolgens naar het bos, waar hij haar tie-wraps losmaakte omdat ze moest plassen. Toen H. daarna stemmen hoorde, was bij bang dat Melanie om hulp zou gaan gillen. De honderd kilo zware man legde zijn hand op haar mond, duwde haar op de grond en ging op de tegenspartelende Melanie zitten. Toen de stemmen wegwaren, liet hij Melanie los. Hij merkte dat ze toen dood was.
In zijn verklaring zegt hij:'Toen begon ik te beseffen wat ik had gedaan: Deze lezing van de gebeurtenissen wordt ondersteund door een veelvoud aan bewijzen:de bekentenis van de verdachte, het onvolledig DNA-profiel op caravan kussen waarin sporen van de verdachte en Melanie zijn aangetroffen, de restanten van tie-wraps in de loods, weggegooide tie-wraps onderweg, het sleepspoor in het bos, de bandensporen in het bos, het niet-kloppende alibi, de uitpeilgegevens van de mobiele telefoons van de verdachte en Melanie, de verklaringen van Melanies vriendinnen, de verklaring van een medewerker van een benzinepomp dat H. had gevraagd om de beelden te wissen waarop te zien is dat Melanie bij H. inde auto stapt, enzovoorts.'lk had er dus alle vertrouwen in dat H. veroordeeld zou worden´ zegt Wijhoeven. De belangrijkste vraag was of het doodslag of moord zou worden.
Voor het eerste is opzet voldoende, voor het tweede moet voorbedachten rade worden bewezen. Vrijhoeven koos voor doodslag. In haar requisitoir zei ze: primair ben ik van mening dat de handelwijze van de verdachte - mond afsluiten en minutenlang op het slachtoffer zitten - geëigend is om de dood te bewerkstelligen. Wat had de verdachte nog meer moeten doen om de dood van Melanie te laten intreden? Nietsl'
Berekenend
Ze eiste achttien jaar celstraf met tbs, de rechtbank legde vijftien jaar met tbs op.
In hoger beroep eiste de advocaat-generaal opnieuw achttien jaar en opnieuw werd dit teruggebracht tot vijftien jaar met tbs. Alleen de advocaat-generaal ging voor moord. Vrijhoeven, de rechtbank en het gerechtshof achtten doodslag bewezen. Het gerechtshof besloot op verzoek van het OM dat de tbs pas mocht ingaan nadat tweederde van de straf is verstreken.
Dit was voor Vrijhoeven de reden om hoger beroep in te stellen tegen het vonnis van de rechtbank 'Zo wilde Ik evenwicht aanbrengen tussen de vergelding door de straf en de behandeling door de tbs-maatregel,' licht Erna Vrijhoeven toe. Het was, zegt Vrijhoeven, een ingrijpende zaak, met een grote emotionele lading. Niet alleen bij de familie, maar ook voor een ex-slachtoffer. 'Natuurlijk speelde ook een rol dat het hof eerder de tbs van deze verdachte had opgeheven,' blikt ze terug.
In haar requisitoir verwoordde ze de impact van de zaak zo:'Tegen dergelijke zaken zijn kinderen en hun ouders niet te beschermen. Honderd procent bescherming bestaat niet; zeker niet bij jongvolwassenen die vaak een eigen leven hebben. Het is het ergste wat je als ouder kan overkomen.'
De officier liet zich tijdens de zitting uitgesproken negatief uit over persoon van de verdachte: berekenend, criminele inslag, laf en laag, een egoïstische, op zichzelf gerichte man. Geen persoonlijke aanval,' verzekert Vrijhoeven. 'Ik heb aansluiting gezocht bij wat de deskundigen zeggen en wat de man over zichzelf heeft gezegd.' Om daar aan toe te voegen: We gaan natuurlijk geen SBS-achtige teksten gebruiken.
Zie verder: Inhoudsopgave doodslag Melanie Sijbers
