Londen hielp Israël in 1958 bij kernwapens

LONDEN, 4 AUG. Groot-Brittannië heeft in 1958 in het diepste geheim Israël geholpen bij het verkrijgen van kernwapens. Dit heeft het tv-programma BBC Newsnight gisteren onthuld aan de hand van documenten uit die tijd. Daaruit blijkt dat Britse ambtenaren, voor zover bekend zonder medeweten van hun politieke chefs, besloten tot de export van twintig ton zwaar water aan Israël, een onmisbaar bestanddeel voor de productie van plutonium in de Israëlische nucleaire reactor van Dimona in de Negev-woestijn.

De ambtenaren, die tijdens de Koude Oorlog een grote bewegingsvrijheid hadden, legden een opmerkelijke nonchalance aan de dag. Niet alleen passeerden ze hun politieke superieuren, ook namen ze niet de moeite garanties van Israël te eisen dat het zware water niet voor militaire doeleinden zou worden gebruikt. Bovendien verzwegen ze het voor de bondgenoot Amerika. Die zou er naar verwachting bezwaar tegen hebben aangetekend omdat ze tegenover Israël een beleid van non-proliferatie volgde. Robert McNamara, begin jaren '60 Amerikaans minister van Defensie, toonde zich gisteren verrast. ,,Het is heel verrassend voor mij dat we niet werden ingelicht omdat wij informatie over de kernbom heel nauw met de Britten deelden.''

Het motief van de ambtenaren lijkt vooral van commerciële aard te zijn geweest. Met de transactie was een bedrag gemoeid van ongeveer 1,5 miljoen pond, zo'n 20 miljoen pond naar de huidige maatstaven. De Britten zaten met een overschot aan zwaar water, dat ze uit Noorwegen hadden ingevoerd. Een aantrekkelijke oplossing was in hun ogen om het aan Israël te verkopen, maar ze wendden voor dat het zware water weer werd geretourneerd aan de Noren. Tijdens een bezoek van de Israëlische premier Ben Gurion aan Londen in 1961 uitte premier Harold Macmillan zijn zorgen over de reactor in Dimona. De ambtenaren zagen wellicht daarom af van verdere leveranties aan Israël. NRC 4 aug 2005

www.blikopdewereld.nl 10-08-2005