We hebben 285 gasten online

Geschiedenis

Recensie 'Juliana' Vorstin in een mannenwereld Jol...
08 dec 2016 13:27

Deze biografie van Juliana is het lezen alleszins waard. Wat een prestatie eigenlijk. Want ga er maar even aanstaan om van deze Oranjetelg, die nadat haar moeder Wilhelmina vijftig jaar lang van 1898  [ ... ]

GeschiedenisVerder lezen
Recensie 'Wat kan ons gebeuren' Gerrit Hoogstraate...
17 nov 2016 12:58

In deze roman staat centraal het leven van een Amsterdamse politieman en is voor een deel gebaseerd op de familiegeschiedenis van de auteur. De roman speelt vooral tijdens de Tweede Wereldoorlog en sc [ ... ]

Vervolging JodenVerder lezen

SV Tweede Fase VWO Hoofdstuk 15 Deel B

Gepost in Tweede Fase 4e druk

3) Opkomend Azië na de Tweede Wereldoorlog

Azië is niet alleen van belang omdat er een bijzonder snelle economische groei plaatsvindt. Er leeft ook het grootste deel van de wereldbevolking.

Zuid-Oost Azie

In het Westen is men over het algemeen geneigd de wereldgeschiedenis met Europa of de VS als middelpunt te beschrijven. Deze invalshoek is in ieder geval voor de geschiedenis na 1845 niet langer houdbaar.

Chineze communisten gaan eigen weg

Op het vasteland van China waren in 1949 de communisten aan het bewind gekomen. Rusland en China sloten een verband van 'vriendschap en bijstand'. Zo ontstond in theorie een groot communistisch blok. In de praktijk rezen er echter meningsverschillen. Het maoisme verschilde te veel van het sovjetrussisch centralisme.

Vietnam en Indonesië vechten zich vrij

gs indonesie

De sterk gegroeide nationale gevoelens in Azië maakten na de 2e Wereldoorlog een terugkeer naar het kolonialisme bijna overal onmogelijk. Voorbeelden van landen die hun koloniën wilden behouden waren Frankrijk en Nederland. De Nederlanders vochten tussen 1946 en 1949 in Indonesië strijd tegen de nationalisten zoals de Fransen dat deden van 1945 tot 1954 in Vietnam. Aan de andere kant hebben Engeland en de VS meegewerkt aan een overdracht van gezag aan nieuwe staten. (India, Pakistan en de Filipijnen) De Engelsen hielden tot 1997 alleen Honkong dat zij in 1897 voor honderd jaar van China hadden gepacht.

De dekolonisatie van Vietnam (1945-1954) maakt intressante vergelijkingen mogelijk met de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd:

- In beide gevallen wilde een Europese staat het koloniale gezag herstellen.

- De Fransen en Nederlanders werden echter, geconfronteerd met vijandig gezinde 'staten-in- wording' : de Republiek Vietnam (uitgeroepen in september 1945) en de Republiek Indonesia (geproclameerd in augustus 1945).

- Vervolgens probeerden zowel Frankrijk als Nederland de staten -in-wording door een combinatie van geweld en onderhandelingen te isoleren en daarna te liquideren.

- Echter, de meerderheid van de inheemse bevolking stond achter de eigen nationale leiders.

Er zijn echter ook verschillen aan te geven:

- De macht in Vietnam werd in 1945 in handen genomen door een groep Russisch georïenteerde communisten, onder leiding van Ho Chi Minh. In Indonesië werd de macht overgenomen door Soekarno c.s. die geen communisten waren.

- Frankrijk leed een militaire nederlaag terwijl Nederland door de VN en de VS onder druk werd gezet om 'overwinningen bij de politionel acties 'niet uit te buiten.

- Vietnam werd na 1954 het toneel van een militaire confrontatie tussen Oost en West, twerijl Indonesië zich buiten de Koude Oorlog hield.

Japan en de Filipijnen volgen de VS

Van 1945 tot 1952 werd Japan bezet door de VS. Japan mocht nooit weer agressor worden. De politieke en militaire leiders werden door het tribunaal van Tokio berecht. Keizer Hirohito werd hier buiten gelaten omdat hij volgens de VS niet verantwoordelijk was voor de in zijn naam begane oorlogsmisdaden. Men handhaafde hem als staatshoofd omwille van de eenheid en rust onder de bevolking.

Wel voerde de VS een aantal hervormingen door:

- Japan werd een parlementaire democratie.

- De rechten van de mens werden hersteld en uitgebreid.

- Landmacht, luchtmacht en vloot werden afgeschaft en de oorlogsindustrie opgeheven. In de grondwet werd vastgelegd dat het Japanse volk voor altijd afzag van het gebruik van oorlog om internationale geschillen te regelen.

- Door de landhervormingen werd het grootgrondbezit beperkt.

- De onafhankelijkheid van de media ten opzichte van de overheid werd beschermd.

Op buitenlands gebied sloot Japan in 1952 met de VS een veiligheidsverdrag. Zo werd het officieel neutrale Japan in de praktijk een trouwe bondgenoot van het Westen.

Veel Japanners vonden echter de afhankelijkheid van de VS te groot. Zo werd het eiland Okinawa, de belangrijkste Amerikaanse militiare basis, het symbool van de beperkte zelfstandigheid van hun land. Pas in 1972 gaf de VS het eiland aan Japan terug.

Na de nederlaag van Japan kon de VS de eerder gedane toezegging van onafhankelijkheid voor de Filipijnen nakomen. Dat gebeurde in juli 1946. De staatsinrichting werd naar het voorbeeld van de VS ingericht. De Filipijnen werden bondgenoot van de VS. Op militair gebied werd dit vastgelegd in een verdrag over Amerikaanse vloot- en luchtmachtbasis op de Filipijnen. Ook op economisch gebied maakte men afspraken.

Ook Maleisië wordt bondgenoot van het Westen

Na de oorlog waren de Britten niet bereid de kolonie direct onafhankelijkheid te verlenen. Van 1950 tot 1954 woedde er een binnenlandse oorlog tussen de Britten en de communistische beweging. De Britten slaagden erin de communistische beweging terug te dringen. Maleisië werd in 1957 onafhankelijk. De Britten droegen de macht over aan een regering die de oorspronkelijke Maleisische bevolking voorrechten gaf boven de geïmporteerde Chinezen en Indiërs. Op economisch en militair gebeid werden de Britse belangen veiliggesteld.

Indonesië wordt in de jaren '50 een van de leiders van de ongebonden landen.

Eind 1949 werd het land onafhankelijk, na vergeefs militiar ingrijpen van Nederland. Het land werd een parlementaire democratie, en een eenheidsstaat, geregeerd vanuit Jakarta. Er bleven nauwe economische betrekkingen bestaan. Maar in 1957 ging met over tot nationalisatie van alle Nederlandse bedrijven uit onvrede over het feit dat Nederland niet bereid bleek Nieuw-Guinea aan Indonesië af te staan.

Indonesië stond niet in directe verbinding met een communistisch land. En op initiatief van de leiders van India en Indonesië, Nehru en Soekarno, werd de beweging van niet-gebonden landen opgericht. Deze beweging werd bekend als de Non-Aligned Movement(NAM). Deze landen wilden niet aan het kapitalistische Westen worden gelieerd maar ook niet aan het communistische Oosten. Het hoogtepunt van de beweging werd 'De Conferentie van Bandoeng' in 1955 op het eiland Java. Als blok hadden zij internationaal gewicht, omdat zij zeer belangrijke grondstoffenleveranciers waren voor de westerse staten.

Slechts in het begin van de jaren '60 doorbrak Indonesië zijn neutrale opstelling door relaties met China aan te knopen. Vanaf 1965 hervatttte Indonesië zijn neutraliteitspolitiek.

Communistische staten raken met elkaar in oorlog: Cambodja, Vietnam en China

In de jaren '60 probeerde de Cambadjaanse leider, prins Sihanoek, zijn land buiten de Vietnamoorlog te houden. Toen de Amerikanen hun steun aan Lon Nol staakten, veroverde de Rode Kmer de hoofdstad Phnom Penh en nam de macht in april 1975 over. De Rode Kmer vestigde in Cambodja een schrikbewind en bracht 2 miljoen van de 7 miljoen inwoners om het leven. In 1979 verdreef Vietnam de Rode Kmer uit het grootste gedeelte van Cambodja.

China probeerde in 1979 tevergeefs Vietnam te dwingen zich uit Cambodja terug te trekken. Pas in 1989 trok Vietnam, zich uit eigen beweging, uit Cambadja terug.

Zie voor Hoofdstuk 15 Deel C SV Tweede Fase VWO Hoofdstuk 15 Deel C