We hebben 150 gasten online

Deel 2 De landbouwcollectivisatie en de zuiveringen onder Stalin

Gepost in Rusland

 

stalinisme

Wie was verantwoordelijk voor de excessen ?

Medvedev (5) ziet de invoering van de collectivisatie als een doovoering van de socialisatie van de stad naar het platteland toe. Ze diende om de landbouw organisatorisch beter op te zetten, zodat het chronische graantekort kon worden opgeheven, en het programma van industrialisatie van het land kon worden doorgezet. Medvedev (6) signaleert dat door de snelle invoering van deze colelctivisatie fouten zijn gemaakt. Allereerst was de totale collectivisatie in het eerste vijf-jarenplan niet voorzien. De materiële en financiële hulpmiddelen waren er dan ook niet voor gereserveerd. De meeste van de lokale partijfunctionarissen, en zeker ook niet de boeren zelf, waren niet voorbereid op zo’n snelle colelctivisatie zoals Stalin die wilde.

De collectivisatie werd dan ook onder dwang uitgevoerd. De midden-klassige boeren en ook de arme boeren werden gedwongen te werken voor de collectieve boerderijen onder het mom van dekulakkisatie. Doordat men tot dwang overging was de reactie averechts. De boeren gingen over tot het slachten van hun eigen vee. Dat leidde tot eens sterke daling van de veestapel. Zelfs in 1953 was er minder vee in de Sovjet Unie dan 25 jaar daarvoor, omdat men zich nog niet had kunnen herstellen van de teruggang welke zich gedurende de collectivisatie had voorgedaan (7).

Deze fouten waren volgens Medvedev niet gemaakt als men de collectivisatie had doorgevoerd met behulp van Lenins principe van vrijwillige collectivisatie (8), zoals deze tot uiting kwam in een speciale resolutie van het 8e partijcongres in 1919, welke ook stelling neemt tegen een te grote snelheid bij de invoering van de collectivisatie.

Stalin was volgens Medvedev de grote instigator van de snelle landbouwcollectivisatie en verantwoordelijk voor de fouten hierbij gemaakt, al probeert Stalin dit in zijn artikel “Dizzy With Succes”af te schuiven op fouten die de lagere overheden zouden hebben gemaakt, maar deze volgden enkel zijn bevelen op.

Deutscher (9) komt tot de conclusie dat de landbouwcollectivisatie, welke Stalin doorvoerde een noodzakelijkheid was, omdat de boeren niet in de voedselbehoefte van de steden konden voorzien. Ze handelden niet uit politieke maar uit economische motieven. Door dreigende hongersnood in de steden was Stalin wel genoodzaakt snel te handelen onder de druk van de omstandigheden. De omstandigheid dat Stalin niet was voorbereid op de gebeurtenissen dreven hem ineen richting waarin hij onderhevig was aan het verliezen van de controle. Volgens Deutscher zag Stalin tot het laatste moment op tegen de collectivisatie en had hij geen idee van de omvang en het geweld welke deze zou aannemen(10). Toen Stalin te weten kwam wat de resultaten van de niets ontziende collectivisatie waren deed hij zich moeite de boeren gunstig te stemmen en zichzelf te vrijwaren van het odium, door wat had plaatsgevonden toe te schrijven aan de verantwoordelijkheid van over-ijverige ambtenaren (11).

Stalin ging aan het begin van de dertiger jaren dan ook weer over tot het doen van belangrijke concessies aan de individuele boeren. ze kregen toestemming om kleine stukken land, vee enz. in eigen beheer te hebben (12).

De eerste parijgeschiedenis (13) zag de noodzaak van de collectivisatie in het feit dat de werkende klasse en het Rode Leger van het noodzakelijke voedsel verstoken bleven. De oplossing was collectivisatie en socialisatie, welke op de eerste plaats eiste dat de kulakken zouden worden onteigend en als klasse vernietigd. Daar kwam nog bij dat men niet alleen de kulakken als vijanden van de collectivisatie beschouwde maar ook de rechtse groep onder leiding van Bucharin, die in het begin van 1929 onderhandelde met de Trotskisten.

De Bucharin groep werd ervan beschuldigd dat ze de collectivisatie c.q. socialisatie wilden ophouden door de kulakken toe te staan in de collectivisatie deel te nemen. De Bucharin groep verschilde enkel in vorm met de Trotskisten die hun heil zagen in een permanente revolutie. Dit nu stemde niet overeen met de Partijlijn. Echter, er werden ondanks alle goede bedoelingen fouten gemaakt, maar deze werden toegeschreven aan de kulakken, de groep Bucharin en de Trotskisten.

De colelctivisatie groeide wel in de breedte maar niet in de diepte. Er was een gebrek aan terzake kundige mensen en dat kan niet in een dag worden opgelost. Maar door acties ondernomen door de Bolsjewistische partij in januari 1933 werden deze problemen opgelost, door het zenden van partijleden die de helpende hand boden (14).Waar de eerste partijgeschiedenis spreekt over hongersnood als een reden van colelctivisatie vermeldt de herziene partijgeschiedenis (15) enkel als reden de socialisatie van de landbouw met als doel de grote bestrijders van het socialisme, de kulakken, te elimineren. Want zij werden gezien als de laatste kapitalistische horde die genomen diende te worden. Lenin had al gezegd dat de socialisatie van het land de proletariërs de maximale mogelijkheid zou geven de strijd in hun voordeel te beslissen (16).

In het begin van de eerste maanden van 1930 bleek echter dat de adviezen van Lenin in de wind waren geslagen (17). Terwijl men in de eerste partijgeschiedenis nog de schuld schoof op de Kulakken, de groep Bucharin en de Trotskisten wordt in de herziene partijgeschiedenis de schuld van de gemaakte fouten op de schouders van Stalin gelegd. Hij was er de oorzaak van dat de colelctivisatie kunstmatig werd opgevoerd door druk van boven af (18). De fout die door Stalin werd gemaakt was dat hij bij de collectivisatie de socialisatie van de productiemiddlen niet als het belangrijkste beschouwde, terwijl dit echter de meeste aandacht had moeten hebben gehad.

Stalins onderschatting van de kracht van de boerengehechtheid aan hun kleine huishoudelijke eigendommen, en zijn wijgering gehoor te geven aan de voorstellen die door lokale partijfunctionarissen werden gemaakt, was de grootste misrekening en een bron van ontelbare fouten die hij bij het begin van de collectivisatie werden gemaakt.

Was Stalin in de eerste partijgeschiedenis (13) nog de grote leider die de collectivisatie mogelijk had gemaakt, in de herziene partijgeschiedenis (15) blijft van dit auriool weinig meer over en wordt hij verantwoordelijk gesteld voor de fouten in plaats van de resultaten. Stalin was bij de collectivisatie afgeweken van de lijn van Lenin.

Zie verder deel 3: Collectivisatie en zuiveringen