We hebben 221 gasten online

Democratie of Theocratie in Irak Het dilemma van de VS Deel 3

Gepost in Irak

6) Voorwaarden voor een democratisch Irak

Tijdens de Tweede Iraaks – Amerikaanse Democractie Conferentie die werd gehouden op 20 september 2003 in Michigan, werd er door middel van een overzicht verduidelijkt hoe ver Irak op weg was naar de democratie. Het blijkt dat de weg die moet worden gegaan nog lang is. cheklist democratie In een publicatie van de Rand Corporation :”America's Role in Nation-Building: From Germany to Iraq” wordt door middel van en grafiek de militaire aanwezigheid vergeleken in die landen waar de VS haar rol als ‘super power’ moest spelen. Het jaar 0 geeft het einde van de militaire strijd aan. military precence

6a) Criteria voor succes

De veroveringen van Duitsland en Japan zette de standaard voor een postconflict transformatieproces dat sindsdien niet is vertoond. Een van de meest belangrijkste vragen sindsdien is waarom die operaties zo succesvol waren terwijl alle andere pogingen daarna eigenlijk niet lukten om verschillende redenen. Een van de antwoorden is dat Duitsland en Japan al hoogontwikkelde, economisch welontwikkelde landen waren. Het verklaart zeker waarom de economieën van deze landen sneller gereconstrueerd konden worden. Echter economische factoren is niet het enige antwoord. Natie building is niet principieel economische reconstructie, maar eerder een politieke transformatie. De spreiding van de democratie in Latijns Amerika, Azië, en gedeelten van Africa geeft de indruk dat deze vorm van bestuur niet uniek alleen in de Westerse cultuur kan bestaan of in ontwikkelde industriële economieën. Democratie kan wel degelijk ontstaan in omstandigheden waar het nog niet bestond. Geen postconflict programma van reconstructie kon Somalië, Haïti, of Afghanistan doen veranderen in centra van welvaart. Maar het mislukken van de plannen van de VS had niet alleen economische oorzaken. Alle drie samenlevingen waren etnisch, sociaal-economisch of in stammen verdeeld. Dus homogeniteit helpt. Maar het is niet een noodzakelijke voorwaarde. De aanwezige onderlinge haat tussen bevolkingsgroepen dat zo kenmerkend was voor Somalië, Haïti en Afghanistan was zelfs meer dan aanwezig in Bosnië en Kosovo waar het proces van democratisering ondanks dat enige vooruitgang maakt. Wat Duitsland, Japan, Bosnië en Kosovo onderscheidt van Somalië, Haïti, en Afghanistan is niet de hoogte van Westerse cultuur, economische ontwikkeling of culturele homogeniteit. Het is meer de grootte van de inspanningen van de Verenigde Staten en de Internationale Gemeenschap die men verrichte in het democratisch transformatieproces. De Verenigde Staten en de bondgenoten hebben meer dan 25 keer meer geld gestoken en 50 keer meer troepen, per hoofd van de bevolking van die gebieden, in het postconflict in Kosovo dan in het postconflict Afghanistan. Dit hoge niveau van input is de reden voor het hoge niveau aan output in de ontwikkeling van democratische instituties en economische groei. Conclusies: Verschillende factoren beïnvloeden het proces van natie opbouw:
  1. was er al sprake van een democratisch experiment, fase van economische ontwikkeling en nationale homogeniteit.
  2. Multilaterale natie opbouw is meer complex en kost meer tijd
  3. Multilaterale natie opbouw kan gepaard gaan met een zeer vergaand transformatieproces en grotere regionale verzoening.
  4. Eenheid in besluitvorming en brede participatie zijn verwisselbaar als de deelnemende partijen een algemene visie delen en samen internationale instellingen kunnen oprichten.
  5. Hoe hoger het aantal deelnemende soldaten in de stabilisatiemacht is, hoe lager het aantal slachtoffers.
  6. Buurstaten kunnen van zeer grote invloed zijn.
  7. Aandacht voor in het verleden begane misdaden kan een goed middel zijn voor het opbouwen van een democratie.
  8. Er is geen snelle route die leidt tot natie opbouw. Vijf jaar is wel het minimum om een voortdurende proces naar democratie te begeleiden.

6b) Welke lessen kunnen we hieruit trekken voor Irak.

Hoewel de militaire fase in de oorlog tegen Irak voorspoedig verliep staan de Verenigde Staten voor de niet eenvoudige opdracht een methode te vinden voor het opbouwen van een democratische, economische sterke Iraakse Staat. Irak heeft geen pluralistische democratische traditie. Politieke macht was altijd absoluut en meningsverschillen werden onderdrukt door middel van geweld. Een bepaalde vorm van Irakese nationale identiteit bestaat maar overstemt niet communale vormen van identiteit zoals etnische, geografische, stam of religieuze kenmerken. De meerderheid van de bevolking, de Koerden en de Sjiieten, hebben geen traditie met betrekking tot een representatie in de Nationale Irakese politiek maar dat zal nu wel gebeuren. Om zaken nog moeilijker te maken er is sprake van georganiseerde criminaliteit en bendevorming die haar oorsprong heeft in de Iraakse samenleving. En het tijdperk van vervolging en dictatuur heeft Irak beroofd van een midden klasse, die een grote rol had kunnen vervullen in de ontwikkeling van een burgerlijke samenleving. Door de langdurige totalitaire regime is het noodzakelijk dat het leger, de veiligheidsdiensten en de bureaucratie radicaal moet worden hervormd en gezuiverd. De Verengde Staten worden ook geconfronteerd met niet welgezinde buren van Irak – Iran, Syrië en Turkije – die zelf ideeën hebben wat er in Irak dient te gebeuren en misschien wel proberen om het transformatieproces te destabiliseren. Op Internationaal niveau speelt een rol dat de Veiligheidsraad verdeeld was over de manier waarop tegen Irak moest worden opgetreden waardoor het model dat toe werd gepast in Bosnië, Kosovo en Afghanistan moeilijker te implementeren is in Irak. De Verenigde Staten zijn er ook niet in geslaagd voordat de oorlog tegen Irak begon om humanitaire organisaties in te schakelen zoals die van de VN en andere niet governementele organisaties om op die manier de Arabische verdachtmakingen van VS imperialisme te kunnen weerleggen. Ondanks dat heeft Iraq toch een paar mogelijkheden tot natie opbouw. 1) Allereerst heeft het een natiedekkende civiele administratie, die redelijk efficiënt is. 2) De civiele administratie en de bestaande lijnen met de VN agenten betekent dat de menselijke problemen die de aandacht vragen ook oplosbaar zijn. 3) De aanwezigheid van Iraakse olie betekent dat men niet afhankelijk is van Internationale hulp op middenlange termijn De echte kwestie voor de Verenigde Staten is niet hoe snel het Irak kan verlaten, maar meer hoeveel en hoe snel men de macht wil delen met de Irakezen en de Internationale gemeenschap en tegelijkertijd het uitoefenen van genoeg gezag om een voortgaande transformatie naar democratie en stabiliteit te waarborgen

6c) Een aantal kritische vragen met betrekking tot de opbouw van Irak

In een studie Critical Issues in Iraqi Nation Building CSIS van Anthony H. Cordesman stelt deze een aantal kritische vragen met betrekking tot het opbouwen van een Iraq als een nieuwe natie.

Na een jaar opbouw van een nieuw Irak, is de toekomst van Irak nog steeds onzeker. Nog altijd wordt Irak met militaire ogen bekeken of in termen van een mogelijke politieke crisis.
In de praktijk echter,is wat er gaat gebeuren in Irak, afhankelijk van een complex van variabelen die nog jaren een rol zullen spelen.Daar bij zullen de volgende vragen moeten worden beantwoord:

1. Hoe moet er worden omgegaan met de opstandige en harde anti-stellingname van de Soennieten tegen de nieuwe regering?
2. Wie zal de controle uitoefenen over de olie inkomsten en de financiële hulp op korte termijn en het proces van olie exploratie en ontwikkeling op de midden en lange termijn.
3. Wie controleert de Iraakse militiare strijdkrachten en veiligheidstroepen, en welke rol spelen daarbij de US en Coalitie strijdkrachten?
4. Wie houdt toezicht op en ontwikkeld de voorwaarden voor de komende verkiezingen, census en media een noodzakelijke voorwaarde voor politieke duidelijkheid?
5. Wat is de toekomst van de Koerden, en dat heeft niet alleen te maken met macht in de klassieke betekenis, maar de noodzakelijkheid tot het opnemen van een mini staat die als zo’n 10 jaar bestaat, die het onderwijs in het Koerds in de praktijk brengt en nog steeds Arabieren en minderheden uit hun gebied verwijdert?
6. Wie heeft de controle over de Shi’itische beweging, omdat Ayatolla Ali Sistani te maken heeft met een machtsstrijd nu de aandacht verlegd wordt naar de komende verkiezingen en de noodzakelijkheid van nieuwe Shi’ítische leiders?
7. Wie moet de 27 ministeries, 18 provincies en stedelijke besturen controleren?
8. Wie zal het proces begeleiden dat zal leiden tot de ondertekening van de uiteindelijke grondwet en aanvaarding van die grondwet.
9. Wat gebeurd er met de leden van de Governing Councel en de meer onpopulaire “exiles”. Waar komen de seculaire Shi’ítische leiders vandaan.? Waar de Soennitische?
10. Wie definieert de toekomstige rol van de Verenigde Staten en de Verenigde Naties.
11.Is de Iraakse natie in staat een eenheid te blijven tijdens een proces van het opbouwen van een nieuwe natie of zal er een burgeroorlog ontstaan en/of een scheiding tussen etnische en religieuze groepen.

Op dit moment, heeft niemand duidelijke antwoorden op elk van deze belangrijke vragen. Gegeven het feit dat op zijn minst initiërende antwoorden moeten worden gevonden tegen de tijd dat een gekozen bestuur de macht over neemt in 2005 – 2006, is het een goed idee de ontwikkelingen in Irak nader te bezien in een bredere - en langere tijd – context.

Geraadpleegde bronnen:

Alkhatib Hasan, S, Dr: The Challenge of Crossing The Chasm From Intellectual to Mainstream Democracy in Iraq: Democracy and Islam" presentation at the Second Iraqi American Conference in Ambrose Stephen E ; RISE TO GLOBALISM" American Foreign policy 1938-1970 ‘Arab Human Development Report 2002’ Cordesman Anthony H Critical Issues in Iraqi Nation BuildingCSIS One Year On Nation Building in Iraq A Status Report Arleigh A. Burke Chair in Strategy Center for Strategic and International Studies Working Paper Revised April 6, 2004 Crane Keith, Dobbins James, Rathmell Andrew, Lal Rollie, Jones Seth G, McGinn John.G, Swanger Rachel en Timilsina Anga :America's Role in Nation-Building: From Germany to Iraq http://www.rand.org/publications/MR/MR1753/MR1753.sum.pdf Economist: Is Irak becoming a quaqmire 09-04-2004. Erdbrink Thomas: 120.000.000 Nabootsers; In het Iraakse Najaf wordt bloed vergoten om de toekomst van de Islam NRC 23-08-03 Homan Kees: “Oorlogen worden in steden beslist” NRC 5 april 2003 Homan Kees en Leurdijk Dick: “De VS stuiten op grenzen eigen kunnen” Volkskrant van 24 juli 2003 Labohm, Hans H, J ; Islam and Development 12-02-2003) Milbank Dana: Bush Says ‘Its hard to Tell’ When Iraq Violence Will Ebb; The Washington Post maandag 12 april 2004 page A15 Müller Henk; Al Sadr splijt bewust shiitische gemeenschap Volkskrant 07-04-2004. Reuters: Regeringsraad Irak hekelt optreden VS 10-04-2004. Swaen Jo.W “Democratie: de missie van de Verenigde Staten” van 12 april 2003 Volkskrant 6-04-2004 Moqtada Al-Sadr Zeeuw de Jeroen: Wederopbouwmodel zal ook in Irak falen Volkskrant 25okt2003 Aangepast jan 12 2004 (onderzoeker bij de Conflict Research Unit Clingendael)