We hebben 344 gasten online

Deel 1 De geschiedenis van Irak

Gepost in Irak

Deel 1 De geschiedenis van Irak: Van Babylonische Nebucadnezar tot Saddams dictatuur

isthar poort pergamon museum

Ishtarpoort van Babylon in het Pergamonmuseum, Berlijn

gs irak 1

poort babylon

marktstraat

Inleiding

Tot 1958 was Irak een koninkrijk. Er was een gekozen parlement en er waren meerdere partijen. De koers van Irak was gematigd pro-Brits. Dit veranderde in 1958 toen militairen naar de macht grepen en de koning vermoordden. De nieuwe machthebber, generaal Qasim, was nationalistisch, anti-Brits en papte ook aan met de communistische partij. In 1959 mislukte een aanslag op hem waar de 22-jarige Saddam Hoessein bij betrokken was. In 1963 lukte het wel Qasim te doden maar het ontbrak de nieuwe machthebbers aan een duidelijke koers. Ze werden dan ook in 1968 afgezet. Hassan al-Bakr, leider van de Baathpartij, werd president. Zijn neef en beschermeling was Saddam Hoessein - een rijzende ster in de Baathpartij. Hij bond de strijd aan met de communistische partij en reorganiseerde de veiligheidsdiensten. In 1979 trad al-Bakr af en werd onmiddellijk opgevolgd door Saddam Hoessein die in feite al sinds 1975 in Irak de lakens uitdeelde.Saddam begon al direct met zuiveringen in de partij. Rondom hem ontwikkelde zich een Stalinistische persoonscultus. In 1980 viel hij Iran binnen, omdat hij meende dat dit land na de val van de Sjah in 1979 militair ernstig was verzwakt. Het was een misrekening. Alleen dankzij massale westerse en Arabische steun en de inzet van verboden chemische wapens kon hij de Iraniërs van zich af houden. In 1988 kwam het tot een wapenstilstand.

De volgende fout die Saddam maakte was de gewelddadige annexatie Koeweit in 1990. Onder Amerikaanse leiding werd een tegenoffensief ingezet en Irak moest zich in 1991 weer terugtrekken. De Verenigde Naties namen resoluties aan waarin werd bepaald dat Irak afstand moest doen van als zijn verboden wapens. Er werden sancties ingesteld. Er kwamen VN-inspecteurs die en passant ook nog ontdekten dat Saddam in het geheim aan een atoombom en aan biologische wapens had gewerkt. Irak probeerde de inspecties voortdurend te saboteren, uiteindelijk moesten de VN-inspecteurs in 1998 het land uit. Tussen 1998 en 2002 kon Saddam min of meer zijn gang gaan. Na de aanslagen van 11 september besefte de nieuwe regering-Bush dat het probleem-Irak te lang was blijven liggen. Weliswaar had Saddam niets met die aanslagen te maken gehad, maar hij had wel begrip voor de aanslagplegers getoond. Onder zware Amerikaanse druk nam de VN-Veiligheidsraad in november unaniem een resolutie aan die Irak dwong nieuwe wapeninspecties toe te staan. Irak ging schoorvoetend akkoord. Nog diezelfde maand arriveerden de eerste inspecteurs in Irak.

Britse Invloed

Het huidige Irak was al bekend in bijbelse tijden. Het gebied van wat nu Irak heet omvatte toen ruwweg Babylonië en Assyrië. De Soemeriërs, Assyriërs en Babyloniërs stichtten niet alleen de eerste steden, maar maakten met de uitvinding van het schrift ook een einde aan het prehistorie. Ze verrichtten als het ware pionierswerk dat duidelijk maakte hoe grote groepen mensen samen kunnen leven. Via opgeschreven wetten bijvoorbeeld, en vastgelegde rechten en plichten. Grote bekendheid kreeg de Babylonische koning Nebucadnezar (605-562 v.C.). Nebucadnezar veroverde het heilige land en voerde een groot aantal joden in ballingschap. Hij zette enorme bouwwerken neer. "Is dit niet het grote Babel dat ik gebouwd heb," zei hij eens trots. Dit is een van de redenen dat de huidige Iraakse dictator Saddam Hoessein zich zo graag aan de Babylonische vorst spiegelt. Saddam liet de resten van de oude hoofdstad Babylon reconstrueren.

1914-1949

ottomaanse rijk 1919

In de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw maakte het huidige Irak, net als een groot deel van de Arabische wereld deel uit van het Ottomaanse (Turkse) Rijk. Tijdens de Eerste Wereldoorlog namen de Britten de belangrijkste Iraakse steden in waarna het gebied overging in een Brits mandaat.

situatie 1926

Irak werd in 1932 onafhankelijk. Het werd een Hasjemitisch koninkrijk - maar de Britse invloed en militaire presentie bleef voorlopig. Erg stabiel was de jonge staat niet.

situatie 1932

In 1936 vond er een staatsgreep plaats die een jaar later weer ongedaan werd gemaakt met de moord op couppleger generaal Bakr Sidqi. In 1939 kwam de Iraakse koning Ghazi om het leven bij een auto-ongeluk. Omdat zijn zoon Faisal nog minderjarig was, kwam de feitelijke macht in handen van een regent, Abd al-Ilah.  

Zie voor deel 2 Deel 2 De geschiedenis van Irak