We hebben 269 gasten online

Tijdlijn van Ned-Indië tot Indonesië 1511-1995

Gepost in Historische overzichten

1602

Verenigde Oost – Indische Compagnie (VOC) opgericht.

1610

De functie van Gouverneur – Generaal, de hoogste VOC – bestuurder overzee,werd ingesteld.

1616

Batavia, de centrale vestiging van de VOC verrees op de puinhopen van het door Hollanders verwoeste Djakarta.

1619 – 1623

Jan Pieterszoon Coen gouverneur – generaal.

1621

Coen liet het grootste deel van de Bandanese bevolking uitroeien.

1627 – 1629

Jan Pieterszoon Coen gouverneur – generaal.

1780

De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden raakte in oorlog metEngeland.

1784

Einde van bovengenoemde oorlog bij de vrede van Parijs.

1795

De Republiek werd veroverd door revolutionaire Franse troepen. De BataafseRepubliek kwam tot stand.

24 december 1795

De Staten – Generaal namen het besluit de VOC op te heffen en het bestuurover te dragen aan een waarnemend comité.

1 maart 1796

De Compagnie hield op te bestaan.

1802

Er werd een commissie gevormd die een ‘grondwet’ (bestuursregeling) voor de kolonie moest ontwerpen.

1806

Einde Bataafse Republiek. Napoleon stichtte het Koninkrijk Holland.

1808 – 1811

Gouverneur – Generaal Daendels reorganiseerde het ambtenarenapparaat en gaf Java een nieuwe politieke en bestuurlijke indeling.

1811

Het koloniale bestuur kwam in handen van Thomas Stamford Raffles.

1814

Engelsen en Nederlanders kwamen tot een overeenkomst, waarbij het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden (de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden) het beheer over de voormalige overzeese bezittingen terugkreeg.

1816

Nederland heeft zijn koloniaal gezag hersteld.

1816 – 1830

In de periode vanaf de terugkeer van het Nederlands gezag tot 1830 werd de basis gelegd van het koloniale beleid, zoals dat in de 19e en 20e eeuw gevoerd is.

16 mei 1817

De Molukkers veroveren o.l.v. Thomas Matoelesia (ook wel Pattimoera genoemd) het fort Duurstede op het eiland Saparoea en doodden de bezetters inclusief de nieuwe resident Van den Berg.

1819

Nederland optimistisch over opbrengsten kolonie. Maar al gauw kostte de kolonie het moederland alleen maar geld.

1825

Uitbreken Java – oorlog.

1830

Nederlanders voeren op Java het cultuurstelsel in. Tot 1850 werkte dit niet echt.

1848

Kritiek op CS, onder andere in het parlement in Den Haag, dat dankzij een grondswetswijziging in 1848 ging meebeslissen over het koloniale beleid.

1850 – 1860

De opbrengsten van het CS bedroegen ruim 30 % van het totale staatsinkomen.

1863

J. Nienhuys die als eerste in Deli (Sumatra) met de teelt van Tabak begon, was ook de eerste die Chinese koelies uit Malakka wierf.

1870

Agrarische wet die particuliere ondernemers gelegenheid gaf zich in dekolonie te vestigen.

1870

Particuliere kapitaalbezitters begonnen interesse te tonen om in Nederlands – Indië te beleggen.

1890

Definitief einde aan verplichte verbouw van suikerriet. Alleen koffie bleef nog tot 1915 gedwongen geteeld.

1891

Voor de verspreiding van Westerse producten in de Archipel en de afvoer van de landbouwproducten werd de Koninklijke Pakketvaart Maatschappij (KPM) opgericht.

1816 – 1910

Nederland vestigde langs diplomatieke of militaire weg zijn gezag over het gebied dat nu Republiek Indonesië heet.

1900

Multatuli ‘uitvinder’ van de ethische koers die rond 1900 het koloniale beleid ging bepalen.

1900

Liberale overheidspolitiek kreeg een steeds ethischer karakter

Na 1900

De Indonesische samenleving begon te reageren op de ethische maatregelen.

1904 – 1905

Japan, dat in de oorlog met Rusland als overwinnaar uit de strijd kwam, toonde aan de Aziaten in een moderne oorlog westerlingen konden verslaan.

1904 – 1909

Onder bestuur en leiding van Gouverneur – Generaal van Heutsz, die als generaal en onderwerper van het opstandige Atjeh zijn sporen had verdiend, kwam er een grote militaire machtsontplooiing tot stand (Koninklijk Nederlands – Indisch Leger).

1908

Boedi Oetomo (Het Schone Streven), een vereniging die streefde naar gelijkmatige ontwikkeling van de Javaanse bevolking d.m.v. een combinatie van westerse kennis en Javaanse cultuur, werd opgericht.

1910

Nederlands – Indië als staatskundig geheel praktisch voltooid.

1911

Indische Partij.

1911

Sarekat Islam (Islamitisch Verbond).

1914

De ISDV (Indisch Sociaal Democratische Vereniging) opgericht door de Nederlander Sneevliet om de socialisten in de samenleving te verenigen en om propaganda te maken, binnen andere nationalistische verenigingen en partijen.

1917

Russische Revolutie.

1918

Novemberbeloften van Gouverneur – Generaal Van Limburg Stieren. Hijbeloofde een Volksraad.

1919

In de Sarekat Islam een scheuring tussen Marxisten en overtuigde Islamieten.

1920

Het eerste academische onderwijs in Nederlands – Indië werd mogelijk door de oprichting van de Technische Hogeschool in Bandoeng.

1920

De ISDV werd, nadat Sneevliet en andere voormannen door verbanning of vertrek van de partij niet langer de leiding konden geven, omgedoopt in PKI (Partai Kommunis Indonesia) en was daarmee de eerste communistische partij in Azië.

1927

Een nieuwe generatie Indonesische nationalisten liet van zich horen.

1929

Soekarno en enkele andere leiders opgepakt en veroordeeld.

1932 – 1933

Gouverneur – Generaal De Jonge maakte met harde hand een einde aan de acties van de belangrijkste nationalisten, onder wie Soekarno, Hatta en Sjahrir.

1936

De veranderde nationalistische koers bleek ook uit de petitie – Soetardjo in de Volksraad.

1938

De Nederlandse regering wees de petitie af.

1939

De nationalisten richtten de Gapi op, een federatief verbond van Indonesische organisaties die propaganda voerde voor een volwaardig Indonesische parlementair bestuur. 

1941

Japanse aanval op Pearl – Harbor, Malakka en Hongkong. Betekende voor Nederlands – Indië het begin van de oorlog.

1942

Japanse strijdkrachten beheersten het grootste deel van het vaste land van Zuid – Oost Azië.

1942

KNIL geeft zich over.

1942

Geheel Nederlands – Indië, met uitzondering van het binnenland van Nieuw– Guinea in Japanse handen.

1942

De Japanners die Nederlands – Indië veroverden stonden anders tegenover het Indonesisch nationalisme. Toen zij de oorlog tegenover de geallieerden begonnen te verliezen beloofden zij de Indonesiërs onafhankelijkheid.

1942

Nederlandsekrijgsgevangene in Japanse kampen.

1943

Ook kampen voor burgers onder beheer van Japanse leger.

1944

Premier Koiso van Japan toonde meer begrip voor de onafhankelijkheidsbewegingen dan zijn voorgangers. Op 7 september zegdehij Indonesië officieel de onafhankelijkheid toe, zonder echter een datum te noemen.

15 augustus 1945

Japan capituleert.

1945

Japan besloot tot de vorming van een comité ter voorbereiding van de Indonesische onafhankelijkheid.

17 augustus 1945

Ingenieur Soekarno roept de onafhankelijke Repoeblik Indonesia uit.

Eind september 1945

De eerste Brits – Indische troepen komen in Batavia aan.

1945 – 1946

Bersiap – Periode.

1946

Nederlandse troepen worden door de Engelsen op Java toegelaten.

Maart 1946

Van Mook en de belangrijkste republikeinse onderhandelaar Sjahrir waren met de Engelse bemiddeling zo ver, dat een Indonesische delegatie voor verder overleg naar Nederland kwam. Dit gebeurde echter nooit en de onderhandelingen konden pas in oktober 1946 worden hervat.

15 november 1946

Akkoord van Linggadjati.

7 december 1946

In Den Pasar werd de deelstaat Oost – Indonesië opgericht, die onder andere Celebes en de Molukken omvatte.

1947

Republikeinen toch akkoord met de uitvoering van Linggadjati.

21 juli – 4 augustus 1947

Eerste politionele actie.

17 januari 1948

Nieuwe overeenkomst tussen Nederland en de Republiek op het Amerikaanse oorlogsschip Renville.

Maart 1948

Van Mook installeerde een voorlopige federale regering waarin de Republiek niet werd opgenomen.

19 december – 3 januari 1949

2e politionele actie.

24 december 1948

Veiligheidsraad nam op aandringen van de VS een resolutie aan waarin eenstaakt – het – vuren en de onmiddellijke vrijlating van de Republikeinse leiders werd geëist.

1 januari 1949

Vorming van de VSI (de Republiek Borneo en Oost – Indonesië). Nederland, Suriname, Curaçao en de VSI zouden samen een unie gaan vormen met aan het hoofd de Nederlandse koningin.

23 augustus – 2 november 1949

Rondetafelconferentie.

27 december 1949

Soevereiniteitsoverdrachtaan de VSI.

1949

Na 4 jaar oorlogvoeren en onderhandelen droeg Nederland de soevereiniteit over aan de Verenigde Staten van Indonesië en begonnen beide landen een kwetsbare relatie die tot op de dag van vandaag zo is gebleven.

April 1950

Deelstaat Oost – Indonesië opgeheven.

25 april 1950

Het uitroepen van de onafhankelijke Repoeblik Maloekoe Selatan (RMS), Republiek der Zuid – Molukken, op Ambon was dan ook een uiterste poging het zelfbeschikkingsrecht voor de Zuid – Molukken zelf af te dwingen.

November 1950

Indonesische troepen slagen erin het eiland Ambon, het hart van de RMS, te veroveren.

Juli 1950

Het KNIL wordt opgeheven en Zuid – Molukse KNIL militairen die op Java waren geconcentreerd, moesten kiezen tussen demobiliseren of overgaan naar het Indonesische regeringsleger.

Maart – mei 1951

4000 ex – KNIL militairen met hun gezinnen naar Nederland.

1946 – 1964

Ook Indo – Europeanen kwamen na de soevereiniteitsoverdracht tussen wal en schip. 300 000 van hen maakten een overtocht naar Nederland.

1962

Nederland staat Nieuw – Guinea af aan de Verenigde Naties, die het binnen een jaar overdroegen aan Indonesië.

1963

Na de overdracht herstelden Nederland en Indonesië hun diplomatieke betrekkingen.

1995

Koningin Beatrix naar Indonesië op staatsbezoek.