We hebben 203 gasten online

V-Historische termen

Gepost in Historische termen

V Historische termen- en begrippenlijst

drs.J.W.Swaen Historicus www.blikopdewereld.nl

Vaderlands karakter Een natie met een eigen identiteit in de vorm van bijvoorbeeld een eigen nationale geschiedenis.
Vaderlandsliefde Om te kunnen spreken van vaderlandsliefde moet er ook een staatkundige eenheid bestaan die door iedere onderdaan als vaderland gevoeld wordt. Zo'n nationaal gevoeld ontbrak grotendeels in Europa tot in de negentiende eeuw. Meestal werd slechts de eigen streek of stad als 'vaderland' ervaren.
Vaderlandse plicht Ideaal van de patriotten. Volgens hen had de burger de plicht zich in te zetten voor de gemeenschap en het algemeen belang.
Vagevuur Volgens de katholieke Kerk gingen mensen na hun dood naar de hemel of naar de hel. Maar de meesten gingen niet direct naar de hemel. Zij kwamen eerst in het vagevuur terecht om te boeten voor hun zonden. Daarna konden ze naar de hemel.
Vakbond Zie vakvereniging.
Vakvereniging Vereniging van arbeiders met hetzelfde beroep die opkomt voor de belangen van deze arbeiders.
Van der Duyn van Maasdam Vormde in december 1813 met van Hogendorp het Voorlopig Bewind en maakte de weg vrij voor Soeverein Vorst (later koning) Willem I.
Van Mesdagkliniek Kliniek in Groningen waar tbs-veroordeelden worden behandeld. Ook wel de 'hel' van het Noorden genoemd door de gedetineerden.
VARA Vereniging van Arbeiders-radio Amateurs; 'de Rode omroep', onderdeel van de socialistische zuil.
Varkensbaai, De Incident waarbij Cubaanse ballingen een invasie probeerde uit te voeren op Cuba, met behulp van de CIA, om het bewind van Castro te verdrijven. De poging mislukte en President Kennedy was politiek verantwoordelijk hoewel hij pas president was
Vaste kamercommissie Een permanente commissie uit de Tweede of Eerste Kamer, bijvoorbeeld van buitenlandse zaken, financiën en defensie. Globaal is er voor elk ministerie een vaste kamercommissie.
Vasten Zich geheel of gedeeltelijk onthouden van voedsel wegens godsdienstige redenen (zoals bij de ramadan).
Vaterlandslose Gesellen Politieke scheldnaam voor socialisten en sociaal-democraten die in het keizerrijk, de periode van opgehitste nationalisme, het ideaal van het internationalisme beleden. Dat wil zeggen dat voor hen de solidariteit met de klassengenoten over de grens groter te zijn dan met de klassentegenstanders binnen de grens. In 1914, toen de internationalisten kwam, bleek dat de Vaterlandslose Gesellen wel degelijk voor Duitsland kozen en kogels gingen afvuren op arbeiders in het uniform van een ander land.
Vazal Een vrij man van nederige afkomst die door de koning in zijn hofhouding werd opgenomen vanwege juridische kennis of krijgsmanschap. Hij legde een eed af.
VDB Vrijzinnig democratische Bond, vooruitstrevende liberale partij.
Veenlijken Goed bewaarde lijken, die in veengebieden in Denemarken, Noord-Duitsland,, Engeland en Nederland gevonden zijn. het zijn bronnen uit de Prehistorie.
Veertiende Amendement Amendement op de grondwet van de VS (1866) dat alle Amerikanen, inclusief zwarten, burgerrechten gaf.
Veiligheidsdienst Afdeling van het bestuur van de Duitse bezetter om Nederlands verzet op te sporen.
Veiligheidsraad Bestuursorgaan van de VN, bestaande uit vijf permanente leden (hebben vetorecht) en tien leden die om de twee jaar worden gekozen. De Raad heeft tot taak het handhaven van de vrede en veiligheid in de wereld.
Veiligheidswet Wet uit 1895, op basis van rapporten en een parlementaire enquête. Volgens deze wet moeten werkgevers de mannelijke werknemers beschermen tegen gevaren op het werk. Het was een van de wetten waarmee de overheid een actieve rol ging spelen in de arbeidsverhoudingen en de toestand niet geheel overliet aan de particuliere organisaties en werkgevers.
Verbond van Nederlandse Ondernemingen(VNO) Werkgeversorganisatie in Nederland, gefuseerd met het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond tot VNO-NCW.
Verbond voor Nationaal herstel (VNH) Opgericht in 1932; top bestond uit oud-militairen en notabelen; niet-fascistisch maar wel een autoritaire beweging; haalde in 1933 één kamerzetel; daarna verliep het partijtje.
Verburgerlijking Wegvloeien van het revolutionaire élan; terugkeer naar de oude kapitalistische maatschappij.
Verdeling van het Maaswater Regeling in het Belgisch-Nederlandse traktaat van 1925 van de aftappingen uit de Maas die Noord-Brabant voor wateroverlast zouden beschermen.
Verdrag Overeenkomst tussen landen.
Verdrag van Locarno In 1925 afgesloten verdrag afgesloten door West-Europese landen, waarbij Duitsland vrijwillig zijn in Versailles vastgestelde westgrenzen erkende.
Verdrag van Maastricht Verdrag van de EU uit 1992 waarin de leden afspraken in de toekomst een gemeenschappelijke buitenlandse politiek en een gemeenschappelijk veiligheidsbeleid te gaan voeren.
Verdrag van Rome Verdrag van 25 maart 1957 waarbij de EEG werd opgericht door 6 landen: Nederland, België, Luxemburg, Bondsrepubliek Duitsland, Frankrijk en Italië.
Verdrag van Schengen Verdrag uit 1990 gesloten door de leden van de EG met als doel vrij verkeer van goederen en mensen tussen lidstaten.
Verdrag van Sèvres Verdrag waarin de Geallieerden in 1920 besloten het Turkse rijk in verschillende staten te verdelen.
Verdrag van Verdun In 843 werd het Frankische Rijk door de kleinzonen van Karel de Grote in drieën gedeeld.
Verdrag van Versailles In 1919 gesloten vredesverdrag na afloop van de Eerste Wereldoorlog.
Verdragshavens Havens in China die dat land na de Opiumoorlog moest openstellen voor westerse landen. westerlingen hadden daar hun eigen bestuur en hun eigen rechtspraak.
Verdun (slag bij) Beruchte slag tijdens de Eerste Wereldoorlog die het leven kostte aan ruim 350.000 Fransen en ongeveer evenveel Duitsers.
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden Officiële naam van het koninkrijk van koning Willem I, dat was ontstaan door samenvoeging van Nederland, België en Luxenburg (1815-1830).
Verenigde Naties (VN) Organisatie van alle landen in de wereld, sinds 1945. Streeft naar het handhaven van de vrede in de wereld en naar het samenwerken bij het oplossen van problemen.
Verenigde Oost-Indische Compagnie(VOC) (1602-1795).De onderneming, een bundeling van handelsorganisaties uit enkele Hollandse en Zeeuwse steden, voerde zowel handel in Azië als tussen Azië en Europa. Het bedrijf ontwikkelde zich tot de grootste handels- en transportonderneming ter wereld. De Nederlandse overheid gaf de VOC grote bestuurlijke bevoegdheden in Azië. De handelsonderneming, die het monopolie had van de handel met Azië stichtte de Nederlandse kolonie Oost-Indië.
Verdraagzaam Mensen vrijlaten om hun eigen denkbeelden of godsdienst te kiezen.
Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) Grote handelsonderneming, opgericht in 1602, die het monopolie had van de handel met Azië; de VOC stichtte onder andere de Nederlandse kolonie Oost - Indië.
Verenigde Vergadering van beide Kamers der Staten Generaal Vindt plaats bij het uitspreken van de Troonrede en in enkele gevallen in verband met het koningschap, vooral bij de inhuldiging.
Verklaring van de Rechten van de Mens en van de Burger Document waarin de belangrijkste rechten van alle mensen zijn vastgelegd (tijdens de Franse Revolutie (1789) en door de VN. In de universele verklaring van de rechten van de mens van 1948 wordt daar een opsomming van gegeven.
Verlicht burgerschapsideaal Ideaalbeeld van een burger uit de tijd van de verlichting. Elementen van dit ideaal waren: fatsoen, vaderlandsliefde, deugdzaamheid, verdraagzaamheid en matigheid.
Verlichte Despoten Vorsten die wel alle macht in handen willen houden maar bij het besturen rekening hielden met de belangen van de bevolking.
Verlichters Aanhangers van de Verlichting.
Verlichting Cultuur-historische benaming voor het tijdperk van het rationalisme in de achttiende eeuw, waarin het verstand en de natuurwetenschappen het belangrijkste middel werden om de werkelijkheid om ons heen te verklaren. De Verlichting leidde ook tot een kritische beschouwing van alle bestaande tradities, religies en instituties en tot het ontstaan van nieuwe sociale, politieke en staatkundige ideeën, zoals democratie en de rechten van de mens.
Verminderde Toerekeningsvatbaarheid Het niet volledig verantwoordelijk zijn voor zijn misdaden. Een verdachte kan door de rechter verminderd toerekeningsvatbaar worden verklaard wanneer duidelijk is dat hij de draagwijdte van zijn daad niet geheel overzag b.v. in verband met een psychische afwijking. Een en ander kan leiden tot TBS.
Vernietigingskampen Door de Duitsers in WO II opgerichte concentratiekampen met als doel zoveel mogelijk Joden en zigeuners te vermoorden, bijvoorbeeld Auschwitz en Sobibor.
Verordening Regel van Provinciale Staten of gemeenteraden, waarin bepaalde zaken van wetten verder zijn uitgewerkt.
Verordende bevoegdheid Machtiging om ge- en verboden op te leggen.
Versailles , paleis van Op bevel van de Franse koning Lodewijk de XIV gebouwd paleis. In het paleis werd niet alleen de hofhouding gehuisvest, maar ook de regering van Frankrijk en een groot aantal edelen.
Verschijnsel Bestaat uit een aantal gebeurtenissen of omstandigheden.
Verstedelijking De groei van steden door de aanwas van nieuwe stedelingen, overwegend afkomstig van het platteland. de industrialisatie bracht - in Nederland vanaf 1870 - de verstedelijking in een ongekende versnelling. Verstedelijking maakte daardoor ook de sociale kwestie zichtbaar.
Versterkte dorpen Zuid-Vietnam bracht in het begin van de jaren zestig van de twintigste eeuw boeren over naar versterkte dorpen. Hier zouden de boeren veilig zijn voor de Vietcong en tegelijk een beter leven krijgen. De dorpen werden bewaakt met prikkeldraad, tankgrachten en muren. Er waren stenen huizen, scholen, medische voorzieningen en andere moderne voorzieningen die tot dan toe op het platteland vrijwel onbekend waren. Toch werden de versterkte dorpen een fiasco. Ze vergrootten de haat tegen het regime, Veel plattelanders wilden hun oude dorpen niet verlaten (onder meer vanwege de rol van de vooroudervereniging en hun levensbeschouwing) en werden in de nieuwe dorpen uitgezogen door corrupte ambtenaren en militairen. De Vietcong wist in veel versterkte dorpen te infiltreren.
Vervolgen

Opjagen en opsporen van mensen met andere denkbeelden.

Verzet Tegenstand bieden.
Verzorgingsstaat Staat waarin de overheid door sociale wetten en verzekeringen zorgt voor alle bewoners van het land. Ook probeert de overheid de welvaart te vergroten en de kwaliteit van het leven te verhogen
Verzuiling Het oprichten van eigen organisaties door katholieken, protestanten, socialisten en liberalen vanaf het einde van de 19e eeuw. die zuilen (bevolkingsgroepen) leefden bijna volledig van elkaar gescheiden.
Vesting Holland Benaming van het gedeelte van het westen van Nederland dat beschermd door de waterlinie, een stelsel van fortificaties en grote rivieren, geacht werd een Duitse invasie te weerstaan totdat hulp van buiten zou komen opdagen.
Vetorecht Het recht om een besluit ongeldig te verklaren. De vaste leden van de Veiligheidsraad (VS, SU, Frankrijk, Engeland en China) hebben het vetorecht.
Vichy Hoofdstad van de Franse regering die tijdens de Tweede Wereldoorlog met de Duitsers collaboreerde.
Victoria, Koningin Regeerde over het Britse Imperium van 1837-1901.
Vierde kruistocht Kruistocht die eindigde met de inname van Constantinopel in 1204.
'Vierde macht' Een benaming voor de macht van hoge ambtenaren, die een zelfstandige kracht in het politieke bestel zou zijn.
Vierschaar Oorspronkelijk een door 4 koorden afgezette plaats. Binnen deze afgeschermde plaats werd recht gesproken.
Vietcong De gewapende tak van het in 1960 opgerichte Zuid -Vietnamese Volksbevrijdingsfront. Het bevrijdingsfront was net als eerder de Vietminh officieel een organisatie waarin alle groeperingen in de samenleving samenwerkten, maar werd in feite geleid en gecontroleerd door de communisten. Via de Ho-Chi-Minroute leverde Noord-Vietnam de Vietcong strijders en materiaal. Verzetsorganisatie in Zuid Vietnam die werd gesteund door Noord Vietnam in haar pogingen de regering in Zuid Vietnam, gesteund door de Verenigde Staten, omver te werpen. Ze slaagde in haar opzet.
Vietminh Door Ho Chi Minh in 1941 opgerichte nationale bevrijdingsbeweging. De Vietminh moest om zoveel mogelijke steun te krijgen alle nationalistische krachten bundelen. Zij moest neutraal lijken, maar wel onder controle staan van de communisten. Het leger van de Vietminh slaagde er in 1954 in de Fransen bij Dien Bien Phu, in de zogenaamde Vlakte der Kruiken, te verslaan.
'Vietnamisering' Nadat President Nixon tijdens de verkiezingscampagne in 1968 had beloofd een einde te maken aan de oorlog in Vietnam besloot hij tot terugtrekking van de Amerikaanse strijdkrachten uit Vietnam en de echte strijd over te laten aan de door de Amerikanen opgeleide Vietnamezen. Amerika zou zo geen gezichtsverlies leiden.
Vietnamoorlog Strijd tussen Zuid-Vietnam en later de VS tegen het verzet in Zuid-Vietnam, later gesteund door Noord Vietnam. Na 1968 in feite een oorlog in Zuid-Vietnam tussen de VS en Noord-Vietnam.
Vietnamsyndroom De combinatie van fysieke en psychische problemen waarmee veel Vietnamveteranen kampen. In de internationale politiek staat het Vietnamsyndroom voor de aarzeling van grote (westerse) mogendheden om ver van huis militair in te grijpen uit angst verstrikt te raken in een langdurige, kostbare, omstreden en niet te winnen guerrillaoorlog.
Vijfjarenplannen Plannen van de SU waarin precies stond aangegeven wat de landbouw en de industrie moesten produceren in de komende vijf jaar.
Vijftiende amendement Amendement op de grondwet van de VS (1870) met verbod aan elke deelstaat mannelijke burgers van kiesrecht uit te sluiten op grond van ras, huiskleur of voormalige staat van slavernij.
Vijftigers Groep experimenteel werkende dichters, die aanvankelijk vooral publiceerden in het literaire tijdschrift Podium. De Vijftigers worden zo genoemd omdat ze vooral in d ejaren vijftig hun spempel drukten op de poëzie in nederland (Lucebert, hans Andreus, Kouwenaar e.a.).
Vikingen Zie Noormannen.
Vilders Beroepsgroep die naast hun gewone werkzaamheden, assistenten waren van de scherprechter en belast waren met het opruimen van de lichamen van de veroordeelden.
Villehardouin, Godfried van, Een Franse hoge edelman en één van de organisatoren van de vierde kruistocht (1204). Hij heeft over deze kruistocht een verslag geschreven, namelijk 'La conquête de Constantinople'(De verovering van Constantinopel').
Virilokale vestigingsregel De vrouw vestigde zich bij de man.
Vizier Hoogste ambtenaar in het Oude Egypte.
Vlootwet In 1923 werd een - al afgezwakt - voorstel om de oorlogsvloot voor veel geld te moderniseren, afgewezen in de Tweede Kamer. De CHU-minster De Geer was afgetreden omdat hij de kosten te hoog vond; de begroting zou niet meer sluitend zijn; SDAP en klein links waren er tegen. Er was een handtekeningenactie met 1,3 miljoen handtekeningen. Bij stemming bleken ook 10 RKSP -ers tegen te zijn. de wet werd met 50-49 verworpen. De bereidheid om miljoenen uit te geven kort na de Eerste Wereldoorlog was niet groot.
Voedseldroppings Na overleg met Seyss-Inquart werd het eind april, begin mei 1945 mogelijk via het uitwerpen van voedsel uit laagvliegende vliegtuigen de nood van de hongerende bevolking een beetje te verlichten.
Volkenbond Voorganger van de Verenigde Naties, gesticht na de Eerste Wereldoorlog met als hoofdplaats Geneve (1919-1946).
Volkenrecht Rechten en plichten tussen staten vastgelegd in wetten.
Völkischer Beobachter Krant van de Nazi's in Nazi-Duitsland.
Volkscommissaris Minister. De Bolsjewisten wilden zich na de oktoberstaatsgreep niet tooien met 'burgerlijke' titels en daarom noemden zij hun gezagsdragers niet ministers maar volkscommissarissen. Stalin heeft later de titel minster weer ingevoerd.
Volkscommune Zelfstandige economische en politieke eenheid op het platteland gedurende de Grote Sprong Voorwaarts, meestal bestaande uit meerdere dorpen. Men probeerde in China in die tijd in de communes te verwezenlijken d.m.v. het afschaffen van ieder privé-leven en ieder privé-eigendom. Nu: een bestuurlijke eenheid.
Volksdemocratie De staatsvorm in communistische landen, met name die landen die onder Russische invloed stonden. Een groot verschil tussen een volksdemocratie en de Westerse parlementaire democratie is, dat er in een volksdemocratie slechts één partij bestaat. In het communistische stelsel zijn de klassentegenstellingen opgeheven en hoeft er volgens de marxistische leer dus maar één partij te bestaan.
Volksklasse Onderlaag van de samenleving, bestaande uit geschoolde werklieden, vast en losse arbeiders, dienstpersoneel en de bedeelden. Niet tot de burgerij behorend. In de 18 en 19e eeuw maakte d evolksklasse 60 tot 70 procent van de Nederlandse bevolking uit.
Volkslied Lied dat een volk als nationaal lied heeft gekozen en dat bij nationale gebeurtenissen wordt gezongen en gespeeld. Ook: een oud lied dat vaak al eeuwenlang door een volk wordt gezongen.
Volkspetitionnement Een massaal door het volk ondertekende verklaring.
Volksraad Bestuursorgaan in Nederlands-Indië sinds 1918. De gouverneur-generaal was verplicht deze raad advies te vragen bij de belangrijkste beslissingen.
Volkssoevereiniteit Het idee dat het volk (en niet God of de koning als door God benoemde heerser) de natuurlijke bron van het gezag is en dat alle staatsmachten hun gezag aan het volk ontlenen en er dus ook verantwoording aan schuldig zijn.
Volksvergadering In het Oude Griekenland: een vergadering van alle, niet-buitenlandse mannen in een Griekse polis; de volksvergadering nam alle belangrijke beslissingen. In het Romeinse rijk: de volksvergadering mocht wel stemmen en vragen stellen, maar niet discussiëren of voorstelen veranderen.
Volksverhuizingen

De verplaatsing van Germaanse en Aziatische stammen tussen het einde van de 4e eeuw en de 7e eeuw vanuit Noord – en Oost - Europa naar het zuiden en westen.

Volksvijand Negatieve aanduiding voor allen die in Stalins ogen kritiek hadden op zijn heerschappij. Stalin ging er van uit dat wat hij deed goed was voor het volk. De term wordt nu ook nog gebruikt voor hen die van de officiële partijleer afwijkende meningen hebben.
Volkswoningbouw Met behulp van overheidsgelden gebouwde woningen voor arbeiders.
Voltaire Een van de filosofen van de Verlichting. Zij gingen er vanuit dat de mens van nature goed was, maar dat de omstandigheden waarin mensen moesten leven de reden was voor de slechtheid van de mens.
Vo Nguyen Giap Mede oprichter en leider van Vietminh, waarmee hij in 1954 de Fransen versloeg bij Dien Bien Phu. In Noord-Vietnam was hij minister van Defensie en chef van de strijdkrachten, en in die hoedanigheid verantwoordelijk voor het Tet-offensief in 1968 en de val van Saigon (nu Ho Chi Minh stad) in 1975. In het verenigde Vietnam (vanaf 1975) was Giap minister van defensie en vice-premier tot zijn pensionering in 1982.
Voogdijgedachte Het idee dat Nederland de plicht had de inheemse bevolking op te voeden tot meer zelfstandigheid. Dat was een idee van Abraham Kuyper, de leider van de Anti-Revolutionaire Partij.
Voorlopig verslag Eerste schriftelijke reactie van de Kamer tijdens de voorbereiding van de openbare behandeling van een wetsvoorstel.
Vooroordeel Opvatting die niet klopt met de werkelijkheid of waarvan de juistheid nooit kan worden bewezen. Mening die aantoonbaar niet klopt met de werkelijkheid.
Voorwaardelijke Invrijheidsstelling Bij goed gedrag wordt een gedetineerde na het uitzitten van 2/3 van zijn straf in vrijheid gesteld. Echter onder de voorwaarde dat de gestrafte zich aan de rechtsregels houdt.
Voorwaardelijke veroordeling Dit wil zeggen dat een deel van de straf niet ten uitvoer zal worden gebracht als de veroordeelde gedurende een proeftijd van maximaal 3 jaar geen delict pleegt en de door de rechter gestelde voorwaarden nakomt.
Vrede van Breda Vrede, in 1667 gesloten tussen de Republiek en Groot-Brittannië, waarbij bepaald werd dat Suriname Nederlands bezit zou worden in 'ruil' voor Nieuw Amsterdam (New York).
Vrede van Brest-Litowsk. Vrede gesloten tussen Lenin ( Sovjet-Unie ) en het Keizerrijk Duitsland in maart 1918 waarbij Lenin grote stukken grondgebied afstond in het Westen om vrede te kunnen sluiten met Duitsland.
Vrede van Munster In 1648 gesloten vrede tussen Spanje en de Noordelijke Nederlanden waarbij Spanje de Republiek erkende. De Zuidelijke Nederlanden bleven Spaans.
Vreedzame Coëxistentie Politiek van 1956 tot 1964 van Sovjetleider Chroesjtjov. Hij meende dat de strijd tussen communisme en kapitalisme niet door oorlog moest worden beslecht. Beide systemen zouden vreedzaam naast elkaar moeten leven, en elkaar slechts politiek en economisch moeten beconcurreren. Omdat het communisme volgens Chroesjtjov superieur was, zou dat uiteindelijk tot de communistische eindoverwinning leiden.
Vreemdelingenlegioen Legerkorps dat hoofdzakelijk uit vreemdelingen bestaat. Het meest bekend is het Franse vreemdelingenlegioen, dat in 1831 in Algerije werd opgericht. het bestond uit avonturiers, vluchtelingen en deserteurs. Het heeft zich in Vietnam en in Algerije onderscheiden.
Vrije stad Danzig Oorspronkelijk een Duitse stad, die na de Eerste Wereldoorlog een vrije staat werd onder bescherming van de Volkenbond.
Vrije zaterdag In de jaren zestig van de twintigste eeuw ingevoerde vrije dag op zaterdag.
Vrijhandel handelsverkeer zonder in- en uitvoerrechten.
Vrijheid van Drukpers Grondrecht, vastgelegd in d egrondwet van 1815, waarbij censuur niet meer was toegestaan.
Vrijheidsbond Liberale Staatspartij.
Vierde Republiek (1946-1958) Na een Referendum kreeg Frankrijk in 1946 een nieuwe grondwet, waarmee de Vierde Republiek ontstond. De periode van de Vierde Republiek werd gekenmerkt door vele, snel wisselende kabinetten, hetgeen de daadkracht van de regeringen niet ten goede kwam. De president had weinig bevoegdheden.
Vijfde Republiek (1958 - heden) De nieuwe grondwet van 1958 vormde de basis van de Vijfde Republiek, waarvan De Gaulle de eerste president werd. De president had veel meer bevoegdheden dan tijdens de Vierde Republiek.
Vijfjarenplannen Een door de staat opgezet plan waarin de productie en distributie van economische goederen voor vijf jaar zijn vastgelegd. In de Sovjet-Unie werden deze plannen opgezet door de 'Staatsplancommissie' (Gosplan).
Vrije Marktmechanisme Onderdeel van de Klassieke liberale economie. De overheid laat de markt haar werk doen en grijpt niet in.
Vrije Vrouwen Vereniging(VVV) Feministische organisatie, in 1889 opgericht door Wilhelmina Drucker. De VVV zette zich op een breed terrein in voor de emancipatie van vrouwen.
Vrijgelatenen Slaven die van hun eigenaars de vrijheid kregen.
Vrijheid van godsdienst/geloof Vrijheid te geloven of niet te geloven wat men wil.
Vrijheid van meningsuiting van drukpers Vrijheid om in boeken en kranten je gedachten op papier te zetten.
Vrijheid van onderwijs Principe dat is vastgelegd in de grondwet van 1848. Het betekende dat mensen op basis van godsdienstige grondslag eigen scholen mochten stichten. In de praktijk werd dit bemoeilijkt omdat de overheid de bijzondere scholen niet financierde. pas met de schoolwet van 1857 kwam er ook in d epraktijk vrjheid van onderwijs.
Vrijheidsbeeld Een vrouw van 50 m hoog. Het staat in de haven van New York. De vrouw is het symbool van de vrijheid. Ze heeft een fakkel in de hand die het symbool van de Verlichting is. In haar hand heeft ze de Onafhankelijkheidsverklaring van de VS.
Vrijkorpsen Allerlei naast de Reichswehr bestaande zelfstandige legertjes, die tussen 1919 en 1924 in heel Duitsland optreden tegen linkse acties. De meeste leden hadden in de Eerste Wereldoorlog gevochten. Ze hadden rechts nationalistische sympathieën.
Vrijwilligerslegioen Nederland Korps van vrijwilligers voor de strijd tegen het bolsjewisme, opgericht na de inval van Duitsland in de Sovjet-Unie in juni 1941; feitelijk en eenheid van de Waffen-SS.
Vrijzinnigen De protestanten die vonden dat de Bijbel moest worden uitgelegd volgens de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek.
Vroege Middeleeuwen De Middeleeuwen (ongeveer 500-1500) worden verdeeld in Vroege en Late Middeleeuwen. De overgang valt in de 11e eeuw.
Vroonhof Tijd van Monniken en Ridders (500-1000).
Vruchtbare Halve Maan Een boogvormig gebied in het Midden Oosten, waar rond 11.000 voor Christus de landbouw is ontstaan. van hieruit werd de landbouw naar Europa verspreid.
V-teken In de vorm van een V (victory = overwinning) tijdens de Tweede Wereldoorlog op huizen geschilderd als symbool van de overwinning van de Geallieerden.
V1 Een 'vliegende' bom, een onbemand straalvliegtuigje, als wapen door de Duitsets ingezet aan het eind van de Tweede Wereldoorlog.
V2 Een raket, als wapen door de Duitsers ingezet aan het eind van de Tweede Wereldoorlog.
Vught (kamp) Concentratiekamp tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
Vuistbijlen Bijlen zonder steel die in de vuist gehouden werden.
VVD ( Volkspartij voor Vrijheid en Democratie) Een conservatief - liberale partij, opgericht in 1948door een samengaan van de Partij van de Vrijheid met een groep uit de P.v.d.A getreden voormalig vrijzinnig democraten.