We hebben 212 gasten online

Economie

Recensie 'Marga Klompé 1912-1986 Een biografie' Gerard Mostert

Gepost in Recensies

Marga Klompé 1912-1986 een biografie Gerard Mostert

Marga Klompé heeft in Nederland terecht geschiedenis gemaakt door als eerste vrouw het ministerambt uit te oefenen. Staat ze dan te boek als feministe, nee eigenlijk niet. In de door Gerard Mostert geschreven biografie komt dat duidelijk tot uiting. Oorspronkelijk was de echtgenote van Gerard Mostert, Anneke Linders, begonnen aan de biografie - de eerste vier hoofdstukken waren af -, maar na haar overlijden zette hij het werk van zijn overleden echtgenoot voort. Niet minder dan zestig mensen werden ervoor geinterviewd. En begin 2008 werd het onderzoeksproject omgezet in een promotieonderzoek. Na haar middelbare school studeerde Marga Klompé scheikunde aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Tegelijkertijd gaf ze les aan katholieke meisjesscholen in Arnhem, Nijmegen en Ubbergen. Omdat haar vader niet meer in staat bleek voor zijn gezin te zorgen, moest Marga haar steentje bijdragen, om financieel in het gezin alles draaiende te kunnen houden. Die zelfstandigheid en levensstijl komt haar in haar verdere leven van pas. Zeker ook tijdens de 2e Wereldoorlog waar ze een rol vervulde in de hulpverlening. In 1943 werd zij vice-presidente van de overkoepelende Unie van Vrouwelijke Vrijwilligers, een functie die ze tien jaar lang zou uitoefenen. Bij de evacuatie van haar woonplaats Arnhem speelde Klompé een belangrijke rol. Toen Arnhem eindelijk werd bevrijd, stortte zij zich met de Unie op het weer op gang brengen van het openbare leven. Zij meldde zich in mei 1945 onmiddellijk aan bij de Nederlandse Volksbeweging, en toen begin 1946 de Partij van de Arbeid (PVDA) als vrucht van de politieke doorbraak werd opgericht, overwoog ze er lid van te worden. Maar uiteindelijk vond Klompé deze nieuwe partij toch te veel een voortzetting van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij, en dus werd het de Katholieke Volkspartij (KVP), waar ze zich van meet af aan ophield ter linkerzijde. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1948 stond Marga Klompé op een onverkiesbare plaats, maar kwam zij al op 12 augustus van dat jaar in de kamer, als vervangster van dhr. Sassen, toen deze minister van Overzeese Gebiedsdelen werd. In de KVP-fractie werd ze verantwoordelijk voor het het buitenlands beleid. Zij werd nu vaker afgevaardigde naar de Assemblée van de Verenigde Naties. Van 1949 tot 1956 kwam daar het lidmaatschap van de Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa bij en van 1952 tot 1956 dat van het Parlement van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. In de fractie durfde Klompé het als een van de weinigen op te nemen tegen voorzitter C.P.M. Romme. Hem zei ze precies waar het op stond. De KVP-leider had daar zoveel respect voor dat er spoedig een intense, vriendschappelijke relatie tussen beiden ontstond. Op 13 oktober 1956 werd zij minister van Maatschappelijk Werk. Daarmee was ze de eerste vrouwelijke minister in Nederland. Maatschappelijk Werk, gecreëerd in 1952, maar nog weinig wortel geschoten, achtte zij onmisbaar, niet alleen voor de sociaal zwakkeren. Klompé heeft ervoor geknokt dat het departement serieus werd genomen. De weerstanden in de Tweede Kamer en ook in het kabinet waren echter groot; vooral de ministers van Sociale Zaken voelden zich bedreigd. Onder het kabinet-De Quay (1959-1963) leverde Klompé naar eigen zeggen de belangrijkste wetgevende prestatie uit haar hele ministeriële loopbaan: de in 1963 aangenomen Algemene Bijstandswet. In 1963 ambieerde Klompé voortzetting van het ministerschap niet meer, en op 24 juli droeg zij haar portefeuille over. Zij keerde terug in de Tweede Kamer. Daar beleefde zij het moeilijkste moment uit haar politieke carrière. In de 'Nacht van Schmelzer', van 13 op 14 oktober 1966, stemde zij vóór de motie die een einde maakte aan het kabinet van haar vriend J.M.L.Th. Cals. De loyaliteit jegens de partij won het van haar menselijke gevoelens, die meer naar Cals dan naar KVP-fractieleider W.K.N. Schmelzer gingen. Cals' opvolger, J. Zijlstra, deed een dringend beroep op Klompé het inmiddels tot ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk (CRM) omgevormde departement nog een keer op zich te nemen. Na de verkiezingen van 1967 bleef ze als minister aan tot juli 1971. Daarna werd ze de eerste vrouw in Nederland die het tot minster van Staat bracht. Na haar politieke loopbaan was ze de pleitbezorger van de vernieuwingsgezinde katholieken. Marga Klompé was een vrouw met een aantal paradoxen in haar leven. Het is de verdienste van Gerard Mostert dit voor een ieder te hebben verduidelijkt.

Auteur: Gerard Mostert 

Titel: Marga Klompé 1912-1986 Een biografie

Uitgeverij: Boom ISBN 9789461051974 € 34,90