We hebben 185 gasten online

Boekhouding gaat schommelen

Gepost in Beleggerszaken

Achtergrond I Nieuwe boekhoudregels hebben grote invloed op winst

door Douwe Douwes in Volkskrant 6 juli 2005

 

 

De nieuwe boekhoudregels, aangeduid met de afkorting IFRS, zijn door beleggers mët een oorverdovende stilte verwelkomd. Toch worden grote variaties in de resultaten verwacht.

Douwe Douwes in Volkskrant 6 juli 2005

Wie bij de chemie- en medicijnenfabrikant Akzo Nobel werkt, draait voortaan op voor de beleggingsrisico's van zijn pensioenfonds. Akzo gaat namelijk, zo kwam het de afgelopen week overeen met de vakbonden, zijn pensioenfonds verzelfstandigen.

Deze verschuiving van risico's (van de werkgever naar de werknemer) is een van de tastbare consequenties van IFRS, een serie boekhoudregels die sinds begin dit jailr voor ongeveer zevenduizend Europese beursfondsen geldt

Het doel is transparantie. Door IFRS moeten resultaten van beursgenoteerde ondernemingen beter vergelijkbaar worden. Daarnaast wordt de marktwaarde van schulden en bezittingen beter zichtbaar. 'Onder de nieuwe regels moeten we het pensioenfonds waarderen tegen marktwaarde en dat betekent dat onze resultaten erg zouden gaan schommelen, bijvoorbeeld met de rentestand', aldus een Akzo -woordvoerder. Schommelende resultaten, daar houden beleggers niet van.

Bestuursvoorzitters evenmin. Dat was de belangrijkste reden dat niet alle bedrijven stonden te springen IFRS in te voeren. Vooral in de financiële sector was het enthousiasme voor de nieuwe regels ver te zoeken. Een blik op de gevolgen van IFRS op de winstcijfers over 2004 laat zien dat die vrees bij de banken en de verzekeraars niet ongegrond was.

winstschommelingen

Zo kon de bank/verzekeraar Fortis halverwege maart bekend maken dat hij in 2004 netto 3,4 miljard euro had verdiend. Maar op basis van de nieuwe boekhoudregels verdampte daarvan een deel en bleek de winst over diezelfde twaalf maanden ineens nog maar 3,0 miljard euro te bedragen. Beleggingswinsten op de aandelenportefeuille mogen onder IFRS namelijk niet meer bij de winst worden gerekend. Dat scheelde Fortis meer dan 10 procent van het resultaat onder de streep.

Bij de meeste van de tien grootste Nederlandse beursfondsen zou de nettowinst over 2004 lager zijn uitgekomen, als vorig jaar al volgens de nieuwe regels zou zijn gerapporteerd.

Maar er zijn ook bedrijven die profiteren van de invoering van .IFRS. Het zeep- en voedingsmiddelenbedrijf Unilever is daarvan het beste voorbeeld. Onder IFRS hoeven concerns de afschrijvingen op overgenomen bedrijven niet meer van de winst af te trekken. Unilever moest sinds de aankoop van onder meer Bestfoods altijd forse kosten voor die afschrijvingen opnemen. Unilever zou vorig jàar een winst van 2,8 miljard euro hebben behaald, als IFRS al zou hebben gegolden. Dat is de helft meer dan de 1,9 miljard euro die het bedrijf in februari had aangekondigd.

Nog een opvallend voorbeeld: Ahold. Het supermarktconcern verloor in 2004 meer dan vierhonderd miljoen euro, onder meer door verliezen op de verkoop van bedrijfsonderdelen. Maar onder de nieuwe boekhoudregels hoeft Ahold die verliezen. niet meer mee te tellen bij het bepalen van de nettowinst Onder IFRS had Ahold een winst geboekt van bijna negenhonderd euro.

Analisten van de zakenbank Dresdner Kleinwort Wasserstein brachten de voorlopige gevolgen van IFRS voor een aantal grote Europese beursgenoteerde ondernemingen in kaart. De grootste veranderingen zijn volgens hen het gevolg van de afschrijvingen op goodwill. Die mogen niet meer van de winst worden afgetrokken. Maar ook veranderingen in de behandeling van pensioenkosten en optieregelingen hakken er hier en daar in - zowel in positieve als in negatieve zin.

De omzet - het begin van elke winst-en-verliesrekening - blijkt onder IFRS amper te veranderen. Maar de nettowinst, de kosten van financiering en vooral de schuldpositie wijken in sommige gevallen fors af van wat bedrijven onder de oude regels presenteerden.

Het is dan ook opvallend dat de boekhoudkundige wijzigingen de afgelopen maanden op de beurs met een oorverdovende stilte zijn begroet: de aandelenkoersen hebben niet gereageerd op de cijferrevolutie. De analisten van Dresdner Kleinwort Wasserstein vermoeden dat dit vooral komt doordat er voor de meeste bedrijven in de praktijk niet zo veel verandert.

De bedoeling van IFRS was de boekhouding beter te laten aansluiten op de marktwaarde van schulden en bezittingen. Dat de resultaten van bedrijven beter met elkaar zijn te vergelijken is mooi meegenomen. Maar natuurlijk verkoopt een bakker er geen brood meer doo