We hebben 149 gasten online

7 december 2003 De perspectieven van Versatel Duitsland Deel 4

Gepost in Versatel

7 december 2003

Rentabiliteit en de telecommunicatie markt in Duitsland

Inleiding

In de perspectieven van Versatel Deutschland deel 2 22 november 2003 De perspectieven van Versatel Duitsland Deel 2 heb ik, na een gedegen zoektocht, naar kengetallen en cijfers van de deelnemers aan het Regionet en Tropolys, uiteindelijk een overzicht gemaakt van de omzet, EBITDA, c.q. de behaalde winst of verlies.

Ter afronding van de Perspectieven van Versatel Deutschland deel 1 t/m 3

12 november 2003 De perspectieven van Versatel Duitsland Deel 1

22 november 2003 De perspectieven van Versatel Duitsland Deel 2

30 november 2003 De perspectieven van Versatel Duitsland Deel 3

wil ik in dit 4e deel nader stil blijven staan bij de interpretatie van die cijfers en kengetallen en wil ik bepalen aan de hand van 4 kenmerkende fases in de groei van dit soort ondernemingen in welke fase Versatel Deutschland zich op dit moment bevind

Dat ga ik doen aan de hand van een kleine studie door Ralf. G. Schäfer die verbonden is aan het WIK (Wissenschaftliches Institut für Kommunikationsdienste) waarna ik die gegevens toets aan mijn eigen onderzoek.

Achtereenvolgens wil ik behandelen

1) De indeling in marktypen;

2) Financiële kengetallen van ondernemingen;

3) Rentabiliteit naar het type aanbieder;

4) De conclusie van het WIK;

5) Toetsing van de WIK gegevens aan de resultaten uit mijn onderzoek in: “De perspectieven van Versatel Deutschland deel 1 t/m 3

6) De vier fases in de ontwikkeling van telecommunicatiebedrijven;

7) Fasebepaling van Versatel Deutschland en Versatel International in de ontwikkeling van telecommunicatiebedrijven;

8) Slotopmerkingen

Het WIK heeft zich met de vraag beziggehouden hoe de Wettbewerbs samenstelling op de Duitse Telecommunicatiemarkt uit financieel bedrijfseconomisch perspectief te beoordelen is

In het middelpunt staat een beoordeling van de Rentabiliteitssituatie van verschillende aanbieders, waarbij het zwaartepunt op het vastnet gedeelte ligt.

De analyse baseert zich wezenlijk op een vergelijkend onderzoek betreffende specifieke kengetallen.

De analyse is geen allesomvattende en ook geen bottum up analyse. Veel meer wordt een selecte keuze gemaakt van ondernemingen waarbij een onderzoek wordt gedaan met een blik op de financiële performance

De uitkomsten zijn daardoor primair als tendens te verstaan

1) De indeling in markttypen

Om de veelheid van op de Duitse telecommunicatiemarkt markt aanwezige aanbieders op een handzame manier van aanbieders groepen te vernauwen is een typologie ontwikkeld

.Als bechmarkt voor de alternatieve aanbieders dient het vaste net deel van Deutsche Telecom, T.com.

Deze wordt daarom afzonderlijk bekeken. Bij de overige aanbieders worden op grond van onderscheidene factoren vijf typen onderscheiden. De toewijzing van ondernemingen tot een bepaald aanbieders type is, zoals bij een typologie gebruikelijk is, niet noodzakelijkerwijs eenduidig.

Er zijn talrijke overschrijdende gebieden tussen de typen.

De aan het onderzoek ten gronde gelegde aanbieders typen van ondernemingen zijn in tabel opgenomen1.

Tabel 1: Type aanbieders en voorbeelden van ondernemingen.

TYPE

Voorbeelden van ondernemingen

Bovenregionale Carrier

Arcor, Versatel, Freenet, QSC, Elisa Kommunikation/ Tropolys

Regionale Carrier/City Carrier

Netcologne, ISIS, EWETEL, HanseNet, Magdeburg CC, HLKomm, jetz!

Carrier Selection-Aanbieders

(facilities-based)

Tele 2, 3U Telecom, 01051 Telecom, One.Tel

Service-Provider (nonfacilities-

based)

Debitel, Mobilcom, Talkline

Onlinedienste/

ISP/IP

Netzbetreiber

T-Online, AOL Deutschland, Web.de, Tiscali,

Telefonica Deutschland, Colt, BT Ignite, Level 3,

Global Crossing, MCI

2) Financiële kengetallen van ondernemingen.

Het gebruiken van financiële kengetallen van ondernemingen is in de dagelijkse praktijk van de fundamentele analyse wijd verbreid. De grote voordelen bestaan uit de snelle beschikbaarheid van gegevens en de eenvoudige omzetting van die gegevens.De bevindingen van deze analyse zijn echter onderhevig aan beperkingen.

De kengetallen zijn niet in alle gevallen eenduidig gedefinieerd. De ondernemingen kunnen hun gegevens op een verschillende manier gedefinieerd hebben.( Zie in dat kader het jaarverslag 2002 van Versatel International waar op pagina 62 uitdrukkelijk wordt vermeld:’Because all companies do not calculate Adjusted EBITDA or EBITDA identically, the presentation of Adjusted EBITDA contained herein may not be comparable to other similarily titled measures of other companies).

Zelfs als er wel sprake lijkt te zijn van gelijkwaardige definities kunnen door individuele interpretaties van de daartoe dienende voorschriften het tot stand komen van de kengetallen van onderneming tot onderneming verschillen. Bovendien is de individuele ondernemers berekening methodiek van de kengetallen, extern dus bezien van buiten de onderneming, veelal niet transparant

Binnen het raamwerk van deze korte studie wordt vooral gefocust op de vergelijking van Kengetallen in zoverre die van toepassing zijn

De analyse in de toegepaste methodiek van die kengetallen is geen bestanddeel van dit onderzoek.

In het onderzoek worden twee groepen van financieel economische kengetallen onderscheiden

Absolute kengetallen als de externe verslaglegging van die ondernemingen en relatieve grootheden als verhoudingsgetallen van absolute kengetallen.

De meest bekende absolute kengetallen zijn EBITDA (Earnings before interest, taxes, depreciation

and amortization) en Cashflow.

De EBITDA kan niet als enige indicator voor de winst van ondernemingen gebruikt worden, omdat bepaalde uitgavenposten, die negatief op de winstgevendheid uitwerken, daarin niet zijn opgenomen

Cash Flow wil niet anders uitdrukken dan dat het financieringsmiddelen zijn van een onderneming die men uit de bedrijfsvoering in een bepaalde periode al dan niet heeft overgehouden. Een eenduidige beschrijving in de economische wereld bestaat er niet

Een positieve Cash Flow is noodzakelijk voor het bereiken van ondernemingswinsten.

Een positieve Cash Flow is niet voldoende voor het bereiken van een goed resultaat, omdat het enkel een kengetal is dat aangeeft of men financieel kan voldoen aan het betalen van eventuele vorderingen, echter prestaties en kosten, die niet tot de inkomsten en uitgaven leiden, buiten beschouwing laat.

Relatieve kengetallen worden toegepast, om de absolute kengetallen met elkaar in verband te brengen.

In het onderzoek worden op de eerste plaats drie kengetallen geanalyseerd: EBITDA marge( de verhouding van de EBITDA tot de omzet), EBITDA per werknemer en de Omzet per werknemer

3) Rentabiliteit naar het type aanbieder.

De analyse van de kengetallen voor het vaste net van Deutsche Telekom maakt duidelijk dat de relevante grootheden in het jaar 2002 in het algemeen positief zijn.

Toegepast op Duitsland bereikt T COM een hoge EBITDA marge van meer dan 30%.

De waarden voor EBITDA/Medewerkers en Omzet/Medewerker liggen respectievelijk bij € 72,000 en € 227,000.

Bij de bovenregionale carrier zijn de wezenlijke kengetallen nog negatief of liggen duidelijk onder de

Drempelwaarden, die voor het verwezenlijken van winsten noodzakelijk zijn. Er zijn positieve ontwikkelingstendensen, waarmee bedoeld wordt een stijging van de kengetallen, te constateren.

Een aantoonbare verbetering van de situatie is echter niet op korte termijn in 2003 jaar maar eerder op zijn vroegst in ongeveer 3 jaar te verwachten is.

In de groep van de Regionalcarrier/City Carrier zien we bij het kengetal EBITDA , in het bijzonder als we kijken naar de kwartaalresultaten, vaak positieve waarden. Andere absolute kengetallen, in het bijzonder de Cash Flow, zijn in meerderheid nog negatief.De vooruitzichten tot verdere verbetering worden door de ondernemingen in het algemeen als goed ingeschat. Positieve waarden worden in twee tot drie jaar verwacht.

Het type Carrier Selection-Aanbieder (facilities based) laat ondernemingen zien die al duidelijk zwarte cijfers schrijven.dat geldt echter niet voor alle ondernemingen. In meerderheid laten de aanbieders nog negatieve kengetallen zien. Opvallend is dat deze ondernemingen weinig medewerkers hebben, wat duidt op een relatief efficiënte organisatie.

De groep van de Service-Providers (non-facilities based) laten praktisch allen positieve resultaten zien.

De EBITDA marge is in deze markt naar boven begrensd.en liggen al bijna op de maximaal bereikbare waarden.

Bij het aanbiedertype Onlinedienste/ ISP/IP-Netzbetreibe wordt T online als dochter van DT speciaal bekeken.

T-Online behaalt duidelijk positieve resultaten

De EBITDA marge bedraagt nu ongeveer de heft van T-Com-Wertes. Het aantal personeelsleden ligt duidelijk boven het niveau van T-Com. Bij de andere ondernemingen van dit type is in meerderheid een positief resultaat van de EBITDA al bereikt. Het toenemen van de kengetallen toont op kwartaalbasis een afnemende tendens.

4) De conclusie van het WIK (Wissenschaftliches Institut für Kommunikationsdienste).

Het onderzoek toont aan dat met betrekking tot het vaste net op dit moment geen enkele aanbieder in Duitsland is die naar aanleiding van de toegepaste criteria ook maar enigszins op een met Deutsche Telecom vergelijkbaar niveau ligt. Deze vaststelling geldt voor de absolute waarden als ook voor de relatieve kengetallen, in het bijzonder voor de EBITDA marge.

De Wettbewerber in de Duitse Telecommunicatiemarkt.staan in meerderheid aan de rand van positieve EBITDA waarden. Een eerste voorwaarde voor het bereiken van winstgevendheid wordt daarmee, als dit zo wordt voortgezet binnen korte tijd bereikt.

Het bereiken van een positieve Cash Flow is echter niet volgens de huidige tendens voor 2004/2005 te verwachten

Bij de vijf onderzochte typen aanbieders komen vooral de Carrier Select en Service Providers duidelijk op de voorgrond te staan. Zij hebben in het algemeen een efficiënte bedrijfsgrootte bereikt en kunnen kengetallen laten zien, die op een rendabele situatie wijzen. Bij de andere aanbiedertypen kan op grond van de bestudeerde kengetallen nog geen winstgevende bedrijfsvoering geconstateerd worden.

Met een blik op de afschrijvingsduur van Investeringen kan men op basis van het onderzoek als aanknopingspunten de volgende gemiddelde waarden m.b.t. het Vaste Net vaststellen:

EBITDA positief na 3 jaar, Cash Flow positief na 5 jaar, Toenemende Cash Flow na 7 tot 8 jaar.

(Ervaringen uit de huidige bedrijfsontwikkelingen)

Meer als vijf jaar na de liberalisering van de Duitse Telecommunicatiemarkt laat de Rentabiliteitssituatie een vergelijkenderwijze lange overgangsperiode zien, om operatieve resultaten en Netinvesteringen in evenwicht te brengen.

Er is duidelijk sprake van een discrepantie tussen de verwachtingen van de investeerders t.a.v. de winstgevendheid en de tijd die de ondernemingen nodig hebben voor het bereiken van die winstgevendheid.

Bekijken we de Duitse Telecommunicatiemarkt in zijn geheel, dat laat het onderzoek tot slot zien dat een duurzaam Wettbewerb uit bedrijfseconomische perspectieven nog niet verzekerd is.

De komende twee tot drie jaar zal beslissend zijn de ontwikkeling van de Wettbewerbers

5) Toetsing van de WIK gegevens aan de resultaten uit mijn onderzoek in:

“De perspectieven van Versatel Deutschland deel1 t/m 3

Tabel 2 Totaaloverzicht omzet RegioNet

OM-

ZET

BERLI-KOM

EWE TEL

HANS

ENET

ISIS

M

NET

*

NET-COL

OG

NE

KOM

TEL

VEW

TELN

VERSA

GERM

TE

SION

SOM

1999

       

11,7

59,0

     

51,0

 

2000

 

60

44,5

40,4

27,7

82,0

38,0

26,2

53,9

73,0

 

2001

37,0

99

65,0

57,9

41,4

102

55,3

24,8

80,1

89,5

 

2002

54,70

213++

83,0

83

48,5

122

>>>>

->>>>

107,3

   

2003

57,0#

220#

96,0#

101#

55,0#

142#

   

187#

<<<<<

875 #

# VERWACHTING

++ NordKom, Ostracel en Brekom zijn in 2002 geïntegreerd met

EWE Tel in EWE AG

* Cijfers hersteld sinds deel 2

Tabel 3 Overzicht Ebitda gegevens en winst/verlies RegioNet

EBITDA

HANSE-

NET

ISIS

VERSA

GERM

Winst/

Verlies

M-Net

NetCo-

logne

Berli-komm

1998

 

(14,8)

   

(0,554)

(29,724)

 

1999

 

(13,9)

   

0,164

(30,781)

 

2000

 

(1,8)

(57,847)

 

5,07

(40,661)

 

2001

(19,9)

17,7

(27,233)

 

7,99

(55,327)

 

2002

(1,7)*

25,2

(23,27)

 

4,70

(32,943)

(29,555)

1H2003

6,9

           

3Q 2003

   

12,883

       

2003

 

34,4#

         
               
               
               

# VERWACHTING

  • POSITIEF VANAF 3Q 2002

Tabel 4 Gegevens Tropolys

TROPOLYS

OMZET

EBITDA

1Q 02

27,0

 

2Q 02

28,5

 

3Q 02

31,0

 

4Q02

32,0

+

2002

118,0

 

1Q 03

32,4

 

2Q 03€ 66,5

34,1

1

3Q 03

 

1

Vanaf 4Q 2002 was EBITDA positief en EBIT zal in de loop van de eerste helft van 2004 positief zijn

Zoals ik al eerder heb duidelijk gemaakt valt Versatel Deutschland onder de boven regionale carrier, maar is er ook sprake van het Regionale aspect.

Kijken we nu naar de conclusie van het WIK dat wordt ten aanzien van de bovenregionale carrier gesteld:

” Bij de bovenregionale carrier zijn de wezenlijke kengetallen nog negatief of liggen duidelijk onder de Drempelwaarden, die voor het verwezenlijken van winsten noodzakelijk zijn” en

“Een aantoonbare verbetering van de situatie is echter niet op korte termijn in 2003 maar eerder op zijn vroegst in ongeveer 3 jaar te verwachten is.

Als we nu kijken naar de cijfers van Versatel Deutschland dan moeten we de conclusie trekken dat er bij Versatel Deutschland de kengetallen NIET negatief zijn vanaf 4e kwartaal 2002 is er sprake van een positieve Adj.Ebitda.

Daar komt nog bij dat vanaf het 2 e kwartaal 2003 Tesion en Completel geconsolideerd zijn en dat de bedrijven samen een positieve Adj Ebitda hadden van 1,9.in het 2e kwartaal 2003.(door consolidatie zijn cijfers nu opgenomen in overzicht Versatel Deutschland

Versatel Deutschland behaalt voor 2003, als we uitgaan van een omzet van ongeveer € 187 miljoen een geschatte adj. EBITDA van € 19 miljoen.

Dat is een verhouding van 10,1%.

De verhouding EBITDA/ medewerkers is voor Versatel Deutschland moeilijk vast te stellen omdat het aantal medewerkers niet expliciet in het jaarverslag 2002 door Versatel wordt vermeld.

Verstatel International blijkt na vragen van mijn kant niet bereid het exacte aantal medewerkers per onderneming te willen verstrekken. Dat hoort naar mijn idee niet bij zo’n onderneming als je naar buiten toe opgeeft over de openheid naar investeerders toe. Men was wel bereid voor het aantal medewerkers in Duitsland ongeveer 675 te noemen.

In mijn eigen onderzoek kom ik op ongeveer 700.medewerkers.

Bij de berekening van EBITDA/medewerkers en Omzet/medewerkers houd ik de opgave van Versatel International aan.

. De verhouding EBITDA/medewerkers is dan voor Versatel Deutschland

€ 28,148. De verhouding omzet/medewerker is dan € 277,000

Omdat we de gegevens hebben van ISIS (verwachting jaar 2003) kunnen we de kengetallen hier ook vaststellen.

Omzet verwachting 2003 is € 101 miljoen. Ebitda is € 34,4 miljoen dat is een verhouding van 34,06%. Aantal werknemers

De verhouding EBITDA/ medewerkers is.€ 114,666

De verhouding Omzet/Medewerkers is € 336,666

Voor HANSENET is de verhouding EBITDA/medewerkers wel te bepalen alleen zijn de EBITDA gegevens bekend van de 1 H 2003 namelijk € 6,9 miljoen. HANSENET behaalt al vanaf 2H 2002 een positieve EBITDA. Met behulp van Tabel 3 maak ik een schatting en kom ik op een EBITDA voor 2003 van € 13,5 miljoen.

De verhouding Omzet/EBITDA is dan bij een omzet van € 96 miljoen en een EBITDA van € 13,5 miljoen is dan 7,11%

De verhouding EBITDA/medewerkers is dan € 33,750

De verhouding Omzet/medewerker is € 240,000

M-NET verwachte omzet 2003 € 55 miljoen en verwachte WINST:2003 van € 5,5 is een verhouding OMZET/Winst van 10%.

Verhouding OMZET/Werknemer € 55 miljoen en 120 medewerkers is € 458,333.

Verhouding WINST/Werknemer € 5,5miljoen /120 is € 45,833.

Tabel 5

Bedrijven verwachtingen

2003

EBITDA/OMZET

EBITDA/

MEDEW

OMZET/

MEDEW

OMZET/

WINST

OMZET/

MEDEW

WINST/

MEDEW

T-COM 2002

30%

€ 72,000

€ 227,000

     

Versatel Internat. 2002

5,25%

€ 11,333

€ 216,000

     

Versatel

Internat 2003+

15,56%

€ 46,667

€ 300,000

     

Versatel Nederland 2002

11,9%

€ 28,626

€ 245,311

     

Versatel Nederland#

24,7%

€ 78,899

€ 319,481

     

Versatel Deutschland

10,1%

€ 28,148

€ 277,000

     

ISIS

34,6%

€ 114,666

€ 336,666

     

Hansenet

14,1

€ 33,750

€ 240,000

     

Netcologne

(..)

(..)

€ 267,924

     

M-NET

     

10%

€ 458,333

€ 45,833

             

# Geschatte omzet 2003 Versatel Nederland € 223,637 en EBITDA van € 55,229

# Opgave Personeelsleden Versatel Nederland 700

+ volgens prognose Versatel

6) De vier fases in de ontwikkeling van telecommunicatiebedrijven

Fase 1: de opbouwfase

Gebruikte middelen: Operationele cash flow en capex

Herkomst financieringsmiddelen: financiering door eigen en vreemd kapitaal en door werk kapitaal

Kenmerken

 

Klanten

Geringe omzet

 

Hoge provisie bij meedoen

Techniek

Investeringen voor het opbouwen Netwerk

 

Opbouwen infrastructuur

Resultaten

Geringe omzet

 

Hoge aanloopverliezen

 

Negatieve Cash Flow

Financiering

Hoge financiering van buitenaf door negatieve cash flow en Capex

Fase 2: Toenemen van het aantal klanten

Gebruikte middelen: Capex

Herkomst middelen: Werkkapitaal en financiering door EV en VV

Kenmerken

 

Klanten

Snelle toename

 

Hoge provisie

Techniek

Netopbouw

Resultaat

Negatieve opbrengst

 

Evenwichtige Cash Flow

Financiering

Financiering van buitenaf voor Capex

 

Werkkapitaal: Toename der Verbindingen

Fase 3: Break even

Gebruikte middelen: Werkkapitaal en Capex

Herkomst middelen: Operationele cash flow

Kenmerken

 

Klanten

Sterke vergroting omzet

 

Klantenbinding door grote tevredenheid klanten

 

Verdere marktontsluiting b.v. door ‘Ortsnetze’

Techniek

Hoge benutting netwerk

 

Kapaciteits- en kwaliteitsuitbreiding

Resultaat

Realisering van schaalvergrotingseffecten

 

Break even wordt bereikt

 

Positieve Cash Flow

Financiering

Financiering van binnen uit

 

Werkkapitaal: Toename van de vorderingen

Fase 4 Kapitaalterugbetaling

Gebruikte middelen:Werk kapitaal, Dividenden, Capex

Herkomst middelen: Operationele Cash Flow

Kenmerken

 

Klanten

Zeker van de markt

 

Geringe klantentoename

 

Sterke klantenbindings

activiteiten

Techniek

Optimaal Netgebruik

 

Enkel Capaciteit - en kwaliteitsbouw

Resultaat

Hoge schaaleffecten

 

Synergie effecten door Aquisities

Financiering

Volledige eigen financiering door financiering van binnenuit

 

Dividendbetaling

7) Fasebepaling van Versatel Deutschland en Versatel International in de ontwikkeling van telecommunicatiebedrijven

Als we de vier fases nader bekijken zal een ieder zo zijn accenten leggen.

Het is duidelijk dat ten aanzien van Versatel geldt dat er geen vreemd kapitaal aanwezig is.

In eerste opzicht is dat natuurlijk goed te noemen en zeker als je

€ 150 miljoen in kas hebt.

Maar het lijkt me duidelijk als we de vier fases overzien dat zeker Versatel Deutschland een marktvergroting door middel van aquisities kan bereiken die zeker ook gebruik zou kunnen maken van vreemd kapitaal.

Die aquisities kunnen natuurlijk ook voor een gedeelte door middel van het uitgeven van nieuwe aandelen worden gedaan.

Overbodig te zeggen dat de koers van Versatel daardoor verder kan stijgen omdat de nieuw aangesloten bedrijven een positieve Cash Flow moeten genereren.

De verhouding eigen/vreemd vermogen zou best 55/45 kunnen zijn waarmee ik al aangeef dat Versatel International in feite de mogelijkheid heeft om in Duitsland met € 122 miljoen vreemd vermogen en € 150 miljoen eigen vermogen de marktpositie verder te verstevigen.

Ik heb in deel 2 niet voor niets het Consolidatie-, Coöperatie- en Concentratieproces en de perspectieven voor Versatel aan de orde gesteld. Daarmee wilde ik aantonen dat er goede mogelijkheden liggen voor Versatel International c.q. Versatel Deutschland.

Versatel bevindt zich inmiddels in fase 3.

8) Slotopmerkingen.

1) De indeling in Markttypen laat zien dat Versatel Deutschland zowel geldt als bovenregionale Carrier maar ook als Regionale Carrier/City Carrier.

2) Kijken we naar de cijfers van Versatel Deutschland dan kunnen we constateren dat de kengetallen sinds 4e kwartaal 2002 NIET negatief zijn en er sprake is van een positieve EBITDA.

3) De stelling van het WIK: “Een aantoonbare verbetering van de situatie is echter niet op korte termijn in 2003 maar eerder op zijn vroegst in ongeveer 3 jaar te verwachten is” gaat niet op voor Versatel Deutschland. Deze opvatting ging namelijk uit van negatieve cijfers.

4) Wel is er duidelijk sprake van verschillen tussen de bedrijven in positieve als negatieve zin, hoewel ze in de indeling tot hetzelfde type behoren.

5) Tabel 5 laat duidelijk zien dat Versatel Deutschland in 2002 nog een negatieve Omzet / EBITDA had van –3,8% er in 2003 sprake is van een positieve Omzet/EBITDA van 10%. Een stijging van niet minder dan 13,8%.

6) De verhouding Omzet/medewerker is voor Versatel Deutschland ,in 2003 (€ 277,000) hoger dan voor Versatel Nederland in 2002 (€ 245,311) maar ten opzichte van Versatel Nederland in 2003 (€ 319,481) nog altijd € 42,481 kleiner dan in Nederland. Dat biedt mogelijkheden.

7) De verschillen tussen Versatel Nederland en Versatel Deutschland in 2003 ten opzichte van Omzet/EBITDA respectievelijk 24,7% en 10,1% laten duidelijk zien wat voor mogelijkheden Versatel Deutschland heeft ter verdere groei van de Omzet/EBITDA. Ook Versatel Nederland liet binnen een jaar een stijging zien van Omzet/Ebitda van 13,8% op jaarbasis.( Zie opmerking 5). Daaraan gerelateerd natuurlijk ook een stijging van EBITDA/Medewerker. In 2003 nog een verschil van € 50.751.

8) In de fase ontwikkeling van telecommunicatiebedrijven is Versatel Deutschland inmiddels in de 3e fase van ontwikkeling.Dat leidt meteen tot een aantal positieve ontwikkelingen zoals in fase 3 is aangegeven.

9) Versatel International en Versatel Deutschland zouden uit bedrijfseconomisch opzicht gebruik moeten maken van vreemd vermogen om hun omzet en winstgevendheid te vergroten. Een verhouding EV/VV van 55% tegen 45% geldt algemeen als zeer solvabel.

10) Tenslotte nog een enkele opmerking over de waarde van het aandeel Versatel.Bij de verkoop van Hansenet aan Telecom Italia werd een overnamesom betaald van ongeveer € 250 miljoen. De omzet van Hansenet in 2003 is geschat op € 96 miljoen. Dat is dus een verhouding van 2,6. Het Elektriciteitsbedrijf van München verkocht een 4,95 % belang in Tropolys voor € 19 miljoen. Waarde Tropolys 4,95% = 19 miljoen euro 1% = 3,838 miljoen100% = 100 x € 3,838 = € 383,8 miljoen Afgezet tegen jaaromzet van € 118 miljoen is dat 3,25 maal de omzet. Voor Versatel zonder schulden mag gezien de twee voorbeelden toch zeker een verhouding van 3 maal de omzet gerekend worden.

11) Bij een verwachte omzet van € 450 miljoen en 3 maal de omzet gedeeld door het aantal uitstaande aandelen hoort een aandelenkoers van € 3 per aandeel. De waardering op de beurs wordt echter door andere factoren mede bepaald. Maar gezien de beide voorbeelden hoeft niemand er aan te twijfelen dat de koersvorming van Versatel, ook tegen de achtergrond van de door mij verzamelde gegevens in “De perspectieven van Versatel Deutschland deel 1t / m 4, het vertrouwen geeft, dat aandeelhouders, die geduldig het aandeel in portefeuille houden, voor dat vertrouwen ruiterlijk worden beloond. Natuurlijk niet door dividend,( kan men beter investeren) maar wel door koersstijging van het aandeel Versatel.

Dit is het slot van De perspectieven van Versatel Deutschland deel 1 t/m 4

Jo Swaen