We hebben 175 gasten online

Politieke conjunctuurcyclus

Gepost in Overige economische berichten

drs.J.W.Swaen

Politieke conjunctuur cylus

Electorale overwegingen veroorzaken een conjunctuurgolf. Amerikaanse presidenten plegen de eerste twee jaren van hun ambtstermijn een afremmend beleid te voeren ter bestrijding van de inflatie. In de laatste twee jaren wordt een expansief beleid gevoerd om de werkloosheid te verminderen. De populariteit van een president is sterk afhankelijk van de werkloosheid. Empirisch onderzoek levert het bewijs van deze golfbeweging in de Verenigde Staten. Ook in Nederland is onderzoek gedaan naar de politieke conjunctuurcyclus, waarbij de onderzoekers geen golf, maar een `rimpeling' ontdekten. In de twee jaren voorafgaand aan Tweede-Kamerverkiezingen wordt extra gelet op de hoogte van de belastingen en krijgt het overheidsbeleid een opportunistisch tintje.

 

Conjunctuurcycli
Een evenwichtige economische ontwikkeling bestaat niet. Sinds de industriele revolutie ontwikkelt de economie zich als een Echternachse processie: drie stappen vooruit, twee achteruit. Op- en neergang in economische activiteit wordt conjunctuur genoemd. In de economische theorie worden vijf cycli onderscheiden, vier zijn vernoemd naar hun ontdekker.

Kitchen
Voorraadinvesteringscyclus met een lengte van vier tot vijf jaar. De Britse statisticus Joseph Kitchen ontdekte in 1923 een conjunctuurgolf in de Verenigde Staten met een periodiciteit van circa vijftig maanden.

Juglar
Investeringscyclus met een lengte van zeven tot elf jaar. Met de conjunctuurbeweging wordt meestal de Juglar bedoeld. Deze golfbeweging wordt veroorzaakt door vertragingen en versnellingen in investeringen. Volgens de Franse arts Clement Juglar (1819-1905) was de golfbeweging onlosmakelijk verbonden met het kapitalistische systeem en onafhankelijk van klimatologische of politieke omstandigheden

Kuznets
Bouwcyclus met een lengte van vijftien tot vijfentwintig jaar. Evenals de Kitchen is de Kuznets een `Amerikaanse' cyclus. In de jaren dertig ontdekte de Amerikaan Simon Kuznets voor de 19de eeuw een golf met een cyclus van zestien jaar; met een expansiefase van tien jaar en een contractiefase van zes jaar.

Kondratieff
Lange golf, de meest omstreden conjunctuurbeweging met een lengte van vijfenveertig tot zestig jaar. De Russische econoom Nikolai Kondratieff (1892-1938 ) beschreef een lange golf die werd veroorzaakt door technologische innovatie als de bron van welvaartsgroei. Investeringsprojecten zijn de oorzaak van de opgaande fase van de lange golf; de neergang wordt veroorzaakt doordat de voorraad projecten uitgeput raakt.
De Oostenrijkse econoom Joseph Schumpeter (1883-1950) heeft de ideeen van Kondratieff verder uitgewerkt. Voor hem bestond een Kondratieff uit zes Juglars en een Juglar uit drie Kitchens. Ofwel: een Kondratieff = drie Kuznets = zes Juglars = twaalf Kitchens.
Volgens Schumpeter vertalen innovaties zich in investeringsfluctuaties en die zijn de motor van conjuncturele schommelingen. De golfbewegingen van verschillende lengte worden elk met een bepaald type investering geassocieerd. De Kitchen (vier tot vijf jaar) met investeringen in voorraad, de Juglar (zeven tot elf jaar) met investeringen in machines en de Kondratieff (vijfenveertig tot zestig jaar) met de kapitaalgoederen van zeer lange levensduur.

cyclus economische conjunctuur

RENTEBELEID

Geschiedenisles

Dat de financiële markten erg bezig zijn met het rentebeleid van de Fed mogen duidelijk zijn. Analist Ian Scott van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers vindt deze onrust begrijpelijk. Volgens hem strekt de onrust zich verder uit dan alleen de rentemarkt, waar inmiddels rekening wordt gehouden met een renteverhoging van 75 basispunten tot september volgend jaar.

Op de aandelenbeurs wordt volgens Scott gevreesd voor een herhaling van midden jaren negentig. In 1993 was er net als nu sprake van een sterke stijging van de aandelenkoersen. De koerswinst werd in 1994 echter een halt toegeroepen toen de Fed begon met een strenger monetair beleid.
Sommige marktpartijen geloven dat dit ook nu het geval zal zijn.
Scott is deze mening niet toegedaan en blijft positief op aandelen.
Ten eerste denkt hij dat de Fed de rente minder snel zal verhogen dan menigeen nu verwacht. Volgens hem hebben centraalbankiers geleerd van de situatie in Japan. Die situatie leert dat de monetaire touwtjes niet moeten worden aangehaald voordat er sprake is van een duurzaam economisch herstel. Lehman Brothers verwacht daarom pas in 2005 de eerste renteverhoging. Ten tweede zegt Scott dat de kapitaalmarktrente nu lager is dan in 1994. Hierdoor kan de obligatiemarkt een deel van het werk van de Fed overnemen. Een stijging van de rente vermindert volgens hem de noodzaak voor de Fed om de rente snel te verhogen.
Ten derde stelt Scott dat de waardering van aandelen op dit moment minder hoog ligt dan in '94. Zeker als de koers-winstverhoudingen worden vergeleken met het rendement op obligaties. Een stijging van de rente kan daardoor vrij makkelijk worden opgevangen. Tenslotte wijst Scott op het grote optimisme in'94. Hij denkt dat er nu veel minder
particliere beleggers zijn die alleen maar uit zijn op het snelle geld. De beleggers die na de aandelencrash nog over zijn, schrikken volgens hem niet meer zo snel van een iets hogere rente.