We hebben 107 gasten online

Staat Duitsland voor een nieuwe 'Wende'?

Gepost in Overige economische berichten

STAAT DUITSLAND VOOR EEN NIEUWE “WENDE” ?

DRS J.W SWAEN HISTORICUS

27 AUGUSTUS 2005 WWW.BLIKOPDEWERELD.NL

De Duitse economie is de derde economie van de wereld en heeft daardoor vooral in het midden van Europa veel invloed op de rest van de EG landen en in Centraal - en Oost Europa.

In 2004 had Duitsland een economische groei van maar 1,2% en in 2005 is de verwachting 0,7%.Duidelijk beneden het EU gemiddelde.

nieuwe wende dsl

Dat Duitsland ook nog achterblijft bij Italië, Fankrijk en de Euro zone laat zien dat Duitsland echt keuzes zal moeten maken.

 

 

16 deelstaten

Duitsland bestaat sinds 1990 uit 16 deelstaten elk met een eigen grondwet, (direct gekozen) parlement en regering. De Länder zijn verder onderverdeeld in een stelsel van Bezirke, Kreise (Grafschäfte in sommige noordelijke deelstaten) en Städte, Ämter en Gemeinden. Het inwoneraantal is meer dan 81 miljoen.

 

Hooggerechtshof Karlsrühe “Nieuwe verkiezingen grondwettelijk toegestaan”.

Het Hooggerechtshof in Karlsrühe heeft toegestaan dat 18 september gestemd mag worden voor een nieuw Parlement. Bondskanselier Schröder werd namelijk verweten de hand te hebben gelicht met de grondwet.

Ik wil nu niet ingaan op de manier waarop Schröder die vervroegde verkiezingen mogelijk maakte, maar het is voor alle duidelijkheid goed om iets over de werking van de Duitse Bondsstaat uit te leggen.

In Duitsland is de Bundestag (Bondsdag) te vergelijken met onze Tweede Kamer en de Bundesrat te vergelijken met onze Eerste Kamer. Als een wet wordt aangenomen in de Bundestag moet die wet daarna ook worden aangenomen in de Bundesrat.

De rood/groene coalitie van SPD en de Groenen hadden in de Bondsdag een meerderheid maar in de Bundesrat niet meer. In die Bundesrat zijn namelijk de deelstaten vertegenwoordigd en doordat de samenstelling, door de laatste deelstaatverkiezingen,  politiek een meerderheid opleverde voor CDU/CSU en liberalen kon de Bundesrat elk aangenomen wetsontwerp blokkeren. Schröder zag geen andere oplossing dan nieuwe verkiezingen uitschrijven.

Tijdens de zitting van de Bondsdag, waarmee Schröder de weg naar nieuwe verkiezingen mogelijk maakte, sprak de fractievoorzitter van de CDU/CSU Agela Merkel tot Schröder: Wij danken u voor de periode waarin u het land hebt geleid maar moeten ook constateren dat Duitsland er economisch slechter voor staat dan ooit. Daarmee was de toon gezet.

 

Hoe staat Duitsland er economisch voor?

In zijn regeringsverklaring van 14 maart 2003 kondigde Schröder zijn Agenda 2010 aan.

schröder

Reden voor de hervormingsplannen waren de hoge werkeloosheidscijfers, de hoge loonkosten en de groei van de economie die maar niet op gang wilde komen. Ook de vergrijzing en de verandering van het belastingstelsel, het ziektekostenstelsel en de werkeloosheidsverzekeringen.

 

Duitsland de economische motor van Europa is in een economische crisis beland.

Dat Schröder zijn Agenda 2010 niet meer kan uitvoeren betekent dat Angela Merkel nu wellicht de kans krijgt om te laten zien dat CDU/CSU daadwerkelijk wil ingrijpen. Wat hard nodig blijkt gezien dit bericht over de Duitse Economie in het tweede kwartaal.

WIESBADEN, 23 AUG.  De Duitse economie is in het tweede kwartaal van dit jaar gestagneerd. Het Duitse bureau voor de statistiek bevestigde een economische nulgroei, tegen een groei van 0,8 procent in het eerste kwartaal. In vergelijking met het tweede kwartaal 2004 steeg het bbp met 1,5 procent. De consumentenbestedingen daalden met 0,3 procent. In het tweede kwartaal steeg de Duitse import sterker dan de uitvoer, vooral door de gestegen olieprijs. Het Duitse bedrijfsleven investeerde in het tweede kwartaal 0,6 procent meer dan in het eerste kwartaal. Het vertrouwen van analisten en institutionele beleggers in de Duitse economie is in augustus met 13 punten gestegen tot 50 punten, zo blijkt uit vandaag gepubliceerde cijfers van het Zentrum für Europäische Wirtschaftsforschung

Daarbij komt ook nog dat Duitsland zich niet houdt aan de in EG verband afgesproken overschrijding van het budget(Maximaal is 3% toegestaan).

net financial balance

 

 Naast de tekorten op de overheidsuitgaven is er ook sprake van een hoge werkeloosheid. Ernstiger is dat vooral in de Bündesländer die vroeger tot de DDR behoorden de werkeloosheid hoog is.(20% van de beroepsbevolking is daar werkloos).

unemploymend persons

Wat is de oorzaak van deze economische malaise?

Volgens het Duitse weekblad Die Zeit sparen de Duitsers te veel, consumeren ze te weinig, en investeren ze niet genoeg. Volgens Die Zeit is er geld zat in Duitsland. Het blad constateert echter ook dat de kloof tussen arm en rijk onder de rood /groene coalitie alleen maar groter is geworden.

In 1997 waren er 510,000 Duitse burgers met een vermogen van meer dan een miljoen euro. Nu zijn dat er 756,000. Volgens officiële statistische gegevens leggen de Duitsers die meer dan 5000 euro netto per maand verdienen, maar liefst 22% opzij.

Bij grote ondernemingen gaat het uitstekend maar bij het midden- en kleinbedrijf, waar acht van de tien Duitsers hun brood verdienen, gaat het helemaal niet goed.

Wordt Angela Merkel nu de ‘ verlosser van Duitsland ?

angela merkel

Kanselierskandidaat voor de CDU/CSU

Wellicht, tenminste als ze in staat is om definitieve veranderingen in Duitsland door te voeren zoals

Verlaging van de belastingdruk

Vermindering bureaucratie op de arbeidsmarkt

Makkelijker maken van het ontslagrecht

Het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen

Inlopen van de achterstand van Oost – Duitsland

Maar is de CSU/CSU wel in staat om op 18 september een regering te vormen met de Liberalen waardoor men de zo hoognoodzakelijke hervormingen ook door kan voeren?

Algemeen wordt het in Duitsland niet voor onmogelijk gehouden dat een combinatie van CDU/CSU met de liberalen geen meerderheid zal kunnen behalen omdat er een nieuwe ontwikkeling ter linkerzijde is ontstaan.

 die linke pds

Die Linkspartei.PDS is een op 15 juni 2005 opgericht, linksgeoriënteerd samenwerkingsverbond tussen de nieuwe, West-Duitse partij WASG(Wahlalternative Arbeit und Soziale Gerechtigkeit) en de Oost-Duitse PDS, de opvolger van de communistische partij SED uit de DDR.

De WASG is opgericht door voormalige SPD-ers en vakbondsleden uit onvrede over de hervormingen van rood-groen. De partij heeft meer dan negenduizend leden. Bij de deelstaatverkiezingen in Noordrijn-Westfalen in mei 2005 haalde zij 2,2 procent van de stemmen.

De PDS, die op het partijcongres van 17 juli besloot haar naam te veranderen in Die Linke.PDS ofwel Die Linkspartei, vertolkt vooral het gevoel van verlangen van veel oudere Oost-Duitsers naar de in 1990 verdwenen DDR. De partij heeft zestigduizend leden en beschikt over solide steun van kiezers in de Oost-Duitse deelstaten. Momenteel bezet de PDS 2 zetels in de Bondsdag.

Duidelijk is dat Die Linkspartei vooral het protestgeluid wil vertolken van Duitsers die ontevreden zijn over de hoge werkloosheid en de bezuinigingen op werkloosheidsuitkeringen en pensioensgelden. 

Mocht Die Linkspartei veel stemmen winnen bij de verkiezingen zodat  CDU/CSU en de liberalen geen meerderheid kunnen vormen dan is de enige oplossing de vorming van een grote Coalitie tussen CDU/CSU met de SPD.

Spannend wordt het op 18 september in ieder geval. Met de keuze van Paul Kirchhof tot haar minister van Financiën heeft Angela Merkel in ieder geval de intentie om de belastingen te verlagen. Wellicht dat dan de Duitsers weer bereid zijn om meer te consumeren.

27-08-05 drs. J.W.Swaen www.blikopdewereld.nl