We hebben 221 gasten online

Geschiedenis

Recensie 'Zwarte trots, witte schaamte? Over kolon...
20 juli 2020 09:29

Dit boek gaat over kolonialisme en het hedendaags racisme, over de botsing tussen de zwarte trots en de witte schaamte en is gebaseerd op meer dan dertig jaar persoonlijke ervaringen en studiewerk.   [ ... ]

GeschiedenisVerder lezen
Recensie 'Breuklijnen' Harry Stroeken (red)
25 aug 2018 09:24

De ondertitel van het boek 'Breuklijnen' vermeldt Priesters in overgangstijd. In 'Breuklijnen'vertellen negen (ex-) priesters hun verhaal. Zij hebben het grootseminarie veelal gedaan in de jaren vijft [ ... ]

GeschiedenisVerder lezen

PO Deel 5 De Eerste Wereldoorlog

Gepost in Praktische opdrachten

Beeldmateriaal, achtergronden en opdrachten bij 4 afleveringen over de 1e wereldoorlog

 met dank aan Sandra van Mill lio

Aflevering 1: Aanloop tot de oorlog

Aflevering 2: Van het front geen nieuws

Aflevering 3: De beslissing valt

Aflevering 4: Een onzekere toekomst

verschrikkingen loopgraaf

Aflevering 2: Van het front geen nieuws

Bij de inhoud:

Ten gevolge van overorganisatie en menselijk falen verliep de Duitse opmars door België in de richting Parijs chaotisch. Het verzet van de Belgen onder koning Albert vertraagde deze opmars. De oprukkende legers raakten het juiste spoor bijster en in september ondernamen de Fransen hun succesvolle tegenaanval, die beroemd is geworden als de slag aan de Marne. Vanaf die tijd was aan het Westfront de dynamiek uit de strijd: beide partijen groeven zich in en een jarenlange loopgravenoorlog, in stellingen vanaf Calais tot de Zwitserse grens. was het gevolg. Onmachtig door de geringe krachtsverschillen trachtten beide partijen door elkanders linies heen te breken in onvoorstelbare offensieven ( 1916: Verdun en de Somme) maar ondanks miljoenen slachtoffers boekten geen van beiden zichtbaar resultaat.

Intussen was aan het Oostfront een aanvankelijk Russisch succes na twee imponerende veldslagen door de Duitsers omgebogen tot een directe strijd op Russisch grondgebied. waarbij zelfs de hoofdstad Petrograd bedreigd werd.

Ter zee vond de enige zeeslag van de oorlog tussen de Duitse en Engelse vloten plaats (Jutland. 1916) maar de afloop was onbeslist en de Engelse blokkade van de Duitse kust kon worden gehandhaafd. Toch wisten alle betrokkenen dat de oorlog aan het Westfront moest worden beslist.

Aandachtspunten:

. De verouderde strategische opvattingen van de generaals, gevormd in de negentiende-eeuwse traditie van de heroïek van de frontale aanval van de 'koningin van het slagveld' de infanterie. Ongeacht de vuurkracht van de meer en meer geperfectioneerde mitrailleurs, de zware artillerie, het prikkeldraad, de mijnen en het vooral door de Duitsers toegepaste systeem van verdediging in de diepte. bleven zij halsstarrig vasthouden aan hun starre denkbeelden. Een markant voorbeeld daarvan is de Engelse opperbevelhebber Sir Douglas Haig, de voornaamste schuldige aan het Somme offensief. dat alleen al aan Engelse zijde 600.000 doden kostte.

Literatuur: (o.a.) John Harris: The Somme. Death of a Generation. 1966.

zeppelinsDe toenemende verruwing van de oorlog. Niet of nauwelijks was het vroeger voorgekomen dat ongewapende burgers slachtoffers werden van het krijgsbedrijf, maar nu gebeurde dat. Zeppelins en later ook vliegtuigen deden aanvallen op niet-militaire doelen: ter zee werden schepen aangevallen zelfs onder neutrale vlag met alle dodelijke gevolgen van dien (de Lusitania in 1915: 1201 doden!). en het bezette België ondervond aan den lijve wat een Duitse overheersing betekende. Al deze zaken leidden tot een stroom van (gruwel )propaganda. die vooral in de V.S. veel invloed had.

Literatuur: (o.a.)

Muller P.J.: De Europeesche Oorlogsbrand. z.j. (1915)

Simpson Colin: Lusitania. 1972.

Smit C.: Nederland in de Eerste Wereldoorlog, dl 2. 1972.

vrouwen in de munitiefabriek

. Inschakeling van vrouwen, In het begin van de oorlog beperkten de vrouwen in de oorlogvoerende landen zich meestal tot het maken van verband en breiwerkjes voor de mannen aan het front. Naarmate de oorlog langer duurde werden de vrouwen meer en meer ingeschakeld om het werk van de mannen over te nemen: in de fabriek, op kantoor, vrouwen in de Parijse metro en aan het werk in de Londense bussen. Ze werkten ook bij de politie en het leger. Daardoor veranderde hun gedrag (gemakkelijker in de omgang met mannen). de mode in kleding (strakke taille hoefde niet meer) en kapsels. Kort haar werd de grote mode. Deze veranderingen bleven ook na de oorlog. De noodzakelijke inbreng van de vrouwen gedurende de oorlogsjaren heeft er ook toe geleid dat zij uiteindelijk het door hen zo gewenste kiesrecht kregen.

Werkblad aflevering 2 Van het front geen nieuws

wilhelmina inspecteert

I. Nederland kon ook in de oorlog neutraal blijven. Op welke wijze werd ons land toch bij de oorlog betrokken'?

2. Welke gevolgen heeft de oorlog voor ons land gehad?

3. Wat verstaat men onder distributie?

4. Welke redenen hadden de Belgen om naar Nederland te vluchten '?

welkom in nl

5. Hoe werden zij in ons land ontvangen'?

6. In de slag bij Tannenberg:

a. werd het Oostenrijkse leger door de Russen verslagen

b. faalde de Italiaanse poging Oostenrijks Tirol te winnen

c. mislukte de Servische tegenaanval tegen Oostenrijk Hongarije

d. stopte de Russische opmars in Oost-Pruisen

. Bij haar vertrek uit Parijs had de regering daar Galliéni achtergelaten. Deze zal. hoewel hij aan bijna alles gebrek heeft. de bevolking toch zijn vertrouwen weten te hergeven door een kernachtige proclamatie: "Ik heb de opdracht gekregen Parijs tegen de binnengevallen vijand te verdedigen. Die opdracht zal ik tot het uiterste toe uitvoeren. Galliéni." Toen hij zag dat een Duits leger zijn flank ongedekt liet voor het Parijse leger, liet hij beslag leggen op alle taxi's. De taxi's van de Marne hebben in het geheel vijf bataljons overgebracht over 50 km. Deze vierduizend man die in de strijd werden geworpen, hebben de doorslag gegeven:

(uit: Janssen/Putman. Verloop van de I ste WO.. pag. 20)

7. Waarom was de Franse regering uit Parijs gevlucht'?

8. Waarom werden er taxi's ingezet'?

9. Welke verstrekkende betekenis heeft de slag aan de Marne gehad '?

10. Hoe verloopt de oorlog aan het Westfront daarna '?

11. Probeer globaal de frontlijn te schetsen.

 

het vaderland heeft je nodig

12. Deze beroemd geworden affiche verscheen in 1914 overal in Engeland omdat:

I. Er in Engeland toen nog geen dienstplicht was.

2. Meer vrijwilligers gewenst waren.

a. I en 2 zijn juist

b. I en 2 zijn onjuist

c. I is juist

d. 2 is juist

Hun vuurproef kwam tijdens de vreselijkste veldslag uit de oorlog, de slag aan de Som me, die op I juli 1916 begon.

Tekst:

De slag aan de Somme zou de vuurdoop worden voor de 'New Armies' of 'Kitchener's Armies', zo genoemd naar de minister van Oorlog, die in 1914 de Britten had opgeroepen om zich als vrijwilliger aan te melden voor de strijd in Frankrijk. Een enorme toeloop uit alle lagen van de bevolking zorgde ervoor dat het eerste Britse nationale leger kon worden gevormd, van zeshonderdduizend man, voor het overgrote merendeel zonder enige ervaring in het krijgsvak. In korte tijd moesten ze worden klaargestoomd voor de strijd in de loopgraven, waar ze in 'vriendengroepjes' van mensen die zich gezamenlijk hadden aangemeld. werden ingezet. de 'Pals' Batallions'.

Voor tienduizenden die de aanval openden was de strijd al binnen een uur afgelopen. Wie geluk had kon gewond naar huis. Tallozen bezweken op het slagveld aan hun verwondingen, weggekropen in bomkraters. vergeefs wachtend op hulp die niet zou komen. Duizenden werden op slag gedood door Duits mitrailleurvuur nadat ze nog geen vijf minuten geleden hun eigen loopgraven hadden verlaten met een soort pool reizigersbepakking van minstens dertig kilo. om stellingen in te nemen waar volgens de minutieuze plannen van de Britse legerleiding geen levend wezen meer aanwezig zou zijn na het dagenlang durende artilleriebombardement dat aan de slag vooraf ging. In werkelijkheid was de Duitse verdediging in de diepe schuilkelders nauwelijks aangetast door het zo spectaculair ogende bombardement.

Voor de Britten is 'the Somme' de grootste militaire ramp uit hun geschiedenis. een omgekeerd Waterloo maar dan op een schaal waarbij alles wat daarvoor en daarna van dien aard is voorgevallen in het niet valt. Aan de Somme sneuvelden op I juli meer Britse soldaten dan op enige andere dag in de Britse geschiedenis. en zelfs de verschrikkingen van Verdun verbleken in veel opzichten bij de Somme.

Alleen al op de eerste dag vielen meer dan zestigduizend slachtoffers onder de Britten, onder wie ruim twintigduizend doden. Dat is meer dan er in Verdun zelfs in de slechtste maand vielen. In totaal kostte de strijd aan het Somme-front de geallieerden meer dan zeshonderdduizend 'casualties'. waarvan ongeveer een derde omkwam. Aan Duitse kant was de schade vergelijkbaar. In termen van menselijk lijden overtrof de 'conventionele' slag aan de Somme met gemak Hiroshima en Nagasaki samen (ongeveer 230.000 doden en gewonden ).

(Uit: Een dagje aan de Somme; Willem Velema in Intermediair. 6 juni 1986)

13. Waarom noemde men deze vrijwilligers 'the New Armies'?

14. Waaruit blijkt uit de tekst dat de oorlog zelfs nog in 1916 op 'ouderwetse' wijze gevoerd werd?

15. Welke ernstige militaire fouten blijken uit de tekst'!

16. Wat was het resultaat van de slag aan de Somme?

Dagboek van een gevallen soldaat

(uit een brief van de Duitse student Anton Steiger. geboren in 1896. gevallen aan de Somme op 14 oktober 1916-Kriegsbriejè gefallene Studenten. München 1928)

17 juli 1916

'De laatste dag voor Verdun en de verschrikkelijkste! . . . De eerste en tweede groep van het derde peloton. 17 man. twee onderofficieren. een sergeant-majoor marcheerden verder. . .

Ongeveer 600 meter voor onze plaats van bestemming hielden we stil in een granaatgat, om kracht te verzamelen. . . Ik was nauwelijks gaan liggen. of . . . ststst! - daar ontploft een granaat direct voor ons. Geroep, gekerm, gehuil en tegelijk het commando: "Vooruit, vooruit. mars. mars. wat nog kan!" Ik verzamelde alle kracht en sprong op (we waren natuurlijk allen bepakt): ik haalde die 600 meter niet meer lopend, maar meer vallend van het ene granaatgat in het andere. In de schuilplaats bleken zes van de 17 man over. drie waren dood. waaronder Reiser, met wie ik negen jaar op de schoolbanken heb gezeten. . . Onze schuilplaats was een oude, al half kapotgeschoten Franse kazemat. . . doden lagen onder het puin: van één staken de benen vanaf de knieën eruit. Beneden waren drie ruimten. . .. ten dele vol Franse munitie. . . Ik heb die vier dagen amper kunnen eten. Op de derde dag schoot de Franse artillerie met 28's zo op onze schuilplaats, dat we dachten dat alles instortte. . . Wat het betekent: tien uur in een schuilhonk onder het granaatvuur te liggen. tien uur lang de dood van levend begraven worden onder ogen te zien of het vooruitzicht in de lucht te vliegen als er een granaat inslaat waar de springstof ligt. . ..

Kaart: Het Turkse rijk omvatte het grootste gedeelte van het Midden Oosten.kaart lawrence of arabie

17. Vanuit welk land ondernamen de Engelsen samen met Indiërs. Nieuw-Zeelanders en Australiërs de aanval op Palestina?

18. Welke reden hadden de Engelsen om tegen de Turken te vechten?

19. Welke andere aanval tegen de Turken is door de Engelsen ondernomen? Beschrijf in het kort het belang van de aangevallen plek en de afloop van de expeditie.

Ga verder naar deel 6 PO Eerste Wereldoorlog PO Deel 6 De Eerste Wereldoorlog