We hebben 156 gasten online

Geschiedenis

Recensie 'Zwarte trots, witte schaamte? Over kolon...
20 juli 2020 09:29

Dit boek gaat over kolonialisme en het hedendaags racisme, over de botsing tussen de zwarte trots en de witte schaamte en is gebaseerd op meer dan dertig jaar persoonlijke ervaringen en studiewerk.   [ ... ]

GeschiedenisVerder lezen

2008 Ferry Haan: Werddruk in het onderwijs is helemaal niet zo hoog

Gepost in Onderwijs

Als de aangekondigde onderwijsstaking doorgaat, wordt het beeld bevestigd van een beroepsgroep die niet wil werken en alleen vakantie viert.

Vandaag bewijst het onderwijs zichzelf een slechte dienst. Want gisteren liep het ultimatum af van de onderwijsbonden aan de onderwijswerkgevers. Nu niet iedereen in het onderwijs werkdrukvermindering krijgt, volgt een estafettestaking.

Ik begrijp daar helemaal niets van.

Met deze staking, wordt het beeld weer eens bevestigd van een beroepsgroep die niet wil werken en alleen vakantie viert. Werkdruk in het onderwijs? Leraren hebben toch alleen maar vakantie, is de voorspelbare reactie. Geen wonder dat scholieren niet kunnen lezen en rekenen.

De onderwijsbonden zijn dan ook nog zo snugger om dit ultimatum over de werkdruk af te laten lopen midden in de herfstvakantie. Dat zal het draagvlak nu niet bepaald vergroten. De docenten zullen toch niet hun herfstvakantie onderbreken? Nee, de staking begint pas volgende week.

Afspraken over werkdruk

Wanneer ik het goed begrijp is het heikele punt voor de bonden dat de afspraken over de werkdruk die met de werkgevers zijn gemaakt, ook zouden moeten gelden voor docenten die part time werken in het onderwijs. De werkgevers vinden van niet, de bonden vinden van wel.

Als nieuwkomer heb ik mijn twijfels over het verminderen van de werkdruk voor docenten. Niet dat ik iemand misgun om het rustiger aan te doen, maar ik vermoed dat dit niet de oplossing is voor de problemen in het onderwijs.

Ik wil de werkdruk onder mijn collega-docenten niet bagatelliseren, maar het zou voor veel van hen toch goed zijn wanneer ze een kijkje namen in de buitenwereld. Loop eens een advocatenkantoor binnen en informeer naar de werktijden. Kijk in het weekeind eens op de Amsterdamse Zuidas en tel in de wolkenkrabbers de verlichte ramen. Daar werken mensen.

Werkdruk valt wel mee

Natuurlijk, die werknemers verdienen meer dan een onderwijzer. Dat is waar, maar werkdruk is werkdruk. Wanneer de onvrede eigenlijk over geld gaat, is het misschien een idee om een verloskundige eens te vragen naar de lengte en de frequentie van haar diensten. Of bezoek een ziekenhuis en pols de verpleging naar hun wisselende roosters. Er kan maar één conclusie volgen: de werkdruk in het onderwijs valt wel mee.

Voor mijn gevoel heb ik recht van spreken. Ik maak nu lange weken, omdat ik naast mijn eerste stappen in het onderwijs (20 lesuren per week), ook mijn bevoegdheid poog te halen. Wekelijks zal ik zo'n zestig uur in touw zijn. Deze extra belasting hebben bevoegde collega's niet. Overigens zie ik zelfs met deze werkweken mijn kinderen vaker dan in mijn vorige baan. Aan de werktijden van mijn ex-collega's – Volkskrant-journalisten die de kredietcrisis verslaan – wil ik de laatste weken al helemaal niet denken.

Slechte dag

Ik begrijp natuurlijk best dat het onderwijs een andere druk kent dan het bedrijfsleven.

Werkdruk in het onderwijs? Leraren hebben toch alleen maar vakantie?

Die voel ik nu ook. Een klas kinderen kent niet veel begrip voor een docent die even niet lekker in zijn vel zit. Een slechte dag kan een leraar zich nauwelijks veroorloven. Dat kan op een kantoor natuurlijk wel. Er zullen ook niet veel beroepen zijn waar een stem zo zwaar wordt belast, of waar de concentratie zo lang achter elkaar moet worden vastgehouden.

De docent heeft echter zijn vakantiedagen. Die compenseren veel. Ik heb, zoals gezegd, nu herfstvakantie. Naast mij ligt nog een uur of tien nakijkwerk dat deze week afmoet, maar ik bepaal zelf wanneer dat gebeurt.

Verkeerde aanpak

Zelfs wanneer je vindt dat de werkdruk voor docenten te hoog is, dan snap ik niet dat onderwijsbonden en werkgevers het onderwerp zo oenig aanpakken. Noem de maatregelen waarover de ruzie bestaat, niet 'werkdrukvermindering' maar noem ze maatregelen die het beroep van docenten 'aantrekkelijker moeten maken'. Dat klinkt al anders en het zou aangeven dat de bonden niet alleen aan het eigen belang van de (oudere) leden denken.

Boven de markt hangt, zoals iedereen weet, een enorm lerarentekort. Elke maatregel die de werkdruk vermindert, betekent meteen dat een docent minder uren voor de klas staat. Dat is nu net een maatregel die het onderwijs zich de komende jaren niet kan veroorloven.

Surveilleren

Met mijn prille ervaring in het onderwijs, zie ik dat veel andere maatregelen denkbaar zijn. De laatste week voor de vakantie heb ik bijvoorbeeld gesurveilleerd tijdens onze proefwerkweek. Ik zat als (dure) economiedocent uren bij proefwerken over scheikunde, geschiedenis, Engels en noem het maar op. Het enige dat ik moest doen was opletten of er niet werd afgekeken en papier uitdelen en innemen. Dit soort werk kan overgenomen worden door surveillanten.

Het gevolg van een dergelijke maatregel is natuurlijk wel dat leraren netto meer voor de klas zullen staan, en dus minder ruimte hebben om 'uit te blazen'. Surveilleren is een welkome afwisseling en lekker rustig voor de docent. Bovendien kan hij al beginnen met het nakijken van de vele proefwerken die de vakantie verpesten.

Overigens hebben docenten hun werkdruk gedeeltelijk zelf in de hand. Tijdens mijn surveillance-beurten merkte ik dat sommige proefwerken waar twee uur voor staat, voor de leerlingen maar 20 minuten werk vergden. Deze proefwerken hadden ook nog eens louter meerkeuzevragen zodat de docent ook niet veel tijd kwijt zal zijn. Andere proefwerken vroegen wel de maximale tijd van de leerlingen en de vele open betoogvragen betekenen een hoge nakijkdruk voor de docenten. Ik heb zo maar een vermoeden dat de categorie docenten die het zichzelf moeilijk maakt, juist niet de groep is die aandringt op werkdrukvermindering.