We hebben 147 gasten online

Geschiedenis

Recensie 'Zwarte trots, witte schaamte? Over kolon...
20 juli 2020 09:29

Dit boek gaat over kolonialisme en het hedendaags racisme, over de botsing tussen de zwarte trots en de witte schaamte en is gebaseerd op meer dan dertig jaar persoonlijke ervaringen en studiewerk.   [ ... ]

GeschiedenisVerder lezen
Recensie 'Breuklijnen' Harry Stroeken (red)
25 aug 2018 09:24

De ondertitel van het boek 'Breuklijnen' vermeldt Priesters in overgangstijd. In 'Breuklijnen'vertellen negen (ex-) priesters hun verhaal. Zij hebben het grootseminarie veelal gedaan in de jaren vijft [ ... ]

GeschiedenisVerder lezen
Recensie 'Victoria Koningin' Julia Baird
05 feb 2018 14:25

Het is geen wonder dat deze biografie een vuistdik boek is. Een biografie van iemand die meer dan 60 jaar op de Britse troon zou zitten. En dat in een periode waarin Groot Brittanië bijna de zeggensc [ ... ]

GeschiedenisVerder lezen
Recensie 'De tolk van Java' Alfred Birney
02 juni 2017 08:52

Huiveringwekkend, autobiografische mokerslag, beschrijvingen die ten volle bij dit boek passen. De clichés over Nederlands-Indië worden verpulferd en hoe. Pas op 65 jarige leeftijd heeft Alfred Birn [ ... ]

GeschiedenisVerder lezen

2005 Robin Gerrits en Raoul du Prë: Minister zet mes in het studiehuis

Gepost in Onderwijs

Van der Hoeven herstelt schadelijke aspecten

In Volkskrant van 16 november 2005

Robin Gerrits en Raoul du Pré

Het huidige onderwijs in de bovenbouw van havo en vwo, bekend als de tweede fase, is schadelijk voor de voorbereiding 'van de leerlingen op het hoger onderwijs. Dit vindt minister Van der Hoeven van Onderwijs. Er moet meer aandacht komen voor de 'noodzakelijke verdieping' en 'traditionele inhoud'.

 

Met deze analyse onderbouwt de minister in een brief aan de Tweede Kamer haar komende ingrepen in de lesstof en het examenprogramma voor de bovenbouw van havo en vwo. De aanpassing van de tweede fase (ook wel studiehuis genoemd) moet versnippering in het onderwijs tegengaan, en docenten per 2007 meer ruimte geven hun lessen in te richten zoals ze zelf nodig vinden.

Het gebrek aan diepgang wordt volgens haar vooral veroorzaakt door het grote aantal vakken waar leerlingen sinds 1999 hun aandacht over moeten verdelen: 'Docenten vroegen terecht: welke ruimte is er nog voor kennisoverdracht?', zegt de minister in de Volkskrant. '

De minister komt met de aanpassingen tegemoet aan de klacht van universiteiten en hogescholen dat het niveau van de eerstejaarsstudenten daalt. Het ontbreekt hun aan diepgang en elementaire kennis, luidt de klacht: reken- en taalvaardigheden en analytisch vermogen schieten 'tekort.

Van der Hoeven werkt aan wijzigingen in de vakkenpakketten. Die moeten vanaf 2007 de ergste problemen verhelpen. Vwo-leerlingen krijgen straks naast Engels weer een volwaardige vreemde taal in plaats van de huidige 'deeltalen', waarin zij slechts één aspect van Frans of Duits onderwezen krijgen.

Van der Hoeven neemt ook nadrukkelijk afscheid van het van bovenaf opgelegde didactische concept van het studiehuis, met veel aandacht voor praktijkopdrachten. 'Leraren zijn niet meer verplicht om volgens deze vormen onderwijs te geven.'

Zie verder het interview met minister van der Hoeven

'Je moet ook gewoon kennis kunnen overdragen'

Onderwijsminister van der Hoeven vindt dat het Studiehuis vruchten heeft afgeworpen, 'maar de slinger is te ver doorgeslagen'.

Veel vernieuwingen in het onderwijs op havo en vwo hadden meer met administratie dan met Ieren te maken, zegt minister Van der Hoeven van Onderwijs. Docenten moeten weer ruimte krijgen voor kennisoverdracht.

Van onze verslaggevers Robin Gerrits Raoul du Pré in Volkskrant van 16 november 2005

DEN HAAG

Zes jaar na de landelijke invoering van de tweede fase acht minister Maria van der Hoeven van Onderwijs de tijd rijp om in te grijpen. Niet alleen in het vakkenpakket, ook in het denken over onderwijs. 'De slinger is te ver doorgeslagen.'

Wat is er mis met de tweede fase?

'Het vakkenpakket bestaat uit heel veel vakken en vakjes. Een breed en overladen programma. Er is te weinig ruimte voor kennis en vaardigheden, voor verdieping. Het blijft vaak oppervlakkig. We hebben veel eisen tot in detail beschreven: werkstukken, praktijkopdrachten, dossiers. Dingen die niets meer met onderwijs te maken hebben, maar met administratie. Docenten vragen: welke ruimte is er nog voor kennisoverdracht?

Bent u geschrokken van de klacht uit het hoger onderwijs dat nieuwe studenten te weinig weten?

'We doen dit niet voor niets. Bij geschiedenis kwam de overzichtskennis niet meer aan bod. We lieten kinderen deeltalen Frans en Duits leren, met als resultaat dat ze nu twee talen niet beheersen.'

De klacht is dat het leerlingen ook ontbreekt aan basisvaardigheden als spellen. Moet een vwo'er niet gewoon foutloos Nederlands kunnen schrijven?

'Natuurlijk wel. De grammatica is bovendien essentieel voor het leren van een vreemde taal. Het gaat erom dat je in een vreemde taal een debat kunt volgen, een college. Dat is heel iets anders dan een vakantiegesprek voeren.'

Over het studiehuis schrijft u nu dat leraren deze nieuwe onderwijsvorm kunnen laten vallen. Is dat het einde van het zelfstandig leren?

'De verplichting om onderwijs in een bepaalde vorm te geven vervalt. Maar zelfstandig leren moeten we behouden. Op veel scholen wordt er fantastisch mee gewerkt. Niemand wil volledig terug naar klassikaal lesgeven. Maar hier en daar een beetje terug, moet kunnen. Het hoger onderwijs heeft ook hoorcolleges, leerlingen moeten daarop zijn voorbereid. Je moet dus gewoon kennis overdragen.'

 

Daarom wordt geschiedenis bijvoorbeeld weer een, zoals u het noemt, robuust vak. Er was daar eigenlijk alleen nog aandacht voor bronnenonderzoek.

'Je kunt alleen overzicht krijgen van iets, als je ook kennis hebt van de tijdvakken. Dan pas kun je dingen in de tijd plaatsen. Die kennis hebben we ondergewaardeerd.'

 

Was dat niet een grote inschattingsfout?

'Het is niet alleen hier bedacht. We deden het in 1998 vanwege klachten uit het hoger onderwijs. Er moest meer aandacht komen voor vaardigheden, meer verbreding. Het hoger onderwijs is uitgebreid bij de uitwerking betrokken.'

Na de basisvorming is dit de tweede grote onderwijshervorming die u deels terugdraait. Bent u de erfenis van uw sociaal-democratische voorgangers aan het opruimen?

'De slinger hing tot 1998 te veel naar de ene kant, en daarna naar de andere kant. Ik probeer een nieuwe balans te zoeken.'

 

Zijn de jongeren die nu de tweede fase hebben doorlopen slachtoffer van de experimenteerdrift van de politiek?

'Nee. Die zitten nu op de universiteit en doen het daar naar behoren. Ze kunnen op een goede manier een discussie voeren. Als ze iets niet weten, kunnen ze het opzoeken. De hele informatiesamenleving maken ze zich spelenderwijs eigen, terwijl mijn generatie er allerlei cursussen voor nodig heeft. De nieuwe generatie leert anders, niet per se slechter.'

Tweede fase leidde tot overbelasting

De tweede fase werd in 1997 op een aantal scholen en in 1999 landelijk ingevoerd in de bovenbouw van havo en vwo. Een van de belangrijkste doelstellingen was de aansluiting met het hoger onderwijs te verbeteren. De traditionele vakkenpakketten die leerlingen grotendeels zelf mochten samenstellen, verdwenen. Alle leerlingen volgen nu een breed pakket algemeen vormende vakken zoals Nederlands, Engels en een vorm van wiskunde. Van de talen zijn alleen delen verplicht voor iedereen (alleen lezen of alleen spreken). Dit zijn de omstreden deeltalen.

Daarnaast kiest elke leerling een aantal vakken uit een van de vier mogelijke profielen. Dat zijn: cultuur en maatschappij, economie en maatschappij, natuur en gezondheid en natuur en techniek. Daarbovenop kiezen de leerlingen ook nog uit een aantal vrije vakken.

In totaal komt het aantal vakken daarmee op veertien of vijftien, veel meer dan vroeger. Omdat er al snel veel kritiek kwam op het overladen. programma van leerkrachten en leerlingen, besloot de vroegere staatssecretaris van Onderwijs Adelmund tot een aantal verlichtingen van de exameneisen.

De tweede fase moest de havo- en vwo-leerlingen beter voorbereiden op het hoger onderwijs. Maar uit een evaluatie van de onderwijsvernieuwing klonk onlangs een ander geluid door. Het programma is te versnipperd. Universiteiten en hogescholen klagen over gebrek aan diepgang en parate kennis van hun eerstejaarsstudenten. Taalvaardigheid, rekenvaardigheid en analytisch vermogen zijn minder dan vroeger, is hun indruk. Met een drastische beperking van de examenvoorschriften, het schrappen van de deeltalen en andere deelvakken hoopt Van der Hoeven vanaf 2007 leerlingen en leraren beter beslagen ten ijs te laten komen.