We hebben 100 gasten online

Deel 7 Van Britse kolonie tot de Verenigde Staten

Gepost in V.S.

we the people

De Verenigde Staten verscheurd door de Burgeroorlog

drs J.W.Swaen Historicus 24 november 2005 www.blikopdewereld.nl

Kaart The Union Advance 1861-1865

union in advance 1861-1865

Op 4 maart 1861 werd Abraham Lincoln president. Hij sprak bij die gelegenheid een rede uit, waaruit zijn gematigd standpunt blijkt: "Bij de bevolking van de Zuidelijke staten bestaat de vrees dat een Republikeinse regering haar eigendom en veiligheid in gevaar zou brengen. Ik wil niets ondernemen tegen de slavernij in staten waar deze bestaat. Ik heb daartoe het recht niet." Hij sprak zich ook uit tegen de secessie: "Geen enkele lidstaat kan de Unie uit eigen beweging op wettelijke wijze verlaten. Daarom zal ik er zorg voor dragen dat de wetten van de Unie in alle lidstaten worden uitgevoerd. "

Toen Confederale troepen Fort Sumter, een federale vesting op een eiland in de haven van Charleston (South Carolina) begonnen te beschieten (12 april 1861) was de Burgeroorlog evenwel al begonnen. Lincoln recruteerde 75.000 vrijwilligers om de rebellie de kop in te drukken. Dit veroorzaakte de secessie van Virginia, North Carolina, Tennessee en Arkansas, die zich bij de Confederatie voegden. Richmond (Virginia) werd toen ook de hoofdstad van de Confederatie.

Wat waren nu de oorzaken van de Burgeroorlog?

De economische rivaliteit tussen het Noorden en het Zuiden heeft zeker een grote rol gespeeld. De leiders en de planters van het Zuiden waren ervan overtuigd, dat de macht van de federale regering in Washington werd misbruikt om een economisch beleid te voeren, dat volledig afgestemd was op de belangenbehartiging van het Noorden. Dit kwam volgens hen tot uiting in de protectionistische tolpolitiek, terwijl het Zuiden vrijhandel wenste voor zijn katoenuitvoer , in het manipuleren van de westerse expansie, in de uitbouw van de binnenlandse infrastructuur, in de financiële maatregelen. In wezen ging het om een confrontatie tussen een statische en agrarische economie en een commerciële, industriële economie in volle expansie.

Dan was er het uitzichtloze probleem of de lidstaten dan wel de Unie voorrang hadden. De oprichting van de Confederate States of America drukt het standpunt van het Zuiden uit. Lincoln was de spreekbuis van de publieke opinie in het Noorden, wanneer hij pleitte voor een sterke unie die vrijheid en democratie zou verdedigen. Deze tegenstellingen werden nog groter door de exploitatie van de emotionele betrokkenheid van de mensen in Noord en Zuid.

Niet het minst belangrijk was tenslotte de slavernij. De enen beschouwden ze als een schande voor de natie, voor de anderen was ze de best mogelijke maatschappelijke en economische institutie.

Deze Burgeroorlog heeft vier jaar (april 1861-april 1865) het voortbestaan van de Unie bedreigd.

Erg belangrijk was de blokkade van Zuidelijke havens, waardoor de Noordelijken niet alleen de katoenexport naar Engeland onmogelijk maakten, maar het Zuiden geen levensmiddelen en geldmiddelen meer kon ontvangen. Het economische leven in het Zuiden werd erdoor verlamd. Op 9 april 1865 tekende generaal Robert E. Lee de onvoorwaardelijke overgave van de Zuidelijke Confederatie. De troepen van de Noordelijke Federatie verloren 360.000 manschappen op een totaal van 2 miljoen; het leger van de Zuidelijke Confederatie verloor 250.000 op ongeveer 750.000 soldaten.

Hoe is de overwinning van de Federale Staten van het Noorden te verklaren?

In de Noordelijke staten leefde 81 % van de mannelijke bevolking tussen achttien en vijfenveertig jaar oud!

Het industriële Noorden kon een oorlogsproductie op gang brengen. Negentig procent van de Amerikaanse fabrieken was in de Noordelijke Staten gevestigd. New York, Pennsylvania en Massachusetts produceerden elk meer dan de hele Confederatie. De Federatie kon dus massa's wapens, munitie en militaire kleding produceren. Daarenboven lagen de bodemrijkdommen - steenkool, ijzererts, koper en andere mineralen - bijna uitsluitend in het Noorden. Ook de transportmogelijkheden waren in het Noorden veel beter.

Lincoln kon niet alleen over een zeemacht beschikken; ook het overgrote deel van de handelsmarine was in het Noorden gesitueerd. In de Noordelijke lidstaten beschikte men over een spoorwegnet van ruim 40.000 km dat alle delen van het Noordoosten en het Noordwesten verbond. Niet minder belangrijk was, dat de Federatie kon rekenen op vele geschoolde arbeidskrachten. Terwijl in het Noorden alle staten geïntegreerd waren, was de band tussen de leden van de Confederatie veel losser . Er was geen geïntegreerd commando en elke staat organiseerde zijn militaire acties.

Het contrast met het Zuiden was wel bijzonder groot. De Confederatie werd voortdurend geremd door tekorten aan materiaal, voorraden, transportmogelijkheden. Het Zuiden beschikte maar over twee belangrijke spoorlijnen en in geen enkele fabriek kon een locomotief gebouwd worden. Vier jaar lang probeerde de Confederatie zich industrieel te versterken. Maar dit was zeer moeilijk zonder geschoolde en goed getrainde arbeidskrachten en industriëlen. Ook de financiële middelen waren beperkt.

Ondanks deze slechte startpositie behaalde het Zuiden eerst een aantal overwinningen. De Confederatie beschikte onbetwistbaar over de meest bekwame en briljante bevelhebbers. Robert E. Lee overtroefde iedereen: hij was een geniale strateeg. Maar ook 'Stonewo//' Jackson, Jeb Stuart, e.a. waren veel knapper dan de generaals in het Noorden die nog oorlogservaring moesten opdoen.

De Burgeroorlog werd voorts bijna uitsluitend op het grondgebied van het Zuiden uitgevochten. Daardoor werden de ravitailleringsroutes voor de Noordelijke troepen steeds langer. De Zuidelijke troepen konden ook voordeel halen uit hun grote vertrouwdheid met het terrein waar de veldslagen plaatshadden, zij kenden de kortste verbindingsroutes en konden op de hulp van de burgerbevolking rekenen. De Zuidelijken vochten daarenboven voor de onmiddellijke beveiliging van hun mensen en dat motiveerde hen enorm.

Hoewel het oorlog was, bleef het politieke leven intens. In de Republikeinse Partij was er bijvoorbeeld een I ernstig conflict tussen twee tendensen: voor de een werd de Burgeroorlog uitgevochten voor het behoud van de Unie; voor de Radicalen was de emancipatie van de slaven het doel. In een antwoord op een uitspraak van Horace Greely van de 'New York Tribune' schreef Abraham Lincoln hierover: "Mijn opperste doel in deze oorlog is de Unie te redden. Kon ik de Unie redden zonder ook maar één slaaf te bevrijden, dan zou ik dat doen: indien ik dit zou bereiken door maar enkele slaven te bevrijden, en andere aan hun lot over te laten,dan zou ik dat ook doen".

Op 22 september 1862 heeft Lincoln dan toch de definitieve afschaffing van de slavernij afgekondigd; de Emancipatieverklaring bepaalde dat na 1 januari 1863 "alle slaven in elke staat... die in opstand is tegen de Verenigde Staten voor altijd vrij zullen zijn." De verklaring was dus alleen maar van toepassing op de gebieden die door de Confederatie bestuurd werden. SIaven in Maryland, Kentucky, Missouri en zelfs in de delen van de Confederatie die door de troepen van de Unie veroverd waren, bleven onvrij. Lincoln wilde zo de motivatie van het Zuiden ondermijnen, de eenheid in zijn Republikeinse Partij herstellen en de eigen Noordelijke troepen een stimulans geven. Hij verhinderde ook een erkenning door de Europese staten van de Confederatie. De Europese openbare opinie zou zeker geen steun verlenen aan een slavenstaat ten nadele van een vrije staat.

De Burgeroorlog is voor de Amerikanen een traumatische ervaring geweest. Daar de oorlog op het grondgebied van de Confederatie uitgevochten werd, kwam het Zuiden verwoest en economisch geruïneerd uit de oorlog. Hiermee contrasteerde de kolossale ec0nomische expansie en welvaartsexplosie in het Noorden, die door de oorlog op gang gebracht werd.

Op 18 december 1865 aanvaardde het Congres het 13de amendement op de grondwet: "Geen enkele vorm van slavernij of van welke onvrijwillige dienstbaarheid ook, behalve als straf voor bewezen misdaden, mag nog voorkomen in de Verenigde Staten of in welke plaats ook die aan de rechtspraak ervan is onderworpen."

Het 14de amendement van 1866 waarborgde de politieke rechten van de zwarten. Het 15de amendement, goedgekeurd in 1869, bepaalde dat het stemrecht niet door het Congres of de lidstaten beperkt kon worden op grond van het ras of de huidskleur. De slavenkwestie was van de baan: het rassenprobleem - in de vorm van 'segregatie' - bleef evenwel bestaan.

Op 8 april 1865 had generaal Robert E. Lee te Appomattox de nederlaag van de Confederatie erkend. Op :

9 april tekende hij de opgelegde, maar erg gunstige capitulatievoorwaarden. Lincoln hoopte nu met de wederopbouw van de Unie te kunnen beginnen. Fundamenteel daarbij was volgens hem, dat de rechten van de Zuidelijke lidstaten als leden van de Unie volledig zouden worden hersteld. Hij heeft hiertoe niet meer zelf kunnen bijdragen: op de avond van de 14de april 1865 werd hij in zijn loge van het Ford Theater vermoord

Zie verder deel 8 Deel 8 Van Britse kolonie tot de Verenigde Staten