We hebben 141 gasten online

Deel 1 Oorlog door de Eeuwen heen

Gepost in Serie Oorlog door de eeuwen heen

De slag bij Agincourt 1415

Sargon van Akkad (ook bekend als Sargon de Grote), was de stichter van de dynastie van Akkad en eerste stichter van een groot Semitisch rijk in Mesopotamië. Hij regeerde van ca. 2334-2279 v.Chr.

Sargon

De eerste legers komen voor in de stadstaten van Soemerië rond 2500 v.Chr. De meeste slagen tussen de steden werden uitgevochten met infanterie bewapend met speren, bijlen en dolken. Er bestonden ook primitieve door ezels getrokken strijdwagens met vier massieve wielen van hout. Een van de dodelijkste wapens van deze vroege legers was de compositieboog, opgebouwd uit hout, been en pees, die veel krachtiger was dan een eenvoudige houten boog.

Sargon van Akkad is de eerste grote veroveraar geweest die er een leger op nahield. Deze krijgers kregen echter weinig betaald, waardoor zij hun inkomen moesten aanvullen door te plunderen. Om zijn krijgers te behouden moest Sargon dus oorlog voeren, zodat zijn soldaten elders plunderden. Door schattingen te laten betalen en tol te heffen op handelsroutes kon hij zijn militaire acties bekostigen en zijn hoofdstad verfraaien. Sargon is begonnen met het eenmaken van Mesopotamië, hij had het helemaal veroverd. Daar stopte hij niet, hij veroverde een heel groot rijk dat zich uitstrekte over Syrië, Anatolië en Elam/Iran. Sargon domineerde eveneens in het westen van het Middellandse Zeegebied en ten noorden van de Zwarte Zee en drong door tot zuidoost-Arabië. Zijn rijk strekte zich verder uit over het gehele gebied van Eufraat en Tigris en omvatte delen van het huidige Turkije.

Oriënt 2300ac

Hij was superieur doordat zijn leger gebruik maakte van nieuwe beweeglijke oorlogstechnieken met werpspeer en pijl en boog die bovendien van koper waren vervaardigd, terwijl vijandelijke legers zich nog moesten behelpen met stenen wapens. De steden die hij veroverde werden niet verwoest. Hij vestigde er een legergarnizoen en stelde een gouverneur aan die in Sargons naam mocht regeren. Zijn veroveringen waren vooral economisch. Hij zorgde ervoor dat Akkad een centrum van handel werd, zowel over zee als over land.

Technologie van Oorlogvoering

De groei van de legers leidde tot technologische innovatie. Het gebruik van brons vanaf het 3de millenium v. Chr. en van ijzer vanaf 1200 v.Chr. betekende een omwenteling in de vervaardiging van zowel gereedschappen als wapens, metaal verving steen en been als materiaal voor bijlen en pijlpunten en kon voor wapenuitrustingen worden gebruikt. In de beginperiode van de bronstijd waren bijlen en speren nog via een uitsteeksel aan de handgreep of schacht gebonden, maar tegen het eind van de bronzen tijdperk waren de wapens voorzien van openingen waarin de handgreep of schacht was gestoken, wat een stevigere bevestiging opleverde.

Er werden verdedigingswerken gebouwd en belegeringstechnieken ontwikkeld. Omstreeks 1700 v.Chr. kwam de strijdwagen in zwang na het domesticeren van het paard. De cruciale uitvinding die de bouw van lichte, door paarden getrokken strijdwagens voor gebruik in de strijd mogelijk maakte, was het spaakwiel in plaats van het oudere massieve wiel. De introductie van paarden op het slagveld leidde tot een belangrijke innovatie: de lichte strijdwagen met twee wielen. Deze werden bereden door boogschutters en zouden de oorlogsvoering voor duizend jaar domineren. De Hittieten, Egyptenaren en Assyriërs wisten legers met duizenden strijdwagens op de been te brengen. Het gebruik van strijdwagens bereikte een hoogtepunt rond 1299 v.Chr. in de slag bij Kadesj.

Ramses II Kadesj

In de slag bij Kadesj vochten de Egyptenaren en de Hittieten om de heerschappij over Libanon en Syrië. Het leger van farao Ramses II bestond uit vier divisies, elk rondom een groep strijdwagens. De strijdwagens werden door twee paarden getrokken, waren licht en haalden een snelheid tot 38 km en konden met hun ver uiteengeplaatste wielen scherpe bochten maken. Op elke strijdwagen stonden twee man, de ene stuurde, de andere vocht, meestal met een compositieboog. Ook de Hittieten gebruikten strijdwagens, maar die waren zwaarder en trager en hadden een bemanning van drie. Ramses trok na de slag zijn leger terug en na het sluiten van een vredesverdrag bleef Kaddesj in handen van de Hittieten. Zij hadden de Egyptische opmars in Syrië gestuit.

Hititas 1300 BC

Toen de paarden geleidelijk groter en sterker werden door selectief fokken, werd de strijdwagen verdrongen door de bereden cavalerie.

Het berijden van paarden in een cavalerie ging pas omstreeks de 8ste eeuw v.Chr. een belangrijke rol spelen in Mesopotamië. Tussen de 9de en midden 7de eeuw v.Chr. waren het de Assyriërs die een groot, hiërarchisch georganiseerd leger, met eenheden die door beroepsgeneraals werden geleid. Het bestond uit huurlingen en krijgsgevangenen.

Met de komst van oorlogsschepen met roeiriemen breidden oorlogen zich naar zee uit. De eerste echte oorlogssschepen dateren van zo’n 1000 v.Chr., toen de Grieken galeien gingen bouwen met houten rammen op de boeg waarmee ze vijandelijke schepen konden doen zinken.

Legers op de been brengen

Omstreeks het 1ste millennium v.Chr waren alle belangrijke elementen van oorlogsvoering aanwezig.

Pas met de uitvinding van het buskruit zou er weer een grote vernieuwing komen. Er waren voetsoldaten met wapens om te slaan en te steken en afstandswapens zoals bogen, speren en slingers. Er waren cavaleristen bewapend niet bogen of lansen. Er bestonden belegeringswerktuigen als de enorme katapulten, die voor liet eerst in de 4de eeuw v.Chr. door de Grieken op Sicilië zijn gebruikt. De grote vraag was hoe legers moesten worden georganiseerd en gemotiveerd om deze technologieën te gebruiken. De Assyriërs hadden als eersten een leger van regelmatig betaalde soldaten, ondersteund door een effectief bevoorradingssysteem. Maar dit systeem van beroepslegers, dat vanaf de 1 ste eeuw v.Chr. met groot succes door de Romeinen werd gebruikt, had niet het alleenrecht op succes. Zo lieten de Griekse stadstaten in de 5de eeuw v.Chr. zien dat parttime burgersoldaten ook een enorme macht konden vormen, terwijl nomadische ruitervolken als de Hunnen, die in groepen van bereden boogschutters vochten, vaak grote successen behaalden op de beste legers van goed georganiseerde beschavingen. In deze vroege fase van de geschiedenis van oorlogsvoering bleek dat discipline en leiderschap elk leger de overhand konden geven.

Zie voor deel 2: Deel 2 Oorlog door de Eeuwen heen