We hebben 187 gasten online

Deel 40 Oorlog door de Eeuwen heen

Gepost in Serie Oorlog door de eeuwen heen

De slag bij Agincourt 1415

Geschiedenis van Korea tot einde WO2

Het Koreaanse schiereiland werd voor het eerst bewoond door de Tungusic stam uit centraal Azië rond het jaar 3000 voor Christus. Dit betekende niet meteen het ontstaan van Korea. Volgens de mythen ligt de oorsprong van Korea in het jaar 2333 v. C. Toen een legendarisch figuur Tan-gun, die geboren zou zijn uit een door de hemelse god Hwan-ung bezwangerde beer, het eerste koninkrijk stichtte. Deze periode wordt aangeduid als Ko Choson. Dit betekent iets als: het oude land van de ochtendstilte. Dit verhaal is een mythe maar het oude Choson heeft zeker bestaan en lag in het noorden van het schiereiland Korea.

3 koninkrijken

De drie koninkrijken

De kracht van het oude Choson nam met de jaren af naarmate de kracht van de noordelijk gelegen Chinese buurstaat Yen toenam. Rond 194 v. C nam de invloed van de Chinese cultuur op Korea zeer sterk toe doordat de Chinees Wi-man leider werd van Oud-Choson. Op dat moment was in China het tijdperk aangebroken van de westelijke Han dynastie.

In het jaar 57 v.C vond er een belangrijke verandering plaats. In dat jaar werd het koninkrijk Saro (later Silla), dat in het zuidoosten van het schiereiland lag (zie kaartje) onafhankelijk van de Chinese Han-dynastie. Deze gebeurtenis luidt het begin in van de periode van de drie koninkrijken.

Na Silla werd in 37 v. C. Koguryo onafhankelijk. Na een conflict over de troonopvolging in Koguryo ontvluchten twee prinsen het gebied en stichten zij het derde koninkrijk Paekche. Kaya is een klein koninkrijk dat zich later van Paekche afscheidde en het is niet een van de drie koninkrijken.

Aan het begin van de 3de eeuw n.C. kwam er een einde aan de oostelijke Han-dynastie, en konden de drie koninkrijken zich verder ontwikkelen. De culturele invloeden van China bleven bestaan maar werden wel steeds minder merkbaar. De koninkrijken deelden dezelfde cultuur en in alledrie werd op verschillende tijdstippen het boeddhisme als staatsgodsdienst ingevoerd.

Vereniging van de Koninkrijken

Nadat de koninkrijken eeuwenlang langs elkaar hadden geregeerd kwamen er conflicten tussen de rijken. Omdat het koninkrijk Paekche militair gezien het zwakste van de drie rijken was, sloot het een bondgenootschap met Silla tegen het oprukkende Koguryo. Dit bondgenootschap dreef Koguryo halverwege de 6e eeuw terug tot over de Han-rivier. Nu keerde Silla zich echter tegen Paekche. Samen met de Chinesetang-dynastie, veroverde Silla in 668 ook Koguryo. Zo ontstond het Verenigd Silla, waarmee een eind kwam aan de periode van de drie koninkrijken. Een deel van de bevolking vluchtte naar het noorden, en een ander deel vluchtte naar Japan en werd daar grotendeels opgenomen in de adel. Verenigd Silla was de eerste echte voorloper van het latere Korea.

korea

Onder het verenigde Silla kwam voor het eerst een groot gedeelte van het schiereiland onder één bestuur. Na enkele grensconflicten te hebben gewonnen en te hebben afgerekend met de Chinese troepen, volgde er voor Silla een periode van betrekkelijke stabiliteit. Maar in het jaar 935 viel de dynastie door chaos in het eigen land. Dit leidde de Koryo dynastie (918 tot 1392) in. Aan deze dynastie ontleent Korea zijn naam. Wederom kende het schiereiland gedurende een paar eeuwen een periode van vrede en stabiliteit. Het feodale stelsel werd vervangen door een absolute monarchie, het Boeddhisme ontwikkelde zich, natuurlijke hulpbronnen werden geëxploiteerd, er werd handel gedreven met China en Japan, en burgers werden naar China gestuurd om de Chinese kunst en letteren te bestuderen. Alles ging voorspoedig totdat Koryo in 1238 werd aangevallen door de Mongolen.

Ontstaan Choson dynastie

Na de Mongoolse invasie volgde er een periode van conflicten en onrust. In 1392 werd de macht gegrepen door neoconfucianistische hervormers onder leiding van generaal Yi Songgye. Deze generaal stond daarmee aan de wieg van een nieuwe dynastie, de Choson dynastie (1392 tot 1910). Het Boeddhisme verloor haar positie als nationale godsdienst en moest plaats maken voor de neoconfucianistische staatsleer. Een andere belangrijke verandering was dat er een hervormd stelsel van staatsexamens werd ingevoerd. Hierdoor werden intellectuele activiteiten belangrijker commerciële- en ambachtelijke werkzaamheden.
Choson bleef bloeien. Vooral koning Sejong was belangrijk voor de verwezenlijking van het Koreaanse cultuurgoed. Maar in 1592 werd Koreaanse schiereiland opnieuw aangevallen. Japan viel Choson aan. Een 6 jarige oorlog volgde, en deze zorgde voor een verzwakking van Choson.

Buitenlandse invloeden

Na de oorlog was Choson verwoest en kon er worden begonnen aan de wederopbouw van het land. Hierbij speelde buitenlandse invloeden een rol. De Chinese ideeën hadden Korea inmiddels bereikt en zorgden voor veranderingen. Zo begon de handel een grotere rol te spelen waardoor er een stadseconomie ontstond. Dit zorgde er onder andere voor dat de gevestigde verhoudingen ontwricht raakten. Hierdoor was het soms onrustig in het land. Maar de echte onrust begon toen Choson in de 19de eeuw te maken kreeg met de westerse grootmachten. Deze eisten een opening van het hermetisch afgesloten land.

Eerste Chinees-Japanse oorlog

opbouw Japans Imperium

Net als de westerse grootmachten had ook Japan haar eisen. De Japanse regering eiste in 1875 dat Korea haar buitenlandse handelsbeleid open zou stellen. Ook wilde Japan dat het zich naar buitenlandse relaties toe onafhankelijk van China zou opstellen. Korea was al lange tijd een belangrijke satellietstaat van China, maar door de strategische locatie tegenover de Japanse eilanden en de aanwezige hoeveelheid natuurlijke hulpbronnen zoals ijzer en steenkool, kreeg dus ook Japan interesse in het schiereiland. Dit leidde ertoe dat een groep van pro-Japanse hervormers in 1884 probeerden de Koreaanse regering omver te werpen. Chinese troepen voorkwamen dit en brachten de Koreaanse koning in veiligheid. Een oorlog tussen China en Japan werd op dat moment nog vermeden maar de sfeer werd steeds grimmiger en uiteindelijk viel Japan op 1 augustus 1894 Korea binnen. Een makkelijke overwinning van China werd verwacht maar het Japanse leger was beter voorbereid dan het Chinese leger. Japan boekte dan ook enkele belangrijke overwinningen. Het Verdrag van Shimonoseki 17 april 1895 maakt uiteindelijk een einde aan de oorlog. China werd gedwongen om de onafhankelijkheid van Korea te erkennen en het Liaodong schiereiland, Taiwan en de aangrenzende Pescadores eilanden aan Japan af te staan.

Japanse overheersing

Vanaf het einde van de eerste Chinees-Japanse oorlog breidde Japan haar invloeden in Korea uit. Japan zorgde ervoor dat er in februari van het jaar 1904 een geheim protocol met Korea werd gesloten. Hierdoor mocht Japan zich bemoeien met de Koreaanse binnenlandse politiek en haar troepen in Korea stationeren. In datzelfde jaar drong Japan nog een samenwerkingsakkoord aan Korea op. Dit zorgde ervoor dat Japan nu ook het financiële beleid en de buitenlandse politiek van Korea kon gaan bepalen. De invloed werd dus steeds groter.

Op dat moment was de Russisch-Japanse oorlog al aan de gang. Hier kwam op 5 september 1905 een einde aan met het verdrag van Portsmouth. Een van de punten in het verdrag was dat Rusland de Japanse overheersing over Korea moest erkennen. Vanaf toen lagen alle wegen voor de Japanners open en deze gebruikten zij dan ook. Uiteindelijk werd Korea op 25 juli 1907 een protectoraat van Japan en werd het land in 1910 zelfs helemaal geannexeerd.

Na de annexatie veranderde er veel in Korea. Zo werden de Koreanen vele rechten ontnomen. Onder andere; het recht op vereniging, vrijheid van meningsuiting en persvrijheid. Er veranderderden nog veel meer zaken. Zo werd het Japanse schoolsysteem ingevoerd, en vakken als Koreaanse geschiedenis en Koreaanse taal werden door Japanse varianten vervangen. Ook werden er in het hele land transport- en communicatienetwerken opgebouwd. Dit was alleen gunstig voor de Japanners want de Koreanen mochten niet actief zijn in de handel. Ook de Koreaanse boeren kregen met veranderingen te maken. Velen verloren hun land en het systeem van gemeenschappelijke grond, dat in Korea heel gebruikelijk was, werd door Japan niet erkend.

Natuurlijk leidden alle maatregelen tot protesten. Na de dood van voormalig koning Kojong vonden op 1 mei 1919 in het hele land demonstraties tegen de bezetters plaats. Er werd een onafhankelijkheidsverklaring opgesteld en mensen gingen de straat op. Er werd geschat dat bij de protesten 2 miljoen mensen zich op straat begaven. Het vreedzame protest kwam uiteindelijk tot een verschrikkelijk einde.

Het werd door de Japanners wreed te kop in gedrukt. Naar schatting werden 47.000 mensen gearresteerd, 7500 gedood en 16.000 verwond.

Maar aan de demonstraties tegen Japan kwam geen einde. Hierdoor werden de verhoudingen soms nog harder. Zo probeerde Japan na de Chinees-Japanse oorlog (1937) en tijdens de Tweede Wereldoorlog Korea als natie uit te wissen. Er werden honderdduizenden Koreanen naar Japan gedeporteerd om daar in de mijnen en fabrieken te werken. Ook werden veel mannen opgenomen in het Japanse leger om tegen China te vechten, terwijl vele vrouwen onder dwang in de prostitutie moesten werken.

De Japanse overheersing zou uiteindelijk 35 jaar duren. Er kwam pas een eind aan op het moment dat Japan officieel capituleerde aan het eind van de Tweede Wereldoorlog op 15 augustus 1945. Op deze dag tekende Japan het verdrag van Potsdam.

'Korea te bestemder tijd vrij en onafhankelijk zal worden' Dit standpunt is nooit meer uitgewerkt en daardoor kwam er niets van terecht. De situatie veranderde namelijk zo dat het voorgenomen doel vooral voor de Amerikanen niet meer van groot belang was. De rol van de Sovjetunie was de oorzaak voor het veranderen van het Amerikaanse standpunt. Deze rol was terug te voeren op de conferentie van Jalta van 4 tot 11 februari 1945. Op deze conferentie waren Stalin, Roosevelt en Churchill aanwezig. Er werd onder andere afgesproken dat de Sovjetunie zich na een eventuele Duitse nederlaag met de oorlog van de VS tegen Japan zouden gaan bemoeien. De Sovjetunie deed dit ook en trok daarom Korea binnen. Korea hoorde al jaren bij Japan.

Dit was natuurlijk niet de bedoeling geweest van de Amerikanen. Ze besloten snel een einde aan de oorlog met Japan te maken door middel van de atoombommen. Nu konden ze zich met Korea gaan bemoeien.

 

korea 4

Op zich hoefde de ‘’tijdelijke’’ bezetting van Korea natuurlijk geen probleem te zijn bij het vormen van een nieuw Korea. Alleen realiseerden de Amerikanen zich dat een Sovjet bezetting van Korea grote implicaties zou hebben voor de toekomst van de hele regio. Om dit te voorkomen werd het Koreaanse schiereiland door 2 Amerikaanse generaals tijdens een spoedzitting in twee helften gesplitst. De zelf bedachte grens liep over de 38ste breedtegraad. Het plan was dat het zuiden zou worden bestuurd door de Amerikanen, en dat het noorden onder het bewind van de Sovjetunie zou komen te staan. De deling werd voorgesteld aan de Sovjetunie en die accepteerde het voorstel. De opmars van de Sovjetsoldaten stopte dus bij de 38ste breedtegraad.

Op dat moment was er nog geen Amerikaanse soldaat op Zuid-Koreaanse bodem want deze arriveerden pas weken later. Maar de scheiding kwam tot stand. Zonder dat er ook maar een Koreaan over was geraadpleegd.

Na Scheiding

Nadat Korea was opgedeeld door de VS en de USSR werd er vergaderd over een oplossing voor de situatie. Op 1 december 1945 werd in Cairo door beide bezettingsmachten dan ook besloten dat Korea snel een vrij land zou zijn. Maar het ontstaan van de Koude Oorlog zou uiteindelijk alle hoop op een verenigd Korea de grond in boren.

syngamm reeSyngman Rhee

 

kim il sungKim il Sung

Tot september 1948 bezette de Sowjet Unie Noord Korea, waarna zij de macht overdroeg aan de pasgevormde Koreaanse Volksrepubliek. Kim il Song werd de leider van de nieuwe regering. In Zuid Korea werd de macht, nadat de VN verkiezingen had laten houden in dit gebied - de Sowjet Unie had zich verzet tegen verkiezingen in Noord Korea -, overgedragen aan de Koreaanse Republiek onder president Syngman Rhee, die zich al snel ontpopte als een ware dictator. Pogingen om hem later te vervangen door een democratischer president mislukten alle, ook al probeerde de CIA menig complot of aanslag tegen hem te beramen.

De Korea Oorlog

koreaoorlog

Beide republieken eisten de soevereiniteit over het gehele land voor zich op. Overmoedig geworden door uitspraken door de Amerikaanse minister voor Buitenlandse Zaken Acheson, die aan Zuid Korea voor de VS geen strategisch belang hechtte, vielen de Noord Koreanen op 25 juni 1950, onder leiding van maarschalk Choe Yong Gun, Zuid Korea binnen. In drie dagen werd Seoel onder de voet gelopen en binnen afzienbare tijd was bijna geheel Zuid-Korea veroverd. De VS doen een beroep op de Verenigde Naties. Op voorstel van de VS besloot de Veiligheidsraad dat de leden van de VN troepen mochten sturen om de Zuid Koreanen te steunen. Amerika had hierbij het geluk dat de Sovjet-Unie de vergaderingen boycotte en dat Taiwan voor China in de raad zat. Hierdoor konden deze 2 landen hun veto niet uitspreken en werden de troepen gestuurd. Vijftien landen voldeden aan deze oproep. Truman besluit om direct troepen naar Korea te sturen. De Sowjet Unie liet merken het niet eens te zijn met deze maatregel aangezien zij er alle belang bij hadden om het communisme uit te breiden. Het inmiddels communistische China was het met de Sowjet Unie eens. De Amerikaanse generaal MacArthur kreeg het opperbevel over deze VN-troepen omdat hij al veel ervaring had opgedaan in de Tweede Wereldoorlog als opperbevelhebber van de troepen in het Verre Oosten. Dit betekende dat de VS de militaire en politieke gang van zaken kon dicteren.

mc arthur

Toch stonden de VN-troepen voor een zeer moeilijke opgave, dit werd verergerd omdat de Verenigde Staten- en met name het Congres - niet geneigd waren grondtroepen in te zetten tegen de Noord Koreanen. MacArthur nam aan dat hij met slechts het afsnijden van de aanvoerlijnen van de Noord Koreanen een overwinning bereiken kon. Bombardementen op hun bases in Noord-Korea zouden hierbij noodzakelijk zijn. De Koreaanse oorlog was vrij dynamisch; het front schoof meerdere malen naar het noorden en het zuiden. Het werd duidelijk dat op de huidige manier de oorlog niet overtuigend beslecht kon worden. Door tweehonderd mijl ten Noorden van de bedreigde havenstad Pusan een amfibielanding bij de plaats Inchon te laten plaatsvinden wist MacArthur de Noord-Koreanen in het defensief te dwingen.

Zij moesten zich nu zo snel terugtrekken dat de VN-troepen op 24 oktober 1950 het plaatsje Chosan aan de Yalu rivier bereikten. Deze rivier vormt de grens met Mantsjoerije. Van de oorspronkelijke bedoelingen om de oorspronkelijke grens te herstellen was dus niets overgebleven. Ondanks waarschuwingen van de Chinese premier Chou En-lai en door onderschatting van de kracht van het Chinese leger, bleven de Amerikanen doorgaan met aanvallen op Noord Koreaanse bodem en bereikten vervolgens op meerdere plaatsen de Chinese grens.

China wist dat de Amerikaanse troepen heel goed de bedoeling konden hebben om door te stoten naar China. Deze bedreiging was reëel genoeg om een militair ingrijpen serieus te overwegen. Het bereiken van de Yalu rivier was voor de Chinezen het moment om in te grijpen. Op 25 november werden de eerste troepen ingezet om de Noord Koreanen te helpen. De Chinese hoofdmacht kwam twee dagen later in actie en raakte in gevecht met een Turkse brigade van de VN bij Wavon, zonder direct over te gaan tot een offensief. Uiteindelijk zette China 180.000 man in en riep ook nog eens 100.000 reservisten op.

Toch waren zij bereid in te gaan op een bemiddelingspoging van de VN, hoewel China niet in de VN-veiligheidsraad mocht toetreden, over zowel Taiwan als Korea. Dit was niet naar de zin van noch Truman noch MacArthur die het een oorlog tegen het communisme goed uitkwam. Een groot offensief werd op gang gebracht en de Chinese delegatie werd in New York geconfronteerd met krantenkoppen waarin MacArthur beloofde dat onze jongens met Kerstmis thuis zouden zijn, nadat zij weer aan de Yalu-rivier hadden gestaan. Het offensief mislukte echter en de overmacht aan mankracht van China wordt de VN-troepen bijna te machtig.

MacArthur roept op om nu China de oorlog te verklaren. Truman schrikt hiervoor terug, bevreesd voor een mogelijk oorlog met China én Rusland. MacArthur bleef met het idee spelen om China aan te vallen en opperde zelfs om een aantal atoombommen op Chinese steden te gooien. Truman wist dat als dat zou gebeuren de Sowjet Unie zou ingrijpen en de oorlog zou verklaren aan de Verenigde Staten wat een catasrofale afloop zou verzekeren. De Europese bondgenoten en vooral Premier Attlee van Groot-Brittanië was furieus over de opperingen van MacArthur. Truman en Acheson probeerden door een versnelling van hun politieke programma de tegenstanders de wind uit de zeilen te nemen.

Eind januari 1951 waren ze zo ver, dat Truman de hele natie in termen van de Koude Oorlog liet denken en werken. Hij had uitgebreide volmachten gekregen van het Congres, de defensiebegroting bedroeg nu $ 50 miljard, twee extra divisies werden naar Europa gestuurd, bases in Marokko, Libië en Saoedi Arabië, uitbreiding van het leger met 50% tot 3,5 miljoen manschappen, een eenzijdig vredesakkoord met Japan; hulp aan Frankrijk in hun strijd tegen de Vietminh, toelating van Griekenland en Turkije tot de NAVO en zelfs hulp aan Franco in ruil voor militaire bases in Spanje. Op deze manier kon hij zeer snel beslissingen nemen over uitbreidingen en versterkingen van het leger op verschillende gebieden.

MacArthur neemt geen genoegen met de bevelen die hij krijgt van bovenaf. Hij gaat in januari 1951 in het offensief en heeft de Chinezen en Noord Koreanen in maart al tot aan de 38e breedtegraad teruggedreven. De regering van de VS wil dan wel gaan onderhandelen maar MacArthur saboteert de pogingen om te komen tot een wapenstilstand en zet zijn offensief door boven de 38e breedtegraad. Hij gaat zelfs zo ver dat hij onvoorwaardelijke overgave eist. Deze wens betekende het einde van MacArthur als opperbevelhebber. In april wordt hij door Truman ontslagen.

In het politieke debat in de VS ging het niet alleen om de suprematie van het politieke boven het militaire, maar ook om welke richting de regering moest aanhouden in de buitenlandse politiek: nadruk op Azië of op Europa? Toch waren het zijden van dezelfde medaille: de indamming van het communisme. MacArthur ging veel verder dan indammen. Voor veel Amerikanen had Truman de overwinning laten glippen. Toch was het doel van Truman steeds opnieuw beheersing van het probleem, zowel in Azië als in Europa.

Opmerkelijk is daarbij dat het grootste gedeelte van het geld dat het Congres besteedde aan defensie niet naar Korea ging maar naar NAVO,dus Europa ,terwijl de meeste Amerikanen dachten dat dit aan de oorlog in Korea werd besteed. Indien de oorlog in Korea tot een abrupt einde zou komen dan zou Truman zijn alibi verliezen om zijn bewapeningsprogramma door te zetten. Vandaar dat Truman het aanbod voor een simpele militaire wapenstilstand van de kant van de Sowjet Unie afwees. Blijkbaar had Stalin de macht om aan China en Noord-Korea dit voorstel op te leggen, daarmee bevestigde hij indirect het monolithische karakter van de communistische beweging in die jaren of zoals de Republikein Dewey zei: "Every time the Soviets make a peace move, I get scared ... Every time Stalin smiles, beware."

De oorlog wordt dan ook voortgezet en met heel veel moeite en veel onderbrekingen worden er onderhandelingen gevoerd vanaf 10 juli 1951. Rond de 38e breedtegraad stabiliseren de fronten zich en het aantal Amerikaanse slachtoffers daalt naar een "acceptabel" niveau. De oorlog en de bewapening worden voortgezet. Truman krijgt gelijk, zelfs in de publieke opinie.

De Koude Oorlog zou gevoerd worden aan de randen van beide imperia, waarbij de grootmachten zo min mogelijk zelf direkt betrokken waren. Was Truman zijn presidentschap begonnen als leider van een land dat zich verre wilde houden van de wereldpolitiek, aan het einde van zijn bestuursperiode was de USA de politieagent van de wereld geworden en op elk continent aanwezig. Het militair industrieel complex komt onder zijn bewind tot grote bloei.

 

korea memorial washington

Korea Memorial langs de Mall in Washington DC

De problemen slepen zich echter nog zeer lang voort en uiteindelijk wordt pas op 27 juli 1953 de wapenstilstand ondertekend.

Na de oorlog konden de slachtoffers aan weerszijden worden geteld. En dit waren er veel. Uiteindelijk zijn al deze verliezen nergens goed voor geweest want het kwam tot een wapenstilstand met exact dezelfde grens als voor de oorlog. Naast de vele slachtoffers lag ook nog eens het hele schiereiland in puin. En zoals gezegd kwam het tot een wapenstilstand en niet tot vrede want tot de dag van vandaag staan de legers van de twee landen nog steeds oog in oog met elkaar bij de gedemilitairiseerde zone.

Zie voor deel 41 Oorlog door de Eeuwen heen Deel 41 Oorlog door de Eeuwen heen