We hebben 180 gasten online

F-Historische termen

Gepost in Historische termen

F Historische termen- en begrippenlijst

drs.J.W.Swaen Historicus www.blikopdewereld.nl

Factorij Handelspost in de niet westerse wereld, bestaande uit een haven, enkele pakhuizen en woningen voor Europese kooplieden.
FAO VN-organisatie die de voedselproductie in de wereld wil verbeteren en de landbouwproducten beter wil verdelen.
Farao God- Koning in het oude Egypte
Farmer's Alliances Bonden van ontevreden boeren in de VS die rond 1890 naast belangenbehartiging ook politieke eisen formuleerden: hieruit kwam het populisme voort
Fasci di combattimento Actiegroepen van Mussolini, in het zwart gekleed daarom werden ze ook wel 'zwarthemden' genoemd.
Fascisme Politieke opvatting die na de eerste wereldoorlog opkwam, vooral in Duitsland en Italië. Het fascisme kent aan de staat en de leiders zeer veel macht toe. Het is verder nationalistisch en militaristisch. In Duitsland was het fascisme erg gericht op raszuiverheid.
Fascisten Aanhangers van het fascisme.
Februarirevolutie Revolutie in Rusland waarbij het bewind van de tsaar omver werd gestoten.
Februaristaking Staking op 25 februari 1941 in Amsterdam als protest tegen de anti-joodse maatregelen van de Duitse bezetter en de straatterreur tegen de Joden.
Federal Economy Act 1932 Wet in het kader van de New Deal, die onder andere bepaalde dat bij gedwongen ontslag eerst gehuwde werknemers waarvan de echtgenoot wel werk had, ontslagen diende te worden.
Federale overheid De centrale overheid van de regering in Washington.
Federal Reserve Act Wetgeving uit 1913 in de VS die de financiële macht van Wall Street tegenging dor de instelling van een nieuwe) Nationale Bank.
Federalisme Systeem of praktijk waarin het staatsgezag zodanig gedecentraliseerd is dat veel bevoegdheden berusten bij de deelstaten. Bijvoorbeeld in de VS.
Federalisten Politieke groepering in de Bataafse republiek; willen geen eenheidsstaat, maar een federale of bondsstaat (1795-1798).
Federatie Staatsvorm waarbij de deelstaten, provincies of gewesten een zo groot mogelijke onafhankelijkheid genieten ten opzichte van het centrale bestuur - in tegenstelling tot een eenheidsstaat.
Federatie of Statenbond Een samenwerkingsverbond tussen twee of meer politieke eenheden die zelfstandig blijven maar in een aantal zaken samenwerken. Voorbeeld: de Republiek der Zeven Provinciën.
Feit Geeft iets aan dat - naar wordt aangenomen - werkelijk is gebeurd of bestaat.
Feminisme Afgeleid van het Latijnse woord femina ( vrouw)Beweging van mensen die gelijkheid wilden en willen tussen mannen en vrouwen. Onderscheiden worden de eerste en tweede feministische golf. de eerste is rond de eeuwwisseling van de 19e en 20e eeuw. de tweede vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw. de tweede onderscheidt zich van de eerste door niet alleen formele barrières te willen slechten, maar ook een mentaliteitsverandering nodig acht.
Feministen Aanhangers van het feminisme.
Feodalisme

 

Leenstelsel dat in Europa vanaf eind 9e eeuw tot de 13e eeuw de maatschappij kenmerkte. Een leenheer leende grond uit aan een leenman (vazal). Op den duur werd het leenstelsel onduidelijker omdat men de lenen als eigendom ging beschouwen en door overerving de band tussen leenheer en leenman steeds minder duidelijk werd.
Feodum Latijn voor leen
Figuratieve schilderkunst Wijze van schilderen, waarbij de afbeelding herkenbaar is.
Filhellinisme Positieve houding tegenover de Griekse cultuur.
Filmkeuring Onderzoek van films door een commissie die de geschiktheid voor bepaalde leeftijdsgroepn bepaalde en die de films voor openbare vertoning kon verbieden.
Filips II

(1527 - 1598) Filips was de zoon van Karel V. Toen Karel in 1555 troonsafstand deed, volgde Filips hem op in Spanje en de Nederlanden. In 1559 verliet hij zijn hof in Brussel en vestigde zich definitief in Madrid. Filips' politiek werd beheerst door zijn verdediging van het katholicisme en zijn machtsstreven in Europa. In beide faalde hij. Grote delen van Europa werden protestant. Ook zijn eigen Nederlandse gewesten kwamen tegen hem in opstand en werden goeddeels protestant. In Frankrijk en Engeland kreeg hij geen voet aan de grond. De vernietiging van de Armada, de vloot waarmee hij in 1588 Engeland had willen veroveren, betekende het einde van de Spaanse heerschappij op zee. Toen Filips in 1598 stierf, was het einde van Spanje's wereldmacht ingeluid.

Fin de sièle Letterlijk: het einde van de eeuw. Bedoeld wordt de laatste jaren van de negentiende en de eerste jaren van de twintigste eeuw, het einde van een bloeiperiode van de cultuur, een einde dat tot uiting kwam in een decadente en verfijnde stijl en een pessimistisch levensgevoel.
FLN (Front de Libération Nationale) Het nationale bevrijdingsfront dat in 1954 door vooruitstrevende Algerijnse nationalisten werd opgericht. Zij eisten volledige onafhankelijkheid onder een Algerijnse regering.
FNV Federatie Nederlandse vakbeweging, vakbond. Fusiebond van NKV en VVV.
Force de Frappe Letterlijk: macht om te slaan. Plannen van de Gaulle in 1961 om te komen tot een eigen atoombewapening. Dat lukte Frankrijk.
Formateur De man (of vrouw) die in opdracht van de koningin een kabinet moet samenstellen.
Forum Belangrijkste plein in een Romeinse stad. Aan het forum stonden de belangrijkste gebouwen. Kooplieden kwamen er met hun waren en allerlei bijeenkomsten vonden er plaats.
Founding Fathers De 55 afgevaardigden uit de dertien deelstaten aan de Oostkust van de VS (voormalige Engelse koloniën) die aanwezig waren op het Congres in 1787 te Philadelphia, die onder leiding van George Washington de Constitutie van de VS opstelden.
Fundamentalisme Radicale stroming binnen een godsdienst.
Fundamentalisten Aanhangers van het fundamentalisme.
Fractie(beraad) (De vergadering van) De groep Kamerleden die tot dezelfde politieke partij behoren.
Fractievoorzitter Voorzitter van een fractie. Gewoonlijk de 'politiek leider' van een partij, behalve in het geval van de grootste regeringspartij, waarvan meestal de minister-president politiek leider is.
Franciscanen Monniken van de orde die Franciscus van Assisi stichtte in 1209; ook wel minderbroeder genoemd. Ze behoren tot de bedelorden en legden de nadruk in hun levensstijl op armoede en navolging van Christus.
Frank, Anne 1929-1945 Joods meisje dat ijdens de Tweede Wereldoorlog samen met haar familie ondergedoken heeft gezeten in 'Het Achterhuis' aan de Prinsengracht in Amsterdam. Dankzij haar dagboek hebben we een beeld gekregen hoe het leven van onderduikers was. Anne is in 1945 in een concentratiekamp omgekomen.
Frankische Rijk

 

Rijk gesticht door de Franken in de 5e eeuw door koning Clovis (465 - 511). Hij veroverde een groot rijk op de Romeinen en Germanen. Bij zijn dood bestond het rijk uit drie delen: Austrasië, Neustrië en Bourgondië. De Merovingers en Karolingers behoorden er toe.
Franken Het belangrijkste Germaanse volk dat zich vestigde in het West - Romeinse Rijk. de Franken stichtten een eigen staat: het Frankische rijk. Ook: de benaming die de moslims gebruikten voor de christenen uit Europa, met name voor de kruisvaarders
Franse Revolutie De serie gewelddadige politieke en sociale omwentelingen in Frankrijk tussen 1789 tot 1799 waarbij de monarchie werd verdreven en uiteindelijk vervangen door een Consulaat van burgers als regeringsvorm. Dit alles geschiedde onder de leuzen 'vrijheid, gelijkheid en broederschap'. Maakte een einde aan de Bourbon -monarchie en bracht uiteindelijk generaal Napoleon Bonaparte aan de macht.
Frans Indo-China De voormalige koloniën van de Fransen in Zuid- Oost Azië namelijk : Laos, Cambodja en Vietnam.
Fraude
Vervalsing, bedrog met name op het gebied van administratie, financiën en belastingen.
Frederik II
Keizer van het Heilige Roomse Rijk tussen 1212 en 1250, die wegens zijn contacten met de moslims gedurende zijn leven regelmatig overhoop lag met de Paus. de kern van zijn rijk lag in Sicilië.

Frederik Hendrik

 

(1584-1647) werd geboren in 1584, het jaar dat zijn vader, Willem van Oranje, werd vermoord. In 1625 volgde hij zijn broer Maurits op als stadhouder en opperbevelhebber van het leger. In de oorlog met Spanje slaagde Frederik Hendrik erin een reeks steden op de Spanjaarden te heroveren. Het leverde hem de bijnaam 'stedendwinger' op. Noord-Brabant en delen van Limburg werden aan het Nederlandse grondgebied toegevoegd. Frederik Hendrik en zijn vrouw Amalia van Solms waren het eerste stadhouderlijke paar dat een hof hield. Hun vorstelijk aanzien werd nog verhoogd door de huwelijken van hun kinderen. Zo trouwde zoon Willem met de Engelse koningsdochter Mary Stuart.
Freedmen's Bureau Regeringsinstelling in de VS die in de Reconstruction-periode (1865-1877) door onderwijs, ziekenzorg en rechtsbescherming steun verleende aan de ex-slaven.
Friedan, Betty Schrijfster van het boek The Femine Mystique, dat als startpunt gezien werd voor het beginnen van de Tweede Feministische Golf in de VS. Zij bracht de onvrede van de 'suburban housewife' onder woorden. Ze was later oprichtster en voorzitter van de NOW.
From rags to riches Letterlijk van 'vodden tot rijkdom'. Uitdrukking gebruikt om aan te duiden dat je in de VS door hard werken kon opklimmen van een arme sloeber tot iemand van betekenis.
Frontier De telkens verder westwaarts schuivende grens tussen de blanke 'beschaving' en het door de Indianen bewoonde gebied. Verschuivend grensgebied in de tijd waarin de VS zich steeds meer naar het Westen uitbreidde.
Front van democratie en ontwikkeling Politieke partij in Suriname, waarin drie vroegere partijen op etnische grondslag samenwerkten.
Fugitive Slave Act Bepaling in de grondwet van de VS dat de gevluchte slaven naar de eigenaar moesten worden teruggebracht.
Fusie Samenvoeging. In het bedrijfsleven het samenvoegen van ondernemingen.
Führer De benaming van de fascistische leider (Hitler) in Duitsland.