We hebben 105 gasten online

Deel 1a Van kakstoel tot privaat

Gepost in Praktische opdrachten

cover

 

 

 

 

 

 

 

 

VWO Profielwerkstuk van Bas Swaen en Niek Wagemaker

Hoofdbegeleider drs. J.W.Swaen en medebegeleider drs.J.H.J. Wijers.

Voorwoord

Dit profielwerkstuk is gemaakt voor het eindexamenjaar 6 vwo Peelland College Deurne en is een onderdeel van het examendossier. Het project betreft de vakken Geschiedenis en Maatschappijleer. In samenwerking met de heer Swaen en de heer Weijers is dit werkstuk tot stand gekomen.

Inleiding

Het onderwerp van dit werkstuk is het privaat. Wij hebben voor dit onderwerp gekozen omdat wij ons al vaak afvroegen hoe mensen 2000 jaar geleden naar het toilet gingen. Zelfs nu is nog niet voor iedereen een fatsoenlijk toilet op de wereld. En vaak is de hygiëne van toiletten niet goed.

Wij willen daarom de ontwikkeling van het toilet onderzoeken, en de zaken die daarmee samenhangen.

Hoofdvraag

Hoe verliep de ontwikkeling van kakstoel tot privaat in de Westerse Samenleving?

Deelvraag 1 Geschiedenis

De geschiedenis van de ontwikkeling van het privaat, daarmee samengaand ook de ontwikkeling van sanitaire voorzieningen.

We beginnen met de geschiedenis van de oudheid, daarna middeleeuwen, renaissance tot aan nu.

Deelvraag 1

1.1 Babylonië

babylonDe stad Babylon ligt ongeveer 50 kilometer ten zuiden van Bagdad, wat nu Irak wordt genoemd. In de streek die Mesopotanië werd genoemd, wat letterlijk betekend tweestromenland. De naam Babylon is Grieks en betekend ‘de poort van God’. De naam in het Assyrisch betekent ‘de stad van de verspreiding der stammen. De stad was gevestigd op beide oevers van de rivier de Eufraat en de Tigris. Vandaar ook de naam tweestromenland, eerder genoemd. De stad werd beroemd door de Hangende tuinen van Babylon, een van de zeven wereldwonderen. Hier ontwikkelde zich tussen de twee grote rivieren van rond mesopotamie6000-3000 voor Christus was het begin van de westerse beschaving. De mensen van Assyrië heersten met strenge hand over de Babylonische cultuur. In deze tijd zijn er veel systemen ontstaan die voor ons nu heel normaal zijn. Denk bijvoorbeeld aan het schrift, communicatie, literatuur, kalender, en een vorm van tijd. Ook zijn er de eerste waterconstructies, zoals bassins, irrigatie en dammen. Er waren zelfs al badkamers.
En daarom is Babylonie van belang voor de ontwikkeling van het toilet. Er waren voor het eerst in de geschiedenis watervoorzieningen, en die zijn een must voor het toilet. Water werd opgeslagen in grote potten, en die werden gevuld met water van de rivieren. De rijke huishoudens en de paleizen hadden aparte badkamers, daar kon men zich baden of opfrissen met water. De normale mensen gebruikten de kanalen om zich te baden. De badkamers werden gebouwd aan de zuidelijke kant van het huis. De vloer en het onderste gedeelten van de muren werden bedekt met gebakken steen. Het water werd afgevoerd naar het midden van de kamer door middel van gleuven in de vloer. Een echt bad kende men toen nog niet. Douchen deed men met behulp van slaven die water over hen leeggooiden. babylonieEr was ook sprake van een toilet. Er was een gat in de vloer met daaronder water. Maar er waren ook geavanceerde toiletten. Deze hadden hoge zitvlakken, zoals nu ook, en via afvoeren waren de toiletten aangesloten op grote riolen. Deze waren ongeveer een meter hoog, en vijf meter lang. Deze riolen liepen vaak langs de buitenste muur van een paleis. En er zat een kleine verzakking in, zodat ze makkelijk konden worden schoongemaakt. Badkamers die niet konden worden verbonden met het rioolsysteem hadden vaak een eigen klein riool.Goede irrigatie was zeer belangrijk voor de Mesopotaniers. Dat komt omdat er nauwelijks tot geen regen viel. De overstromingen van de Tigris en de Eufraat waren onder strikte controle. Zonder deze overstromingen zou er geen landbouw zijn en dat zou noodlottig zijn. Omdat irrigatie dus zo belangrijk was voor de mensen, was er een heel netwerk van kanalen gevormd. En er waren speciaal opgeleide mensen die deze kanalen bewaakten. Zij zorgden ervoor dat er niks mis liep met het water en de kanalen zelf. De Mesopotanische cultuur verging langzaam, en met daarmee ook de vele kanalen. Zodoende veranderde het land weer terug in woestijn.

1.2 Kreta

eiland kretaOver de Middellandse zee vanaf Mesopotanië ligt Kreta. De oudste tekenen van beschaving op Kreta dateren uit ongeveer 6500 v. Chr. toen volkeren uit Klein-Azië zich naar het eiland begaven. Deze periode staat bekend als het Neolithicum en kwam ten einde in ongeveer 3000 v. Chr. Rond die tijd bloeide de Minoïsche beschaving op. Deze bracht goede zeevaarders, handelaars en landbouwers voort. Omdat zij vrijwel de gehele oostelijk Middellandse Zee onder controle hadden en vrijwel geen vijanden hadden, konden zij zich ontwikkelen tot een bijzonder hoge beschaving.

Zij hebben belangrijke systemen ontwikkeld en aangelegd voor afvalafvoering, en afwatering. Sommige van die systemen werken zelfs nu nog steeds. Dat hebben archeologen ontdekt toen zij ondergronds op zoek gingen naar kanalen. Er zijn nog pijpen die nog steeds de hevige regenval afvoeren.

Kreta is niet zo heet en droog als Mesopotanië. Het land had te maken met een steeds extreem wisselend klimaat. Door de geografische omstandigheden waren zij gedwongen om systemen te ontwikkelen voor een betere landbouw en comfort. Voor de landbouw werden onder andere vormen van hydraulische systemen ontworpen.Lang werd verondersteld dat de Minoische beschaving niks was vergeleken met de huizen Griekse. Maar toen het paleis van koning Minos werd ontdekt bij Knossos, werd al snel duidelijk dat de Minoische beschaving, een eerdere en andere was dan die van de Grieken. Knossos was een belangrijk ceremonieel en politiek centrum. De stad had ongeveer een populatie van 100.000 man.De meerdere verdiepingen tellende huizen waren gemaakt van zongedroogd steen. Er was zelfs een publieke badkamer waar de mensen hun voeten konden baden. Die was gelegen bij het paleis. De kamer had een grote omvang, met daarin in een groot bad. Daarom heen waren zitplekken gemaakt, zodoende kon men dan makkelijk de voeten in het bad leggen. knossos kretaAan het paleis van de koning is continu gebouwd. Rond 1500 voor Christus was het 4 verdiepingen hoog met meer dan 1500 kamers. De vroegere loodgieters namen goed gebruik van de steile hellingsgraad van het land. Ze maakten een afvoersysteem voor wc’s , wasbakken en afvoerputten. Archeologen hebben pijpen waterpottengevonden net onder het oppervlak maar ook zelfs 3 meter daaronder. Ze bouwden een groot riool, die verbonden waren met 4 grote stenen schachten die waren verbonden met de hogere verdiepingen van het paleis. Blijkbaar diende deze schachten voor ventilators en stortkokers voor huishoudelijk afval. Het afvoersysteem bestond uit een soort van regenpijpen. Het regenwater van de daken werkt via deze pijpen weggevoerd onder de grond. Er was ook een badkamer voor de koningin, die had wasbakken en zelfs een groot bad. In het bad zat nog geen afvoer, maar het water werd met de hand uit het bad gehaald en via een gat in de vloer werd het weggevoerd met de hoofdleiding mee. Er was zelfs een soort van doorspoeltoilet. De wc werd doorgespoeld met regenwater, door middel van 2 buizen die in de muur werden ingebouwd. . Aan deze Minoïsche beschaving kwam rond 1400 v. Chr. een einde na een waarschijnlijk allesverwoestende aardbeving en vulkaanuitbarsting. Deze gebeurtenis zou de aanleiding kunnen zijn voor de legende van Atlantis

1.3 Egypte

kaart egypteDe jaarlijkse overstromingen van de Nijl zorgden voor vruchtbare grond waarop landbouw mogelijk was en één van 's werelds grootste oude beschavingen kon floreren. Het eerste verenigde koninkrijk werd gesticht rond 3200 v. Chr. door koning Menes. De naam Egypte betekent ‘twee landen’, gereflecteerd naar de 2 gescheiden landen van Boven en Onder prehistorisch Egypte. Een delta regio in het noorden en in het zuiden een groot stuk zand en lijmsteen. Koning Menes was diegene die het land herenigde en was dus de eerste alleenheerser van Egypte. Onder hem kwam er een machtige beschaving tot stand die 3000 jaar zou duren. Hij begon met de constructie van bassins, daar sloeg hij het water in op dat elk jaar overstroomde vanuit de Nijl. Ook groef hij kanalen en irrigatie sloten om het moerassig land droog te kunnen leggen. Menes heeft ook de Nijl weten te verleggen, om de stad Memphis te bouwen op de plek waar de rivier had gelopen. Er was een groot scala van dijken, kanalen en sluizen. Voor schoon water gebruikten de Egyptenaren waterputten. Rond 2500 voor Christus waren de Egyptenaren behoorlijk deskundig met afvoer constructies. Volgens hun religie was doodgaan, gewoon het veranderen van de ene staat van leven naar de ander. Omdat je als levend zijnde, eten, kleding en dergelijke nodig had, had je dat ook nodig wanneer je dood ging. Archeologen hebben zelfs in sommige tombes badkamers gevonden. Een stenen bad met gipsen zijkanten en een afvoer.
stenen bad
Archeologen die de tombe van koning Suhura onderzochten, ontdekten kleine gaten in de muur en restanten van stenen bassins. Samen met metalen fittings, werden die gebruikt als wc. De afvoerbuis van het bassin was gesloten door middel van een loden stopper en daaraan lag een ketting met een bronzen ring. Als het bassin leegliep ging dat via een koperen pijp naar beneden.Grondwerkers hebben een tombe ontdekt waarin het lichaam van Osiris zou hebben gelegen, voordat hij een god werd. Osiris was de god van het dodenrijk. Rondom de plek waar het lichaam lag, stroomt nog altijd in een vormpje water. Het water komt van de Nijl via ondergrondse pijpen. De Egyptenaren waren ontwikkelaars van de koperen pijpen. In het begin vaak nog heel slordig, pijpen die niet goed op elkaar zaten en dat soort dingen. Net zoals de Mesopotaniers gebruikten de Egyptenaren pijpen van klei die ze hadden gebakt in ovens. Deze werden steeds beter en zo konden ze de lager gelegen gebieden in de valleien droogleggen en ontstond een perfecte grondsoort voor landbouw en bebouwing. De rijken hadden allerlei soorten kamers zoals wij die nu ook kennen. Er waren slaapkamers, hallen, eetkamers, en badkamers. Zo’n badkamer was sphinx meestal een kleine kamer met in een hoek een soort douche. De slaven gooiden dan gewoon water over diegene die aan het douchen was. Water liep meestal weg via een kom de grond in of via een gat in de muur. Dat water werd dan buiten opgevangen in een grotere kom, waarna die met de hand werd geleegd. Er zijn ook restanten gevonden van vroegere wc’s, die hadden kleistenen zitvlakken en het ‘afval’ ging gewoon de zanderige grond in. Een bekend monument is de Sphinx, de bewaker van de piramides. Het is een kruipende leeuw met een mensengezicht. Jammer genoeg is het gebouwd voordat er de goede voorzieningen waren van de Romeinse loodgieters. De Spinx is gemaakt van kalksteen en door erosie is de leeuw grotendeels beschadigd. Dit komt waarschijnlijk doordat omwonenden afval en menselijk afval gewoon naar buiten gooiden.

Dit toilet is gemaakt van puin, en ligt bij de berg in Sinai, Egypte. Zie verder deel 1BDeel 1b Van kakstoel tot privaat
 
toilet van puin