We hebben 75 gasten online

Deel 2a Van kakstoel tot privaat

Gepost in Praktische opdrachten

Deel 2a Van kakstoel naar privaat

reinigingsdoekAangenomen wordt dat mensen begonnen zich te reinigen met bladeren en takjes. Later werden ze meer vindingrijk en werden allerlei andere voorwerpen populair. De leefplek van de mens was daarbij doorslaggevend. Mensen die bijvoorbeeld in kustgebieden leefden, gebruikten vaak mossels of andere schelpen. Op Hawaï werden stukken schil van een kokosnoot gebruikt, en aan het hof van Louis XIV werd zelfs zijde gebruikt.

De Romeinen bouwden grote gezamenlijke openbare toiletten. Er werd nog geen papier gebruikt, maar een soort van spons die op een stok was bevestigd. De rijke Romeinen gebruikten wol en rozenwater. Wol werd ook gebruikt door de Vikingen, terwijl in Middeleeuws Europa voornamelijk gras en hooi werden gebruikt. Eskimo's gebruikten sneeuw en toendra mossen. In China werd al vanaf 1391 grote vellen papier gebruikt door de keizers. Jaarlijks werden er zo'n 720.000 vellen geproduceerd.In India, Indonesië en een aantal Arabische landen wordt vandaag de dag nog steeds de hand gebruikt. De linker hand, om precies te zijn. Vandaar dat wij nog steeds een hand geven met rechts. Dat komt doordat de linkerhand onrein is. De Islamitische leer schrijft voor dat er geveegd moet worden met stenen of stukken aarde, daarna gereinigd met water en tenslotte gedroogd met linnen. De echte navolgers dragen deze attributen nog altijd bij zich voor het geval dat.Op het Amerikaanse platteland gebruikte men maïskolven. In de achttiende eeuw kwam de krant op in Amerika, en van het krantenpapier werd dankbaar gebruik gemaakt. Er gaat een verhaal de ronde dat een rijke adellijke zijn zoon opdroeg om altijd een goedkoop boekje met Latijnse gedichten mee moest nemen. Op deze manier had hij iets te lezen op de toilet en werden de pagina’s nadat ze gelezen waren ook nog nuttig gebruikt.searsEen andere belangrijke bron van papier was de Sears postordercatalogus. Deze catalogus werd gedrukt op onbewerkt papier en werd simpelweg aan een haakje op het toilet gehangen als bron van gratis toiletpapier. Toen Sears in 1930 overging op glanzend papier, kreeg het bedrijf een regen van klachten, aangezien het nieuwe papier niet zacht was en niet absorbeerde. In 1857 produceerde de New Yorkse zakenman Joseph Gayetty het eerste verpakte toiletpapier. Hij noemde het 'terapeutisch papier' en liet zijn eigen naam op elk vel drukken. In 1890 begon het Engelse British Perforated Paper Company met haar productie. Het toiletpapier bestond uit losse vellen, verpakt in een doosje.walsdorfDe toiletpapier op een rol werd uitgevonden door The Scott Paper Company, in 1890. In het begin werd het papier ingekocht en door Scott Paper op rollen gezet. Deze rollen werden verkocht aan kruideniers en levensmiddelenwinkels, onder de merknamen van deze winkels. In 1902 introduceerde het bedrijf haar eerste eigen merk: Waldorf. Aanvankelijk was er niet zoveel belangstelling voor het toiletpapier. Bovendien werd er niet makkelijk over gesproken. Echter, met de opkomst van de riolering binnenshuis groeide de behoefte aan hygiëne en begon het gebruik van toiletpapier sterker te groeien. walsdorfNa Waldorf bracht Scott ook ScotTissues en Sani-tissues op de markt. Reclameboodschappen suggereerden dat 65% van de Amerikanen van middelbare leeftijd een of andere rectale ziekte had. Dit werd toegeschreven aan het gebruik van slecht toiletpapier. Scott benadrukte dat hun toiletpapier aan alle door artsten gestelde eisen voldeed: absorberend vermogen, zachtheid en chemische zuiverheid. rol wc papierDe zaken gingen goed en in 1925 was The Scott Paper Company de grootste producent van toiletpapier ter wereld. Later, in 1955, werd het bedrijf overgenomen door Kimberly Clark, nog steeds een grote fabrikant van toiletpapier, bekend van het merk Page.Tegenwoordig worden er wereldwijd meer dan 80 miljoen rollen WC-papier per dag geproduceerd. De eerste epidemie van een ‘drijvende’ ziekte werd vermoedelijk door een besmette holbewoner veroorzaakt die zichzelf in het water stroomopwaarts van zijn buren ontlastte. Maar zo lang de mensen in kleine groepen leefden, geïsoleerd van andere groepen, gebeurden zulke incidenten zelden. Maar toen de beschaving vorderde, begonnen mensen in steden te groeperen. Zij deelden water, behandelde ongewassen voedsel, gebruikte urine voor kleurstoffen, of om mee bleken en zelfs als een ontsmettingsmiddel. thomas sydenhamToen steden meer bij elkaar werden getrokken, kwamen er steeds meer huid op huid ziektes die besmettelijk waren. De tyfus kwam het meeste voor, berichte Thomas Sydenham, de eerste grote arts van Engeland, die in de 17de eeuw leefde en vroege geschiedenis studeerde. Volgend kwam koorts, pest, plaag, pokken, cholera en andere dodelijke ziektes. De mensen van toen hadden geen flauw vermoeden betreffende de oorzaak van de ziektes. Mensen geloofden dat God de plagen en epidemieën veroorzaakte, en als dit niet zo was dan de slechte lucht of de stand van de planeten en sterren. Hippocrates, de "Vader van Geneeskunde" die rond 350 voor Christus leefde adviseerde microscoop 1674water te koken om de onzuiverheden eruit te filteren.Hij was op iets uit, maar zijn raad behoorde slechts tot wat de waarnemer proefde, voelde, of met het blote oog kon zien. "What you see is what you get" was de wetenschappelijke wateranalyse tot in 1800. Hoewel de microscoop al in 1674 werd uitgevonden, vergde het meer dan 200 jaar voor de wetenschappers om uit te vinden dat specifieke microben voor een specifieke ziekte staan. Het Romeinse Rijk duurde tot de 6e eeuw na Christus, en de ondergang was te verklaren door veel oorzaken. Vooral door de vele conflicten. Sommige historici beweren dat de Romeinse loodgieters ook een rol hebben gespeeld in de ondergang van het Romeinse rijk. Lood was de oorzaak. Het gebruik van loden pijpen in de huizen van de Romeinen was een status symbool, maar juist dit lood was zo gevaarlijk. Lood vergiftiging was een goede verklaring voor de dementie die bij veel Romeinse keizers optrad (Nero en Caligula). Ook de hele Romeinse populatie kon zelfs verzwakt worden genoemd, dit dus waarschijnlijk door op grote schaal optredende loodvergiftiging. Lood werd niet alleen gebruikt door de loodgieters, maar ook voor in de keuken.

Tijdens de laatste eeuw van de Romeinse overheersing waren er veel natuurrampen en epidemieën. Snel daarna ging het Romeinse rijk ten onder. Barbaarse volkeren vielen van alle kanten binnen. De westerse samenleving ging compleet ten onder. me ziekenhuisToen kwamen er duizenden jaren van Middeleeuwse ellende. Duizend jaar van ziekte, plagen en epidemieën. Een typische familie die in de donkere eeuwen leefden leefde op een vieze vloer in een schuur, een dak met een gat erin om de rook van het vuur midden in de kamer eruit te laten. De vloer was bezaaid met ongedierte en zo konden de mensen makkelijk ziek worden. Sommige hadden een afgesloten hok voor de toilet maar mensen met minder geluk moesten hun behoefte in de hoek van de schuur doen, of buiten in de modder.Water was kostbaar. Daarom gebruikte ze dit alleen maar als drinkwater en om eten mee klaar te maken, en dus wasten de mensen zich bijna niet. Ze hadden meestal ook een setje kleren voor heel het jaar. Dus heel hygiënisch was het allemaal niet. Onder zulke omstandigheden brak de pest uit, deze roeide in golven een derde van de Europese populatie uit. Dat God de pest gebruikte om de mensheid te straffen werd door iedereen zonder meer geloofd. Men geloofde ook in de antieke opvatting dat ziekten het gevolg waren van een verstoord evenwicht tussen de vier lichaamsvloeistoffen. De stand van de planeten kon dit evenwicht beïnvloeden. Opvallende tekenen aan de hemel werden in verband gebracht met de ziekte. Bedorven lucht uit de bodem en water of van onbegraven lijken kon ook van invloed zijn. Een belangrijke maatregel om de verspreiding van pest tegen te gaan was de isolatie van de zieke. Er waren pestlijders die beter werden. Daarom geloofden artsen dat behandelen niet zinloos was.De geschiedschrijver Jan Wagenaar vertelt over de maatregelen van het stadsbestuur van Amsterdam tijdens pestepidemieën. Zo moest er aan elk huis waar iemand aan de pest overleden was zes weken lang een bos stro worden gehangen. Op een begeven moment verbood men zelfs pruimen, spinazie en komkommers en het bewaren van de bladeren van wortelen en radijzen, "omdat men begreep dat de besmetting daarop het meest hechtte". Rattenvanger rond 1600 rattenvanger rond 1600Werkelijk werd de pest verspreid door vlooien die op met pest besmette ratten leefden. Het ging om de zwarte rat. Er kwamen veel schepen aan uit landen waar de pest inheems was. Ratten van die schepen brachten de pest over op ratten in de stad, waarna de ziekte onder de stadsbevolking uitbrak. De rat leefde dicht op de mensen, verschafte zich makkelijk toegang tot de houten huizen en nestelde zich in het stro waarop de armen sliepen. De aanwezigheid van ratten was een alledaags verschijnsel. Dat de pest verband hield met deze dieren werd door niemand vermoed. Vlooien werden door sommige artsen zelfs nuttig gevonden, omdat zij een teveel aan bloed zouden verhelpen. De eerste epidemiegolf raakte Engeland in 1348, de oorzaak waren vlooienbeten die verspreidt waren door luizen die op zwarte ratten zaten. Die ratten zaten op het vuilnis van de massa’s mensen. Londen werd hierdoor grotendeels verlaten. De koning en koningin en andere rijken mensen vluchtten naar het platteland. De armen waren degene die het er meest onder leden.Mannen en vrouwen droegen hun een eigen kinderen op hun schouders naar de kerk en gooide ze in een gemeenschappelijke kuil. Uit deze kuilen kwam zo'n een ontzettende stank dat nauwelijks iemand er naast durfde te lopen.‘Het Grote Vuur’ in 1666 te Londen kan gezien worden als het middel tegen de pest. Ook al heeft het duizenden mensenlevens gekost, de holocaust zorgde ook voor afval waarmee de zwarte ratten gedood werden en zo werd de plaag beëindigd. uitbreiding pest in europaDe pest is een ziekte die een onuitwisbaar teken op geschiedenis achtergelaten heeft. Hierboven een kaart over de verspreiding van de ziekte. Dysenterie is een andere ziekte die ook vaak voorkwam. Dit is een besmettelijke darmontsteking die vaak gedomineerd wordt door pijnlijke diarree. Als sinds de tijd van Hippocrates en daarvoor kwam het in verschillende vormen voor.Tyfus is een ziekte die geboren is door de slechte afvalverwerking. Hij wordt verspreid door luizen die op menselijke huid wonen. De ziekte is ook zeer besmettelijk.slachtoffers cholera epidemie amsterdam 1866I Slachtoffers van de cholera epidemie van 1866 in kaart gebracht, met de hand ingekleurde steendruk, Gemeentearchief Amsterdam In de 19de eeuw werd Europa voor het eerst door de cholera getroffen. Daarvoor kwam de ziekte alleen in Azië voor. In reactie op het schrikwekkende en snelle verloop van de ziekte paste de stad noodgrepen toe, maar ook realistische medische maatregelen. Cholera dook op uit het niets. Mensen werden ziek zonder dat ze met een zieke in aanraking waren geweest. Dit pleitte voor de opvatting dat cholera veroorzaakt werd door miasma’s: dampen uit water, bodem en afval. De choleralijders werden geïsoleerd, thuis en in noodhospitalen. Daar werden behandelingen toegepast met medicijnen, stortbaden, pappen, aderlatingen en bloedzuigers. Zo'n veertig procent van de zieken overleed. Het was niet bekend dat cholera zich verspreidt via besmet drinkwater. Vooral de aanleg van de duinwaterleiding hielp de ziekte te beperken. Lange tijd hield de gemeente zich nauwelijks bezig met openbare voorzieningen als de stadsreiniging en bekommerde zij zich weinig om de leefomstandigheden van de armen. Het waren vooral particulieren die zich inzetten voor de bestrijding van de vervuilde bodem, vuile grachtenen slechte woningen. Pas later in de 19e eeuw werd het gemeentebestuur actiever op hygiënisch en sociaal terrein en nam zij de aanleg van waterleiding en riolering over van particulieren. Een voordeel van de ziekte cholera was dat door de epidemie wetenschappers eindelijk de link ontdekten tussen afvalverwerking en de gezondheid van mensen, en dit heeft dan ook de impuls gegeven tot het rioleringssysteem wat we nu hebben.Met onze kennis in de 21e eeuw weten we dat de oorzaak van cholera in het voedsel en water zit of elk ander materiaal waar de ziektekiemen van cholera inzitten. Cholera kwam het meest voor daar waar vies afvoer water in aanraking kwam met de mensen. Dit kwam natuurlijk vaak voor in de armere achterbuurten. De ziekte is verbluffend in zijn snelheid. Je hebt hevige diaree, spierverkrampingen, koorts, bloedbraken, en dan ben je dood, en dit alles kan gebeuren tussen de 12 en 48 uur.

TBC

Tuberculose is vanaf de Middeleeuwen altijd een belangrijke doodsoorzaak geweest. Over sterftecijfers vóór de 19de eeuw is weinig bekend, maar het is waarschijnlijk dat er in de 17de en de 19de eeuw een hoge sterfte aan tbc was.
Tot 1890 sterven zo’n 25 op de 10.000 Amsterdammers aan tbc. Daarna beginnen de cijfers te dalen. Nu worden in Amsterdam jaarlijks 200 gevallen van tbc geconstateerd, het hoogste aantal van Nederland. tbcTuberculose wordt overgedragen door hoesten. In de kleine bedompte woningen van de armen was de kans op besmetting groot. In de bedsteden sliepen hele gezinnen, dicht tegen elkaar aan en met de deurtjes dicht. Zieken waren geneigd de rokende kachel op te zoeken in plaats van licht en lucht toe te laten. Gordijnen werden, hoe smerig ook, uit fatsoen voor het raam gehangen.
Bepaalde beroepsgroepen waren extra vatbaar, bijvoorbeeld diamantslijpers, sigarenmakers, lompenwerkers en tabaksbewerkers. Dit had te maken met de omstandigheden in de werkplaatsen, maar ook met armoede onder deze categorie arbeiders, die gevolgen had voor voeding, lichamelijke verzorging en hygiëne in de woonsituatie. Net als cholera maakte tuberculose (tbc) vooral slachtoffers onder het arme deel van de bevolking. De hogere standen brachten de ziektetoestand van de armen in verband met een gebrek aan moraal. Maar tegen het eind van de 19e eeuw voelden particulieren en gemeente zich steeds meer verantwoordelijk voor de sociale omstandigheden die de ziekte in de hand werkten. Er werden verenigingen opgericht die zich bezighielden met de bestrijding van tbc. Ook ontstond de therapie waarbij de zieke in een omgeving van schone lucht, schoon water en goede voeding werd geplaatst. Zo ontstonden vlak na de eeuwwisseling de eerste sanatoria in Nederland. Het consultatiebureau van de Vereniging ter Bestrijding van Tuberculose organiseerde de strijd tegen de ziekte, die bestond uit voorkoming, opsporing, behandeling, onderzoek en nazorg. Huisbezoeksters bezochten de mensen thuis en gaven adviezen over een gezonde woonsituatie. Zwakken werden uitgezonden naar herstellingsoorden. Doordat patiënten zich niet altijd aan de langdurige medicijnkuur hielden, ontstonden resistente vormen van tuberculose die moeilijk te bestrijden zijn. Ook nu worden we in Nederland nog regelmatig opgeschrikt door een geval van ‘open’, zeer besmettelijke, tbc. Tuberculose heerst nog steeds in andere delen van de wereld.