We hebben 287 gasten online

Deel 1 Korea na Vietnam ook herenigd

Gepost in Praktische opdrachten

Na Vietnam ook herenigd?

Profielwerkstuk VWO Wout van den Eijnden & Tom Swaen

Hoofdbegeleider: Dhr. Oostveen Geschiedenis

Medebeoordelaar: Dhr. Wijers Maatschappijleer

25 maart 2005 

koreaoorlogInleiding

Voordat we begonnen met het profielwerkstuk zijn we eerst een tijd lang gaan nadenken. Want om aan dit werkstuk te kunnen beginnen was er natuurlijk een onderwerp nodig. Uiteindelijk kwamen we op het onderwerp Korea maar het duurde wel even voor dit onze definitieve keus was. We vonden het namelijk moeilijk een onderwerp te vinden dat niet te ingewikkeld, wat voldeed aan alle eisen en bovendien erg interessant was. Maar uiteindelijk dachten we aan de situatie in Korea en leek het ons interessant om eens te kijken of noord en zuid ooit nog één kunnen en zullen worden. Omdat Vietnam ons eindexamenonderwerp voor geschiedenis is kwamen we op het idee om Vietnam ook bij het project te betrekken. Deze landen zijn te vergelijken omdat ze beiden opgedeeld zijn in de tijd na WOII. De motivering voor de keuze is dus eigenlijk simpel. Het leek ons namelijk een interessant onderwerp en daar kwam bij dat het handig was om al iets te leren over Vietnam en je de landen goed kan vergelijken.

Na het onderwerp te hebben gekozen kwamen we met hulp van de begeleiders tot de volgende hoofd- en deelvragen:

Hoofdvraag:

Zal Korea ooit nog Vietnam achterna gaan en een eenheidsstaat vormen? >> Vietnam is herenigd. Is het mogelijk dat Korea in de toekomst ook weer herenigd wordt?

Deelvraag 1:

Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen Korea en Vietnam?

We vergelijken de landen op uiteenlopende gebieden.

Deelvraag 2:

Vormt de politieke situatie in Zuid- en Noord-Korea een sta in de weg bij de vorming van een eenheidsstaat? >> We bekijken de politiek en proberen hieruit af te leiden wat de invloed van deze politiek is op beide landen en of dit invloed heeft bij de eventuele hereniging.

Bij het beantwoorden van deze vragen hebben we onderzoek gedaan via boeken die we bestudeerd hebben. Verder hebben we veel gezocht en gevonden op internetsites. Door de verschillende bronnen te combineren hebben we een antwoord gezocht op de probleemstellingen.

Hoofdstukindeling

Het eerste hoofdstuk gaat over de geschiedenis van Korea. We beginnen hiermee als basis om vanuit deze gegevens verder te werken.

Paragraven 2.1 en 2.2 beschrijven de geschiedenis van Vietnam zodat we de landen in paragraaf 2.3 konden vergelijken en deelvraag 1 konden beantwoorden.

De paragraven 3.1,3.2 en 3.3 zijn hoofdstukken die los van elkaar staan maar ze gaan allen over onderwerpen die we moesten bestuderen om antwoord te kunnen geven op de hoofdvraag. De laatste paragraaf (4.1) geeft het antwoord op de hoofdvraag. Omdat dit dus de eindconclusie is hebben we dit hoofdstuk aan het einde van het werkstuk geplaatst.

1.1 Geschiedenis van Korea tot einde WO2

Het Koreaanse schiereiland werd voor het eerst bewoond door de Tungusic stam uit centraal Azië rond het jaar 3000 voor Christus. Dit betekende niet meteen het ontstaan van Korea. Volgens de mythen ligt de oorsprong van Korea in het jaar 2333 v. C. Toen een legendarisch figuur Tan-gun, die geboren zou zijn uit een door de hemelse god Hwan-ung bezwangerde beer, het eerste koninkrijk stichtte. Deze periode wordt aangeduid als Ko Choson. Dit betekent iets als: het oude land van de ochtendstilte. Dit verhaal is een mythe maar het oude Choson heeft zeker bestaan en lag in het noorden van het schiereiland Korea.

3 koninkrijken

De drie koninkrijken

De kracht van het oude Choson nam met de jaren af naarmate de kracht van de noordelijk gelegen Chinese buurstaat Yen toenam. Rond 194 v. C nam de invloed van de Chinese cultuur op Korea zeer sterk toe doordat de Chinees Wi-man leider werd van Oud-Choson. Op dat moment was in China het tijdperk aangebroken van de westelijke Han dynastie.

In het jaar 57 v.C vond er een belangrijke verandering plaats. In dat jaar werd het koninkrijk Saro (later Silla), dat in het zuidoosten van het schiereiland lag (zie kaartje) onafhankelijk van de Chinese Han-dynastie. Deze gebeurtenis luidt het begin in van de periode van de drie koninkrijken.

Na Silla werd in 37 v. C. Koguryo onafhankelijk. Na een conflict over de troonopvolging in Koguryo ontvluchten twee prinsen het gebied en stichten zij het derde koninkrijk Paekche. Kaya is een klein koninkrijk dat zich later van Paekche afscheidde en het is niet een van de drie koninkrijken.

Aan het begin van de 3de eeuw n.C. kwam er een einde aan de oostelijke Han-dynastie, en konden de drie koninkrijken zich verder ontwikkelen. De culturele invloeden van China bleven bestaan maar werden wel steeds minder merkbaar. De koninkrijken deelden dezelfde cultuur en in alledrie werd op verschillende tijdstippen het boeddhisme als staatsgodsdienst ingevoerd.

Vereniging van de Koninkrijken

Nadat de koninkrijken eeuwenlang langs elkaar hadden geregeerd kwamen er conflicten tussen de rijken. Omdat het koninkrijk Paekche militair gezien het zwakste van de drie rijken was, sloot het een bondgenootschap met Silla tegen het oprukkende Koguryo. Dit bondgenootschap dreef Koguryo halverwege de 6e eeuw terug tot over de Han-rivier. Nu keerde Silla zich echter tegen Paekche. Samen met de Chinese Tang-dynastie, veroverde Silla in 668 ook Koguryo. Zo ontstond het Verenigd Silla, waarmee een eind kwam aan de periode van de drie koninkrijken. Een deel van de bevolking vluchtte naar het noorden, en een ander deel vluchtte naar Japan en werd daar grotendeels opgenomen in de adel. Verenigd Silla was de eerste echte voorloper van het latere Korea.

korea

Onder het verenigde Silla kwam voor het eerst een groot gedeelte van het schiereiland onder één bestuur. Na enkele grensconflicten te hebben gewonnen en te hebben afgerekend met de Chinese troepen, volgde er voor Silla een periode van betrekkelijke stabiliteit. Maar in het jaar 935 viel de dynastie door chaos in het eigen land. Dit leidde de Koryo dynastie (918 tot 1392) in. Aan deze dynastie ontleent Korea zijn naam. Wederom kende het schiereiland gedurende een paar eeuwen een periode van vrede en stabiliteit. Het feodale stelsel werd vervangen door een absolute monarchie, het Boeddhisme ontwikkelde zich, natuurlijke hulpbronnen werden geëxploiteerd, er werd handel gedreven met China en Japan, en burgers werden naar China gestuurd om de Chinese kunst en letteren te bestuderen. Alles ging voorspoedig totdat Koryo in 1238 werd aangevallen door de Mongolen.

Ontstaan Choson dynastie
Na de Mongoolse invasie volgde er een periode van conflicten en onrust. In 1392 werd de macht gegrepen door neoconfucianistische hervormers onder leiding van generaal Yi Songgye. Deze generaal stond daarmee aan de wieg van een nieuwe dynastie, de Choson dynastie (1392 tot 1910). Het Boeddhisme verloor haar positie als nationale godsdienst en moest plaats maken voor de neoconfucianistische staatsleer. Een andere belangrijke verandering was dat er een hervormd stelsel van staatsexamens werd ingevoerd. Hierdoor werden intellectuele activiteiten belangrijker commerciële- en ambachtelijke werkzaamheden.
Choson bleef bloeien. Vooral koning Sejong was belangrijk voor de verwezenlijking van het Koreaanse cultuurgoed. Maar in 1592 werd Koreaanse schiereiland opnieuw aangevallen. Japan viel Choson aan. Een 6 jarige oorlog volgde, en deze zorgde voor een verzwakking van Choson.

Buitenlandse invloeden
Na de oorlog was Choson verwoest en kon er worden begonnen aan de wederopbouw van het land. Hierbij speelde buitenlandse invloeden een rol. De Chinese ideeën hadden Korea inmiddels bereikt en zorgden voor veranderingen. Zo begon de handel een grotere rol te spelen waardoor er een stadseconomie ontstond. Dit zorgde er onder andere voor dat de gevestigde verhoudingen ontwricht raakten. Hierdoor was het soms onrustig in het land. Maar de echte onrust begon toen Choson in de 19de eeuw te maken kreeg met de westerse grootmachten. Deze eisten een opening van het hermetisch afgesloten land.

Eerste Chinees-Japanse oorlog
Net als de westerse grootmachten had ook Japan haar eisen. De Japanse regering eiste in 1875 dat Korea haar buitenlandse handelsbeleid open zou stellen. Ook wilde Japan dat het zich naar buitenlandse relaties toe onafhankelijk van China zou opstellen. Korea was al lange tijd een belangrijke satellietstaat van China, maar door de strategische locatie tegenover de Japanse eilanden en de aanwezige hoeveelheid natuurlijke hulpbronnen zoals ijzer en steenkool, kreeg dus ook Japan interesse in het schiereiland. Dit leidde ertoe dat een groep van pro-Japanse hervormers in 1884 probeerden de Koreaanse regering omver te werpen. Chinese troepen voorkwamen dit en brachten de Koreaanse koning in veiligheid. Een oorlog tussen China en Japan werd op dat moment nog vermeden maar de sfeer werd steeds grimmiger en uiteindelijk viel Japan op 1 augustus 1894 Korea binnen. Een makkelijke overwinning van China werd verwacht maar het Japanse leger was beter voorbereid dan het Chinese leger. Japan boekte dan ook enkele belangrijke overwinningen. Het Verdrag van Shimonoseki (17 april 1895) maakt uiteindelijk een einde aan de oorlog. China werd gedwongen om de onafhankelijkheid van Korea te erkennen en het Liaodong schiereiland, Taiwan en de aangrenzende Pescadores eilanden aan Japan af te staan.

Japanse overheersing
Vanaf het einde van de eerste Chinees-Japanse oorlog breidde Japan haar invloeden in Korea uit. Japan zorgde ervoor dat er in februari van het jaar 1904 een geheim protocol met Korea werd gesloten. Hierdoor mocht Japan zich bemoeien met de Koreaanse binnenlandse politiek en haar troepen in Korea stationeren. In datzelfde jaar drong Japan nog een samenwerkingsakkoord aan Korea op. Dit zorgde ervoor dat Japan nu ook het financiële beleid en de buitenlandse politiek van Korea kon gaan bepalen. De invloed werd dus steeds groter.

Op dat moment was de Russisch-Japanse oorlog al aan de gang. Hier kwam op 5 september 1905 een einde aan met het verdrag van Portsmouth. Een van de punten in het verdrag was dat Rusland de Japanse overheersing over Korea moest erkennen. Vanaf toen lagen alle wegen voor de Japanners open en deze gebruikten zij dan ook. Uiteindelijk werd Korea op 25 juli 1907 een protectoraat van Japan en werd het land in 1910 zelfs helemaal geannexeerd.

Na de annexatie veranderde er veel in Korea. Zo werden de Koreanen vele rechten ontnomen. Onder andere; het recht op vereniging, vrijheid van meningsuiting en persvrijheid. Er veranderderden nog veel meer zaken. Zo werd het Japanse schoolsysteem ingevoerd, en vakken als Koreaanse geschiedenis en Koreaanse taal werden door Japanse varianten vervangen. Ook werden er in het hele land transport- en communicatienetwerken opgebouwd. Dit was alleen gunstig voor de Japanners want de Koreanen mochten niet actief zijn in de handel. Ook de Koreaanse boeren kregen met veranderingen te maken. Velen verloren hun land en het systeem van gemeenschappelijke grond, dat in Korea heel gebruikelijk was, werd door Japan niet erkend.

Natuurlijk leidden alle maatregelen tot protesten. Na de dood van voormalig koning Kojong vonden op 1 mei 1919 in het hele land demonstraties tegen de bezetters plaats. Er werd een onafhankelijkheidsverklaring opgesteld en mensen gingen de straat op. Er werd geschat dat bij de protesten 2 miljoen mensen zich op straat begaven. Het vreedzame protest kwam uiteindelijk tot een verschrikkelijk einde.

Het werd door de Japanners wreed te kop in gedrukt. Naar schatting werden 47.000 mensen gearresteerd, 7500 gedood en 16.000 verwond.

Maar aan de demonstraties tegen Japan kwam geen einde. Hierdoor werden de verhoudingen soms nog harder. Zo probeerde Japan na de Chinees-Japanse oorlog (1937) en tijdens de Tweede Wereldoorlog Korea als natie uit te wissen. Er werden honderdduizenden Koreanen naar Japan gedeporteerd om daar in de mijnen en fabrieken te werken. Ook werden veel mannen opgenomen in het Japanse leger om tegen China te vechten, terwijl vele vrouwen onder dwang in de prostitutie moesten werken.

De Japanse overheersing zou uiteindelijk 35 jaar duren. Er kwam pas een eind aan op het moment dat Japan officieel capituleerde aan het eind van de tweede wereldoorlog op 15 augustus 1945. Op deze dag tekende Japan het verdrag van Potsdam.

'te bestemder tijd vrij en onafhankelijk zal worden' Dit standpunt is nooit meer uitgewerkt en daardoor kwam er niets van terecht. De situatie veranderde namelijk zo dat het voorgenomen doel vooral voor de Amerikanen niet meer van groot belang was. De rol van de Sovjetunie was de oorzaak voor het veranderen van het Amerikaanse standpunt. Deze rol was terug te voeren op de conferentie van Jalta van 4 tot 11 februari 1945. Op deze conferentie waren Stalin, Roosevelt en Churchill aanwezig. Er werd onder andere afgesproken dat de Sovjetunie zich na een eventuele Duitse nederlaag met de oorlog van de VS tegen Japan zouden gaan bemoeien. De Sovjetunie deed dit ook en trok daarom Korea binnen. Korea hoorde al jaren bij Japan.

Dit was natuurlijk niet de bedoeling geweest van de Amerikanen. Ze besloten snel een einde aan de oorlog met Japan te maken door middel van de atoombommen. Nu konden ze zich met Korea gaan bemoeien.

korea 4Op zich hoefde de ‘’tijdelijke’’ bezetting van Korea natuurlijk geen probleem te zijn bij het vormen van een nieuw Korea. Alleen realiseerden de Amerikanen zich dat een Sovjet bezetting van Korea grote implicaties zou hebben voor de toekomst van de hele regio. Om dit te voorkomen werd het Koreaanse schiereiland door 2 Amerikaanse generaals tijdens een spoedzitting in twee helften gesplitst. De zelf bedachte grens liep over de 38ste breedtegraad. Het plan was dat het zuiden zou worden bestuurd door de Amerikanen, en dat het noorden onder het bewind van de Sovjetunie zou komen te staan. De deling werd voorgesteld aan de Sovjetunie en die accepteerde het voorstel. De opmars van de Sovjetsoldaten stopte dus bij de 38ste breedtegraad.

Op dat moment was er nog geen Amerikaanse soldaat op Zuid-Koreaanse bodem want deze arriveerden pas weken later. Maar de scheiding kwam tot stand. Zonder dat er ook maar een Koreaan over was geraadpleegd.

Na Scheiding

Nadat Korea was opgedeeld door de VS en de USSR werd er vergaderd over een oplossing voor de situatie. Op 1 december 1945 werd in Cairo door beide bezettingsmachten dan ook besloten dat Korea snel een vrij land zou zijn. Maar het ontstaan van de koude oorlog zou uiteindelijk alle hoop op een verenigd Korea de grond in boren.

syngamm reeSyngman Rhee

In beide landen was eind 1948 al wel sprake van een regering. De Sovjetunie had haar macht overgedragen aan de pasgevormde Koreaanse Volksrepubliek. Kim il Sung werd de leider van de regering. Bij verkiezingen in Zuid- Korea werd Syngman Rhee gekozen tot leider.

kim il sungKim il Sung

Na de verkiezing in Noord-Korea in 1948 had de Sovjetunie zich uit het land teruggetrokken. Ook de Amerikanen begonnen in 1949 met het terugtrekken van hun troepen. Dit leidde echter niet tot rust in beide landen. Zo eisten beide partijen de soevereiniteit van het gehele land voor zich op. Dit zorgde ervoor dat de situatie verharde. Er was ook sprake van vele provocaties tussen beide landen. Ook de VS had hier haar deel in. Inmiddels had de CIA een waarschuwing afgegeven over een mogelijke invasie van de Noord-Koreanen. Overmoedig geworden door uitspraken door de Amerikaanse minister voor Buitenlandse Zaken Acheson, die aan Zuid-Korea voor de VS geen strategisch belang hechtte, vielen de Noord-Koreanen uiteindelijk Zuid-Korea binnen. Op 25 juni om 4 uur ’s nachts valt Noord-Korea, uitgerust met Sovjet wapens, het Zuiden binnen.

De Oorlog

De Noord-Koreanen waren zeer voorspoedig aan de oorlog begonnen. Al op 28 juni werd Seoul ingenomen. Wetende dat ze gesteund werden door zowel China als de Sovjetunie ging men door met het bezetten van Zuid-Koreaans gebied. Binnen afzienbare tijd was bijna geheel Zuid-Korea bezet. Op dat moment besloot de VS een beroep te doen op de nog jonge Verenigde Naties. Op voorstel van de VS besloot de Veiligheidsraad dat de leden van de VN troepen mochten sturen om de Zuid-Koreanen te steunen. Amerika had hierbij het geluk dat de Sovjet-Unie de vergaderingen boycotte en dat Taiwan voor China in de raad zat. Hierdoor konden deze 2 landen hun veto niet uitspreken en werden de troepen gestuurd.

Vijftien landen voldeden aan deze oproep van de VN en de Amerikaanse president Truman besloot om deze troepen direct naar Zuid-Korea te sturen. De Sovjet-Unie en China lieten merken het niet eens te zijn met deze maatregel aangezien zij er alle belang bij hadden om het communisme uit te breiden. Hierdoor werd nog maar eens duidelijk dat het meer was dan een oorlog tussen Noord- en Zuid-Korea.

mc arthur

De Amerikaanse generaal MacArthur kreeg het opperbevel over zowel de VN troepen als over zijn eigen Amerikaanse troepen. Dit hield natuurlijk automatisch in dat de VS de militaire en politieke gang van zaken kon dicteren. MacArthur kwam met het Inchon plan. Het plan was om de Noord-Koreanen bij de plaats Inchon in de rug aan te vallen en ze zo in het defensief te dwingen. Dit plan slaagde en de Noord-Koreanen waren gedwongen zich terug te trekken. Op 8 oktober 1950 overschreed MacArthur met zijn legers de 38ste breedtegraad en trok hij Noord-Korea binnen. Ondanks waarschuwingen van Chinese kant bleef MacArthur aanvallen uitvoeren op Noord-Koreaanse bodem waardoor het op sommige punten de Chinese grens bereikte. China zag de dreiging en op het moment dat de Amerikaanse troepen de Yalu rivier bereikten besloten ze in te grijpen. De Chinezen drongen de troepen ver terug met een groot offensief. Hierop volgden meerdere offensieven over en weer die de linies constant deden verschuiven. Uiteindelijk werd opnieuw de 38ste breedtegraad de grens tussen beide kampen.

 

korea memorial washington

MacArthur riep intussen op om China de oorlog te verklaren en atoombommen op Chinese steden te gooien. Truman schrok hiervoor terug omdat ook de Sovjet-Unie hierdoor Amerika de oorlog zou verklaren. En dat zou een catastrofale afloop van de oorlog verzekeren. MacArthur bleef koppig en ging door met oorlog voeren (dit zou uiteindelijk tot zijn ontslag leiden.) Truman ging tevens door met oorlog voeren, hij wilde zijn bewapeningsprogramma uit voeren. Uiteindelijk bleven beide kampen nog lange tijd op voet van oorlog met elkaar leven.

Maar nadat de fronten zich rond de 38ste breedtegraad gestabiliseerd hebben komt men moeizaam en met onderbrekingen toch tot onderhandelingen. Dit begint vanaf 10 juli1951. De problemen slepen zich echter nog zeer lang voort en uiteindelijk wordt pas op 27 juli 1953 de wapenstilstand ondertekend.

Na de oorlog konden de slachtoffers aan weerszijden worden geteld. En dit waren er veel. Uiteindelijk zijn al deze verliezen nergens goed voor geweest want het kwam tot een wapenstilstand met exact dezelfde grens als voor de oorlog. Naast de vele slachtoffers lag ook nog eens het hele schiereiland in puin. En zoals gezegd kwam het tot een wapenstilstand en niet tot vrede want tot de dag van vandaag staan de legers van de twee landen nog steeds oog in oog met elkaar bij de gedemilitariseerde zone.

Het resultaat van de oorlog was dus een verwoest land, een verscheurde bevolking en vele doden.

Nadat de wapenstilstand was afgesloten kon er echter wel weer worden begonnen met de opbouw van de landen. In beide landen moest ook een regeringsstelsel worden opgebouwd.

Zuid Korea

zuid  korea vlagDe ontwikkeling van Korea na de oorlog gaat met extreme slingerbewegingen, aangedreven door de sterke wil van de bevolking en de brute heersende klasse. De nabije dreiging van de 1,1 miljoen Noord-Koreaanse soldaten werpt hier natuurlijk ook nog eens een diepe schaduw over. Ruimte voor een rustige ontwikkeling van het land was er dan ook niet, mede omdat de buitenlandse grootmachten zich met Korea bleven bemoeien. Zo werd na de oorlog opnieuw de door de Amerikanen naar voren geschoven Syngman Rhee president. Hij had in de VS gewoond en dus zelf meegemaakt hoe een democratie moest functioneren. In het nieuwe Zuid-Korea hield hij zich echter niet aan de democratische regels. Nadat hij de verkiezingen in 1960 had gewonnen werd dit algemeen beschouwd als doorgestoken kaart. Hierdoor volgden demonstraties waarbij onder studenten ruim honderd slachtoffers vielen. Maar de protesten hadden succes want Rhee begreep dat zijn tijd voorbij was en trad af.

Nu volgde een korte periode waarin alles er goed uit zag. Er kwam een regeringsstelsel dat in opzet democratisch was. park chung heeMaar de politici gingen op in een onderlinge strijd en tegelijkertijd bleven de studenten de straat op gaan. Zo waren er tweeduizend demonstraties per jaar. Generaal Park Chung-hee zag dit alles als chaos en een teken van zwakte. Hij was bang dat Noord-Korea het als uitnodiging zou opvatten om wederom het land binnen te vallen. Dus stuurde Park het leger de straten in en nam hij met een staatsgreep in 1961 de macht over.

Park Chung-hee (rechts op foto) zou de cruciale figuur worden in de naoorlogse ontwikkeling van Zuid-Korea. Hij was de machtigste man in een strenge dictatuur maar dwong toch veel respect af bij de bevolking en zorgde ervoor dat Zuid-Korea’s economische ontwikkeling op gang kwam.

Er werd door de Amerikanen aan hem getwijfeld omdat hij op sommige punten een communistisch verleden had maar Park maakte van Zuid-Korea een kapitalistische macht. Hij deed dit wel ondemocratisch want hij vond de democratische processen maar ‘abstract en nutteloos’ tegenover de economische ontwikkelingen. Een mooi voorbeeld hiervan is dat hij wel presidentsverkiezingen uitschreef maar alleen als hij er zeker van was dat hij zou winnen. In 1971 leek het toch mis te gaan toen Kim Dae-jung zijn tegenstrever werd in de verkiezingen. Park won uiteindelijk maar volgens de oppositie met verkiezingsfraude. Na de verkiezingen werd Kim in Japan ook nog eens ontvoerd door geheim agenten van Park. Kim zou vermoord worden maar Park zag hiervan af door de druk die de Amerikanen op hem uitvoerden.

Park bleef dus regeren en zijn beleid verhardde in latere jaren. Uiteindelijk werd hij tijdens een hoog opgelopen ruzie met het hoofd van de geheime dienst Kom Jae-kyu vermoord.

Na de moord op Park was er weer optimisme in Korea over het herstel van de vrijheid. Maar er was tevens sprake van chaos, zo vond het leger, en ditmaal greep generaal Chun Doo-hwan de macht. Er vonden opstanden plaats en weer werd Kim Dae-jung als schuldige aangewezen en dit keer kreeg hij de doodstraf. Ook nu werd hij door de Amerikanen gered. De geschiedenis herhaalde zich dus.

In de jaren 80 was de situatie echter wel anders. De staat was heel druk bezig met het beschermen van zichzelf tegen de eigen bevolking. Chun regeerde uiteindelijk tot 1987 en wilde Roh Tae-woo graag zien als opvolger. Maar weer protesteerde de bevolking en nu kwamen er werkelijk vrije verkiezingen. Kim Dae-jung dook weer op maar dit keer was de oppositie verdeeld over 2 kandidaten. Hierdoor kon toch Roh Tae-woo president worden. In 1988 trad hij aan. De militairen bleven feitelijk dus aan de macht maar de eerste vreedzame presidentswisseling was een feit.

Bij de volgende presidentsverkiezingen in 1993 waren er geen soldaten aanwezig en dus kun je spreken van de eerste werkelijk vrije presidentsverkiezingen. Ironisch genoeg won Kim Young-sam, de kandidaat die zich had aangesloten bij de partij van zijn militaire voorgangers. In 1998 won de opnieuw teruggekeerde Kim Dae-jung wat de eerste overwinning van de oppositie in de historie betekende.

kim dae jungHet land werd dus steeds democratischer en ook op andere punten ontwikkelde het zich vanaf 1980 goed. Zo zijn er bloeiende burgerbewegingen tot stand gekomen, hebben de vrouwen in het land een steeds vrijer leven gekregen en is over het algemeen de vrijheid van de bevolking zeer sterk toegenomen. Daar komt bij dat Korea ondanks verschillende terugslagen zich tot een industriële macht ontwikkelde. Ook is het land steeds meer na buiten toe getreden en heeft het goede relaties met andere landen. Zuid-Korea is sinds de Koreaanse oorlog dus sterk verwesterd.

Kim Dae-jung

vlag noord koreaNoord-Korea

Voor de Koreaanse oorlog was Kim Il Sung in het noorden aan de macht en dit bleef na de oorlog zo. Concurrenten van hem kregen de schuld van de grote verliezen tijdens de oorlog. Zij werden geëxecuteerd. Kim Il Sung’s beleid was gebaseerd op zijn eigen variant van het socialisme, juche geheten. Juche is de Noord-Koreaanse interpretatie van het Marxisme-Leninisme. Vertaald van uit het Koreaans betekent het Zelfvoorziening. Aanvankelijk werd met Juche bedoeld: de proletarische revolutie is er voor het volk en de massa moet worden geleid door een Grote Leider. In de jaren 70 werd Juche uitgebreid en volgde het Juche Idee. Bij het Juche Idee is de Grote Leider als een 'vaderfiguur' voor het volk. De Koreaanse Arbeiderspartij (CDN) verbindt de bevolking met de Grote Leider. Het volk moet de Grote Leider gehoorzaam volgen, maar kan via de CDN invloed uitoefenen op de besluiten die de machthebber neemt.

Een essentieel onderdeel van Juche Idee is dat het Noord-Koreaanse volk niet economisch afhankelijk moet zijn van andere landen, men moet op eigen kracht vertrouwen en een zelfvoorzienend land vormen. Een autarkie dus. Hier hield men zich niet helemaal aan want de Noord-Koreaanse staat kon alleen overleven dankzij goedkope import van grondstoffen uit China en de Sovjetunie.

Juche kan ook gezien worden als een vorm van kritiek op de voorouders die naar China bleven kijken, en hierdoor hun lot niet in eigen hand durfden te nemen. Hierdoor werd Choson slachtoffer van de hebzucht van omringende staten. Noord-Korea wil door een autarkie te vormen laten zien dat men onafhankelijk was van andere landen. Een andere reden waarom Noord-Korea onafhankelijk wilde zijn was dat het nu een reden had om kritiek te leveren op Zuid-Korea. In het zuiden verbleven namelijk nog steeds vele duizenden Amerikaanse soldaten. Het vergat hierbij wel het grote profijt dat het had gehad van de Chinese inbreng in de Koreaanse oorlog.

Juche verschilde dus van het socialisme. Zo wil juche aan de ene kant onafhankelijkheid en superioriteit van de massa maar geeft het een excuus voor dictatoriaal leiderschap. Volgens Kim Il Sung was dit nodig omdat de strijd tegen uitbuitende klassen en het besturen van een heilstaat niet eenvoudig was. Zijn strenge leiderschap bracht persoonlijkheidsverering met zich mee. Hij was als vader voor het volk en zijn zoon zou hem dan ook moeten opvolgen.

 

gedenkteken

Gigantisch beeld ter verering van Kim Il Sung in Pyongyang

In 1994 ging de macht dan ook automatisch over van vader op zoon Kim Jong-il. Er is dus sprake van de eerste communistische dynastie ter wereld.

Zowel juche als het socialisme zegt te streven naar gelijkheid maar in Noord-Korea heeft de noodzaak die werd gesteld aan controle juist geleid tot grote klassenverschillen. De bevolking is verdeel in drie groepen: de vijandige, de wankelmoedige en de kernklasse. Om vast te stellen in welke klasse iemand thuishoort zijn 51 categorieën vastgesteld. En er is ook nog eens politietoezicht op mensen die tot de laagste klassen behoren. Er is dus veel controle en er zijn geen vrijheden. Volgens Amnesty international kent het land ook nog steeds de doodstraf. Volgens de organisatie is het moeilijk te controleren hoe het verder gesteld is met de mensenrechten. Hier blijkt maar weer eens uit dat Noord-Korea de meest gecontroleerde en gesloten samenleving ter wereld is.

Het land kent geen vrijheden en ook de economische situatie is slecht. Toen met het einde van de koude oorlog het communistische blok uiteenviel kreeg Noord-Korea een zware klap. De economie kromp in de jaren 90 met de helft en de weinige handel die er met het buitenland al was kromp tot eenderde terug. Het zorgde voor vele problemen. Er is geen voedsel en de bevolking is ernstig ondervoed. De grote armoede en hongersnoden zorgen er samen met de angst voor het systeem voor dat veel burgers ook nog eens depressief worden. Er is echter wel weer een elite die kan kopen wat het wil. Dit maakt de ongelijkheid maar weer eens duidelijk.

Inmiddels gaat het iets beter met het land mede doordat Zuid-Koreaanse bedrijven zijn gaan investeren in Noord-Korea. Maar over het algemeen is het na de oorlog bergafwaarts gegaan met het land. Er is geen vrijheid en gelijkheid, de bevolking heeft het zeer slecht en het land is vrijwel totaal afgesloten van de buitenwereld.

Conclusie

Als je aan de hand van dit hoofdstuk Noord- en Zuid-Korea vergelijkt valt natuurlijk meteen een zeer belangrijk feit op: de politieke situatie is in beide landen totaal verschillend. De landen zijn op politiek gebied elkaars tegenpolen. Kapitalistisch – Communistisch, democratie – dictatuur enzovoorts. Op geen enkele gebied passen de landen bij elkaar. Daar komt nog eens bij dat het er in Zuid-Korea een stuk beter voor staat dan in Noord-Korea. Nu is de grote vraag wat voor problemen deze tegenstelling veroorzaakt. Is de politieke situatie in beide landen een sta in de weg op weg naar een eenheidsstaat? De enige conclusie is dat het bij een hereniging van de landen zeker problemen zal opleveren. Een land dat al een halve eeuw communistisch is zal niet van de een op de andere dag kapitalistisch zijn. Daarbij komt natuurlijk dat de dictatuur in Noord-Korea nog steeds overeind staat. Het zal dan ook niet eenvoudig zijn de landen bij elkaar te voegen. Waar ook mee rekening moet worden gehouden is dat er ook na de hereniging problemen zullen blijven. Het zal namelijk lang duren voor het noorden het zuiden op het gebied van welvaart kan evenaren. Het antwoord op deze deelvraag is dus: ja.

Zie verder deel 2 Deel 2 Korea na Vietnam ook herenigd