We hebben 465 gasten online

Deel 2 Turkije en EU Twee culturen op één kussen

Gepost in Praktische opdrachten

toekomst Deel 2 Turkije & de EU:Twee culturen op één kussen?

Profielwerkstuk VWO

Marloes Voncken en Ingrid Verbeek

Hoofdbegeleider: Dhr. Kremers

Hoofdstuk 3: Argumenten voor en tegen toetreding van Turkije

3.1 Inleiding voor- en nadelen

De belangrijkste argumenten van de tegenstanders van Turkse toetreding tot de EU hebben te maken met de omvang van het land, de economische achterstand, het islamitische erfgoed, de schending van mensenrechten en de invloed van het Turkse leger.

De voorstanders van Turkse toetreding wijzen vooral op de enorme Turkse markt, de jonge bevolking, de strategisch ligging, het moderne Turkse leger en het gebaar dat de Europese Unie maakt met het toelaten van Turkije.

Maar wat weegt nou zwaarder? De voor- of nadelen?

3.2 Economie

Als Turkije toetreedt tot de EU zal Turkije daar economisch het meest van profiteren. Op de Nederlandse economie zal het maar een klein effect hebben, maar wel een positief effect. Zo kan de export naar Turkije met 20% stijgen.

Een van de belangrijkste bezwaren tegen de toetreding van Turkije is dat het land qua economische ontwikkeling ver achter ligt op die van de EU. De Turkse economie is echter bijzonder dynamisch en toont groeicijfers van rond de 12 à 13 procent, terwijl de extreem hoge inflatiecijfers van een paar jaar geleden zijn teruggedrongen. Op economisch gebied heeft het land zich goed ontwikkeld en opgelegde programma’s van het IMF met succes ten uitvoer gebracht. Uiteraard zijn er nog tal van verouderde bedrijven, maar intussen is er een moderne sector ontstaan die in productiviteit niet onderdoet voor landen als Tsjechië en Hongarije. Of Turkije voldoende economisch ontwikkeld is zal veel afhangen van de toekomstige economische ontwikkelingen in Turkije. De start van de toetredingsonderhandelingen moet de verdere inspanningen van Turkije om te zorgen voor macro-economische stabiliteit bevorderen en de investeringen, groei en sociale ontwikkeling stimuleren. In deze omstandigheden zal het Turkse BBP naar verwachting sneller groeien dan het EU-gemiddelde.

Turkije een gigantische markt met een groot Arabisch achterland. Met Turkije krijgt de Europese Unie er niet alleen enorme markt bij. De jonge Turkse bevolking kan het snel vergrijzende Europa helpen het Europese tekort aan arbeidskrachten op te lossen.

De toetreding zal wel veel geld kosten. Een groot probleem is de Turkse landbouw. Turkije zal het EU-landbouwareaal met 23% vergroten, want ruim een-derde van de Turkse bevolking werkt in de landbouw. Gezien zijn zwakke economie zou Turkije zeker in aanmerking komen voor aanzienlijke EU-steun. De Europese Unie zou, nog nauwelijks op adem gekomen van de Oostwaartse uitbreiding, financieel totaal overbelast raken door een nieuwe Turkse uitbreiding. Het zal 16,5 miljard tot 27,9 miljard euro aan steun voor landbouw, verbetering van dierengezondheid en verbetering van grenscontroles kosten. De ambtenaren wijzen erop dat aan de steun een limiet zit. De bijdragen mogen maar 4 procent van het Turkse BNP bedragen.

3.3 Cultuur

Turkije moet aan een aantal voorwaarden doen om te mogen toetreden tot de EU. Een aantal daarvan zijn respect voor mensenrechten, een oplossing voor Cyprus en het Koerdische probleem.

Op het gebied van mensenrechten en democratie loopt Turkije nog altijd flink achter op de EU. De regerende Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP)6 voerde belangrijke wettelijke hervormingen door om de mensenrechten te beschermen en om te voldoen aan de criteria voor toetreding tot de Europese Unie. De hervormingen worden met wisselend succes in de praktijk gebracht en wezenlijke verbeteringen in de mensenrechtensituatie zijn nog niet zichtbaar. De wetten worden nog niet nageleefd. Mensen die gebruik proberen te maken van hun recht om vreedzaam te demonstreren of mensen die een afwijkende mening hebben over bepaalde kwesties worden nog altijd strafrechtelijk vervolgd. Er vinden nog steeds martelpraktijken plaats in Turkse gevangenissen en er wordt overwogen om overspel strafbaar te stellen.

Eremoorden op vrouwen en meisjes die beschuldigd worden van overtredingen van de seksuele normen komen erg veel voor. Zelfs meisjes die het slachtoffer worden van verkrachting, worden dikwijls door familieleden vermoord om de ‘eer’ van de familie te beschermen.

Om de EU gunstig te stemmen zijn wél enkele toegevingen aan de Koerden gedaan maar daar is eigenlijk nog niet veel van terechtgekomen.

Turkije is in alle opzichten een Aziatisch land, zowel etnisch als cultureel. Hun taal en hun cultuur zijn duidelijk Aziatisch. Het Turks behoort tot geen enkele Europese taalgroep. Hun cultuur is getekend door een eeuwenlange verstrengeling met de islam. Historisch gezien zijn de Turken altijd de vijanden van Europa geweest.

De Turkse cultuur heeft een geheel andere oorsprong en inslag dan de Europese. Maar de Germaanse en de Romaanse cultuur hebben toch ook een totaal andere inslag en oorsprong. De Turken en Grieken lijken gezien hun keuken, muziek en levensstijl cultureel dichter bij elkaar te staan dan de Noord-Europeanen en de Grieken.

Het is een moeilijke zet om Turkije te weigeren. De huidige pro-westerse houding kan een ommezwaai van 180 graden laten zien bij een directe afwijzing van het lidmaatschap. De extremistische tendensen onder delen van de Turkse bevolking zullen sterker worden indien Turkije niet wordt toegelaten. Ook zal dan naar alle waarschijnlijkheid het hervormingsproces stuklopen en zouden radicale elementen hun kans krijgen, met als gevolg instabiliteit en politieke onrust vlak voor de deur van de EU.

Ook het gegeven dat Turkije een islamitisch land is, baart vele critici zorgen. Europa bestaat voornamelijk uit christelijk georiënteerde landen.

In Turkije is een sterke opkomst van de fundamentalistische partijen. Die islamitische herleving blijft niet beperkt tot de politiek. Heel de maatschappij wordt erdoor meegesleept. De rechten van de christelijke minderheden worden in heel Turkije systematisch met voeten getreden. Niet alleen in crisis of oorlogssituaties, maar permanent.

Als Turkije zou worden toegelaten tot de EU zou de positie van Turkije als islamitisch land een voorbeeld kunnen vormen waaraan andere islamitische landen zich zouden moeten spiegelen.

3.4 Demografie

Als Turkije nu lid wordt van de Europese Unie zal het na Duitsland het grootste EU-land worden. Daarnaast zal Turkije de enige lidstaat zijn met een groeiende bevolking. Op lid moment heeft het land ongeveer 70 miljoen inwoners maar aan het einde van de 21ste eeuw waarschijnlijk al 100 miljoen. Binnen enkele tientallen jaren zal Turkije de omvangrijkste bevolking van de EU hebben.

Ruim drie miljoen Turkse onderdanen wonen op dit moment, legaal, ergens anders in de Europese Unie. Volgens verschillende studies zal toetreding tot de EU extra migratie op gang brengen. Maar deze migratiestromen zullen beperkt worden waardoor de Turkse arbeiders zich pas na een lange overgangsperiode, misschien pas in 2025, elders in de Europese Unie mogen vestigen. Gezien de te verwachte bloei van de economie en de dalende geboortecijfers vallen er volgens experts tegen die tijd ongeveer 2,7 miljoen immigranten te verwachten waarvan er rond de 100.000 zich in Nederland zullen vestigen.

Deze migratie kan ook als voordeel van de Turkse toetreding worden beschouwd. Bijvoorbeeld om de vergrijzing van de bevolking in de EU halt toe te roepen. Ook zal de bevolking in een groot deel van Europa slinken waardoor de immigratie van Turkse arbeiders erg welkom zal zijn. Zo kan de jonge Turkse bevolking het Europese tekort aan arbeidskrachten oplossen. In dit verband heeft de EU een groot belang bij hervormingen en investeringen in onderwijs en opleiding in Turkije om zo voor geschikte arbeidskrachten te zorgen.

3.5 Politiek

De houding van Turkije tijdens de Koude Oorlog, de militaire kracht van het leger en het bestaan van de seculiere staat zijn de belangrijkste argumenten voor toetreding van Turkije tot de Europese Unie. De goede integratie van miljoenen Turken in een groot aantal West-Europese landen moet voldoende bewijs zijn om te laten zien dat dit grote land geen gevaar betekent voor de Europese samenleving. Turkije is erg op Europa gesteld en kan een vanwege de unieke geografische ligging veel politieke voordelen hebben voor de Europese Unie. Hier tegenover staat dat Turkije vaak veel kritiek krijgt vanuit het Westen door de grote invloed van het leger op de politiek, de schending van de mensenrechten, de strijd tegen de koerden en het gebrek aan democratie. Ook het conflict over Cyprus is een groot probleem.

Turkije is al sinds 1952 lid van de NAVO. Aanvankelijk waren er veel landen tegen het Turkse lidmaatschap omdat ze twijfelden aan de betrouwbaarheid van het land. Maar nadat Turkije 25.000 soldaten ter beschikking stelde aan de VN-macht in Zuid-Korea waren alle NAVO partners overtuigd. Turkije was in de Koude Oorlog al van strategisch belang, vooral voor de Verenigde Staten. Turkije bewijst zo al sinds de Koude Oorlog dat ze een betrouwbare partner zijn en van groot strategisch belang kunnen zijn.

Op dit moment levert Turkije, op de Verenigde Staten na, de grootste militaire macht aan de NAVO.

Turkije zal, op Duitsland na, het grootste EU-land worden en gezien de enorme bevolkingsgroei van het land zal het zelfs snel Duitsland overtreffen. Zo krijgt het land onmiddellijk een grote stem binnen de Europese Unie. Maar de grootte van het land is niet de enige manier om invloed uit te oefenen, economische macht is ook erg belangrijk en die heeft Turkije veel minder. Binnen de Europese Raad zal Turkije een belangrijke stem krijgen. Maar de stem binnen de Europese Commissie zal veel kleiner zijn door de geplande verlaging van het aantal leden van de Commissie die men wil doorvoeren in de periode na 2014.

Ook kan Turkije bijdragen aan de energievoorziening in Europa. Turkije ligt erg strategisch op het kruispunt van Europa, dit maakt het land er belangrijk als doorvoerland voor energiebronnen vanuit het oosten. Met Turkije bij de EU kan de EU meer controle krijgen over energiebronnen en energiedoorvoer. Turkije kan een mogelijke nieuwe doorvoerroute worden voor olie en gas vanuit Azerbeidjan, Turkmenistan en Kazachstan. Om de olie vanuit dit gebied naar Europa te krijgen zijn er twee mogelijkheden: via de bestaande pijpleidingen in Rusland of via een nieuwe, zuidelijke, route die loopt van Baku (Azerbeidjan) via Tbilisi (Georgië) naar Ceyhan (Zuid-Turkije). Het grote gevaar bij deze route zijn de conflicten tussen de verschillende staten en bevolkingsgroepen. Met de aanleg van de Baku-Tbilisi-Ceyhan pijpleiding zal de afhankelijkheid van het Midden-Oosten verminderen. De pijpleiding zal er waarschijnlijk sowieso komen maar er zal wel wat veranderen in de verhoudingen. Turkije zal het enige EU-lid worden met pijpleidingen. Wanneer de onderhandelingen dan stuk lopen zal het land zich op Irak en Iran richten en als er zich dan een oliecrisis voordoet, heeft Europa een groot probleem.

geplande oliepijpleidingDe geplande pijpleiding loopt van Baku via Georgie naar Ceyhan in Turkije

Turkije heeft, als je Israël buiten beschouwing laat, voornamelijk de zeggenschap over de watertoevoer naar Iran, Syrië en Irak. Dit is vooral een probleempunt als het gaat om de relatie tussen Turkije en Syrië. Turkije heeft de Eufraat ingedamd om de watervoorraad aan te vullen. Hierdoor is de waterhoeveelheid van de Eurfraat die Syrië binnen komt enorm verkleind. Doormiddel van het water kan Turkije dus invloed uitoefenen op Syrië.

In Turkije heeft het leger veel invloed. Het Turkse leger verdedigt de idealen van Atatürk, hangt een westerse denkwijze aan en is zo tegen iedere vorm van religieus fanatisme. Het is al een aantal keer gebeurd dat het leger een staatsgreep pleegde waarbij ze de macht wel weer vrij snel overdroegen aan een burgerregering. Ook snoert het leger te kritische journalisten de mond en worden politieke partijen die zich laten leiden door radicaal islamitische uitgangspunten door het leger verboden. Tenslotte streeft het leger een Turkse eenheid na, dit is ook de reden waarom Koerden en Armeniërs geen erkenning krijgen. Door de hervormingen die Turkije moet invoeren van de Europese Unie krijgt het leger al minder politieke macht. Als Turkije dan uiteindelijk lid wordt van de EU is het noodzakelijk dat de politieke macht van het leger nog meer afneemt. Het is wel de vraag of het leger bereid is een stap terug te doen en wat de gevolgen van het wegvallen van de invloed van het leger zijn. Zo kunnen er bijvoorbeeld weer radicale politieke partijen ontstaan. Hier tegenover staat dat het grote en moderne Turkse leger ook van groot nut kan zijn voor de EU in deze tijd waarin defensie er belangrijk is.

Turkije grenst aan vrij instabiele landen als Iran, Irak, Syrië en de Kaukasische republieken. Dit kun je als voor- en als nadeel bekijken. De Europese Unie zou bijvoorbeeld via Turkije een brug naar de islamitische wereld kunnen leggen en door toetreding van Turkije laten zien dat de EU niet alleen een christelijke club is maar dat ze ook voor moslimlanden bereikbaar is. Dit kan de verhoudingen tussen de Unie en de moslimlanden verbeteren. En Turkije kan van nut zijn voor de stabilisering van deze instabiele landen. Maar je kunt het ook andersom bekijken. Dat Turkije ook instabiel kan worden door de instabiele buurlanden. Het is ook twijfelachtig of Turkije wel een brugfunctie tussen Europa en de Arabische landen kan vormen.

Tenslotte is er nog het conflict tussen het Griekse en het Turkse deel van Cyprus. Turkije bezette het noorden van Cyprus, na een Grieks-Cypriotische staatsgreep, om te voorkomen dat Cyprus bij Griekenland werd gevoegd en om de Turkse Cyprioten te beschermen. In 1983 verklaarde Turkije het bezette deel onafhankelijk en sindsdien zijn de twee delen gescheiden. Het Turks-Cypriotische deel wordt echter door geen enkel land erkend behalve Turkije. Turkije erkent daarentegen het Grieks-Cypriotitsche deel niet, dit deel is sinds Mei 2004 lid van de Europese Unie. Turkije wil alleen overgaan tot officiële erkenning bij een hereniging van het eiland en een VN-vredesplan, maar zo’n plan werd in April 2004 nog afgewezen door de Grieks-Cyprioten

kwestie cyprus

Hoewel de onderhandelingen in oktober 2005 kunnen beginnen, betekent dit begin niet meteen dat het tot een goed einde komt. Er kan nog van alles mis gaan. Bijvoorbeeld als Turkije de hervormingen niet goed doorvoert. Tegelijkertijd moeten de regeringsleiders rekening houden met de gevaren van afwijzing van Turkije: wanneer de onderhandelingen stuklopen krijgen de radicale elementen in de Turkse samenleving hun kans met als gevolg instabiliteit en politieke onrust tegen de grens van de EU. De huidige, pro-westerse, houding van Turkije is erg positief voor Europa. Maar deze kan zich altijd wijzigen bij bijvoorbeeld een afwijzing van het lidmaatschap.

Hoofdstuk 4: Conclusie

Bij ons profielwerkstuk over de toetreding van Turkije tot de EU hebben we het volgende onderzocht.

Hoofdvraag: Kan Turkije toetreden tot de EU?

Deelvragen: - Kan Turkije beschouwd worden als deel van Europa? (Waar eindigt Europa?

- Wat is het standpunt van de Nederlandse regering en de Europese commissie ten

aanzien van de toetreding.

Ons eerste onderzoek ging over de vraag of Turkije Europees is. We zijn hierbij tot de conclusie gekomen dat Turkije:

- Economisch niet bij de Europese Unie past, omdat het een vrij arm land is en Europa zeer welvarend. Maar het kan wel bij Europa passen, want er zijn meerdere Europese landen met een zwakkere economie.

- Cultureel gezien niet Europees is. Turks is een altaïsche taal die in heel Europa niet gesproken wordt en ook is er in Turkije een andere religie.

- Vanuit geografisch oogpunt niet bij Europa hoort. Turkije ligt maar voor een-vijfde deel in Europa. Maar Turkije past misschien wel bij de Europese Unie, omdat het zo Europees georiënteerd is.

- Op politiek gebied nog niet bij Europa hoort, maar dat de politieke situatie in het land erg verbeterd is door de verschillende hervormingen. Als de hervormingen zijn afgerond zal Turkije, waarschijnlijk, politiek gezien wél bij Europa passen.

Ten tweede hebben we het standpunt van de Nederlandse regering en de Europese Unie onderzocht.

Het grootste deel van de politieke partijen is voor de toetreding, behalve LPF, Groep Wilders en ChristenUnie.

Het kabinet is wél voorstander van toetreding. Balkenende heeft zelfs in heel Europa de toetreding van Turkije gepromoot. Wel vindt het kabinet dat Turkije door moet gaan met hervormen voor het kan toetreden tot de Europese Unie

En ook de belangrijkste organen van de Europese Unie: het Europees Parlement, de Europese Commissie en de regeringsleiders van de Europese Unie zijn allen vóór toetreding van Turkije tot de EU. Maar ook zij hebben nog bepaalde voorwaarden waar Turkije aan moet voldoen. Zo vindt het Europees Parlement dat Turkije de genocide van de Armeniërs moet erkennen, de rechten van de Koerden moet erkennen en Cyprus als een volwaardige staat moet erkennen.

De Europese Commissie vindt dat Turkije door moet gaan met hervormen voor ze toe mag treden. De regeringsleiders delen deze mening en willen dat Turkije Cyprus erkent door een douane-unie aan te gaan met het land.

In ons derde hoofdstuk hebben we alle argumenten voor en tegen bij elkaar gezet ingedeeld in de volgende punten: Economie, Cultuur, Demografie en Politiek.

- Als we de argumenten voor en tegen afwegen op economisch gebied dan wegen de argumenten vóór zwaarder omdat Turkije veel vooruitgang boekt en wanneer het land bij de EU hoort zal het alleen nog maar meer vooruitgang kunnen boeken.

- Hoewel de cultuur van Turkije anders is dan van de rest van Europa is Turkije wel sterk op Europa georiënteerd. Maar het land gaat nog erg slecht om met de mensenrechten. Om deze reden zou Turkije eigenlijk niet mogen toetreden tot de Europese Unie. Als het land de mensenrechten sterkt verbetert zou het land ook op dit punt mogen toetreden.

- Ook op demografisch gebied wegen de voordelen zwaarder dan de nadelen. Vooral West-Europa zal te maken krijgen met immigratie vanuit Turkije. Maar omdat dit deel van Europa te maken heeft met sterke vergrijzing kan deze immigratie ook positief werken.

- Op politiek gebied ligt dit iets moeilijker. Turkije zou bij kunnen dragen aan de veiligheid in de wereld. Maar dat zijn allemaal speculaties. Turkije heeft in het verleden bewezen een betrouwbare partner te zijn. Ook zou het land een enorme stem kunnen krijgen binnen de Europese Unie. Dit zal vooral voor Nederland erg ongunstig zijn. Misschien kunnen we deze grote stem voorkomen door de verdeling van stemmen te veranderen. Uiteindelijk zal Turkije wel toegelaten kunnen worden op politiekgebied maar er zal nog veel veranderd moeten worden. Zowel in het land zelf als binnen de Europese Unie.

Onze eigen mening over de toetreding is veranderd sinds we met het werkstuk bezig zijn. We vinden dat Turkije mag toetreden, maar nu nog niet. Eerst moet de mensenrechtensituatie geheel in orde zijn. Turkije is nu nog vrij arm, maar er is sterke economische groei, dus we denken dat de economie wel in orde komt. Ook denken wij dat Turkije veel positieve dingen voor de EU kan brengen. Zoals meer invloed binnen het Midden-Oosten en als oplossing voor de vergrijzing in Europa.

Literatuurlijst

- Aarts, M. et al (1998), “Global Village”, hieruit: Module 2: Politiek en ruimte,

Hoofdstuk 3: Europese Integratie, Leiden: Spruyt, van Mantgem & de Does BV, pp 149-165.

- Ahtisaari, M. & A. Rohan (2004), “Eu is niet slechter af met Turkije erbij”, in: NRC Handelsblad 06-09-’04

- Anoniem (2004), “ChristenUnie: Turkije is te Aziatisch voor EU”, in NRC Handelsblad 11-09-’04

- Anoniem (2004), “Inbreng Geert Wilders bij algemene politieke beschouwingen,

www.geertwilders.nl 28-09-’04

- Widdershoven, C. (2004), “Maak Turkije zo snel mogelijk lid van de EU”, http://www.refdag.nl 21-09-’04

- Anoniem (2004), “Rechtse oppositie hekelt toetreding”, http://www.refdag.nl 07-10-‘04

- Anoniem (2004), “Toetreding Turkije profijtelijk”, http://archief.trouw.nl 01-10-‘04

- Anoniem (2004), “Turkije rijp voor onderhandelingen”, in NRC Handelsblad 06-10-‘04

- Anoniem (2004), “Turkije is welkom in Europa”, in Eindhovens Dagblad 07-10-‘04

- Anoniem (2004), “Turkije rijp voor EU-onderhandelingen”, in Volkskrant 07-10-‘04

- Anoniem (2004), “CDA-fractie wil toetreden van Turkije nog vertragen”, in Trouw 07-10-‘04

- Anoniem (2000), “Turkije”, www.landenweb.com

- ANP (2004), “Eurlings: Turkije moet mensenrechten fors verbeteren”, in Reformatorisch

Dagblad 21-10-’04

- Berg, A. van den (samenst.) (2004), “Europese verkiezingen op 10 juni:

9 vragen voor negen lijsttrekkers”, in Eindhovens Dagblad 05-07-’04

- Brill, P. (2004), “Lidmaatschap of LAT-relatie”, in: De Volkskrant 02-10-’04

- Bruijn, W. de et al (2004), “Webspecial: Van Baku naar Brussel”, www.vpro.nl/tegenlicht

- Bureau Europees Parlement Den Haag (2004), “Meest gestelde vragen”, www.europeesparlement.nl

- Commissie van de Europese Gemeenschappen (2004), “Aanbeveling van de Europese

Commissie over de vorderingen van Turkije op de weg naar toetreding”, hieruit: pp 2-11,

www.eu.nl 06-10-’04

- CPB (2004), “Klein maar positief effect toetreding Turkije”, http://www.regering.nl 31-03-‘04

- D66 (2004), “D66-delegatie positief over hervormingen Turkije”, www.d66.nl 28-02-’04

- D66 (2004), “Tempo onderhandelingen Turkse toetreding EU mede-afhankelijk

van mensenrechtensituatie”, www.d66.nl 17-02-‘04

- D66 (2004), “Turkije hoort bij Europa”, www.d66.nl

- Donkers, H. (2004), “Turkije-kenner Erik-Jan Züchter: ‘Turkije is een Europees land’”, in: Geografie november/december 2004

- Elands, M. (2004), “Turkije en Nederland kunnen veel van elkaar leren”, in Eindhovens dagblad 09-12-’04

- Eurlings, C. (2004), “Turkije moet echt Europees worden”, www.camieleurlings.nl

- Groen Links (2004), “Goede redenen Turkije in de EU op te nemen”, www.groenlinks.nl

- Herben, M. (2004), “Art. Nee tegen Turkse toetreding – Mat Herben”, www.lijst-pimfortuyn.nl 07-09-‘04

- Hooven, M. ten (2004), “VVD’er Van Baalen: ‘Turkije niet voor altijd uitsluiten van EU’”,

in Trouw 31-01-’04

- Huizinga, T. (2004), “Turkije is goede buur van EU – meer niet”, http://archief.trouw.nl 30-09-‘04

- Lagas, T. (2004), “Verhagen trapt op rem”, in Trouw 08-10-’04

- Lagendijk, J. (2004), “Groenlinks pleit voor volwaardig EU-lidmaatschap Turkije”,

http://www.groenlinks.nl 06-10-‘04

- Lijst Pim Fortuyn (2004), “Wat wil Lijst Pim Foruyn met de EU?”, Afdeling voorlichting

Lijst Pim Fortuyn

- NOS (2004), “EU akkoord over Turkije”, www.nos.nl 20-12-‘04

- NOS (2004), “Turkije in zes vragen en antwoorden”, www.nos.nl

- NOS (2004), “Vier vragen over Turkije en de EU: Wat zijn de bezwaren tegen

een Turks EU-lidmaatschap?”, www.nos.nl 20-12-’04

- NOS (2004), “Vier vragen over Turkije en de EU: Wat wint de EU bij toetreding van Turkije?”,

www.nos.nl 20-12-’04

- NOS (2004), “Bolkestein tegen Turkije-advies EC”, www.nos.nl 06-10-2004

- Piek, M. (2004), “Nederland: Den Haag voor, bevolking tegen”, www.nos.nl 10-11-’04

- Rijders, F. (Samenst.) (1999), “Het buitenlands beleid van Turkije”, www.atlcom.nl

- Rooij, H. van (2004), “Turkije onlosmakelijk deel van Europa”, in Eindhovens Dagblad 07-10-’04

- SGP (2004), “Europees beleid”, www.sgp.nl

- Staaij, C. van der (2004), “EU sjoemelt met eigen eis Turkije”, www.sgp.nl 06-10-‘04

- Timmermans, F. & J.M. Wiersma (2004), “Turkije welkom als het aan de toegangseisen voldoet”,

www.pvda.nl 27-04-’04

- Uitgeverij Het Spectrum (2001), Encyclopedie, trefwoorden: Europa en Turkije

- VPRO (2004), televisieproductie “Tegenlicht: ‘Ben Bot: Even Europa uitleggen’”,

Hilversum: VPRO, 19-12-‘05

- Widdershoven, C. (2004), “Maak Turkije zo snel mogelijk lid van de EU”,

http://www.refdag.nl 21-09-‘04

- Wikipedia (2004), Encyclopedie, trefwoord: Turkije, www.nl.wikipedia.org

[1] Mustafa Kemal Atatürk: Zie bijlage 3 begrippenlijst
[2] Verdrag van Maastricht: Zie bijlage 3 begrippenlijst
[3] EMU: Zie bijlage 3 begrippenlijst
[4] PKK: Zei bijlage 3 begrippenlijst
[5] Altaïsche taal: Zie bijlage 3 begrippenlijst
6 AKP: zie bijlage 3 begrippenlijst

Bijlage 1: Politieke partijen

VVD

(31 jan. 2004) Van Baalen: “De bezwaren van de VVD-fractie tegen een Turks EU-lidmaatschap zijn allemaal van ‘praktische’ aard. Dat het Turkse volk islamitisch is doet niet ter zake. Het land voldoet in talloze opzichten niet aan de eisen die de EU stelt aan de democratie en de rechtsstaat van kandidaat-lidstaten. We moeten met die eisen niet gaan marchanderen.

- Zo hebben militairen via de Turkse nationale veiligheidsraad nog altijd invloed op de politiek. De politiek durft nu geen einde te maken aan de Turkse bezetting van Noord-Cyprus uit angst de militairen voor het hoofd te stoten.

- Ook rechten van minderheden worden in Turkije onvoldoende gerespecteerd. Van gelijkberechtiging van de Koerden is geen sprake.

- Een ander bezwaar is de corruptie bij de politie. In de handhaving van de openbare orde treden politieagenten bovendien buitenproportioneel hard op.

- Vervolgens zal Turkije moeten voldoen aan de voorwaarden die de EU aan de markteconomie en de regelgeving stelt.”

Van Baalen neemt afstand van de bezwaren die voormalig VVD-leider Bolkestein tegen een Turks EU-lidmaatschap aanvoerde. Bolkestein meent dat Turkije ‘nooit’ lid kan worden van de EU. Van Baalen zegt dat er nog veel moet gebeuren, maar als seculiere staat is het land wel op weg. Turkije kan daarom nooit voor altijd worden uitgesloten, wat Bolkestein deed.

(5 juni 2004) Jules Maaten: “Turkije is in de verste verte niet klaar voor onderhandelingen voor toetreding.”

(7 okt. 2004) Van Baalen: “We moeten nu moedig zijn. De onderhandelingen kunnen beginnen maar steeds worden gestopt zodra het bergafwaarts gaat met de mensenrechten in Turkije.”

(7 okt. 2004) De VVD wil dat de Europese regeringsleiders in december scherper vastleggen dat Turkse werknemers ook na de toetreding omstreeks 2015 niet welkom zijn op de Europese arbeidsmarkt.

PvdA

(27 apr. 2004) PvdA vindt dat Turkije op termijn welkom is om lid te worden van de EU, maar dan moet het land wel aan alle politieke, sociale en economische voorwaarden voldoen.

De standpunten van PvdA zijn:

- Toetreding van Turkije zorgt voor duurzame vrede, stabiliteit en welvaart op ons continent.

- De toetreding is belangrijk voor de ontwikkeling van Turkije zelf en de regio. Als de economische omstandigheden in Turkije verbeteren, betekent dit ook dat meer Turken in eigen land hun bestaan kunnen opbouwen.

- Nederland kan veel geld verdienen aan de toetreding van Turkije. Als exportland is Turkijevoor ons een enorme, nieuwe afzetmarkt voor onze producten.

- De Europese grondwet is een flinke stap vooruit om de Europese Unie van 25 landen meer werkbaar te maken. Door de goede afbakening van wat de lidstaten zelf moet doen en wat Europa doet, kan een zodoende hervormde EU de toetreding van Turkije aan.

- De PvdA heeft strenge eisen gesteld aan de uitbreiding van de 10 landen per 1 mei. Als landen hun zaken niet op orde hebben kunnen ze niet volledig meedoen. Voor Turkije gelden precies dezelfde criteria als voor de andere toetreders. Niets meer, maar ook niets minder.

- De PvdA geeft voorrang aan een (verantwoorde) uitbreiding van de EU boven een Europa dat zich met steeds meer zaken bemoeit, die gerust door de lidstaten zelf kunnen worden gedaan.

- Wie de Turken met een verwijzing naar de joods-christelijke traditie van Europa buiten de deur wil houden, maakt het verdeelde verleden en niet de gedeelde lotsbestemming tot fundament van de Europese integratie.

(5 juni 2004) Max van den Berg: “Turkije mag alleen toetreden tot de EU wanneer voldaan wordt aan eisen van democratie, rechtsstaat, respecteren van mensenrechten en beschermen van minderheden.”

(7 okt. 2004) PvdA prijst de strenge voorwaarden van de Europese commissie en wil de onderhandelingen beginnen.

CDA

(31 jan. 2004) Bot is voorstander van onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de EU, als ‘Europees gebaar in de richting van de islamitische wereld.

(5 juni 2004) Camiel Eurlings: “Turkije moet eerst aan alle voorwaarden van een open, democratische rechtsstaat voldoen voordat het zinnig is daar serieus over te onderhandelen.”

(8 okt. 2004) Bot voorspelt dat de Turken in de tweede helft van 2005 aan tafel mogen schuiven. Maxime Verhagen heeft hier kritiek op.

(8 okt. 2004) Maxime Verhagen: “Wij zetten vraagtekens bij het snel starten van toetredingsonderhandelingen tussen Turkije en de Europese Unie.

Het is immers niet best gesteld met de vrouwenrechten in Turkije. Er wordt nog veel geslagen achter de voordeur. Turkije moet eerst voldoen aan alle eisen over gelijkberechtiging van vrouwen en moet eerst de mensenrechten en hun strafwetgeving volledig op orde hebben.”

Hij legt uit dat hij nog altijd principieel voorstander blijft van een Turks EU-lidmaatschap. Dat het grootste gedeelte van de bevolking islamitisch is mag volgens Verhagen geen rol spelen.

Hij zegt: “Het is niet de vraag of Turkije lid wordt, maar wanneer.”

(8 okt. 2004) Piet Bukman meent dat onder druk van besprekingen de Turken verder zullen moderniseren. Hij herinnert eraan dat de krakende democratieën in Griekenland, Spanje en Portugal snel beter gingen functioneren toen die landen uitzicht kregen op EU-lidmaatschap.

(21 okt. 2004) Eurlings: “Turkije moet in het eerste jaar van de toetredingsgesprekken met de Europese Unie aantonen dat het de mensenrechten fors verbetert. Anders moet de gesprekken worden stopgezet.”

Ook wil Eurlings meer vrijheid voor christenen.

SP

(5 juni 2004) Erik Meijer: “Na gelijkwaardige oplossing voor Koerdistan, erkenning genocide op Armeniërs, opheffing verbod partijen en kranten, vrijlating politieke gevangenen, uitschakelen rol van leger, e.d. mag Turkije toetreden tot de EU.”

(7 okt. 2004) SP is niet principieel tegen toetreding, maar vindt het te vroeg om nu de deur open te zetten.

GroenLinks

Goede redenen om Turkije in de EU op te nemen:

- Turkije zal een brug zijn tussen Europa en de islamitische wereld. Toetreding van Turkije tot de EU zou een sterk signaal uitzenden: de westerse wereld is geen vijand van de islam, maar staat open voor landen met een moslimbevolking, zolang ze de democratische waarden Europa delen.

- EU-lidmaatschap brengt een hele reeks verplichtingen op het gebied van mensenrechten en de rechtstaat met zich mee, inclusief mogelijkheden tot klachten en beroep in het geval dat deze niet gerespecteerd worden. De toekomstige EU-grondwet maakt het mensenrechtenhandvest bindend en stelt individuele burgers in staat om voor het Hof van Justitie hun gelijk te halen.

- Het vergrijzende en stagnerende Europa kan op termijn profiteren van het jonge en dynamische Turkije. In de EU wordt van alle kanten gewaarschuwd voor het scenario waarin over een paar jaar elke werkende Europeaan het pensioen van twee 65-plussers zal moeten opbrengen. Het openen van de interne markt voor een land met een bevolkingspiramide met een bede basis kan in dat geval alleen maar positief zijn.

- Toetreding van Turkije betekent dat de EU een sleutelrol kan gaan spelen bij het oplossen van conflicten, wellicht ook in het Midden-Oosten. Conflictpreventie en ‘softpower’ moeten daarbij dé basisprincipes van het Europese buitenland- en veiligheidsbeleid blijven.

- Binnen de huidige EU-lidstaten zal de toetreding van een land met een overwegend islamitisch bevolking een positief effect hebben of de toenadering tussen uit de immigratie voortgekomen moslims en de rest van de bevolking.

(5 juni 2004) Kathalijne Buitenweg: “Als Turkije voldoet aan de democratische vereisten mag het toetreden. Ik hoop dat Turkije de vooruitgang boekt, met name wat betreft mensenrechten, om in december te kunnen gaan onderhandelen.”

(7 okt. 2004) GroenLinks wil net als D66 en PvdA de onderhandelingen beginnen.

D66

(17 feb. 2004) Jacob Kohnstamm wil dat het tempo van de onderhandelingen over Turkse toetreding toto de Europese Unie, afhankelijk wordt van de wijze waarop Turkije o.a. minderheden behandeld. Bij verslechtering van bijvoorbeeld de mensenrechtensituatie wil Kohnstamm dat de onderhandelingen eventueel tijdelijk worden stilgelegd.

Voor D66 is toetreding van Turkije tot de EU een onvermijdelijk gegeven. Daarbij moet het land wel blijvend voldoen aan de gestelde criteria. In de ogen van D66 is het niet mogelijk om Turkije over een onderhandelingsstart nog langer aan het lijntje te houden of daar als EU nu van af te zien.

(28 feb. 2004) D66 vindt dat Turkije lid mag worden, maar de vraag is wanneer. Turkije is volgens hen cultureel en historisch een onderdeel van Europa en is van harte welkom in de Europese Unie.

(5 juni 2004) Sophie van het Veldt: “Alleen als het voldoet aan de Europese democratische vereisten, de zogenoemde ‘Kopenhagen-criteria’ mag Turkije toetreden.”

(7 okt. 2004) D66 prijst de strenge voorwaarden van de Europese Commissie en wil de onderhandelingen ook beginnen.

LPF

De Europese Unie moet niet de Bosporus en de Oeral oversteken. Turkije, Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland mogen geen lid worden van de EU. Na die 10 nieuwe leden willen we het proces van uitbreiding 10 jaar stilleggen, zodat de gevolgen van déze toetreding goed verwerkt kunnen worden.

(5 juni 2004) Jens van der Vorm-De Rijke: “De Turkse toetreding leidt tot onbeheersbare migratiestromen. Zeker als naar verwachting de Koerdische onafhankelijkheid weer oplaait.”

(7 sept. 2004) Mat Herben: “Mijn fractie is van mening dat in de voorzienbare toekomst geen sprake kan zijn van onderhandelingen met Turkije. In de komende tien jaar moeten allereerst de grenzen van Europa letterlijk en figuurlijk worden vastgesteld. Letterlijk: Gaan we naar Klein-Azië en de Oeral? Figuurlijk: Willen we wel een Europese eenheidsstaat of federatie? De Euro-elite weigert over deze vragen na te denken en heeft als motto: hoe groter,hoe beter.

De Turkse toetreding is voorts schadelijk voor de veiligheid van Europa, omdat een tikkende tijdbom wordt binnengehaald.

Er is geen enkele overtuigende reden waarom Turkije moet toetreden. Het enige wat Turkije erbij zou winnen, is een vrij verkeer van personen en dat is precies wat wij niet willen.”

(7 okt. 2004) LPF is tegen elke poging om Turkije in de EU te halen.

Christenunie

(11 sept. 2004) Christenunie wil niet dat Turkije ooit toetreedt tot de Europese Unie, omdat het geen Europees land is.

Huizinga: “Turkije ligt voor 95% buiten Europa en is dus geen Europees land. Als de ligging van een land niet meer bepalend is voor de beoordeling van de vraag of het tot Europa behoort en kan toetreden tot de EU, dan begeeft de politiek zich ‘op drijfzand’.

Turkije is al lid van de NAVO, dus uit strategische overwegingen is het EU-lidmaatschap ook niet nodig.”

Dat Turkije een islamitisch land is, is voor de christenunie geen argument tegen de toetreding. Wel vinden ze het een teken dat Turkije geen Europees land is.

(7 okt. 2004) Ook Christenunie is tegen elke poging om Turkije te laten toetreden.

SGP

(6 okt. 2004) SGP vindt dat de EU sjoemelt met de eigen eis die ze aan Turkije gesteld heeft. Vóórdat toetredingsonderhandelingen kunnen beginnen, móet Turkije voldoen aan de zogeheten politieke Kopenhagencriterium: Turkije moet beschikken over een stabiele rechtsstatelijke democratie, moet de mensenrechten handhaven en de minderheden respecteren en beschermen. Turkije voldoet aan geen van de drie genoemde eisen. Het is geen stabiele democratie.

(7 okt. 2004) SGP is tegen de toetreding van Turkije tot de EU. Ook al voldoet Turkije aan de criteria van Kopenhagen voor toetreding, de SGP blijft tegen. Reden hiervoor is dat Turkije een totaal ander land is. Het land heeft in tegenstelling tot de huidige EU geen christelijke geschiedenis. Op het moment dat wij Turkije zullen omvormen tot een volledige democratie, dreigt het gevaar dat het land in een totale chaos belandt. Nu wordt veel onrust door de dominantie van het leger in bedwang gehouden. Daarnaast hoort Turkije geografisch gezien slechts voor een heel klein deel in het werelddeel Europa. Voor de SGP is Turkije welkom als naaste buur, maar niet als lid van de Unie.

Groep Wilders

(28 sept. 2004) Geert Wilders: “Turkije mag nooit lid worden van de EU. Europa moet dus ook geen onderhandelingen beginnen met Turkije. Ik heb hiervoor vele argumenten, een aantal hiervan zijn:

- Turkije is geen Europees maar een Aziatisch en islamitisch land, Goede relaties met Turkije zijn prima maar een goede buur is nog geen familielid.

- De migratiestroom vanuit Turkije zal desastreus zijn en zal de enorme problemen die we nu toch al hebben met de integratie van niet-westerse allochtonen alleen maar verergeren, bovendien gaat Turkije de Europese en Nederlandse belastingbetaler veel miljarden euro’s per jaar kosten.

- Toetreding van Turkije gaat de Europese belastingbetaler vele miljarden euro’s per jaar kosten, en aangezien Nederland een grote netto-betaler is zal de Nederlandse belastingbetaler hier fors voor moet opdraaien.

- Als we het niet-Europese land Turkije tot de EU zouden toelaten, weke argumenten hebben we dan nog om andere niet-Europese landen een lidmaatschap van de EU te ontzeggen als zij in de toekomst ook de ambitie krijgen lid te worden van de EU, zoals bijv. Marokko.

- Turkije zal door zijn hoge bevolkingscijfer grote invloed krijgen op de wetgeving in Europa en daarmee in Nederland. Zeker omdat in de nieuwe Grondwet de inwoneraantallen belangrijker worden bij de besluitvorming.”

Bijlage 2: Toetredingseisen

De EU-leiders hebben op de Europese Top in Kopenhagen in 1993 een korte lijst opgesteld met voorwaarden waar nieuwe lidstaten aan moeten voldoen op moment van toetreding. De zogenaamde ‘Kopenhagen-criteria’ vallen uiteen in drie hoofdgroepen:

• Politieke criteria: het land moet beschikken over stabiele overheidsinstellingen die democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en het respect voor en de bescherming van minderheden waarborgen.

• Economische criteria: de toekomstige lidstaat moet over een goed functionerende markteconomie beschikken die de concurrentiedruk en de marktwerking binnen de Unie kan weerstaan.

• Het ‘acquis communautaire’: het overnemen van de bestaande wet- en regelgeving en de invoering daarvan.

Tenslotte besloot de Europese Raad in Madrid van december 1995 dat het land voor toetreding moet beschikken over de administratieve en juridische capaciteit om de EU-regelgeving in te voeren en te handhaven.

De Europese Unie assisteert de toekomstige lidstaten bij het overnemen van de EU-wetgeving en biedt financiële hulp om de infrastructuur en de economie te verbeteren.

Bijlage 3: Begrippenlijst

1. Mustafa Kemal Atatürk = Turks militair en staatsman, stichter en eerste president van de republiek Turkije.

2. Verdrag van Maastricht = Officieel Verdrag betreffende de Europese Unie, een serie afspraken door de 12 EG-lidstaten op 11 dec. 1991 te Maastricht genomen met als uiteindelijk doel de ‘totstandbrenging van een steeds hechtere Unie tussen de volkeren van Europa, waarin de besluiten zo dicht mogelijk bij de burger worden genomen’

3. EMU = (afk. van: Economische en Monetaire Unie) Een unie op economisch en monetair gebied, ingesteld krachtens het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, dat deel uitmaakt van het Verdrag betreffende de Europese Unie (Verdrag van Maastricht).

4. PKK = Linkse Koerdische arbeiderspartij.

5. Ataïsche talen = Samenvattende benaming voor de talen die worden gesproken door de Turken, de Mongolen en de Toengoezen.

6. AKP = De regerende partij voor rechtvaardigheid en ontwikkeling. Deze partij is erg pro-Europa en wil graag dat Turkije lid wordt van de Europese Unie.