We hebben 226 gasten online

Deel 2 Probleemregio Kaukasus

Gepost in Praktische opdrachten

Deel 2 Probleemregeling Kaukasus

Hoofdstuk 3 Warme havens

Behalve Turkije hadden ook de Russen grote invloed in het Kaukasusgebied. In de 18e eeuw groeide de macht van het tsarenrijk Rusland en er ontstond al snel de drang naar uitbreiding ondanks het al gigantische grondgebied. Het grootste deel van Rusland bestaat uit het ijskoude Siberië waar weinig mee kon worden gedaan. De Russen wilden onder andere uitbreiding om warme havens veilig te stellen. Deze havens lagen zuidelijker dan de al bestaande Russische havens zodat zij niet bevroren in de winter. De noordelijke havens in onder andere St. Petersburg vroren wel dicht en daardoor liep de buitenlandse handel in de lange Russische winter vrijwel helemaal vast. Om de economie van het rijk te verstevigen om zo oorlogen te kunnen financieren waren de warme havens noodzakelijk. Maar hiervoor moest eerst een oorlog met het Perzische rijk worden uitgevochten. Tussen 1804 en 1813 werd deze oorlog uitgevochten waarbij de Russen als winnaar uitkwamen. Zij kregen het gebied wat nu de zuidelijke Kaukasus is en de Perzen behielden alleen de zuidelijke 2 provincies waar de Azeri’s leefden. Deze twee provincies behoren nu tot Iran maar de bevolking bestaat vooral uit Azeri’s. Vooral in Georgië en Armenië werd veel geïnvesteerd door het belang van de havens aan de Zwarte Zee. De landen werden erg beïnvloed door Rusland in tegenstelling tot Azerbeidzjan dat vrij weinig merkte van de Russische overheersing. Er was vrijwel geen enkele politieke of culturele invloed vanuit Moskou naar de Azeri’s toe maar des te meer vanuit het Perzische Rijk. Aan het eind van de 19e eeuw veranderde de Russische mening over Azerbeidzjan toen duidelijk werd dat het land erg olierijk bleek te zijn. De opkomst van de Industriële Revolutie had ervoor gezorgd dat olie een erg belangrijk product werd. Veel Russen gingen zich vestigen in Azerbeidzjan om olie te exploiteren. Rusland profiteerde hier uitermate goed van, maar de bevolking in Azerbeidzjan ging er niets op vooruit. Er kwam meer verzet vanuit de bevolking en de Azeri’s wilden een eigen onafhankelijke staat. Hoofdstuk 4 Transkaukasische federatie (Transkaukasië) Nadat in Rusland de februarirevolutie uitbrak waren de Kaukasische volkeren bang dat ze onderdrukt zouden worden door het steeds meer opkomende communisme in Rusland. In maart riep de orthodoxe kerk in de Kaukasus de onafhankelijkheid uit. Op 15 november volgde de onafhankelijkheid van de Kaukasische staten nadat Lenin de macht had gegrepen in oktober. Er werd een commissariaat opgericht en daaruit werd een regering gevormd onder leiding van de Georgische sociaal-democraat Chkeidze. Op 9 april 1918 werd de staat uitgebreid in de vorm van een federatie, deze federatie bestond uit het huidige Georgië, Armenië en Azerbeidzjan, de hoofdstad werd het Georgische Tbilisi. Een groot probleem voor de nieuwe staat was het Turkse Rijk, er werd nog gevochten tegen de Turken omdat zij de kant van Duitsland hadden gekozen in de oorlog. Het oude tsarenrijk Rusland stond aan de kant van de geallieerden totdat Lenin in maart 1918 vrede sloot in het pact Brest-Litovsk met Duitsland en zich dus terugtrok uit de oorlog. De Russische legers die in Turkije waren gelegerd waren uiteengeslagen en keerden massaal terug naar Rusland, het nieuwe Kaukasische leger stond er alleen voor. Dit leger bestond overigens niet uit Azeri’s omdat zij problemen hadden met vechten tegen de Turken gezien hun religieuze en etnische banden met de Turken. Het leger was niet opgewassen tegen het grote Ottomaanse leger, en al snel werd er overgegaan op vredesonderhandelingen met Turkije.De Turken kregen uiteindelijk het zuidwestelijke deel van Georgië toegewezen. Maar de binnen de federatie was er veel onenigheid, Azerbeidzjan stond bijvoorbeeld aan de kant van de Turken in tegenstelling tot de orthodoxe staten Armenië en Georgië. Uiteindelijk leidde deze onenigheid tot de ontbinding van de Transkaukasische federatie op 26 mei 1918.

Hoofdstuk 5 Georgië voor, tijdens en na het communisme

5.1 Invloed Rusland

De Georgische vorsten, die telkens Perzische en Turkse invallen moesten verduren, zochten uiteindelijk steun bij de Russische tsaar Alexander. Dit omdat de Russen eveneens christelijk zijn in tegenstelling tot de agressieve Perzische en Turkse kolonisten. In 1801 werd Georgië een provincie binnen het Russische tsarenrijk. In de 19e eeuw werd er een Russische politiek gevoerd ten opzichte van Georgië. Dit leidde tot een russificatie van de Georgische samenleving waardoor er verzet optrad vanuit de bevolking. Zij volgden het voorbeeld van vele Europeanen door een nationalistische beweging te stichtten tegen de strenge overheersing van Rusland.

5.2 Georgië onafhankelijk

Dezelfde dag dat de Transkaukasische staat werd ontbonden, 26 mei 1918, werd in Georgië een nieuwe republiek opgericht om ervoor te zorgen dat ze niet onder Russische overheersing zou komen te staan. De andere twee landen volgden Georgië hierin in de dagen erna. Onder de Georgische bevolking werd de onafhankelijkheid uitbundig gevierd, en 26 mei is in het huidige Georgië nog steeds bekend als de nationale onafhankelijkheidsdag. De eerste regering van het nieuwe Georgië bestond voornamelijk uit sociaal-democraten en was een mensjewistische regering. De mensjewieken waren de tegenstanders van de bolsjewieken, de communisten. De regering stond meteen voor een enorm zware taak namelijk de opbouw van het land na de oorlog. Doordat de relaties met Rusland en andere landen verbroken waren werd het erg moeilijk om Georgië erboven op te helpen. De industrie- en transportsector lagen bijna helemaal plat en er was in het hele land een dringende vraag naar voedsel. In 1920 werd Georgië pas internationaal erkend nadat Rusland dit op 7 mei van dat jaar deed in navolging van onder andere Turkije, Frankrijk, Duitsland en Engeland. Doordat communisten onrust strooiden in de gebieden Abchazië en Zuid-Ossetië bleef Georgië moeite hebben tot 1920 om deze gebieden onder controle te krijgen. Naast deze problemen kreeg Georgië ook te maken met grensproblemen met Armenië. De situatie rond het betreffende grensgebied langs Armenië leek uit de hand te lopen toen het Armeens leger Georgië aanviel en het grensgebied opeiste omdat er veel Armeniërs in het gebied leefden. Met de hulp van het Engelse leger versloeg Georgië de Armeense legers in korte tijd. Een voorlopig neutraal gebied werd ingericht met zowel Armeniërs als Georgiërs in de regering, in november van 1920 kreeg Georgië weer de volledige zeggenschap over het gebied. Toen veel van de problemen leken opgelost maakte Georgië een economische en culturele bloeiperiode mee waarin onder andere een universiteit in de hoofdstad Tbilisi werd opgericht. In januari 1921 werd Georgië ook lid van de Volkenbond wat een definitieve onderstreping was van de internationale erkenning van een Georgische staat wat voor het land zo belangrijk was. Georgië leek een prachtige toekomst tegemoet te zien. Maar de nieuwe communistische staat USSR, het oude Rusland, was ondertussen de burgeroorlog die tussen 1918 en 1920 plaats vond te boven gekomen. En de communisten wilden de verloren gebieden weer onder controle van Rusland plaatsen waaronder dus ook de Kaukasische staten. In het contract van Georgië met Rusland van mei 1920 stond dat Rusland de Georgische staat erkende als zij toestond dat er op lokaal niveau activiteit van communisten kwam. Hierdoor werd het Rusland natuurlijk wel erg makkelijk gemaakt om Georgië binnen te vallen. Ondertussen waren Armenië en Azerbeidzjan door Rusland al geannexeerd waardoor de druk op Georgië door Rusland wel erg groot werd. De communisten in Georgië, waaronder ook bekende namen als Stalin, organiseerden op 12 februari 1921 een zogenaamde ‘boerenopstand’ zodat Rusland een reden had om Georgië binnen te vallen. De Russen schoten de boeren, te hulp was het verhaal van de Russen. Dit ‘Tweede Sovjetleger’ dat op 16 februari Georgië binnenviel had de Georgische regering al snel verslagen en op 25 februari was de hoofdstad Tbilisi in Russische handen gevallen waarmee ook de regering het opgaf. Ondertussen bleef een deel van het Georgische leger doorvechten tegen de Turken die het op Abchazië gemunt hadden. Ze konden de stad Batoemi behouden die later weer door de Russen werd bezet. Georgië werd een communistische staat, de Socialistische Sovjet Republiek Georgië (Georgië SSR) was ontstaan. De mensjewistische regering werd verbannen naar Istanbul. Toen in maart 1921 Rusland zich in elke grote stad in Georgië had gevestigd en het grensprobleem met Turkije had opgelost kon de communistische opbouw van het land beginnen.

5.3 Georgië SSR

De oude Georgische overheidsinstellingen als het leger werden ontbonden en er kwamen communistische instanties voor in de plaats. Daarnaast werd privaat grondbezit afgeschaft en werden alle industrieën genationaliseerd, net als in de rest van communistisch Rusland was gebeurd. Er kwamen strafexpedities zodat alle tegenstanders van de communisten werden uitgeschakeld, waaronder veel voormalige legerofficieren, vooraanstaande Georgische edelen en veel mensen uit het intellectuele deel van de bevolking. In Georgië werd automatisch na de capitulatie van de oude regering de orthodoxe kerk afgeschaft als nationale religie. In de communistische leer was geen plaats voor religie en de Georgische orthodoxe kerk kreeg het dan ook zwaar te verduren. Tussen 1922 en 1923 alleen al werden 1500 kerken vernield en het kerkpersoneel werd vermoord of zodanig bedreigd dat zij geen activiteiten meer organiseerden. Tussen 1921 en 1924 hield het verzet aan ondanks de bloedige terreur waarmee deze door de Russen werd bestreden. In 1924 werd er een grootscheepse aanval van het verzet georganiseerd, met hulp van de in ballingschap verkerende regering, maar de communisten waren hiervan snel genoeg op de hoogte en schakelden vele rebellenleiders uit waardoor deze opstand mislukte en het Georgische verzet bijna geheel was gebroken. In 1921 wordt Abchazië bij de Georgische SSR gevoegd, Adzjarië en Zuid-Ossetië krijgen een aparte sovjetstaat. Georgië SSR werd op zijn beurt weer bijeen gevoegd in een Transkaukasische federatie samen met Armenië en Azerbeidzjan op voorstel van Lenin. Dit wordt in 1936 weer herzien waardoor de landen weer aparte sovjetstaten worden, Abchazië was in 1931 al een aparte sovjetstaat geworden. De politieke beslissingen die plaatsvonden in Rusland golden ook voor Georgië zodat ook daar vooral de zware industrie op gang kwam. De collectivisatie van de landbouw werd eveneens doorgevoerd en er kwam een monocultuur in de landbouwproductie van Georgië. Er werd vooral veel thee en citrusvruchten geproduceerd voor de steeds weer groeiende Russische markt. Door de culturele revolutie die Stalin in had gevoerd in alle sovjetstaten werden veel Georgische kunstenaars beperkt en de kunst werd doordrenkt van de communistische ideeën en vooral van de persoonsverheerlijking van Stalin. Het enige voordeel van deze revolutie was de aanpak van het analfabetisme, verder was ook het onderwijs en de media vol van de communistische idealen. Net zoals in de rest van het communistische rijk werden ook veel Georgische kunstenaars en intellectuelen naar de beruchte werkkampen in Siberië gebracht nadat ze waren opgespoord door Stalin’s geheime dienst.

5.4 Operatie Barbarossa & dood Stalin

Op 22 juni 1941 viel Duitsland onder de codenaam ‘Operatie Barbarossa’ Rusland aan ondanks het niet-aanvalsverdrag, het Molotov-Ribbentroppact. Dit verdrag was voor Stalin eigenlijk niet meer dan uitstel om zijn leger weer op orde te krijgen door de vele zuiveringen die hij had uitgevoerd onder zijn officieren. Er waren 700.000 Georgische soldaten die aan Russische kant streden, dat betekende of voor Georgië SSR of in het Russische leger. Van hen zijn er in de oorlog 300.000 om het leven gekomen. De Georgiërs waren vooral partizanen, wat wil zeggen dat ze niet onder de macht van Rusland vielen maar dat ze tegen Duitsland streden omdat zij dachten dat het Duitse regime nog erger zou worden dan het Russische. Maar er waren ook Georgiërs die er net andersom overdachten en als partizanen streden met de Duitsers, het grootste deel echter streed aan Russische kant. Georgië veranderde net als de andere sovjetstaten in een oorlogsindustrie, machine- en metaal fabrieken verdubbelden hun productie ondanks de grote legermobilisatie. Vrouwen en kinderen namen de plaats in van de opgeroepen arbeiders. Duizenden mensen die waren geëvacueerd uit de gebieden die de nazi’s hadden veroverd werden naar Georgië verplaatst en er ontstonden veel kuuroorden voor gewonde Russische soldaten.In 1943 kwam het keerpunt in de oorlog aan het oostfront toen op 2 februari van dat jaar de beslissende slag om de stad Stalingrad werd gewonnen door de Russen. De Duitsers moesten zich terugtrekken en de gevechtslinie verplaatste zich steeds meer naar het westen tot deze Berlijn bereikte en het nazi-rijk van Hitler was verslagen. Na de oorlog ging de terreur van Stalin weer als vanouds door tot hij in 1953 overleed. Zijn opvolger Chroestjov veroordeelde stalinveel van de daden die onder het regime van Stalin waren begaan. Dit stuitte op verzet bij de Georgiërs omdat Stalin ook van nature een Georgiër was. De bevolking had kennelijk niet door wat deze man met hun land en de rest van het communistische rijk had gedaan. Het was hun waarschijnlijk niet duidelijk dat Stalin er onder andere voor heeft gezorgd dat Georgië door Rusland werd geannexeerd. Of dat Stalin vele Georgische officieren en intellectuelen heeft vervolgd in schijnprocessen en ze daarna naar concentratiekampen heeft verbannen in Siberië. De ongeregeldheden die toen ontstonden onder de Georgische bevolking werden neergeslagen en kostten aan meer dan 100 mensen het leven.

5.5 Georgië onafhankelijk

Vanaf de destalinisering begon de roep om onafhankelijkheid steeds groter te worden in Georgië. In 1978 was er een kleine overwinning te bespeuren van de Georgiërs doordat het Georgisch gehandhaafd bleef als staatstaal in Georgië SSR ondanks dat Rusland liever het Russisch als staatstaal zag. Toen de nieuwe partijleider Gorbatsjov in Rusland in 1985 perestrojka introduceerde, wat letterlijk herstructurering betekende, had dit niet hetzelfde effect op Georgië, dan dat wat het had op veel Oost-Europese landen. Terwijl er daar steeds werd geroepen over onafhankelijkheid bleef het in Georgië relatief rustig. Volgens Gorbatsjov moesten de sovjetstaten gaan nadenken over hun positie in de communistische wereld. Onbedoeld luidde hij daarmee het einde van het communistische wereldrijk in. Pas in 1985 begint de Georgische onafhankelijkheidsbeweging weer op te komen. Tegelijkertijd speelde er een intern probleem met de deelrepubliek Abchazië die los wilde komen van Georgië, de nationaal-democratische partij in Georgië was hiertegen en eiste onafhankelijkheid van Georgië. Maar de Russische regering wilde nog niet zo ver gaan en het protest werd neergeslagen op 9 april onder andere met behulp van gifgas, resultaat hiervan was 19 doden en vele honderden gewonden. Dit leidde tot nog meer verzet onder de Georgische bevolking en op 19 november 1989 riep de Sovjetleider van Georgië de onafhankelijkheid van Georgië als staatsrepubliek uit. Het recht op afscheiding van de Sovjetunie werd bekrachtigd en de annexatie van Georgië bij het communistische rijk in 1921 werd veroordeeld. Op 2 januari 1990 gaf het centraal comité van de Georgische communistische partij haar leidinggevende rol op en op 9 maart eiste de sovjetopperbevelhebber onderhandelingen over volledige onafhankelijkheid van Georgië. De verkiezingen die in 1990 werden uitgeschreven en gewonnen door de coalitiepartij Ronde Tafel/Vrij Georgië.

5.6 Gamsachoerdia in strijd voor onafhankelijkheid

Onder leiding van Zviad Gamsachoerdia werden er eisen gesteld ten opzichte van onafhankelijkheid en democratische rechten. Daarnaast werd er een streng nationalistisch beleid gevoerd als het ging over immigratie. Verscherpte regels op dat gebied en strengere eisen voor het Georgische staatsburgerschap waren duidelijke kenmerken van nationale gevoelens die in Georgië leefden na bijna 70 jaar onderdrukking door de Sovjetunie. In een overgangswet richting onafhankelijkheid werden de regels van de Sovjetunie onwettig verklaard in Georgië en het volkslied en vlag van de Sovjetunie golden niet meer voor Georgië. Overal in het land werden Russische vlaggen en standbeelden verwijderd. In 1990 werd de opperste sovjet vervangen door een nationaal comité waarin de tegenstanders van het communisme de overhand kregen. Ze eisten terugtrekking van het Russische rode leger uit Georgië en een snellere afscheiding van Georgië. Alleen Zuid-Ossetië werd met toestemming van Gamsachoerdia nog bezet door Russische troepen. Gamsachoerdia werd 14 november tot parlementsvoorzitter gekozen. Op 31 maart 1991 werd er gestemd door de Georgische bevolking over de onafhankelijkheid. De uitkomst was unaniem, 90% koos voor de Georgische onafhankelijkheid. En op 9 april 1991 was het zover, Georgië was eindelijk weer onafhankelijk. chamassochordiaMaar als het aan de Sovjetunie lag zou dit niet lang duren, zij waren alweer bezig om Georgië weer bij Rusland in te lijven. Dit werd opvallend genoeg niet tegengewerkt door het Westen zelfs de VS met president Bush (senior) aan de macht deden alsof er niets aan de hand was. De VS probeerden vooral de communistische invloedssfeer zoveel mogelijk in te dammen en deze onverschilligheid was dan ook erg tegenstrijdig met de containmentpolitiek die de VS voerde. Maar er zat een andere reden achter. De VS zagen een autonoom Georgië niet zitten, omdat het land een steeds meer te maken kreeg met criminele groeperingen die onder het Russisch regime geen kans van bestaan hadden. De VS was bang dat deze opdringende criminaliteit ook hun land zou bedreigen door middel van terroristische acties of andere terreurmiddelen.

5.7 Staatsgreep

Gamsachoerdia trok de parlementsleider steeds meer macht naar zich toe tot onvrede van de oppositiepartijen. Dit leidde tot een coup in augustus 1991, Gamsachoerdia reageerde door de Nationale Garde te ontbinden. Maar hierdoor keerde zijn voormalige vertrouweling Kitovani Sigua zich tegen hem en onder zijn leiding richtten ontevreden militairen, parlementariërs, ministers en intellectuelen Charta ’91 op. Deze beweging is verantwoordelijk voor de staatsgreep die wordt gepleegd in 1992. De staatsgreep heeft geleid tot 200 doden maar was wel gelukt. Er werd een nieuwe driemanregering gevormd waaraan Eduard Shevernadze na een tijd ook deel van uit ging maken. 5.8 Conflict met OssetiëGeorgië veel problemen met de huidige deelrepublieken Zuid-Ossetië en Abchazië. Zij wilden onafhankelijkheid van Georgië maar dat was niet naar de zin van de Georgische regering. In september van het jaar 1991 zochten de Zuid-Osseten aansluiting bij het nog Russische Noord-Ossetië, er werden verkiezingen uitgeschreven en de opperste Sovjet van het gebied die er nog regeerde riep Ossetië in zijn geheel uit als autonome democratische deelrepubliek binnen de Sovjetunie. Dit was natuurlijk erg tegenstrijdig, een democratische deelrepubliek binnen een communistisch regime. Maar de Osseten hadden ook gezien dat een volledige val van het communisme binnen de Sovjetunie eraan zat te komen. De Georgische regering verklaarde hierop de verkiezingen illegaal en de autonomie van Ossetië als onzin. Het gevolg hiervan waren hevige rellen die aan honderden de dood kostten en vele Osseten sloegen op de vlucht. 5.9 Conflict AbchaziëDe regering bleef problemen hebben met Abchazië, dit leidde tot spanningen tussen Rusland en Georgië. Rusland, die voor de energievoorziening van Georgië zorgde, legde de energie stil waardoor de Georgische economie plat kwam te liggen. Op 27 juli 1993 werd dan eindelijk besloten tot een staakt-het-vuren tussen Georgië en Abchazië. De Georgische regering zag het als een nederlaag net als de bevolking en dus kwam er weinig terecht van een vredesakkoord. Shevernadze stond er alleen voor in dit akkoord, de populariteit van Shevernadze daalde door het conflict steeds meer en door de slechte economie. In mei 1993 ontsloeg hij de premier en minister van defensie om zijn positie weer te verbeteren. shervenadzeOnder druk van Shevernadze nam het parlement het voorstel aan om de noodtoestand uit te roepen. Het werd allemaal nog erger voor Georgië doordat Abchazië de steeds meer terugtrekkende troepen van Georgië aanviel. De Georgische troepen werden verslagen en op 27 september 1993 viel de belangrijke stad Soechoemi in handen van Abchazië. Shevernadze beschuldigde de Russische regering van steun aan Abchazië. 5.10 Gamsachoerdia versus ShevernadzeDe verbannen Gamsachoerdia keerde weer terug naar West-Georgië waar zijn aanhangers een opstand aankondigden, dit leidde tot hevige gevechten tussen de troepen van Gamsachoerdia en het leger in West-Georgië. De regeringstroepen wonnen en Gamsachoerdia moest weer op de vlucht slaan. Shevernadze had ondertussen op 8 oktober 1993 aangekondigd dat Georgië zou toetreden tot de GOS, de Gemenebest van Onafhankelijke Sovjetstaten. Dit verdrag met Rusland was erg nadelig voor Georgië. Rusland zou eigenlijk weer de macht in Georgië krijgen. Gamsachoerdia was gevlucht naar Abchazië om daar militaire steun te krijgen. Rusland schoot Georgië uiteindelijk te hulp, natuurlijk met het verdrag in het achterhoofd als beloning, en Shevernadze riep de overwinning op Abchazië op 11 november uit. Op 1 december werd het vredesakkoord tussen Georgië en Abchazië getekend dat duidelijk in het voordeel van Georgië was door de overwinning. Handlangers van Gamsachoerdia werden in West-Georgië steeds meer opgepakt en op 31 december 1993 pleegde Gamsachoerdia zelfmoord. De banden met Rusland werden weer verbeterd en in 1993 bracht Jeltsin, de nieuwe president van Rusland na de val van de Sovjetunie, een bezoek aan Georgië waarbij de conflicten rond Abchazië werden besproken. Er werd een akkoord bereikt over de opvoering van het aantal Russische vredestroepen die in Georgië zouden worden gelegerd. Vooral in Abchazië zouden deze troepen komen om daar de orde te bewaren, de Georgische troepen hadden deze hulp nodig omdat zij ook nog problemen hadden in Zuid-Ossetië en in het westen van Georgië waar nog enkele aanhangers van Gamsachoerdia voor onrust zorgden. 5.11 Shevernadze en buitenlandse politiekShevernadze was door de overwinning op Abchazië helemaal niet populairder bij de bevolking geworden. De protesten tot het aftreden werden steeds heviger maar al deze protesten werden bloedig neergeslagen door de regeringstroepen. Onafhankelijke journalisten waren er ook bijna geen in Georgië omdat deze met veel geweld en terreur werden bestreden. En daarbij bleef de economie in een enorme dip zitten. Hier hadden alle ex-sovjetstaten last van, dit natuurlijk door de moeilijke overschakeling van planeconomie tot vrijemarkteconomie. Maar in Georgië was het er het ergst aan toe met een inflatiecijfer van maarliefst 62%, het hoogste van alle GOS-staten. Door deze enorm hoge inflatie kreeg Georgië de beloofde 100 miljoen dollar aan kredieten en leningen niet toegewezen door de Wereldbank en het IMF (Internationaal Monetair Fonds). Op 26 november werd Abchazië uitgeroepen tot soevereine staat. Georgië erkende deze onafhankelijkheid weer niet en de terreur tegen de inwoners van Abchazië werd steeds erger. Ondertussen had Shevernadze de presidentsverkiezingen met ruime meerderheid gewonnen ondanks al het protest en daarbij was er een wet aangenomen waarin hij nog meer macht kreeg. Op 1 april 1996 gingen de besprekingen met Rusland over de samenwerking op militair gebied verder.Maar het Abchazië-probleem bleef rondspoken. Toen Georgië in juli het lidmaatschap voor de raad van Europa aanvroeg was er vooral veel kritiek op het optreden van het Georgische leger in Abchazië. Ook Amnesty International had veel kritiek op de mensenrechtensituatie in Abchazië. De VS met de nieuwe Amerikaans president Clinton reageerde helemaal niet op de verslechterde mensenrechten door toedoen van de regering, in plaats van kritiek werd Shevernadze geprezen om zijn markthervormingsprogramma en zijn pogingen om de democratie te bevorderen. Het leek erop of de VS andere belangen had in Georgië en dus het land te vriend wilde te houden. Dit belang is vanzelfsprekend de oliepijpleidingen die onder andere door Georgië lopen.

Zie verder deel 3 Deel 3 Probleemregio Kaukasus