We hebben 234 gasten online

Deel 7 Probleemregio Kaukasus

Gepost in Praktische opdrachten

Deel 7 Probleemregio Kaukasus

Hoofdstuk 14 Burenruzie tussen Armenië en Azerbeidzjan

armenie Armenië is het kleinste land van de Kaukasus, Azerbeidzjan het grootste. Er zijn al sindsazerbeidjande eeuwen heen grote verschillen tussen de landen. In Azerbeidzjan wonen van vroeger uit Turkse volken terwijl Armenië de oudste Christelijke staat ter wereld is (sinds 301 na Chr.).Armenië is dus meer westers georiënteerd dan het corrupte Azerbeidzjan. Armenië onderhandelde namens de VOC met de Perzische en Ottomaanse Rijken. Vanwege deze openheid is het gebied waar nu Armenië ligt al vaak veroverd door imperialistische Rijken, vandaar dat er ook veel Armeniërs in de omliggende landen wonen, veel in Georgië maar ook in Nagorno-Karabach en zelfs in West-Europa zijn veel Armeniërs te vinden. De toch al beroerde verhouding tussen de twee landen verslechterde toen de Armeense bevolking in Nagorno-Karabach onafhankelijk wilde worden of aansluiting bij Armenië. 1988 was het begin van een heuse oorlog, de Armeense regering steunde het Armeense deel van de bevolking van Nagorno-Karabach, de bevolking Nagorno-Karabach bestaat voor 80% uit Armeniërs. De oorlog eindigde officieel in 1994 bij een staakt-het-vuren maar de bij olietransport mijdt de Azerbeidzjaanse regering het liefst Armenië en het opstandige deel van het eigen land: Nagorno-Karabach. Azerbeidzjan moet namelijk de olie vervoeren naar het westen, de westerse landen zijn namelijk de grootste vragers van olie, het vervoeren van deze olie moet over land, over andere landen omdat Azerbeidzjan niet aan open zee ligt. De oliemaatschappij BP heeft aangedrongen op het aanleggen van een nieuwe leiding. Deze leiding die loopt van Baku over het noorden van Armenië heen, via Georgië naar Ceyhan aan de Middellandse Zee. Daarmee gaat ook een jarenlang gekoesterde wens van Turkse kant in vervulling. De Turken zijn niet blij met de huidige oliehaven Supsa in Georgië, de olie wordt nu dus nog vervoerd via de Zwarte zee. Dat is via de smalle Bosporus bij Istanbul.Door het mijden van Armeens grondgebied wordt de verstandhouding tussen beide landen niet beter. Azerbeidzjan kiest voor zekerheid, niet via Russisch gebied, door Tsjetsjenië en Dagestan maar door, het westers georiënteerde, Georgië. Er zijn veel verschillen tussen Armenië en Azerbeidzjan, Azerbeidzjan is olierijk, is Islamitisch terwijl Armenië dat niet is. Armenië is het oudste Christelijke land ter wereld en is sterk westers georiënteerd. De Armeense taal is ook een belangrijk punt, het Armeens bestaat uit een alfabet van 38 letters, het lijkt op het Griekse schrift. Omdat het zo apart is, zijn de Armeniërs er trots op. Vandaar ook dat de Armeense inwoners van Nagorno-Karabach zich niet één voelen met het (kleinere) Azerische deel van de bevolking. Armenië ligt ook gewoonweg dichter bij Europa dan Azerbeidzjan, Armenië grenst namelijk aan Turkije, de nieuwe poort naar Europa. Sinds het einde van de oorlog om Nagorno-Karabach is Armenië minder corrupt geworden, Azerbeidzjan is nog steeds erg corrupt. Armenië is tegenwoordig een echt parlementaire democratie, Azerbeidzjan stond onder leiding van president Heidar Alijev, het land staat sinds 2003 onder leiding van de ‘democratisch’ gekozen president Ilhan Alijev.

Conclusies

15.1 deelconclusie geschiedenis

Wat zijn de historische oorzaken van het ontstaan van de onstabiele situatie in de Kaukasus?

Er zijn 4 grote oorzaken aan te wijzen die hebben geleid tot de onstabiele situatie in de Kaukasus. Alle 4 zullen hieronder met een toelichting worden genoemd.De verdeeldheid van religie, die komt door de verschillende invloedssferen van onder andere het oude Romeinse Rijk en de Arabische Islamieten, is de eerste oorzaak. Over het hele gebied zijn enorm veel verschillende volkeren en de godsdienst in het gebied is erg verdeeld. Deze verscheidenheid komt voornamelijk omdat de Kaukasus een grensgebied is tussen veel culturen. Boven de Kaukasus bevinden zich de Russen met hun enorme invloedssfeer, onder hen de Islamitische landen die een erg grote invloed hebben op Azerbeidzjan (vooral Turkije) en in het westen bevindt zich Europa van waaruit ook veel invloed komt dit vooral door de olie en het vervoer ervan. De verschillende culturen en religies hebben vaak geleid tot problemen en vervreemding van elkaar. Zo is het conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan voor een groot deel ook te verklaren uit de verschillende culturen en religies. De tweede oorzaak zijn de Russen die voor een heleboel conflicten hebben gezorgd. Zo heeft Rusland de Kaukasus onder een communistische leiding geplaatst, dat heeft er voor gezorgd dat de landen economisch er erg slecht voor staan. Na de val van het communisme zijn de landen net als alle andere sovjetstaten lange tijd erg onrustig geweest wat heeft geleid tot veel conflicten met grensgebieden zoals in Georgië het geval was. Daarnaast onderdrukt de Russische regering de Noord-Kaukasische naties nog steeds zoals de Tsjetsjenen. De Tsjetsjenen strijden nu vooral voor de vrijheid doordat de Russen hen benadelen en ze stelselmatig onderdrukken.Als derde oorzaak noemen wij de onstabiele regeringen die in de Kaukasus regeren of regeerden. Dit is weer een gevolg van het communisme en de val daarvan. Corruptie is in de landen aan de orde van de dag en opstanden worden bloedig onderdrukt. Doordat er van echte democratie in de Kaukasus geen sprake is kunnen de regeringen doen en laten wat ze willen. Zo heeft de Georgische regering ernstige misdaden gedaan tegen de mensenrechten in de oorlog om Abchazië. Alijev de dictator van Azerbeidzjan onderdrukt de bevolking op dezelfde manier als Stalin dit deed.De laatste oorzaak is de kwestie rond olie en het transport daarvan. Voor de Westerse Wereld is olie erg belangrijk en daarmee ook de olie die zich in Azerbeidzjan bevindt. Het belangrijkste is het vervoer van de olie. De Westerse Wereld wil niet meer alleen afhankelijk zijn van Rusland en wil pijpleidingen die door het westers georiënteerde Turkije lopen. Rusland wil de invloed in het noorden van de Kaukasus weer behouden omdat er ook een belangrijke pijpleiding door Tsjetsjenië loopt. De oorlog om Tsjetsjenië is voor de Russen dan ook erg belangrijk. Westerse landen zorgen voor goede banden met de Kaukasische republieken en dan vooral met Azerbeidzjan omdat hier de olie te vinden is. Hiermee houden zij een dictator aan de macht die het volk onderdrukt.

15.2 deelconclusie aardrijkskunde

In hoeverre hebben fysische en sociale geografische factoren bijgedragen aan de onstabiele situatie in de Kaukasus?

Het is duidelijk dat er veel problemen zijn in de Kaukasus, er zijn veel naties die onafhankelijkheid eisen en het feit dat er een enorme bergrug door het gebied loopt werkt saamhorigheid ook niet in de hand. Want doordat de Kaukasus een bergketen vorm die van west naar oost loopt en van de Zwarte Zee naar de Kaspische Zee is er duidelijk sprake van een tweedeling tussen het noorden en zuiden van de Kaukasus. Een groot deel van de scheiding van landen/deelrepublieken is ook te verklaren aan de hand van de aanwezigheid van bergen. Nagorno-Karabach bijvoorbeeld in Azerbeidzjan ligt op een enorme hoogte waardoor het een geïsoleerd gebied is, het is ooit door Armenië veroverd en de Armeniërs zijn er moeilijk weg te krijgen. Mensen raken ook snel gehecht aan iets als ze doorhebben dat ze iets aparts hebben, in dit geval dus hun grond. Dit is ook vaak het geval met de Russische deelrepublieken. Omdat ze in de bergen liggen, liggen ze afgezonderd van elkaar en groeit men in die, tamelijk kleine, regio’s sneller naar elkaar toe dan wanneer men op een vlak stuk land zou wonen.

Vandaar ook de scheiding tussen culturen, grofweg gezien heb je ten noorden van de bergen in de Kaukasus het christendom en juist ten zuiden van de bergen belijdt met hoofdzakelijk de Islam. De Islamieten hebben in de loop van de geschiedenis de wereld veroverd maar ver over de Kaukasische bergen zijn ze niet gekomen. Tot net er over, er zijn namelijk veel Islamitische Russische deelrepublieken in de Kaukasus, alleen Noord-Ossetië is van de Russische republieken Christelijk. De Christenen hebben dit later grotendeels ‘terugveroverd’, Georgië en Armenië zijn voor grote delen weer Christelijk.

Tijdens de eeuw van het nationalisme (de 19e), werden ook de regio’s in de Kaukasus nationalistisch. Er kwamen leiders die om de beurt onafhankelijkheid eisten van de grote overheersers. Er waren massale volksbetogingen maar vreedzaam was het nooit. Taal en religie spelen een belangrijke rol. Men is trots op de eigen taal, net zo als dat wij Nederlanders geen Duits of Vlaams verplicht willen spreken. Het zal moeilijk zijn om tot een overeenkomst te komen die voor iedere staat goed is maar het verzet van alle verschillende naties zal doorgaan, hoe dan ook. We hebben een aantal oplossingen bedacht maar daarvoor verwijzen we graag naar de eindconclusie.

15.3 Eindconclusie

Hoe is de vijandige situatie in de Kaukasus ontstaan en hoe kan men dit oplossen?De problemen in de Kaukasus zijn vooral erg in de wereldlijke belangstelling gekomen na de gijzeling van schoolkinderen in Beslan op 1 september 2004. Beslan ligt in Noord-Ossetië en de gijzelnemers waren waarschijnlijk Tsjetsjeense terroristen. Maar dit was lang niet de enige gewelddadige situatie in de Kaukasus de laatste jaren. Ook de gijzelneming in een musicaltheater in Moskou was waarschijnlijk een daad van Tsjetsjeense terroristen, daarbij is er een langdurige oorlog geweest tussen Armenië en Azerbeidzjan en een burgeroorlog in Georgië. De gewelddadige conflicten stapelen zich op terwijl een oplossing steeds verder weg lijkt. De oorzaken, zoals in de deelconclusie van geschiedenis vermeldt staan, zijn in grote lijnen de etnische verscheidenheid door vroegere invloeden van Rusland en de Turken, de onderdrukking van Noord-Kaukasische volkeren door Rusland, de politieke onstabiliteit in de 3 Kaukasische staten en het huidige belang van olie in de Westerse Wereld.

De problemen en de oorzaken zijn nu duidelijk maar nu moet het belangrijkste nog komen: de oplossing. Voor een dergelijk gecompliceerd probleem ligt een erg moeilijke oplossing natuurlijk voor de hand. Maar het hoeft niet zo moeilijk te zijn om wat te doen aan de onstabiele situatie in de Kaukasus. De etnische verscheidenheid om mee te beginnen is een feit dat niet meer veranderd kan worden. Er is hier geen oplossing voor want het aantal verschillende naties is veel te groot en natuurlijk is het humanitair niet te verantwoorden om deportaties uit te voeren zoals die vroeger op grote schaal plaatsvonden. Om toch het hoofd te bieden aan de verschillende culturen met verschillende opvattingen kan er gedacht worden aan een federale- of bondsstaat. Een federale staat is een staat waarin de soevereiniteit verdeeld is over de een nationaal deel dat voor het hele land geldt en de autonome delen die hun eigen rechtsordening kennen. Er is een gemeenschappelijke grondwet waar de leden zich aan moeten houden maar daarnaast bestaan er federale wetten die gelden voor een bepaald deel. Deze federale wetten moeten natuurlijk wel in overeenstemming zijn met de grondwet. Het gebied waar de federale staat zou komen is het Noord-Kaukasische deel met de Russische deelrepublieken. Rusland zal wel flink moeten inleveren en dan niet alleen op het gebied van grondgebied. De invloedssfeer van de Russen zal flink moeten worden ingeperkt om een federale staat van Noord-Kaukasische naties mogelijk te maken. De federale staat zou dan reiken van Dagestan tot aan Ingoesjetië, precies de deelrepublieken waar de meeste gewelddadigheden zich plaats vinden. Noord-Ossetië zal er niet bij worden gevoegd om dat de Osseten goede banden hebben met de Russische regering in tegenstelling tot de naties in Dagestan, Ingoesjetië en Tsjetsjenië. In de andere deelrepublieken naast Noord-Ossetië is er bijna geen sprake van conflicten dus zij kunnen gewoon autonome provincies blijven binnen Rusland.De reden dat we voor een federale staat kiezen is deze, de naties zijn onafhankelijk van Rusland zoals ze wensen en de naties zullen onderling weinig conflicten hebben doordat zij binnen hun autonome deel erg veel macht hebben over hun eigen grondgebied.

Om contacten met de Westerse Wereld aan te binden in verband met de oliepijpleiding in Tsjetsjenië is het beter om als één staat op te treden waardoor de onderhandelingspositie verbeterd.Natuurlijk is het grote probleem hierbij dat Rusland het hier totaal niet mee eens zal zijn, voornamelijk door de oliepijpleidingen in het gebied. Een oplossing hiervoor is wat gecompliceerder. Er kan gedacht worden aan goedkoop olievervoer vanuit de federale staat naar Rusland maar daar zullen de naties niet positief tegenover staan, aangezien zij Rusland zien als de vijand. Dwingen tot een overeenkomst kan natuurlijk ook met als tegenprestatie de federale staat en dus onafhankelijkheid van Rusland. De Verenigde Naties kunnen natuurlijk ook een belangrijke rol spelen door troepen te sturen naar het gebied om er op toe te zien dat alles goed verloopt. Dit is, denken we, essentieel in een mogelijke vredesdoorbraak in de Kaukasus.Dan is er nog de burenruzie tussen Armenië en Azerbeidzjan om Nagorno-Karabach. De Armeense troepen houden het gebied momenteel bezet. De oplossing hiervoor lijkt ons dat de Armeense regering meer soevereiniteit krijgt in Nagorno-Karabach maar hierbij wel een groot deel van de troepen terugtrekt. De Azeri’s zullen hierbij overeen moeten komen met een gedeeltelijke soevereiniteit. De Azeri’s en Armeniërs zullen samen het gebied kunnen regeren en ook hierbij kan de VN er op toezien dat alles correct gebeurd.Als laatste hebben we naar een oplossing gezocht als het gaat om de autonome Georgische provincie Abchazië. De oplossing die wij in gedachten hadden lijkt zich nu al te voltrekken, verdere autonomie van Abchazië maar formeel zal het nog wel bij Georgië horen. De president Saakashvili heeft samen met regeringsleiders in Abchazië de onderhandelingen gestart betreffende de verdere autonomie van de provincie. De oplossingen die wij hierboven hebben voorgesteld zijn erg radicaal maar wij denken dat er ook duidelijk veranderingen moeten plaatsvinden om de onstabiele situatie te verbeteren. Vooral het eerste plan van de federale staat zal op erg veel verzet stuitten van Rusland. We denken dan ook niet dat deze plannen ooit zouden kunnen worden uitgevoerd vooral omdat landen als Rusland nooit zou instemmen met een dergelijk voorstel. Natuurlijk vinden we ons eigen plan een erg goede oplossing voor de gewelddadige situatie maar het plan is niet heel reëel. Het is jammer dat een dergelijk plan nooit zou kunnen doorgaan want het zou een heleboel conflicten kunnen oplossen. Het lijkt ons dat het einde van de conflicten nog lang niet in zicht omdat er geen structurele veranderingen worden doorgevoerd, vooral Rusland speelt hierin een slechte rol.

Hoofdstuk 17 Bronvermelding

17.1 bronvermelding artikelen - Anoniem, (2004), ‘altijd weer is ondanks Ruslands loon’, de Volkskrant, 11-09-04- Corine de Vries, (2004), ‘Kaukasisch kruidvat’, de Volkskrant’, 11-09-04- D. Godfroid, (2004), ‘voetbalclub Terek is de trots van Grozny’, NRC-Handerlsblad, 17-09-04- D. Godfroid, (2004) ‘Poetin bevrijd van lastig dilemma’, NRC-Handelsblad, 18-09-04- Anoniem, (2004), ‘Nog altijd op zoek en nog altijd uit op revanche’, de Volkskrant, 18-09-04- Rieks Holtkamp, (2004), Kaukasus is voortaan wereldnieuws’, Eindhovens Dagblad, 11-09-0417.2 bronvermelding internet- www.cia.gov- nl.wikpedia.org- www.worldatlas.com- www.nrc.nl/W2/Lab/Profiel/Kaukasus/oliegas.html -> olie en gas tekst- www.kijk.nl/artikel.jsp?art=339 -> olie, kaartje- www.travel-images.com/az-pipelinemap.jpg - nl.wikipedia.org/wiki/Autonome_Republieken_van_Rusland- news.rutgersmit.com/BUI/S%5Caa%5CSaakashvili%5CSaakashvili-bezoekt-Adzjarie.html- www.cbs.nl/nl/publicaties/publicaties/algemeen/statistisch-bulletin/a-1/2004/a-1-04-04.pdf- www.opec.org- www.amarcord.be/georgia/1stRep01.html17.3 bronvermelding boeken Van Manen, Idzard et al (1999), ‘Memo, geschiedenis voor de tweede fase‘, hieruit bestudeerd: Module Module 9, Hoofdstuk 1, “Zum Frühstuck auf nach Paris”, Malmberg, Den Bosch, pp.218-223