We hebben 247 gasten online

Pleun van Engelen: De Slag om Verdun

Gepost in Praktische opdrachten

po pleun 1

Inhoudsopgave

- Inleiding blz. 2
- Oorzaken blz. 3 t/m 4
- Verloop van de slag blz. 5 t/m 10

- Gevolgen en het Verdun van nu blz. 11 t/m 12
- Beantwoording vraagstelling en afsluiting blz. 13

- Bronnenlijst blz. 14 

Inleiding

Ik ga het in mijn praktische opdracht hebben over de slag om Verdun. Dit was een zeer belangrijke slag in de Eerste Wereldoorlog die duurde van 21 februari 1916 tot 19 december 1916. Er wordt vaak gezegd dat de slag om Verdun misschien wel de grootste en meest bloedige veldslag ooit is geweest.

'Wat een bloedbad, wat een gruwelijke beelden, wat een slachting.
Ik kan gewoon geen woorden vinden om mijn gevoelens uit te drukken.
De hel kan niet zo afgrijselijk zijn.' Albert Joubaire, Frans Soldaat, Verdun, 1916 - http://members.home.nl/keesdebrouwer/eerste_wereldoorlog/04b_verdun_2006.htm

Ik heb dit onderwerp gekozen omdat het me interesseerde. De wereldoorlogen vind ik op zich al interessant, maar ik wilde weten waarom juist deze slag zo bijzonder was en of hij in de Eerste Wereldoorlog een grote rol speelde.

Vandaar ook mijn vraagstelling: ‘Wat speelde de slag om Verdun voor een rol in de Eerste Wereldoorlog?’

Ik wilde ook weten welke partijen erbij betrokken waren en hoe groot de schade was die bij de slag werd aangericht.

Ik wilde ook graag meer weten over zo’n slag in de Eerste Wereldoorlog, omdat ik me er niet echt iets bij kon voorstellen. Je leest bijvoorbeeld in het kort dat ‘er maandenlang werd gevochten en er uiteindelijk bijna niks was veranderd in de grens tussen Duits en Frans gebied’, maar dat vertelt weinig over de slag zelf.

Toen ik las hoe verschrikkelijk het was, hoe lutteloze vierkante meters tot de laatste man werden verdedigd, hoe heldhaftig sommige soldaten volhielden om zich maar niet over te hoeven geven, was dat toch wel een schok voor mij.

Zo had ik me een oorlog nog nooit eerder voorgesteld, met de meest ondenkbare situaties, zoals in juni in fort Vaux, waarover de arts Boisramé schrijft: ‘steeds meer beginnen urine te drinken’, omdat er te weinig water was.

Deze slag, waarbij gewonde soldaten niet afgevoerd werden, waarbij mannen verdronken in modderpoelen en niemand hen te hulp kwam, waarbij mannen gek werden en waarbij honderdduizenden stierven, werd voor mij steeds interessanter.

Hoe kan iemand deze verschrikkingen doorstaan? Het is zo onmenselijk dat wij het ons niet eens meer voor kunnen stellen. Wat doet zo’n verschrikkelijke slag met mensen?

Hoe dapper moet je wel niet zijn om uit je loopgraaf te komen en aan te vallen, terwijl je weet dat je elk moment neergeschoten kan worden door de vijand? Hoe kan zoiets gebeuren en wat zijn de gevolgen?

Hier stompten gewone mensen zo af dat ze zonder erbij na te denken ‘met lange teugen uit een plas [dronken] met groen schuim bedekt, waarin een lijk op zijn buik dreef, zo opgezwollen dat het leek alsof hij al dagen bezig was zich met water te vullen’ (2e luitenant Campana) – Velden van weleer

 Om al deze redenen heb ik mijn praktische opdracht gemaakt over een van de meest beruchte slagen uit de geschiedenis: de slag om Verdun.

pleun 2

pleun 5

pleun 6

pleun 7

pleun 8

pleun 9

pleun 10

Gevolgen en het Verdun van nu
Gevolgen

De slag om Verdun werd gekenmerkt door de buitengewone en voor de tijd nieuwe, massale inzet van geschut. De aanhoudende regens van granaten en kogels moesten in de ogen van de bevelhebbers van het Duitse keizerrijk het Franse leger doen doodbloeden. De Fransen werkten in zekere mate aan deze opzet mee door van de slag een prestigekwestie te maken. Tweederde van het leger werd naar het front van Verdun gestuurd opdat de Duitsers er beslist niet door kwamen. Circa 270.000 soldaten sneuvelden aan het front bij Verdun, en zo'n 492.000 soldaten raakten gewond. - http://home.casema.nl/r.cossee/main.html


Ze hadden een beruchte heuvel veroverd, ze hadden in loopgraven en gaten gestaan die nu eens Frans en dan weer Duits waren, loopgraven en gaten die soms helemaal vol lagen met Duitse en Franse lijken in verschillend stadium van ontbinding, eens levende mannen die bij duizenden om het bezit van deze, reeds voor een gedeelte uit lijken bestaande heuvel hadden gevochten, een gevecht waarna ook zij, broederlijk verenigd, lagen te rotten...'(Georges Blond - Verdun) - http://members.home.nl/keesdebrouwer/eerste_wereldoorlog/04b_verdun_2006.htmAllereerst natuurlijk de soldaten zelf. Ontelbaar veel soldaten hadden meegevochten in de strijd om Verdun. En daardoor zijn er ook enorme verliezen geleden. Een onbedoeld gevolg was dat ook het Duitse leger leegbloedde. Er wordt geschat dat de Fransen zo’n 377.231 mannen hebben verloren en de Duitsers ongeveer 337.000 mannen. Dat komt dus neer op meer dan 700.000 mannen in totaal, die hun leven hebben gegeven voor een – eigenlijk zinloze – slachtpartij. En dan hebben we het nog niet over de talloze gewonden... Maar ook de brancardiers, voedselbrengers en andere mensen die geen soldaat waren zijn afgeslacht. Duizenden families verloren hun vader, zoon, broer of man. En zelfs als je bleef leven, was het natuurlijk ontzettend moeilijk om je gewone leven weer op te pakken. Als je zoiets verschrikkelijks meemaakt, kijk je nooit meer hetzelfde naar de wereld en het leven.
En het ergste was: er was niets bereikt. Maandenlang werd gevochten, maar aan het einde bleek dat er helemaal geen terreinwinst was. Toen de slag begon was dit natuurlijk niet te voorspellen, maar als je er achteraf op terugkijkt, is het te belachelijk om je voor te stellen.

De soldaten kwamen tot de conclusie dat aanvallen geen nut had: degenen die aanvielen werden bijna altijd volledig afgeslacht. Dit leidde tot stakingen in 1917.
Verder was er natuurlijk ontzettend veel vernield tijdens de slag. Bomen werden omver geschoten alsof het niks was, overal zag je kraters en granaattrechters, het terrein was verwoest, forten en bunkers waren opgeblazen en stukgeschoten. Het was zelfs zo erg dat er jaren na de slag om Verdun nog steeds niets verbouwd kon worden. Er wilde simpelweg niets meer groeien. En dat terwijl er van tevoren intensief verbouwd werd. Alleen een dennensoort uit Canada wilde er groeien, en vanaf de jaren ’60 is er steeds meer diversiteit gekomen.
Ook zal het een grote schok zijn geweest voor de inwoners van de dorpen rondom Verdun en de inwoners van Verdun zelf. Zij werden gelukkig wel geëvacueerd, maar hoe moeten deze mensen zich wel niet hebben gevoeld nadat ze naar hun dorp teruggingen? Áls er überhaupt nog een dorp stond, was deze bijna compleet verwoest. 6 Van de 9 dorpen zijn nooit herbouwd.

pleun 12

Beantwoording vraagstelling en afsluiting

'Verdun' is het symbool geworden van de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog, van de zinloze slachtpartijen, de eindeloze opoffering van mensenlevens in de strijd om een paar vierkante kilometer grond.
'Verdun' is het symbool van de totale vernietiging: een breuklijn in onze beschaving, zoals zo treffend werd opgemerkt door de Nederlandse auteur Richard Heijster. - http://www.meuse-ardennes.com/verdun.html

Voor ik de vraagstelling beantwoord, zal ik eerst de begrippen continuïteit, discontinuïteit en verandering bespreken.
Natuurlijk heeft de slag om Verdun veel teweeg gebracht. Er is dan ook sprake van discontinuïteit en verandering, in meerdere opzichten. Voor het eerst werd enorm veel artillerie gebruikt in een heel korte tijd. Bovendien werd het fosfeengas voor het eerst ingezet. Deze veranderingen qua wapens zorgden voor vele slachtoffers, omdat de vijand (dit keer de Fransen) er niet op berekend waren en niet konden terugslaan. Ook werd voor het eerst de ‘leegbloedingstactiek’ gebruikt. Het is de enige keer in de Eerste Wereldoorlog dat er eigenlijk niet werd gevochten om een plaats te veroveren, maar om het andere leger uit te roeien. De slag om Verdun was ook de eerste slag in de hele geschiedenis waarbij er in zo’n klein gebied zoveel mensen op gruwelijke wijze om het leven kwamen.
Maar ook in geestelijk opzicht is er sprake van discontinuïteit. Onder andere door de slag om Verdun is men heel anders gaan denken over de oorlog. Toen de Eerste Wereldoorlog begon, was iedereen erg optimistisch en dacht dat de oorlog zo voorbij zou zijn. Het vooruitgangsgeloof, waarbij men denkt dat de samenleving steeds volmaakter wordt en uiteindelijk leidt tot perfectie, werd sterk bekritiseerd. Men zag wat voor verschrikkelijke dingen mensen elkaar aan konden doen. Daarom is Verdun dé plaats geworden waarin er een aanklacht wordt gedaan tegen de oorlog over het algemeen. Iedereen was het erover eens dat wat bij Verdun gebeurde, nooit meer mocht gebeuren. Bij het bovenstaande stuk over de gevolgen kun je andere aspecten van discontinuïteit zien.
Er is echter in een bepaald opzicht ook sprake van continuïteit. Na maanden en maanden vechten is er namelijk – uiteindelijk – bijna geen verandering in de ligging van de frontlijn. In wat Duitsland gewonnen heeft is er dus niets veranderd.

Ik zal nu mijn vraagstelling beantwoorden: Wat speelde de slag om Verdun voor een rol in de Eerste Wereldoorlog?
Ik denk dat de slag qua gebied niet zo’n grote rol speelde: uiteindelijk veranderde er niks in de frontlijn. Maar in alle andere opzichten was de slag om Verdun een erg belangrijke slag: men ging anders kijken naar de samenleving, men zag hoe verschrikkelijk een oorlog kan zijn, hoe ver mensen kunnen gaan. De slag om Verdun wordt niet voor niets vaak de grootste veldslag ooit genoemd. Wat hier gebeurde, schokte mensen van over de hele wereld.

De slag om Verdun was niet de beslissende slag: de oorlog werd er niet door beëindigd of beslist. Maar het is zeker dat deze slag eigenlijk een oorlog op zich was. De Hel van Verdun is een naam die goed bij de gebeurtenissen past.
Ik denk dat ik in de bovenstaande stukken over de gevolgen, (dis)continuïteit en verandering genoeg redenen heb gegeven waarom juist deze slag zo bijzonder was. Bijzonder, maar niet op een mooie manier. De slag om Verdun was namelijk meer een slachting dan een slag.

pleun 14