We hebben 178 gasten online

Hoofdstuk 7: Immigratie in Nederland, een verrijking of verarming?

Gepost in Praktische opdrachten

Hoofdstuk 7

Wat kan Nederland leren van het succesvolle immigratieland Amerika?

‘Wat betekent het om een immigratieland te zijn. Hoe is integratie met behoud van etnische identiteit mogelijk ?. Hoe moeilijk heeft de tweede generatie het?
Werkt een verzorgingsstaat in het voordeel of in het nadeel van ondernemende nieuwkomers? Hoe voerde Amerika al in 1850 discussies die nu in Nederland gaande zijn’[1]Sinds tientallen jaren komen er immigranten naar Nederland. Het waren vooral gastarbeiders en mensen die hier een beter bestaan op wilden bouwen. In Amerika waren er al veel eerder immigranten dan in Nederland. Veel mensen uit Europa trokken naar Amerika toe. Bovendien kozen mensen buiten Europa eerder om te emigreren naar Amerika dan naar Europa. We willen met dit deelonderwerp onderzoeken hoe de ontwikkelingen qua immigratie in Nederland tegenover Amerika verliepen. Waarom kozen immigranten ervoor om naar Amerika te gaan? En waarom juist naar Nederland? Wat zijn de belangrijkste overeenkomsten en verschillen? De antwoorden op deze vragen hebben we verdeeld in verschillende deelonderwerpen.

7.1 Waarom naar Amerika?

In de 19e eeuw dachten veel inwoners van Nederland dat immigranten bewust naar Amerika gingen. Deze immigranten hadden er goed over nagedacht en zouden klaar zijn geweest om ‘The American Dream’ waar te kunnen maken. Het tegenovergestelde bleek waar te zijn. De meeste immigranten kwamen naar Amerika, omdat er in eigen land hongersnood, geweld, uitbuiting, pogroms, moord, doodslag, armoede en isolement voorkwam. Ze vertrokken dus uit eigen land om te overleven.

De immigranten in Amerika kwamen uit heel de wereld. Na de ontdekking van Amerika door de Europeanen vestigden zich spoedig kolonisten. Dat waren voornamelijk Spanjaarden. Deze kolonisatie werd voortgezet door de vestiging in de 17de eeuw aan de oostkust. In de periode 1783-1815 kwamen er 250.000 emigranten naar Amerika toe. Deze immigranten kwamen voornamelijk uit Groot-Brittannië[2]. Hier zaten veel kolonisten bij. Vanaf 1830 kwamen er ook andere soorten emigranten naar Amerika toe. Zij kwamen, omdat ze moesten vluchten uit hun eigen land of omdat ze een beter bestaan op wilden bouwen.


[1] Verhagen F.(2006),‘The American way’, Amsterdam: nieuw Amsterdam, introductie op de kaft van het boek.
[2] Ontleend aan de site:Schrijver onbekend,

http://www.scholieren.com/werkstukken/17961, 21-12-2009

europse emigratie 1820-1920

Vanaf 1830 tot ongeveer 1900 kwam de eerste grote immigratiegolf naar Amerika toe. Deze kwam uit Noord- en West-Europa. In het midden van de 19de eeuw kwamen de immigranten vooral uit Ierland, Duitsland en Scandinavië. Tot 1850 was er ook sprake van gedwongen immigratie: de negerslaven. De negers uit Afrika kwamen als slaven naar Amerika. Ze werden voornamelijk meegebracht door Engelse, Franse en Nederlandse schepen. Deze negerslaven hadden geen keus want hun meesters bepaalde de vestigingsplaats, de keuze van een beroep en de invulling van hun leven. Vanaf 1890 komen er grote stromen immigranten uit Zuid- en Oost Europa. Deze omvatte voornamelijk inwoners uit Polen, Rusland, Tsjechië, Hongarije en Oekraïne. Uit het zuiden van Europa kwamen voornamelijk Italianen.
Sinds het einde van de jaren ’60 van de 20e eeuw kwam een massale immigratie uit Azië. Het aandeel aan etnische minderheden aan de totale bevolking is hierdoor sterk gestegen. De Amerikanen van Aziatische afkomst waren voornamelijk Japanners, Chinezen, Vietnamezen, Koreanen en mensen uit de Filepijnen. Vanaf 1970 komen er veel emigranten vanuit Latijns-Amerika, ook wel Hispanics genoemd, naar Amerika. Deze groep bestond uit voornamelijk uit Spaanstalige Amerikanen, namelijk de Mexicaanse Amerikanen, Portoricanen, Cubanen en andere kleinere groepen zoals Haïten. Veel van hen kwamen naar Amerika toe, omdat ze moesten vluchten uit hun eigen land, maar er kwamen ook veel gastarbeiders. Een groot deel van deze gastarbeiders vertrok na enige tijd terug naar eigen land. Immigranten met kinderen bleven vaak achter in Amerika.
Immigranten vertrokken naar Amerika, omdat er veel vrijheid, dynamiek en individualisme was. Ze kwamen om hun verloren leven weer op te bouwen en om een geïsoleerde geloofsgemeenschap te stichtten. Dit was en is voor velen de Amerikaanse droom. De immigranten hadden meestal niet de bedoelingen om Amerikaans te worden, maar onbewust werden ze het toch. Tegenwoordig is er minder emigratie naar Amerika toe vergeleken met de voorgaande eeuwen. Je moet aan strenge voorwaarden voldoen wil je het land binnenkomen. Toch omvat de huidige bevolking van Amerika een grote verscheidenheid van groepen, die zich er in het verleden gevestigd hebben. De Amerikaanse samenleving is een pluriforme samenleving.
Zowel de Nederlanders als de immigranten dachten dat de immigranten in Nederland tijdelijk zouden blijven om snel geld te verdienen en daarmee weer terug te keren naar het land van herkomst. Ze werden in het begin door Nederlanders gezien als gastarbeiders. Dit bleek later vaak niet het geval te zijn, want vele gastarbeiders vestigden zich permanent in Nederland en probeerden hun gezinnen over te laten komen.
Niet alleen de immigranten in Amerika, maar ook de immigranten in Nederland hadden meestal niet de bedoeling om Nederlands te worden. Vooral de eerste generatie immigranten wilde geen Nederlander worden, maar hun kinderen werden het toch.[1]Zo werden de immigranten in Nederland onbewust toch Nederlander.

[1] Verhagen F.(2006),‘The American way’, Amsterdam: nieuw Amsterdam, p. 218-219-220

7.2 Integreren in Nederland

Nederland was laat met het aantrekken van gastarbeiders. Hierdoor kregen ze te maken met de bergvolken die nog over waren. Dat waren vooral de Berbers die in Noord-Afrika woonden in landen zoals Marokko, Algerije, Libië en Tunesië. Voor deze mensen was het moeilijk om te integreren, omdat ze meestal ongeschoold waren. Ze werden dan ook vaak gediscrimineerd.[1] Immigranten in Nederland zijn over het algemeen moslim. Dit geloof is moeilijk te combineren met het katholieke geloof. Bovendien kreeg ons land te maken met het moslim-fundamentalisme. Veel moslims waren niet-radicaal en probeerden zich met hun geloof en cultuur aan te passen aan de West-Europese samenleving. De westerse samenleving oefent veel aantrekkingskracht uit op de moslims, vanwege de vrijheid die er heerst, waardoor je kunt verwachten dat er over een aantal jaar veel geseculariseerde moslims naar het westen vertrekken. Veel mensen zijn bang voor deze geseculariseerde moslims, maar dat is onterecht. Velen passen zich aan de westerse cultuur aan. Het percentage radicalen is klein.[2] Omdat nieuwkomers moeilijk aan een baan kwamen, kregen ze in Nederland steun van de overheid. Ze maakten sneller deel uit van ons systeem, als voelde dat voor velen niet zo.
Amerika had in de 19eeeuw te maken met het katholicisme, een compactere geloofsgemeenschap dan de islam. Veel mensen in Amerika waren bang voor deze geloofsrichting. Immigranten zien in hun geloof iets terug wat hen een houvast geeft in de nieuwe samenleving en vinden het dus belangrijk dat ze hun eigen geloof mochten houden. In de jaren ’50 zorgde het vasthouden van het eigen geloof voor een heropleving van de religie. In Amerika was de overheid nauwelijks aanwezig bij het ondersteunen van de immigranten. Dat kwam bijvoorbeeld doordat de immigranten in Amerika redelijk snel een baan konden krijgen. Maar doordat de overheid weinig steun verleende aan immigranten, integreerden zij minder snel.

7.3 Verschillen en overeenkomsten

In economisch opzicht is Amerika dynamischer dan de rest van de wereld. Afgelopen 15 jaar zijn er meer dan 15 miljoen banen bijgekomen. Een dynamische samenleving trekt dynamische mensen. De Amerikaanse samenleving stimuleert ondernemerschap. Eigen verantwoordelijkheid wordt gewaardeerd. Het percentage mensen dat een eigen bedrijf begint in Amerika is groter dan in Nederland en de rest van de EU. Voor immigranten zijn eigen bedrijven de mogelijkheid om uit te breken. Nederland daarentegen, is een voorzichtig en behouden volk. We houden niet van veranderingen. De immigranten die hier kwamen werken, kregen de mogelijkheid om toe te treden op de arbeidsmarkt. Over deze banen doen we erg minachtend. Er ontbreekt dynamiek in ons systeem.
De nationale identiteit van Amerika is niet gebaseerd of culturele afkomst, maar op respect


[1] Verhagen F.(2006),‘The American way’, Amsterdam: nieuw Amsterdam, p.220-221

[2] Idd, p. 221-224

van de grondwet en de Bill of Rights. De cultuur in Europese landen is ongeveer hetzelfde, omdat we bang zijn voor vreemde en nieuwe invloeden. Europese landen worden minder aangeprezen als immigratieland. Uit een studie van de VN is gebleken dat het binnenlaten van migranten een oplossing is van de krimpende en verouderde bevolking van Europa. Afgelopen 10 jaar zijn er maatregelen genomen om de verzorgingsstaat in te krimpen en immigratie te beperken. Het groeiend aantal illegale immigranten, asielzoekers en mensensmokkel geeft aan dat er beperkingen zijn in de maatregelen. De overheid wil dan ook meer mensen gaan legaliseren die kunnen bewijzen dat ze hier kunnen verblijven en hier hebben gewerkt. In Europa wil men het verschil tussen het rijk en de arme klasse tegengaan, zodat een migrant weinig moeite hoeft te doen om zich in Europa te vestigen. Toch zijn er tekenen van slechte sociale contacten. Kinderen van immigranten uit de onderklasse presteren slechter op school. In traditionele immigratielanden wordt gekeken naar de positieve invloed die immigranten hebben op de samenleving en de economie. In deze landen komt bijna geen vreemdelingenhaat en xenofobie voor. Mensen in Europese landen kunnen slecht wennen aan een samenleving met verschillende etniciteiten en sociale gelijkheid. Daarom wordt er overlegd om ook een immigratiecursus te gaan geven voor autochtonen om meer sociale gelijkheid te creëren.[1] Nederlandse kinderen weten vaak niet wat Nederlander zijn inhoud. Veel mensen vinden het Nederlander zijn iets exclusiefs. ‘Het is van ons en dus blijf je ervan af’ [2]
Amerikanen zijn zich ervan bewust dat hun land een immigratieland is. Ze weten ook veel over hun eigen geschiedenis. Dit besef heeft Nederland nog niet. We houden ons er niet echt mee bezig. Amerika is zich er ook van bewust dat voor velen de Amerikaanse droom symbool staat voor rechten en plichten van burgers, politiek participatie, individualisme, vrijheid en persoonlijke verantwoordelijkheid. Nederland zou een goed immigratieland kunnen zijn, als we wat meer over onze geschiedenis nadachten. Met deze kennis kunnen we de situatie waarin de immigrant verkeerd beter begrijpen.
Amerika heeft een eigen identiteit. Nederland is zich daar nog niet helemaal zeker van. In de meeste landen is burgerschap gebaseerd op geboorte. In het land waar je geboren bent, ontleen je je identiteit aan een gemeenschappelijke cultuur en geschiedenis. Sommige Amerikanen denken dat iedereen Amerikaan wil worden. Iedereen die in Amerika wordt geboren is Amerikaan. Een immigrant wordt in Amerika gezien als een persoon die niet de Amerikaanse identiteit heeft, maar die toestemming heeft gekregen om permanent in de VS te werken en te wonen.

In het verleden was het voor immigranten gemakkelijker om Amerika binnen te komen dan nu. Immigranten hoefden zich nergens zorgen om te maken en konden zich probleemloos in Amerika vestigen. ‘Sinds het midden van de jaren ’60 in de 20eeeuw is dit ingrijpen.

[1] Ontleend aan de site:Brouwers, Arnout (2009), ‘Europa kan over immigratie nog veel leren van Amerika’, ‘http://www.volkskrant.nl/archief_gratis/article889566.ece/Europa_kan_over_immigratie_nog_veel_van_Amerika_leren, 10-11-09
[2] Verhagen F.(2006),‘The American way’, Amsterdam: nieuw Amsterdam, p 234
 
veranderd. Het zwaartepunt kwam te liggen op gezinshereniging. Binnen de nu geldende immigratiewetgeving is er sprake van een drietal hoofdgroepen bij verstrekking van visa. Dat zijn visa op basis van een familierelatie, visa op basis van werk en diverse visa.’[1]
‘Op basis van familie:
Eerste Voorkeur: Ongetrouwde, volwassen kinderen van Amerikaanse burgers. Volwassen betekent 21 jaar of ouder. Tweede voorkeur: Echtgenoten van legale immigranten (permanent residents) en de ongetrouwde kinderen van immigranten, en hun kinderen.
Derde voorkeur: Getrouwde kinderen van Amerikaanse burgers, hun echtgenoten hun en kinderen onder 21.
Vierde voorkeur: Broers en zussen van volwassen Amerikaanse burgers, hun echtegenoten en hun kinderen onder 21 jaar.
 
Visa op basis van werk:
Eerste voorkeur: Voorkeurswerkers: dat zijn o.a. mensen met buitengewone bekwaamheden, hoogbekwame professors en onderzoekers, en sommige multinationale directieleden en managers.
Tweede voorkeur: Mensen met geavanceerde opleidingen/diploma’s of mensen met uitzonderlijke bekwaamheden.
Derde voorkeur: Bekwame vaklui. Vierde voorkeur: Sommige mensen in religieuze rollen. Vijfde voorkeur: Mensen die werkgelegenheid scheppen.’[2]
 
Je wordt als immigrant erkend, als je aanvraag goed is gekeurd door de immigratiedienst en je een visumnummer hebt gekregen. Als je dit hebt krijg je een ‘greencard’, een definitieve verblijfvergunning die recht geeft om te wonen en werken in Amerika. In Nederland kon je tot 1850 probleemloos binnen komen. Je hoefde je als immigrant alleen maar bij de gemeente te melden en kreeg een verblijfspas. Deze moest wel om de 14 dagen verlengt worden. Na 1850 werd het immigratiebeleid aangescherpt. Tegenwoordig is het, net als in Amerika, niet gemakkelijk om Nederland binnen te komen. ‘Om in aanmerking te komen voor een verblijfsvergunning dien je aan een aantal voorwaarden te voldoen. Deze voorwaarden hangen af van de reden van je verblijf in Nederland: werk, studie, gezinsvorming, familiebezoek, etc. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beoordeelt of je aan de voorwaarden voldoet en of je de juiste documenten hebt. Er is een aantal voorwaarden waaraan je altijd moet voldoen. Je moet bijvoorbeeld altijd een geldig paspoort hebben. Voor het verkrijgen van een verblijfsvergunning moet je ook een tuberculoseonderzoek ondergaan en een ziektekostenverzekering hebben.’[3] Kortom: het is dus niet gemakkelijk om tegenwoordigals immigrant Nederland of Amerika binnen te komen.


[1] Ontleend aan de site:Schrijver onbekend: http://www.theusa.nl/emigratie/index.htm, 21-12-2009
[2] Ontleend aan de site:Schrijver onbekend: http://verenigdestaten.info/alginfo/visa.html, 21-12-2009
[3]Ontleend aan de site:

Schrijver onbekend: http://www.justlanded.nl/nederlands/Nederland/Nederland-Gids/Visum-Vergunning/Verblijfsvergunning. 21-12-2009

7.4 Hoe leven immigranten in Nederland?

De ontwikkeling van verschillende generaties in Amerika vinden wij als Nederlanders erg interessant. Er is een botsing tussen immigranten en hun opgroeiende kinderen. De ouders bepalen de grootste leeflijnen, maar de nieuwe generaties beïnvloeden o.a. de taal en cultuur. Er vindt assimilatie in Nederland plaats, waardoor ons land er over een aantal jaren anders uit zal zien. Deze assimilatie zal vooral plaatsvinden bij de 2e generatie, omdat zij over de juiste taalvaardigheid en ambitie beschikken om zich los te maken van de etnische afkomst. Immigranten gaan vaak in groepen bij elkaar wonen. Wij als Nederlanders hebben liever dat deze mensen gemengd onder de bevolking wonen. Voor de nieuwkomer is het wonen in een etnische wijk vooral handig. De bewoners van deze wijken hebben dezelfde interesses en belangen. Dit deel van de nieuwe wereld kunnen ze beïnvloeden en onder controle houden. Ze krijgen in deze etnische wijken een stuk terug van hun vertrouwde cultuur. Immigranten moeten hun vertrouwde leven opnieuw zien op te bouwen in het nieuwe land. Dit doen ze via contacten die ze gemakkelijk kunnen leggen, dus via een etnische groep. In Nederland kennen we geen sloppenwijken zoals in Amerika, maar wel probleemwijken.
Persoonlijke contacten tussen nieuwkomers onderling is een bron van informatie over banen. Deze contacten werven ook klanten voor nieuwe ondernemingen. Dit geeft organisaties politieke macht. Inmiddels hebben etnische steden hun bestaansrecht gekregen, ze zijn een blijvend onderdeel van de samenleving. Deze wijken creëren hun eigen dynamiek, omdat ze hun eigen cultuur meebrengen. De huizen van de steden waarin de immigranten wonen zijn over het algemeen minder van kwaliteit. Op het moment dat immigranten een beter inkomen hebben, verhuizen ze naar betere huizen met een tuintje. Er zijn ook autochtone mensen die in een etnische wijk komen te wonen. Ze zijn tijdelijk op zoek naar een goedkoper huis om later een duurder huis te kunnen kopen. Hierdoor wordt de wijk vanzelf gemengd met mensen van verschillende afkomst. Doordat Nederland erg klein is, is het moeilijk om geïsoleerd te wonen.[1]

7.5 Conclusie

In dit deelonderwerp hebben we ons beziggehouden met de verschillen tussen Amerika en Nederland. Amerika heeft zich ontwikkeld tot een multiculturele samenleving. Er werd gedacht dat immigranten naar Amerika vertrokken om de Amerikaanse droom waar te maken, maar meestal was de reden dat ze in Amerika om een beter bestaan op wilden bouwen of omdat ze moesten vluchtten uit hun eigen land. Nederland liet vrij laat gastarbeiders overkomen, waardoor dit meestal laaggeschoolde mensen waren. Deze mensen integreerden langzaam. Amerikanen zijn zich ervan bewust dat hun land een immigratieland is. Dit besef hebben Nederlanders nog niet. In Nederland wonen immigranten vrij dicht bij elkaar, zodat ze goed met elkaar kunnen praten over de situatie waarin ze verkeren. Immers, ze verkeren in dezelfde situatie. De overheid in ons land is veel


[1] Verhagen F.(2006),‘The American way’, Amsterdam: nieuw Amsterdam, p. 230-234

meer bezig met de toekomst van immigranten. Ieder mens moet goed behandeld worden. Wanneer je in het verleden als immigrant sociaal goed wilde zitten, kon je beter naar Nederland komen. Wilde een immigrant zeker zijn van werk en een plek om te wonen, dan kon je beter naar Amerika gaan. Tegenwoordig is het zo dat het als immigrant moeilijk is om Nederland of Amerika binnen te komen.

afb 28 immigratie