We hebben 97 gasten online

Ótzi, de man uit het ijs Deel 1

Gepost in Praktische opdrachten

 

 

iceman pijlpunt

De IJsman werd door twee Duitse wandelaars gevonden op 19 september 1991, op 3210 meter hoogte. Zijn hoofd en schouders staken uit het gletsjerijs, vlak bij het Tisenjoch, een bergrichel op de grens van Italië en Oostenrijk. Ötzi's complete uitrusting bleek nog aanwezig: koperen bijl, vuurstenen dolk, een nog net niet voltooide houten boog en pijlen, een soort rugdrager, kleinere gereedschappen, als medicijn geschikte paddestoelen (Piptoporus betulinus) en zelfs een groot deel van zijn kleren. ``Hij was uitstekend uitgerust voor het hooggebergte'', aldus prehistoricus Markus Egg, ``en voor alles had hij reparatiemateriaal bij zich.'' Voor zijn donkere, streep- en kruisvormige tatoeages op zijn rug, knie, kuiten, enkels en pols wordt een medische toepassing verondersteld: op die plekken leed hij aan reuma of botslijtage

 

Zesenveertig à vijftig jaar was de `Homo tirolis' toen hij stierf, een flinke leeftijd, maar niet stokoud. Van volwassenen in deze periode is de gemiddelde leeftijd ongeveer veertig: de helft was jonger, de helft ouder, zo vertelt de antropoloog Torstein Sjøveld, die in 1996 Ötzi's leeftijd definitief vaststelde op grond van botkenmerken. Vanwege zijn koperen bijl gaan de meeste archeologen ervan uit dat hij een man van redelijk hoge status was. Vergelijkbare bijlen zijn bijvoorbeeld prominent afgebeeld op een aantal standbeeldachtige menhirs die bij het Gardameer zijn gevonden en ongeveer uit dezelfde tijd stammen. Ze komen in dezelfde tijd ook als grafbijgift voor in elitegraven.

 

Zijn populaire koosnaam Ötzi is bedacht door een Oostenrijkse tv-journalist, naar het noordelijke Ötztal waarheen het Tisenjoch leidt. De IJsmummie is een prehistorische tijdreiziger, bewaard gebleven in een vier meter diepe kuil onder de baan van een gletsjer (waardoor hij niet meegesleept is met het schuivende gletsjerijs). Hij stamt uit de vroege kopertijd, toen de landbouw en veeteelt gemeengoed waren geworden in Europa en de eerste metaalbewerking ingang vond. In het haar van de ijsman werden zelfs hoge concentraties koper, mangaan, nikkel en arsenicum gevonden: hij moet vaak bij metaalbewerking aanwezig zijn geweest. Uit analyse van de pollen en plantenresten (bijvoorbeeld maar liefst 75 verschillende mossoorten!) die op, bij en in hem zijn gevonden, blijkt dat hij waarschijnlijk afkomstig uit het zuidelijke, Italiaanse deel van Tirol. In die streek zijn ook dorpen uit zijn tijd gevonden, in het noorden (nog) niet. DNA-analyse wijst verder uit dat hij verwant is aan de huidige Noord- en West-Europese bevolking. In 1994 wees de moleculair bioloog Brian Sykes zelfs Marie Mosely, een van oorsprong Ierse mevrouw uit Bornemouth (UK), aan als Ötzi's naaste nog levende verwant.

 

Wie was Ötzi?
Onderzoekers weten inmiddels al erg veel van de ijsman. Hij was ongeveer 45 jaar oud, 1 meter 60 lang en hij woog 40 kilo. Ze weten ook wat voor kleding hij droeg, hoe hij er ongeveer heeft uitgezien en welke gereedschappen en voorwerpen hij bij zich had. Ook hebben ze ontdekt dat Ötzi aan allerlei kwalen leed.

Hij had bijvoorbeeld reuma, een schimmelinfectie in de longen en hij moet veel buikpijn hebben gehad van zweepwormen in zijn ingewanden.
Vlak voor zijn dood is Ötzi gevallen. Hij had namelijk enkele gebroken ribben. Sommige onderzoekers denken dat hij is verrast door slecht weer en toen is doodgevroren.

Omgeving waar Ótzi gevonden is op de grens van Oostenrijk en Italië.

5000 jaar geleden klom Ötzi naar de gletscherhoogte en kwam daar om. In 1991 werd hij toevallig gevonden, tesamen met zijn kleding en uitrusting, gemummificeerd – een archeologische sensatie en een unieke momentopname van een mens uit de kopertijd

 
     

 

 Zie verder deel Ótzi de man uit het ijs Deel 2