We hebben 104 gasten online

Het endocriene systeem Deel 2 en acromegalie

Gepost in Gezondheid

 

HET ENDOCRIENE SYSTEEM DEEL 2 EN ACROMEGALIE

 

Doelstelling

Doel van de Nederlandse Hypofyse Stichting is het bereiken van zoveel mogelijk patiënten met een hypofyseaandoening en het behartigen van hun belangen. Het bevorderen van het bewustzijn van de samenleving in zake hypofyseaandoeningen, ter bevordering van een snellere diagnosestelling.

De Nederlandse Hypofyse Stichting tracht dit doel te bereiken door:

# het organiseren van lotgenotencontact bijeenkomsten waar patiënten onderling ervaringen en informatie kunnen uitwisselen (regionaal en landelijk)
# patiënten op de hoogte houden van informatie op het gebied van ontwikkelingen, diagnose en behandeling van hypofyseaandoeningen
het beantwoorden van vragen van patiënten
# het verbeteren van de beeldvorming in de samenleving betreffende hypofyse aandoeningen
# meer bekendheid geven aan hypofyseaandoeningen en in het bijzonder aan de symptomen, ter bevordering van een snellere diagnosestelling
# het voeren van overleg met andere, nationale en internationale, patiëntenorganisaties
# het uitgeven van brochures over diverse hypofyseaandoeningen
# het uitgeven van een informatiebulletin voor donateurs

Wat is de hypofyse?

De hypofyse is een kleine klier die aan de basis van de hersenen ligt net achter de neusbrug, in een holte van de schedelbasis. Het is verbonden met een steeltje uit de hersenen dat hypothalamus heet. Dit kliertje ter grootte van een flinke erwt weegt ongeveer een halve gram en heeft een belangrijke functie.

De hypofyse heeft een centrale regulerende rol in de hormonale huishouding. Zo beïnvloedt en stimuleert de hypofyse o.a. de schildklier, de bijnieren en geslachtsklieren. Daarnaast produceert de hypofyse ook zelfstandig werkende hormonen zoals het belangrijke groeihormoon en prolactine dat o.a. van belang is voor de borstontwikkeling en de melkafscheiding.

Afwijkingen van de hypofyse kunnen dus ingrijpende gevolgen hebben, hetzij doordat er teveel van een bepaald hormoon geproduceerd wordt of te weinig, leidend tot een wijd scala aan klinische problemen.

Hypofyseaandoeningen worden vaak veroorzaakt door kleine gezwelletjes, die gelukkig meestal goedaardig zijn. Deze gezwelletjes kunnen zelf een teveel aan hormoon afscheiden. Daarnaast kunnen ze door druk op andere delen van de hypofyse leiden tot vermindering van de hormoonproductie. Chirurgische behandeling of bestraling van hypofysegezwelletjes kunnen op hun buurt ook weer leiden tot een verminderde functie van de hypofyse evenals ontstekingen en bloedingen.

Een probleem bij verschillende hypofyseaandoeningen is dat de symptomen zich vaak heel langzaam en haast ongemerkt ontwikkelen waardoor zo'n aandoening pas in een vergevorderd stadium onderkend wordt. Dit wordt ook al bevorderd door het feit dat deze aandoeningen relatief weinig voorkomen, waardoor er een algemene onbekendheid met de symptomen bestaat. Een voorbeeld van zo'n aandoening is acromegalie, veroorzaakt door een teveel aan groeihormoon op volwassen leeftijd. Symptomen hierbij zijn o.a. verandering van uiterlijk, vergroting van handen en voeten, vermoeidheid, overmatig transpireren, afname geslachtsfuncties. De diagnose wordt bij deze aandoening vaak meer dan 10 jaar na het begin van de eerste symptomen gesteld.

Ziektebeelden

Acromegalie, Prolactinoom, Syndroom van Sheehan, Diabetes Insipidus Craniofaryngeoom

De meeste aandoeningen van de hypofyse zijn vrij zeldzaam, maar als zij voorkomen leiden zij vaak tot beangstigende problemen bij de patiënt, partner, familie en vrienden.

De aandoening wordt veroorzaakt door een adenoom (goedaardige tumor) aan de hypofyse. Deze hypofyse-adenomen zijn haast zonder uitzondering goedaardig en groeien zeer langzaam.

Ik wil het vooral over Acromegalie hebben.

Acromegalie

Acromegalie wordt veroorzaakt door een gezwel van de hypofyse, waardoor teveel groeihormoon wordt aangemaakt.

Acromegalie is een hoogst zeldzame aandoening: op een miljoen mensen worden jaarlijks maar vier nieuwe gevallen vastgesteld.

Bij overproductie van groeihormoon (ontstaan nadat men is uitgegroeid) is er sprake van acromegalie. (acros betekent uiteinden en megalos groot). De botten kunnen niet meer groeien in de lengterichting, maar er is nog wel groei mogelijk in de breedte en in de zogenaamde weke delen (het vlezige weefsel).

Symptomen van acromegalie:

Typisch uiterlijke kenmerken zijn: Grote handen(handpalmen worden vleziger, ringen passen niet meer), grote voeten (schoenmat wordt groter), grote neus en oren, plooien in het gezicht, de jukbeenderen zijn meer geprononceerd, een brede onderkaak en een grotere tong, wat kan leiden tot een slaapneus - syndroom.

Andere symptomen zijn: Hoge bloeddruk, suikerziekte, overmatige transpiratie, hoofdpijn, tinteling in de handen en slijtage van de gewrichten.

Behalve de uiterlijke verandering hebben acromegaliepatienten een verhoogde kans op hart- en vaatziekten en een licht verhoogde kans op een kwaardaardige vorm van darmkanker. Bij niet behandeling vermindert de levensverwachting van de patiënt.

De ziekte ontstaat in de regel bij volwassenen tussen de 30 en 50 jaar, maar kan zich ook op iedere andere leeftijd voordoen.
Wanneer acromegalie ontstaat voor het einde van de groei (dat is in de regel op de leeftijd van 15 tot 17 jaar) veroorzaakt het een reuzengroei.

Vermoeidheid en slaapstoornissen behoren meestal tot de eerste verschijnselen. Door het teveel aan groeihormoon worden handen en voeten groter. Gelaatstrekken veranderen, vooral door vergroting van de onderkaak.

De hypofyse is de centrale schakel in de hormoonhuishouding. Hier worden hormonen aangemaakt, die weer andere organen stimuleren tot hormoonafgifte. Zulke organen zijn b.v. de schildklier, de bijnieren en de geslachtsorganen. Verder speelt de hypofyse een belangrijke rol in de water- en zouthuishouding.


Symptomen

Verschijnselen van een hypofysetumor kunnen van tweeërlei aard zijn:

verschijnselen die te maken hebben met de ligging van de hypofyse. Als de tumor zo groot wordt dat deze boven het chiasma uitgroeit, dan zal druk op de oogzenuwen ontstaan. Elke oogzenuw kruist voor de helft in het chiasma naar de andere kant. De kruisende vezels dragen informatie afkomstig van de neuszijde van het netvlies. Deze vezels liggen aan de binnenkant van het chiasma en hier ontstaat het eerst schade bij druk door een hypofysetumor. Doordat de ooglens het beeld omkeert wordt het buitenste gezichtsveld steeds kleiner. Het is alsof er oogkleppen gedragen worden. Omdat dit maar heel langzaam gaat en een zekere gewenning optreedt, duurt het vaak lang voordat de patiënt er iets van merkt. De gezichtsvelduitval kan zelfs tot totale blindheid leiden.
verschijnselen die te maken hebben met de functie van de hypofyse. Dit is het terrein van de endocrinoloog, een internist met een speciale deskundigheid op het gebied van de hormonen. We kunnen een onderscheid maken in een te hoge en een te lage productie van hormonen. Bij een te sterke productie van het groeihormoon zal reuzengroei (acromegalie) kunnen optreden. Handen en voeten worden groter en grover, dit laatste geldt ook voor de gelaatstrekken. Bij langzaam ontstaan valt het vaak niet eens op en is het verschil pas na vergelijking met oude foto's te zien. Een te sterke productie van bijnierhormoon kan o.a. verschijnselen geven als verhoogde bloeddruk, een opgezet gezicht, gewichtstoename enz. (ziekte van Cushing) Teveel productie van het hormoon dat de melkproductie regelt (prolactine) kan aanleiding geven tot uitvloed uit de borsten. Als de andere organen te weinig door de hypofyse worden gestimuleerd ontstaan verschijnselen van een te traag werkende schildklier (hypothyreoïdie), onvoldoende bijnierfunctie en stoornissen in de sexuele functies. Ook kan de hypofysefunctie nog volledig normaal zijn. In dit laatste geval hebben we alleen te maken met de verschijnselen die het gevolg zijn van de ruimte-innemende werking (zie paragraaf hierboven).
Onderzoek

Het onderzoek dat de tumor het beste weergeeft is de MRI. Daarnaast zal de internist-endocrinoloog ("hormonendeskundige") onderzoek doen naar de diverse "assen" tussen hypofyse en de hiervan afhankelijke organen. Het betreft meestal bloedonderzoek. Ook kan bloed worden afgenomen na het stimuleren van een van de organen met tabletten of een infuus.

Behandeling

De behandeling hangt af van de soort en de grootte van de tumor.

Medicamenteus. Het z.g. prolactinoom is een tumor die prolactine produceert, een hormoon dat de borsten aanzet tot melkproductie. De aanwezigheid van een dergelijke tumor is vast te stellen doordat het gehalte aan prolactine in het bloed verhoogd is. Deze tumor is gevoelig voor medicijnen. Hiermee kan de tumor worden verkleind of zelfs tot verdwijnen worden gebracht. Het prolactinoom komt altijd voor behandeling met medicijnen in aanmerking, tenzij b.v. een snel achteruitgaand gezichtsvermogen geen uitstel toelaat. Ook de groeihormoon producerende tumor is gevoelig voor medicijnen, maar in mindere mate dan het prolactinoom.


Operatief. Wanneer de tumor niet met medicijnen kan worden behandeld, of wanneer er sprake is van een bedreigd gezichtsvermogen is een operatie noodzakelijk. Een dergelijke operatie kan op twee manieren plaatsvinden:
via de neus. In samenwerking met de KNO-arts kan via de neus en de daarachter liggende bijholte een toegang tot de bodem van het Turkse zadel worden gemaakt. Met behulp van een microscoop worden achtereenvolgens de bodem van de holte (die door de groei van de tumor vaak al papierdun is) en het kapsel van de tumor geopend. Met diverse instrumentjes kan dan de inhoud van het kapsel, die vaak zeer zacht is, worden verwijderd. Doordat de tumor zo zacht is, kan ook in een groot aantal gevallen ook bij groei boven het Turkse zadel uit via de neus geopereerd worden. Het Turkse zadel wordt na afloop vaak opgevuld met een stukje spier of wat ander materiaal om een bloeding te voorkomen.
via een luikje in de schedel. Deze route wordt gekozen wanneer verwijdering via de neus onvoldoende lukt of wanneer bij dreigende blindheid zekerheid over de oogzenuwen moet worden verkregen. Via de neus krijgt men de zenuwen zelf niet te zien.
Nabehandeling

Na de operatie is de hormoonhuishouding vaak behoorlijk in de war. De meest voorkomende stoornis is dat patiënten enorm veel moeten plassen. Dit laatste gaat meestal na een paar dagen weer over. Wanneer dit niet zo is moeten daar medicijnen voor gegeven worden. Alle eventueel uitgevallen functies zijn in principe met medicijnen te behandelen. Vaak moet levenslang bijnierhormoon genomen worden. De internist-endocrinoloog bekijkt direct na de operatie en op wat langere termijn wat de restfunctie van de hypofyse is en past de medicatie aan.

Bestraling

Noch tijdens een operatie via de neus, noch tijdens een operatie via een luikje kan de tumor met kapsel en al worden verwijderd. Het kapsel zit erg vast aan de omgeving en er zullen ook bij de beste pogingen altijd kleine (soms microscopisch kleine) restjes van kapsel en tumor achterblijven.

Een hypofysetumor is een beslist goedaardige tumor. De plaats kan hem echter tot een vervelende aandoening maken. Om de kansen op een opnieuw aangroeien vanuit een kapselrest zo klein mogelijk te maken, is het nogal eens gebruikelijk om een hypofysetumor na operatie te bestralen. De kans dat een volledig verwijderde hypofysetumor terugkeert is overigens niet erg groot.

Tenslotte

Een hypofysetumor is een goedaardige en in de regel goed te behandelen aandoening. Wel zijn patiënten in de meeste gevallen hun verdere leven afhankelijk van medicijnen en ook ligt de vorming van een nieuwe tumor (recidief) op de loer. Vanwege de goedaardigheid gaan hier echter meestal jaren overheen. De patiënten blijven dan ook geruime tijd onder controle van neurochirurg en internist-endocrinoloog.
Acromegalie, reuzengroei en dwerggroei.


De hypofyse
Het groeihormoon
Reuzengroei en dwerggroei
Acromegalie

Deze ziekten ontstaan door een teveel aan groeihormoon of een gebrek hieraan.
Groeihormoon is een hormoon dat in een klein orgaan wordt gemaakt. Dit orgaan "hangt" onder aan de hersenen en wordt de hypofyse genoemd.

De hypofyse
In de hypofyse worden verschillende hormonen gemaakt die overal in het lichaam werken.
Een aantal van deze hormonen zijn:
·ACTH. Dit hormoon stimuleert de bijnieren;
·TSH. Dit hormoon stimuleert de schildklier;
·Prolactine. Dit hormoon zorgt voor melkproductie in de borsten;
·LH en FSH. Deze hormonen werken o.a. op de eierstokken bij de vrouw;
·Antidiuretisch hormoon. Dit hormoon beinvloedt de nieren en speelt een rol in de vochthuishouding;
·Melatonine. De werking van dit hormoon is nog niet helemaal opgehelderd. Het beinvloedt de slaap;
·Oxytocine. Dit hormoon stimuleert o.a. de weeënactiviteit tijdens de bevalling;
·Het Groeihormoon.
De werking van de hypofyse wordt door de hersenen geregeld. De hypofyse staat ook onder invloed van hormonen die in het lichaam worden gemaakt.

Het groeihormoon
Het groeihormoon werkt op de botten van het skelet. Het is nodig voor de normale groei bij kinderen. Groeihormoon werkt bij volwassenen op het bindweefsel en op de botten van kaak, vingers en tenen. Ook verhoogt het de bloedsuiker.

Reuzengroei en dwerggroei
Wanneer de groeischijven van een kind nog niet zijn gesloten en er een teveel aan groeihormoon in het lichaam aanwezig is, dan ontstaat er een buitensporige groei van het skelet.
In de tijd dat er nog geen behandeling was konden kinderen hierdoor extreem groot worden, tot wel twee en een halve meter.
Er zijn tegenwoordig goede behandelingsmogelijkheden. Hierdoor komt deze buitensporige groei tegenwoordig in de westerse wereld niet meer voor.

Een tekort aan groeihormoon zorgt ervoor dat een kind onvoldoende groeit. Dit wordt wel dwerggroei genoemd.
Ook dit komt door tijdige behandeling (met groeihormoon) nauwelijks meer voor.

Acromegalie
Dit begint op volwassen leeftijd. Ook hierbij is er een teveel aan groeihormoon. Maar doordat de groeischijven al zijn gesloten, groeit het skelet van armen en benen niet meer.
De verschijnselen van acromegalie zijn:
·Vergroting van handen, voeten, onderkaak en neus. De maat van schoenen of ringen wordt groter;
·Vergroting van inwendige organen, zoals o.a. het hart;
·Vergroting van de tong;
·Een verdikte huid met zwellingen;
·Hoofdpijn, stoornissen in het gezichtveld, dubbelzien;
·Overmatig transpireren;
·Tintelingen in de handen door het "carpale tunnelsyndroom"
·Stoppen van de menstruatie, verlies van de libido;
·Verhoging van de bloedsuiker;
·Vergroting van de schildklier;
·Melk uit de tepels;
De laatste drie verschijnselen ontstaan vooral wanneer de ziekte langer duurt.

De oorzaak

Bijna altijd is een goedaardige zwelling (tumor) van de hypofyse de oorzaak.
Deze zwelling kan nog andere problemen geven, naast het teveel aan groeihormoon.
Cellen in de hypofyse die andere hormonen maken kunnen worden verdrongen. Hierdoor kunnen andere hormoonsystemen minder goed werken.

Vlak bij de hypofyse bevindt zich een "kruispunt" van oogzenuwen. De tumor kan hierop drukken. Hierdoor kunnen stoornissen in het gezichtsveld ontstaan.

De behandeling
De behandeling van acromegalie en reuzengroei bestaat tegenwoordig vooral uit medicijnen. Hierdoor kan de aanmaak van groeihormoon door de hypofyse worden geremd. Ook bestraling van de hypofyse en een operatie behoren tot de mogelijkheden. Dit wordt vooral gedaan wanneer de tumor het gezichtsvermogen bedreigt.
Mensen herstellen na een behandeling vrij goed. De verhoogde bloedsuiker en de hoofdpijnen kunnen soms blijvend zijn.


Volkskrant 1 oktober 1998

Hypofyse-patiënt allang is geen kermisattractie meer.

Van onze verslaggeefster Ineke Jungschleger

'Grootmoeder, wat hebt u grote oren', zei Roodkapje tegen de wolf. 'Had grootmoeder acromegalie?', zet de Nederlandse Hypotyse Stichting (NHS) onder een plaatje van de bekende sprookjesfiguren. Vandaag wordt in Utrecht de eerste landelijke patiëntendag van de NHS gehouden.

De vereniging van hypofyse-patiënten is voorzichtig met publiciteit. 'We hebben geen behoefte aan mensen die apies komen kijken', zegt secretaris B. Huygen. Ziekten die ontstaan door een gestoorde werking van de hypofyse, veroorzaken vaak groeistoornissen. De vereniging van 185 leden bestaat uit dwergen en reuzen.

Acromegalie, van de hypofyseziekten de meest in het oog springende, is vooral bekend doordat enkele patiënten er hun brood mee verdienen, bijvoorbeeld als reus in films of televisieseries. Carl Struyken, acteur van Nederlandse afkomst, maakte in Amerika carrière als reus. 'Voordat hij werd geopereerd, was hij ontzettend sterk', vertelt Huygen, die hem een paar jaar geleden ontmoette. 'Struyken kon een auto optillen. Na de operatie was van die kracht niks over. Maar hij had geen keuze: als je je niet laat opereren, ga je jong dood.'

De componist George Gershwin stierf op 37-jarige leeftijd aan acromegalie. Bij acromegalie-patiënten groeien de uiteinden van het lichaam buiten proporties. Een tumor aan de hypofyse leidt op volwassen leeftijd tot productie van te veel groeihormoon.

De ziekte is zeldzaam: Nederlandse huisartsen zullen gemiddeld hoogstens één keer een acromegalie-patiënt in hun praktijk tegenkomen. Daarom duurt het vaak lang voordat de juiste diagnose wordt gesteld. De tumor aan de hypofyse, die op volwassen leeftijd tot productie van te veel groeihormonen leidt, is meestal goedaardig. Maar de overmaat aan groeihormonen laat niet alleen de uiteinden van het lichaam buiten proporties groeien. Ook inwendige organen worden te groot en dat leidt, onbehandeld, tot hart- en vaatziekten.

Huygen, de secretaris van de Nederlandse patiëntenvereniging was al over de vijftig toen zijn ziekte bij toeval werd ontdekt. Als portier van de Amsterdamse RAI trok hij vier jaar geleden de aandacht van endocrinologen die in de RAI bijeen waren voor een internationaal congres over hypofyse-ziekten. 'Ze dachten dat het een cynische grap was, dat de RAI speciaal een acromegalie-patiënt als portier bij dat congres had neergezet. Eerst kwam een Amerikaan naar me toe, toen een Engelsman, daarna ging het rond en kwamen ze allemaal kijken. "Zegt u eens wat", zeiden ze. Omdat ook je tong groeit, ga je zwaar praten. Nee, dat was niet leuk.'

Ook de Rotterdamse hoogleraar endocrinologie S. Lamberts kwam naar hem toe. Hij adviseerde Huygen zo snel mogelijk naar Rotterdam te komen om zich te laten opereren. Huygen wist allang dat hem iets mankeerde, maar zijn huisarts herkende de acromegalie niet en ook neurologisch onderzoek leverde niet de juiste diagnose op. Groot en breed was hij altijd al. Toen zijn vrouw zei: 'Je krijgt zulke grote handen' dacht hij dat het kwam van de zware koffers die hij in zijn vorige baan sjouwde. Inmiddels werd hij wel steeds ongelukkiger van de hoofdpijn, vermoeidheid en toevallig opgevangen opmerkingen dat hij er 'niet uitzag'.

'Toen we het eenmaal wisten, zijn we naar oude foto's gaan kijken, en dan zie je wanneer het ongeveer is begonnen. Maar omdat het veranderen geleidelijk gaat, worden jijzelf en je naaste omgeving daar niet door gealarmeerd.' Huygen voegt eraan toe dat de uiterlijke veranderingen voor vrouwen meestal veel erger zijn, 'omdat men van mannen wel accepteert dat ze er groot en grof uitzien, maar van vrouwen niet'.

Op hun achttiende jaar zijn de meeste mensen klaar met groeien. Wanneer acromegalie ontstaat v66r het einde van de groei, veroorzaakt het reuzengroei, doordat het gestoorde hormoon de groei van armen en benen stimuleert. In de leerboeken staat dat gigantisme of reuzengroei kan doorgaan tot drie meter, maar dat komt in de laatste twee generaties niet meer voor, omdat het wordt afgeremd. 'Als je kind de kamer uit groeit, ga je naar de dokter, omdat je weet dat er iets aan te doen valt', zegt dr. J. Assies, internist in het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. Een gezwel dat de groei ontregelt, wordt eerder ontdekt als het in de groeileeftijd ontstaat.

Assies spreekt op de patiëntendag over de psychologische kanten van de ziekten die worden veroorzaakt door verstoorde werking van de hypofyse. Mensen die vroeger hun brood verdienden als bezienswaardigheid op de kermis zitten nu bij haar en andere specialisten in de wachtkamer.

Ik troost hen door te zeggen dat ze hun ziekte in ieder geval in de goede tijd hebben', zegt zij. 'Sinds ongeveer twintig jaar is de behandeling succesvoller. De hypofyse is de klier die de hormonen bestuurt. Van alle vijf hormonen die de hypofyse maakt, kan in principe een teveel ontstaan, doordat de werking van de klier verstoord wordt. Maar al die hormonen kunnen we van buitenaf toedienen. Dus zelfs als de hele hypofyse weggehaald moet worden, kunnen al die hormonen vervangen en aangevuld worden.'

De vervanging is echter nooit zo fijn in te stellen als de natuurlijke afgifte van de hormonen. Dat is een van de redenen waarom de twee jaar geleden opgerichte patiëntenvereniging nuttig blijkt. Hypofyse-patiënten wisselen hun ervaringen met hormoonvervanging uit en worden mondiger gesprekspartners voor de medisch specialisten.

Acromegalie is de meest in het oog lopende van deze ziekten, maar er zijn in Nederland slechts zeshonderd gevallen bekend. Prolactinoom komt veel vaker voor. Bij vrouwen wordt de diagnose van prolactinoom meestal vroeg gesteld, omdat de menstruatie erdoor wordt ontregeld en uitblijft. Bij mannen leidt het tot impotentie. 'Maar dat wordt meestal aan andere dingen geweten', zegt Assies. 'Bij mannen wordt het meestal pas ontdekt als de tumor op de gezichtszenuw gaat drukken.'


Epidemiologie


Die Erstbeschreibung der Akromegalie und die Namensgebung erfolgten 1886 durch Pierre Marie in Paris. Die Erkrankung ist selten. Erste epidemiologische Studien wurden 1980-1990 veröffentlicht. Basierend auf 166 Akromegaliepatienten in Schweden in den Jahren 1955-84 wurden eine Prävalenz von 69/Million Einwohner beobachtet und eine jährliche Inzidenz der Erkrankung mit 3,3/Million Einwohner berechnet. Eine andere epidemiologische Studie aus Nordirland beschrieb eine Prävalenz von 63/Million Einwohner im Jahre 1984 und eine jährliche Inzidenz von 4 neu diagnostizierten Erkrankungen/Million Einwohner bei einem Beobachtungszeitraum von 25 Jahren.

Eine Übertragung dieser epidemiologischen Daten auf Deutschland ergibt eine jährliche Inzidenz von 270 – 330 Erkrankungen. Die Erkrankung wird häufig erst sehr spät erkannt – am häufigsten etwa im Alter von 40 bis 50 Jahren - obwohl schon lange vorher die Symptome der Akromegalie sichtbar geworden sind. Das Intervall zwischen Erkrankungsbeginn und Diagnosestellung beträgt auch heute noch durchschnittlich 7-10 Jahre.

Unzureichend behandelt führt die Akromegalie zu einer Verkürzung der Lebenserwartung. 30 Prozent der Patienten leiden an einer arteriellen Hypertonie, 20% an einer cardio-cerebrovaskulären Erkrankung, 20% an einem Diabetes mellitus und 55% an einer Schlafapnoe. Diese Ko-Morbidität steigt mit der Höhe der STH-Konzentration. Die Mortalität der Akromegalie wird von den kardiovaskulären Ursachen angeführt. In 60% sterben die Patienten an einem kardiovaskulären Ereignis. In 25% der Fälle sind respiratorische Erkrankungen Todesursache. Krebserkrankungen – besonders Dickdarmkrebs – treten möglicherweise häufiger auf.

http://www.endokrinologie.net/

 

19-01-06 drs.J.W.Swaen www.blikopdewereld.nl