We hebben 103 gasten online

Dr.Giebbels en het Commanderijcollege Deel 2 Schorsing een zwaktebod

Gepost in Onderwijs

Docent geschiedenis, Henk Giebels Commanderij college in Gemert, geschorst in verband met publicatie in Eindhovens Dagblad

drs.J.W.Swaen Historicus www.blikopdewereld.nl

Vervolg op Deel 1: chronologisch verslag van de gebeurtenissen

Vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de minister van OCW over de schorsing van een docent aan het Commanderij College te Gemert.

1
Wat is uw oordeel over de schorsing van een docent op het Commanderij College vanwege zijn reactie op een ingezonden stuk van de voorzitter van het College van Bestuur? (1)

2
Hoe oordeelt u over het artikel van de voorzitter van het College van Bestuur, waarin hij beweert dat de wijze van lesgeven van eerstegraads leraren “leerlingen niet meer kan boeien” en dat docenten die klassikaal lesgeven “een risicofactor” voor het onderwijs zijn?

3a
Vindt u het aanvaardbaar dat de docent wordt geschorst omdat zijn artikel in een dagblad is geplaatst, terwijl het een reactie is op een eerder geplaatst artikel van de voorzitter van het College van Bestuur? In hoeverre wordt hier met twee maten gemeten?

3b
Op wat voor wijze biedt u bescherming aan leraren die hun visie op onderwijs naar buiten brengen?

4
Hoe verhoudt de schorsing van een ervaren docent zich tot de wens om meer leraren te behouden voor het onderwijs, mede gezien het aanzwellende lerarentekort?

5
Deelt u de mening dat de positie van de leraar versterkt moet worden als het gaat om dit soort kwesties en om het onderwijsbeleid? Zo ja, wat voor maatregelen gaat u nemen?

6
Hoe staat het met de klokkenluiderregeling van de VO-raad, die u noemt in antwoord op eerdere vragen? Wanneer wordt deze gepubliceerd? (2)

7
Bent u bereid te bemiddelen in het conflict op het Commanderij College? Zo nee, wat voor signaal geeft dit aan het onderwijsveld en hoe verhoudt zich dit tot uw opmerking dat u het onderwijs wilt teruggeven aan de leraar? (3)

(1) http://www.eindhovensdagblad.nl/helmondregio/article1909350.ece?pageNavT...

(2) Vragen van het lid Vergeer (SP), 11 januari 2007, nr. 601

(3) Vrij Nederland, 30 juni 2007

Uit het inspectierapport van 7 december 2006. Blijkbaar heeft Henk niets te veel gezegd.

Mathijs:22:53 01-10-2007

Wat er met die geschiedenisleraar uit Gemert gebeurd is, daar kan ik niet bij. Bij ons op school (vwo) heb ik al twee jaar achter elkaar les van geschiedenisleraren die zelf niet op de universiteit gezeten hebben en die ons maar zelfstandig laten werken en als je een vraag hebt moeten we het 2 op de 3 keer opzoeken want daar heb je wikipedia voor zeggen ze dan. Een leraar moet wel humor hebben maar ook goed kunnen uitleggen en kennis hebben en orde houden En als je er zo eentje hebt moet je hem niet ontslaan maar in het zonnetje zetten. Als je geen vuile was hebt hoef je je ook nergens voor te schamen dus ik snap dat bestuur helemaal niet. Echt belachelijk

Mijn reactie: 23:15 01-10-2007

Mathijs, kan je opmerkingen goed volgen. Ik onderschrijf dat een leraar veel humor moet hebben en goed kunnen uitleggen en kennis hebben en orde houden.
Persoonlijk kan ik ook niet volgen wat er is gebeurd. Dat is ook de reden dat ik daarom een chronologisch overzicht op mijn site heb geplaatst.
Ik begrijp echt niet dat een docent die reageert op een perspublicatie van zijn rector geschorst wordt. Die rector moet zich eens afvragen of het gewoon is om eerste graads leraren zo onderuit te halen. Daar ligt de fout en hij is degene geweest die d eopenbaarheid zocht. Dan mag daar ook in alle openbaarheid op worden gereageerd.
Ik ben het dus ook met het ED eens de schorsing is een zwaktebod.
Jammer alleen dat de docent nog steeds geschorst is.

Nog even terzijde: Ik zou zeer voorzichtig zijn met gegevens van Wikipedia. Het blijkt dat mensen er zeer veel op veranderen als ze iets niet bevalt. Dus alle nagaan of de gegevens kloppen.

Een 'lelijke oude heks' op school

Eindhovens Dagblad 5 oktober 2007

Oud-docent verhaalt over haar tijd op Commanderij College.

Als tweedegraads docent Duits en sinds juli gepensioneerd, heb ik zes jaar op het Commanderij College in Gemert les gegeven.

Commanderijdocent Giebels vermeldde onlangs in deze krant dat onbevoegde docenten werden aangesteld en dat enkelen een eerstegraads salaris kregen. Dat kan ik beamen. Wij kregen een leraar, die nog niet zo lang studeerde. Hij had niets met het onderwijs te maken gehad en was hondsbrutaal. Onze directeur had een grote bewondering voor deze man, die bijna meteen coördinator werd. Hij had lef, maar vloekte en gebruikte aan één stuk door schuttingwoorden.

Ik had toen een eerste klas met een vaak onhandelbare leerling. Op een dag moest ik haar weer een keer verwijderen en de leerling moest zich bij de coördinator melden. Ik vroeg hem de volgende dag of hij een gesprek met deze leerling had gehad.

Ja hoor, hij citeerde zogezegd uit eigen werk: Weet jij hoe oud mevrouw Smit is, René? Nee, zei René. Ja, mevrouw is al heel oud.

Oh, zei René. Ja, mevrouw Smit is echt al heel oud. Oh, zei René weer. Ja, mevrouw Smit komt uit een andere tijd, zij houdt van normen en waarden en ze wil graag met u en mevrouw aangesproken worden.

Hij gaf aan mij tot de fossielen te rekenen en hij had er voor gezorgd dat de leerling bij een volgend conflict de klas uit zou rennen onder het roepen van 'lelijke oude heks'. En zo gebeurde dat een maand later. Hij heeft flauwtjes zijn excuses aangeboden; hij had er echt niet bij stilgestaan dat hij iemand schade had kunnen berokkenen.

Een Oostenrijkse lerares kreeg op een dag van een leerling een passer naar haar hoofd gegooid, die net haar slaap niet raakte.

Ze wilde eerst helemaal niets zeggen, maar ik heb haar bijna meegesleurd naar de directeur. Er is geen aangifte bij de politie gedaan, zeer tegen mijn zin in. Toen ik er iets van zei, begon onze directeur te schreeuwen en riep 'Ik werk 80 uur per week'. Alsof dat er iets mee te maken had. Nee, hij was gewoon bang dat de naam van de school eronder zou lijden.

Ria Smit voormalig docent Commanderij College Gemert

Onderwijs: Botsing van opvattingen

6 oktober 2007 In Elsevier 6 oktober 2007

Ruzie tussen een leraar en de voorzitter van het college van bestuur heeft op het Brabantse Commanderij College geleid tot schorsing van de leraar

Door Liesbeth Wytzes

Twee grote ego's? Of is er in Gemert sprake van een botsing tussen verschillende opvattingen over onderwijs? Op 18 september verscheen in het Eindhovens Dagblad een stuk van de voorzitter van het college van bestuur van het Commanderij College, Martien van Diesen. In dat stuk gaat Van Diesen fel tekeer tegen de 'reactionaire' clubs Tijdelijke Commissie Lerarentekort en de vereniging Beter Onderwijs Nederland, de hang naar status van eerstegraads leraren, de behoudzucht van docenten.

Van Diesen is modern. 'Het solistisch voor de klas staan werkt alleen maar contraproductief,' schrijft hij. De docent die zo werkt, is 'een risicofactor voor het onderwijs'. Het gaat niet om leren, maar om leren leren. Onzin, dat advies om de salarissen van eerstegraders te verhogen. De leraren op havo/vwo konden juist nog heel wat opsteken van hun collega's op het vmbo, waar het niveau 'gigantisch' hoog is. Dat schoot geschiedenisleraar Henk Giebels (60) in het verkeerde keelgat.

Giebels schreef een week later weer in het Eindhovens Dagblad een fel betoog, waarin hij zijn voorzitter beschreef als een verstarde solist, dol op managers - de school heeft er nu twintig - die de school heeft doen afzakken, zich van niemand iets aantrekt en steeds dezelfde 'mantra's' herhaalt: 'Je Opleiding Is Volstrekt Onbelangrijk! Vakmanschap Telt Niet Meer!' Giebels, al jaren werkzaam op deze school, gepromoveerd historicus en enthousiast leraar, is meteen geschorst. De leerlingen zijn een handtekeningenactie begonnen om hem weer voor de klas te krijgen.

Botsing van opvattingen - Kamervragen

     

zondag 07 oktober 2007

Vragen van het lid Bosma (PVV) aan staatssecretaris Van Bijsterveldt van OCW over het bericht (*) Botsing van opvattingen.

1.)
Bent u bekend met het bericht (*) Botsing van opvattingen.
2.)
Deelt u de mening dat het college van bestuur van het Brabantse Commanderij College, gezien de vrijheid van meningsuiting, niet tot schorsing van een leerkracht mag overgaan op basis van een artikel in een regionaal dagblad? Zo neen, waarom niet?
3.)
Deelt u de mening dat het onaanvaardbaar is dat de leerlingen van het Commanderij College, die een handtekeningenactie zijn gestart om hun leraar terug te krijgen, nu de dupe worden van een deze voorzitter van bestuur? Zo neen, waarom niet?
4.)
Deelt u de mening dat de geschiedenisleraar, zeker ook gezien zijn staat van dienst, direct in zijn functie moet worden hersteld? Zo neen, waarom niet?
5.)
Wat bent u voornemens te gaan doen om zulke machtsmiddelen tegen leerkrachten in de toekomst te voorkomen?

(*) Elsevier, Botsing van opvattingen, Elsevier Nr. 40, oktober 2007, week 40

'Naam Commanderij College beschadigd'

Basisscholen volgen ontwikkelingen in zaak Giebels op de voet.

door Patriek Wierex in Eindhovens Dagblad in Regio woensdag 10 oktober 2007

GEMERT - Het Commanderij College krijgt er een heel karwei aan om ouders van aankomende eer­steklassers te overtuigen om voor de Gemertse school te kiezen. "Ik denk dat de gevolgen betrekkelijk zijn, maar de naam van het Commanderij is wel beschadigd", concludeert directeur M. Vogels van basisschool Heilig Hart in De Rips.

De basisscholen in Gemert en omliggende dorpen volgen de ontwikkelingen rond de onlangs geschorste docent H. Giebels op de voet. Het Commanderij College schorste de zestigjarige geschiedenisdocent nadat die in deze krant onomwonden zijn mening had gegeven over het onderwijs, zijn school en vooral schoolleider M. van Diesen. De basisscholen houden de komende tijd 'weer informatieavonden voor de ouders van leerlingen van groep acht. Deze kunnen hun leerlingen later dit jaar aanmelden voor de brugklas. De school mag uitleggen waarom de ouders voor het Commanderij kunnen kiezen.

Op basisschool Sint Cornelius in Venhorst, gemeente Boekel, heeft zo'n avond al plaatsgevonden. Vol­gens directeur P. van Bernebeek ging het er daar 'heel heet' aan toe.

Een belangrijk deel van de avond was gewijd aan de problemen in Gemert.

De leerlingen van de vorige groep acht van Sint Cornelius gingen vorig jaar allemaal naar het Commanderij. In Venhorst hebben ouders de keuze tussen het Commanderij en het Udens College. "Er is eens kritiek geweest op het UC en dan zagen we ouders richting Gemert gaan. Het golft wat op en neer. Ik zou niet weten waar het nu naartoe gaat." Van Bernebeek zegt tevreden te zijn over het Commanderij. "Ik blijf buiten die zaak. Wat daar gebeurt, is voor geen enkele school leuk."

J. van der Veen, directeur van De Pandelaar in Gemert, verwacht op

de komende info-avond ook de no­dige vragen voor het Commanderij. Het is geen automatisme dat de leerlingen van groep acht naar het Commanderij gaan, hoewel daar uiteindelijk wel negentig procent van de leerlingen naartoe gaat. "Wij geven een advies voor een schooltype. We raden ouders altijd aan ook eens elders te gaan kijken. In Helmond of in Veghel of zo."

Volgens hem is de affaire anti-reclame voor het Commanderij.

De school had een goede naam en heeft die wat mij betreft nog steeds. Maar je zult er jaren voor moeten vechten om dit weer goed te krijgen. Nu speelt het vooral op het Commanderij zelf. Mijn hart ligt bij de collega's daar. Dit is hartstikke vervelend voor ze."

Directeur Vogels in De Rips verwacht dat het met de gevolgen meevalt. "Als ouders en kinderen hun zinnen zetten op een school, dan gaan ze er toch naartoe."

S. Berkvens, directeur van basisschool Kleinerf in De Mortel, maakt zich niet ongerust, maar stelt wel dat de perikelen in Gemert het onderwijs geen goed doen. "Het gaat om onderlinge meningsverschillen. "

Onderwijs wordt geïnfantiliseerd

De Commanderij-rel duidt op verkeerde ontwikkeling onderwijs

door Marianne Kremer in Opinie Eindhovens Dagblad

van woensdag 10 oktober 2007

Het is jammer dat rector Van Diesen van het Commanderij College in Gemert zich heeft laten meeslepen door zijn emoties en het heeft laten komen tot een schorsing van Commanderij-docent Henk Giebels. Als je zelf meent je gedachten in vrijheid te moeten publiceren heeft een ander dat recht ook.

Het is vreemd dat Van Diesen zich er niet van bewust was dat hij met zijn artikel een groot risico liep. Hij lijkt te lijden onder sterke rancuneuze frustraties en maakt eigenlijk alleen duidelijk dat hij het niet kan vinden met een deel van zijn personeelsleden.

Bovendien stookte hij met zijn artikel onder zijn personeelsleden. Ik moet er niet aan denken wat een sfeer er in de personeelskamer van het Commanderij College heeft geheerst en nog zal heersen.

Natuurlijk moet onderwijs zich ontwikkelen en kun je niet meer op de manier van de jaren vijftig lesgeven. Volgens mij kan geen enkele leraar zich op deze manier handhaven. Maar hoe dat onderwijs geven zich ontwikkelt is voor een heel groot deel afhankelijk van de docent en zijn relatie met de leerlingen.

Iedere docent motiveert weer op zijn eigen manier en iedere docent haalt daar weer zijn eigen motivatie uit. Voor leerlingen telt dat het klikt, dat ze begrijpen wat ze moeten doen en dat ze de cijfers halen die ze waard zijn, dat ze voor hun persoonlijkheids- en intellectuele vorming iets hebben aan dat vak.

Als docente aan een gymnasium (en helaas voor Van Diesen, ook eerste grader van drie vakken) merk ik dat leerlingen het erg waarderen als de leraar er ook blijk van geeft dat hij zijn vak verstaat en liefst nog meer dan dat. Het geeft hen vertrouwen in de school.

Ons soort leerlingen zit namelijk anders in elkaar dan vmbo-Ieerlingen en wil op intellectueel niveau uitgedaagd worden. Op een landelijke bijeenkomst van leraren en leerlingen ván gymnasia spraken ook leerlingen hun ongerustheid uit over bepaalde onderwijsveranderingen!

Natuurlijk is het werk van docenten in het vmbo belangrijk, maar anders belangrijk. Er wordt een ander soort kennis gevraagd en een andere aanpak. Het is voor mensen als ik veel zwaarder werk omdat ik dan moet werken vanuit een andere insteek die niet zozeer de mijne is.

Omgekeerd zullen weinig vmbo-docenten met mij willen ruilen, want de aansluiting met vwo/gymnasium-leerlingen is van een andere aard. Ook als het met hen niet klikt heb je het zwaar.

Wat is nu eigenlijk het onderwijs­probleem? Dat is het lerarentekort. Op de zogenaamde hoge niveaus is een tekort omdat academici (eerstegraders) graag met hun vak bezig zijn en dat verder willen uitdiepen, eventueel met studenten of leerlingen. Naarmate dat onderwijs meer een infantiliseringsimago krijgt zoeken die eerstegraders het liever elders, waar ze bovendien meer carrièremogelijkheden en dus salaris hebben.

Ook ik betreur het dat salarisverhoging een motivatie moet zijn om het tekort weg te werken. Helaas is dit een kenmerk van deze maatschappij waar status steeds meer aan salaris is gekoppeld. Voor vmbo-docenten is de salariëring volgens mij sowieso te laag. Deze sector wordt bovendien sterk met de grotestadsproblematiek geconfronteerd. Volgens mij is dat wat Van Diesen bedoelt.

Beste Martien, dat had je ook kunnen schrijven zonder die andere groep leraren te schofferen. En misschien verwoord je wel opvattingen van een politieke hoek waar ik me thuis voel, de manier waarop jij schrijft geeft mij weer stof om aan mijn leerlingen maatschappijleer te laten zien hoe je populisme kunt herkennen.

Henk Giebels wens ik heel veel sterkte. Het missen van een fijne baan en de kick van het geven van geschiedenis en dat samen met leerlingen verder uitdiepen zal niet makkelijk zijn. En ik kan me voorstellen dat hij zich een ander einde van zijn loopbaan had gedacht. Ik hoop dat hij weer terug kan.

Marianne Kremer is docente geschiedenis en maatschappijleer in Bergen op Zoom en voormalig docente aan het Macropedius College, de voorganger van het Commanderij College.

Een koningsdrama in Gemert

Jan Ruigrok in Opinie Eindhovens Dagblad vrijdag 12 oktober 2007

Niemand ontgaat de tragiek van conflict op Commanderij College.

De prikborden op Brabantse scholen met de artikelen over onderwijssoap op het Commanderij College worden gretig gelezen. Je kunt genieten van het Shakespeariaanse koningsdrama dat zich afspeelt in Gemert, maar vrijwel niemand ontgaat de tragiek ervan.

Reputaties worden vernietigd en relaties worden tot in lengte van dagen om zeep geholpen. Iedereen voelt dat drama's als deze slechts verliezers en ramptoeristen opleveren.

Niet alleen de direct betrokkenen zijn verliezers maar ook hun collega's, hun partners en- kinderen. Denk ook aan leerlingen die op hun school leren hoe volwassenen in de Grote Boze Buitenwereld om­gaan met conflicten: je betrekt stellingen, zoekt medestanders en iedere beschadiging die jou wordt aangedaan beantwoordt je met een tegenaanval. Oog om oog tand om tand.

De manier waarop dit conflict escaleert toont de onmacht die veel scholen parten speelt bij het omgaan met moeilijk gedrag van leerlingen, zowel als van medewerkers en ouders. Die onmacht komt voort uit het feit dat de scholen op de stoel van rechter gaan zitten.

Die stelt de vragen: .

Welke regels zijn er overtreden? Wie hebben dat gedaan? Hoe gaan we hem of haar straffen?

Zoals het Commanderij College laat zien kom je daar vaak niet veel verdér mee. Het levert verbitterde mensen op die vanuit die verbittering een houding ontwikkelen van 'wat maakt het mij allemaal nog uit...' Ook van de winnaar in dit conflict kun je je afvragen of die zich gelukkig voelt na het schorsen van een oudere docent die zijn sporen heeft verdiend. 'We konden niet anders', zal hij zeggen Soms kun je inderdaad niet anders dan op de stoel van de rechter te gaan zitten. Maar dat kent zijn beperkingen: mensen zoeken naar tegenstellingen en blazen die op; iedereen heeft een mening, weinig mensen een constructief idee voor een oplossing;daders en slachtoffers komen steeds meer tegenover elkaar te staan het gaat vaak om de inhoud van het conflict en niet om de relatie tussen mensen; het levert korte-termijn-winnaars en verliezers op.

In plaats van de stoel van de rechter, kun je bij een conflict ook plaatsnemen op de stoel van de dorpsoudste. Die ziet dat er mensen in het dorp (of school, of bedrijf, of gezin) zijn met een conflict en wil hen tot elkaar brengen. Hij neemt geen beslissingen maar brengt mensen bij elkaar en laat hen zelf hun problemen oplossen Hij stelt de vragen als:

- wat is er gebeurd?

- wie hebben schade opgelopen van dit conflict?

- en hoe gaan de betrokkenen die schade samen herstellen?

Als je op de stoel van de dorpsoudste gaat zitten, zie je vaak dat mensen tot veel meer in staat zijn dan je denkt. Ze zien de emotie bij elkaar en beseffen vaak heel goed dat ze de ander iets naars hebben aangedaan. Wanneer dat besef er is, volgt de bereidheid de zaak op te lossen als vanzelf

Op het Commanderij College zijn mensen beschadigd. Wanneer de school laat zien hoe je daaruit komt op een manier waar ieder beter van wordt, geeft ze hun leerlingen een prachtvoorbeeld hoe je van conflicten en ruzies kunt leren.

Wanneer ik met mijn Rotterdamse vooroordeel naar Brabanders kijk, heb ik het stellige idee dat de meesten van hen zich veel beter voelen op de stoel van dorpsoudste dan op die van de rechter.

Schorsing docent Giebels officieel voorbij

Patrick Wiercx in Eindhovens Dagblad vrijdag 19 oktober 2007

De schorsing van de Gemerste docent dr. Henk Giebels is formeel voorbij. Volgens zijn werkgever, het Commanderij College in Gemert, zijn schoolleiding en docent nog in gesprek met elkaar over het vervolg. Het is nog niet duidelijk of de docent kan terugkeren naar school.

Giebels werd voor vier weken geschorst omdat hij zich in deze krant in een opiniërend artikel uiterst kritisch uitliet over de schoolleiding. Hij reageerde daarmee op een eveneens ingezonden artikel van zijn collegevoorzitter M. van Diesen, een week daarvoor in deze krant. De school bevestigt dat de schorsing deze week afliep. De directie doet geen mededelingen over de gesprekken, die volgens M. Jacobs, lid van het college van bestuur, overigens 'goed' verlopen. Het Commanderij heeft de docent een spreekverbod opgelegd. Jacobs reageert desgevraagd, want de school wil niet naar buiten treden over de zaak Giebels. De medezeggenschapsraad en de raad van toezicht hebben zich daarbij aangesloten. 'Deze kwestie is dermate ingewikkeld dat we er voorzichtig mee willen omgaan', zegt Jacobs. 'Niemand wil dat die gesprekken verstoord raken en we willen evenmin een discussie via de media voeren. Als we denken dat we hierover mededelingen kunnen doen, dan doen we dat'.

Docenten willen eind aan kwestie Giebels

Collega's Commanderij Gemert vragen in brief om wederzijds begrip.

door Patriek Wiercx in Eindhovens Dagblad 23 oktober 2007

GEMERT - Docenten van het Commanderij College in Gemert hebben schoon genoeg van het conflict dat al wekenlang voortduurt op hun school Ze hebben een moreel appèl gedaan aan betrokkenen om de moed te hebben te erkennen dat fouten maken mensen eigen is'. Schenken van vergeving is volgens de veertien briefschrijvers 'een deugd waar je ook op latere leeftijd nog van kunt groeien'.

Het docententeam van de klassen vier, vijf en zes van het vwo heeft dat aan het college van bestuur van het Commanderij laten weten. De tot voor kort geschorste docent dr. H. Giebels maakt formeel deel uit van dat team. De school is er nog niet uit of Giebels terug kan komen.

De docenten schrijven dat ze zich ongemakkelijk voelen. De ontstane situatie belast niet alleen de leerkrachten, ze zeggen er ook last van te hebben. Ook voelen ze zich betrokkén: "Er zit teveel schoolgeschiedenis binnen dit team om hulpeloos toe te willen kijken hoe twee gewaardeerde collega's het einde van een lange loopbaan dreigen te besmeuren met een onverkwikkelijke ruzie over.......... tja, over wat eigenlijk?"

Het team doet een oproep 'de zaak van het meisje te scheiden', ..Als er gevochten moet worden met inzet van beledigde en gekwetste ego's, dan moet dat maar gebeuren, Duelleren is van alle tijden, al zijn de wapens niet hetzelfde,"

De docenten vragen echter 'de masculiene emoties' te parkeren en de blik te richten op dat waar het in eerste instantie over ging: die van het onderwijs, of beter nog, die van de relatie tussen docent en manager op de school.

De leerkrachten hopen dat de betrokkenen wederzijds de durf kunnen tonen om het conflict tot hanteerbare proporties terug te brengen en over te gaan tot de orde van de dag, ..Zoals we dat in de beginjaren van deze mooie school uiteindelijk altijd weer deden,"

Giebels welkom op Commanderij

Patrick Wiercx in Eindhovens Dagblad 27 oktober 2007

GEMERT - De Gemertse docent dr. H. Giebels is maandag weer welkom op het Commanderij College in Gemert. De geschiedenisleraar werd voor vier weken geschorst omdat hij zich in deze krant kritisch had uitgelaten over de directie.

De kwestie Giebels kreeg veel aandacht in het land. Tot in de Tweede Kamer werden er vragen over gesteld.

Het college van bestuur van het Commanderij heeft Giebels schriftelijk op de hoogte gebracht. Hij moet zich maandag om negen uur melden om af te spreken op welke wijze hij zijn werkzaamheden kan hervatten. De schorsing van Giebels liep in de week voor de herfstvakantie af. De school liet de docent daarop weten dat hij voorlopig nog thuis moest blijven. Met de brief is het buitengewoon verlof van Giebels voorbij. Collegelid M. Jacobs, die de brief namens het bevoegd gezag van het Commanderij College ondertekent, schrijft dat het conflict niet is opgelost Wel zegt hij ervan uit te gaan dat beide partijen hun best zullen doen de kwestie op te lossen.

Giebels is blij als hij zijn lessen kan hervatten. "Ik hoop dat ik meteen aan de slag mag. Ik ga ervan uit dat we op school de discussie over de kwaliteit van onderwijs nog steeds kunnen voeren."

De leerkrachten van het vwo-bovenbouwteam waartoe ook Giebels behoort, schreven onlangs een brief aan de directie. Zij vroegen de directie en docent Giebels om wederzijds begrip voor elkaar. Volgens collega-docent J. Briels is het fijn voor Giebels als deze terug kan komen. "De leerlingen zullen ook wel blij zijn. Die hebben 180 handtekeningen opgehaald en aangeboden aan de directie." Wel constateert hij dat het voor de school qua publiciteit 'volledig uit de klauwen is gelopen'.

Docent H. Verbakel is van mening dat de hele kwestie maar beter zo snel mogelijk opgelost kan worden. "Het zou goed zijn als we dit achter ons kunnen laten. Elke keer als we de publiciteit halen met deze zaak, is het niet best voor ons." Jordi Beekmans uit vwo6 hield samen met klasgenoten een handtekeningenactie om Giebels terug te krijgen.

"Leuk dat hij weer komt", reageert hij. " Hij is een goede leraar en hij is kei-aardig. Hij durft voor zijn mening uit te komen. "

Giebels houdt spreekverbod

Eindhovens dagblad 30 oktober 2007

GEMERT - De Gemertse docent dr. H. Giebels houdt het spreekverbod dat zijn werkgever, het Commanderij College in Gemert, heeft opgelegd. De geschiedenisleraar heeft maandag zijn werkzaamheden op school hervat.

Het is de leerkracht niet toegestaan met de pers het gesprek aan te gaan over de kwestie. Volgens M. Jacobs, lid van het college van bestuur, heeft de school meer dan genoeg van de hele affaire die volgens hem 'gewoon een arbeidsconflict is'. "Het is onderhand mooi genoeg geweest zo" , zegt hij.

Onderwijsvakbond: spreekverbod Gemertse docent moet snel eindigen

Bond vindt dat Giebels kritiek normaal moet kunnen ventileren.

Patrick Wiercx In Eindhovens Dagblad 1 november 2007

Het spreekverbod van docent Giebels moet niet langèr dan twee à drie weken duren. "Die school in Gemert gaat daar heel onhandig mee om. Ze hebben grote behoefte aan crisismanagement", vindt J. Bartholomeus van de Algemene Onderwijsbond (AOB) in Utrecht.

De bond staat de tot voor kort geschorste docent van het Commanderij College bij. Giebels mag les geven, maar heeft een spreekverbod naar de pers. Bartholomeus zegt blij te zijn dat de schorsing voorbij is. "Dat is fijn voor de leraar, voor zijn leerlingen, maar ook voor ouders. Zijn collega's zullen ook wel blij zijn dat hij er weer is."

Moeilijker te verkroppen, vindt de bond, is het feit dat Giebels gebonden is aan een spreekverbod, opgelegd door het Commanderij. "Het lijkt wel een soort verhouding van een lijfeigene en zijn heer."

De bond wil het overleg niet storen, maar het spreekverbod moet geen maand gaan duren. De AOB hoopt verder dat school en docent snel tot resultaten komen. "Dat moet de school toch ook graag willen. Heel dit gedoe levert het Commanderij veel negatieve publiciteit op, tot op landelijk niveau."

De bond heeft van diverse ouders van leerlingen van de school telefoontjes gehad. "Sommigen vinden dat er iets moet veranderen op de schooL Wij willen liever even afwachten wat de gesprekken opleveren." De bond wil zich nog niet uitlaten wat er moet gebeuren als er binnen een paar weken geen overeenstemming is.

De bond vindt dat Giebels zijn inhoudelijke kritiek normaal moet kunnen communiceren. "Er zijn intussen wel meer mensen in dit land die Giebels graag eens aan het woord horen. Hij is zo'n beetje de held van onderwijsland aan het worden. De bijval onder collega's elders in het land is groot. "

Geschorst

Leo Prick in Volkskrant 10 november 2007

DE SECTOR ONDERWIJS raakt steeds meer verdeeld als gevolg van een belangenconflict tussen vernieuwende managers aan de ene en zich bedreigd voelende leraren aan de andere kant. Het zijn twee stromingen die het onderwijs tot op het bot verdelen. Doordat besturen financieel zelfstandig werden en door fusies steeds groter en dus ook machtiger, had de partij van de managers de afgelopen jaren de wind in de zeilen. Maar het tij lijkt te keren.

Nu is bestuurder zijn in het onderwijs geen gemakkelijke taak. Je hebt te maken met hoog opgeleiden en die zijn in de regel nogal eigenzinnig. Dat geldt natuurlijk het meest voor de hoogst opgeleiden, de eerstegraads leraren. Die zijn bovendien gemiddeld ook nog het oudst. De oudsten en tevens de hoogst opgeleiden, dat is per definitie een categorie die zich moeilijk laat aansturen. Bestuurders die een breed assortiment aan scholen onder zich hebben, zien zich dan ook het meest kritisch benaderd door deze, overigens uitstervende, soort. Het uitsterven van de eerstegraders is het gevolg van het gevoerde beleid, waarbij bestuurders ervoor hebben gekozen om in de honorering het niveau van de opleiding steeds minder een rol te laten spelen

Met als gevolg lager opgeleid en gemakkelijker aan te sturen personeel. Dit beleid heeft geleid tot maatschappelijke onrust over de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs, met als centrale vraag: als academici het onderwijs links laten liggen hoe kan dat onderwijs dan nog adequaat voorbereiden op een academische studie en belangstelling kweken voor een wetenschappelijke opleiding?

Inmiddels is het iedereen die zich ook maar enigermate in de materie verdiept, duidelijk geworden dat de vakinhoudelijke kwaliteit van het onderwijzend personeel niet in goede handen is als we de verantwoordelijkheid daarvoor leggen bij de bestuurders. De Commissie-Rinnooy Kan is dan ook met het voorstel gekomen om de vakinhoudelijke kwaliteitsbewaking weg te halen bij de bestuurders en in handen te geven van leraren en vakdeskundigen. Bij het verschijnen van het rapport voorspelde ik dat bestuurders daar niet blij mee zouden zijn. Geheel conform deze voorspelling reageerde M. van Diesen, voorzitter van het College van Bestuur van het Commanderij College in Gemert, onlangs in het Eindhovens Dagblad. Van Diesen typeert de Commissie-Rinnooy Kan als "rechtse denktank" en hekelt de "eveneens reactionaire BON" (de vereniging Beter Onderwijs Nederland, red.) die in zijn ogen model staat voor de onhandelbare eerstegraads leraren. Hij zet zijn kritiek kracht bij met de opmerking dat hij "een fanatieke Bonner" heeft horen beweren "dat het plaatsen van eerstegraders naast tweedegraders, hetzelfde is als een chirurg vergelijken met een vuilnisman." Stel dat het al waar is, wat een smeerlap moetje wel niet zijn om dat als rector naar buiten te brengen om daarmee een deel van je personeel publiekelijk zwart te maken? Verder ventileerde Van Diesen in zijn bijdrage voor de krant de onderwijskretologie van eigentijdse onderwijsmanagers, zoals "vak inhoudelijke scholing voor een docent is absoluut geen scholing in het vak dat zij geven, maar in het vak dat zij uitoefenen: het docent­zijn"; "met name eerstegraders hebben het contact met de hedendaagse jeugd, de geweldige generatie Einstein, verloren"; "solistisch voor-de-klas-staan is alleen maar contraproductief'. En: "Ook ik ben voorstander van een salariëring gebaseerd op het kwaliteitsniveau van' de docent. Maar niet van uit wiskunde of Grieks, maar vanuit kwanteiten als samenwerken, gedifferetieerd werken en vernieuwend werken. " '

Een leraar diende de rector, eveneens in het Eindhovens Dagblad,van repliek. Niet de op hol geslagen rector, maar de leraar werd geschorst.

Kwestie Giebels, een terugkijk

Door Patrick Wiercx, onderwijsredacteur Eindhovens Dagblad 8 oktober 2008

Het Commanderij College in Gemert is tot het najaar van 2007 niet een school die qua publiciteit bijzonder opvalt. De nieuwbouw van het vmbo in Gemert haalt de krant, de dependance in Beek en Donk meldt verbouwingsplannen voor het technieklokaal, de school ontvangt een kunstenares en leerlingen doen verder nog mee aan een atelierroute. Een gewone school, die gewoon in de krant komt.

Dat verandert in het najaar van 2007. Aanleiding is de rapportage van de commissie Leraren onder leiding van Alexander Rinnooy Kan, voorzitter van de Sociaal Economische Raad (SER). Deze commissie buigt zich over de positie en de kwaliteit van docenten. Een stevige financiële investering is een van de voorstellen van de commissie.

Hierop reageert de voorzitter van het college van bestuur van het Commanderij College in Gemert, Martien van Diesen. Hij doet dat met een ingezonden opiniërend artikel in het Eindhovens Dagblad op vrijdag 7 september: ‘Mooie Woorden, maar slechte ideeëen’.

Hij trekt nogal van leer tegen de commissie, die hij een rechtse denktank noemt. Hij heeft kritiek op de eerstegraads docenten en geeft een pluim aan het personeel van de vmbo-afdeling. Het is opvallend dat hij zijn standpunt zo publiekelijk ventileert. Hij is namelijk zelf werkgever van eerstegraads en vmbo-docenten. Het Commanderij College is breed van opbouw, met vwo en havo, alle vormen van vmbo en een praktijkschool. De schoolleider kan dus van tevoren bedenken dat een deel van zijn personeel bijzonder ongelukkig zal zijn met zijn artikel. Op zijn minst kan hij verwachten dat zijn verhaal in de koffiekamers van de locaties van de school (twee in Gemert, een in Beek en Donk) het gesprek van de dag zal zijn. Iets meer dan een week later publiceert het Eindhovens Dagblad een reactie op het standpunt van Van Diesen.

Voor de school is de schrijver een bekende. Het gaat om dr. Henk Giebels, docent geschiedenis aan de vwo-afdeling van het Commanderij. In zijn verhaal onder de titel ‘Van gedram wordt een school niet beter’ geeft hij Van Diesen, in feite zijn baas, er stevig van langs. Als Giebels zijn artikel aanbiedt aan de krant, vindt de redactie het opmerkelijk en zet een korte samenvatting ervan op de voorpagina. De school zal daar niet vrolijk van worden. Onder het kopje ‘College in Gemert glijdt af’ wordt doorverwezen naar het artikel van de Gemertse docent. In het voorpaginastuk wordt ook nog opgemerkt dat Giebels in de jaren negentig onderwijsadviseur was van de Tweede Kamerfractie van D66: 'Van gedram wordt een school niet beter’.

Giebels neemt de collegevoorzitter zwaar onder vuur. De docent heeft zich zichtbaar vreselijk geërgerd aan het verhaal van Van Diesen en reageert vanuit het hart. Het is de collegevoorzitter die de school de afgelopen jaren een slechte dienst bewezen, vindt hij.

Het verhaal van Giebels verschijnt op zaterdag 18 september. In dat weekend zijn in Gemert de rapen gaar. Het college van bestuur overlegt met de raad van toezicht van de school. Dit kunnen de bestuurders niet over hun kant laten gaan.

De maandag erna is het verhaal van Giebels het gesprek van de dag. In Gemert, maar vooral op school. Een aantal docenten vindt dat Giebels zwaar buiten zijn boekje is gegaan, anderen vinden dat hij groot gelijk heeft. Hij heeft het in ieder geval eens flink gezegd.

Maandagmorgen krijgen alle personeelsleden van het Commanderij een kopie van het artikel in hun postvak. Maar de mededeling van de dag moet nog komen en die liegt er niet om. De directie maakt bekend dat Giebels is geschorst naar aanleiding van de publicatie in het Eindhovens Dagblad. Niet meteen is duidelijk hoe lang dat zal duren. Giebels is voor vier weken geschorst.

De school is compleet van slag, de scholieren merken dat. Ze praten er ook over. Docenten die door de gangen rennen, volkomen van hun stuk zijn. De sfeer is niet zoals normaal.

De redactie van de krant informeert in de loop van de ochtend bij het college van bestuur. Dat college telt, behalve voorzitter Van Diesen, ook nog een lid, Martin Jacobs. Hij voert het woord. Van Diesen, zo is afgesproken, blijft in deze zaak buiten beeld. In het verhaal van Giebels staan onwaarheden, zegt Jacobs. Hij wil er verder niet op in gaan. Hij zal kijken of hij over een weekje wat te melden heeft.

Dat is geen sterke van de school. Als iemand onwaarheden verspreidt, moet je dat meteen rechtzetten. Zo niet, dan gaan het verhaal een eigen leven leiden. Zo’n verhaal wordt dan vanzelf de waarheid. En misschien is het ook wel de waarheid, wie zal het zeggen?

De natuurlijke partner van de school, de medezeggenschapsraad, reageert met een nietszeggend ‘geen commentaar’. Later zal de voorzitter van de MR nog een keer zo reageren. Geen commentaar is altijd fout. Het suggereert van alles. Het suggereert dat de voorzitter geen kennis van zaken heeft of dat hij niet op de hoogte is. Misschien heeft hij voor het eerst een journalist aan de telefoon en wil hij er zo snel mogelijk vanaf. Als voorzitter van de MR heb je het met de raad over plannen voor de school, uitbreiding van lokalen, misschien het schoolreisje of het afscheid van deze of gene. Soms leuke onderwerpen, soms wat saai. Herrie in de tent, dat is natuurlijk heel wat anders.

In de middaguren van die maandag gaat de verslaggever naar de school. Hij meldt zich bij de receptie. Meteen is het daar paniek. Van Diesen heeft op maandag altijd vrij. Er wordt nog gebeld naar een andere locatie waar Jacobs zou zijn, maar daar is hij niet. Hij is ook vrij.

Dat is op een dag als deze vreemd. De school is in problemen en degenen die de leiding hebben, zijn nergens te bekennen. Het personeel zit er maar mee. Gevraagd wordt wie er dan verantwoordelijk is, maar dat levert niks op. Dan gaat de bel. Er is een les voorbij en groepjes leraren lopen door de gangen, richting de uitgang.

Een paar minuten later levert dat een praatje op de parkeerplaats op. Dat is uit het zicht van de school, dat is ook wel handig. De passerende leerkrachten willen wel wat kwijt, maar allemaal zonder naamsvermelding. De schrik zit erin. Enkele leerlingen reageren later in de middag per e-mail. Opvallend is dat de leerlingen niet zo’n moeite hebben om met naam in de krant te komen. Een ervan omschrijft docent Giebels en doet dat zodanig dat velen het daar later nog over hebben. Giebels heeft een groot ego, maar lesgeven, dat kan hij. De dag erna meldt het ED wat er op het Commanderij is gebeurd: 'Leraar van Commanderij geschorst' en het commentaar van de krant: ‘Schorsing als zwaktebod’.

Die dag plaatst de krant ook een commentaar. Door de docent te schorsen komt de school met een zwaktebod. Want merkwaardig is het wel. De initiator van het geheel, als we Rinnooy Kan even buiten beschouwing laten, is collegevoorzitter Van Diesen. Uiteraard geeft hij zichzelf geen straf. Giebels is de gebeten hond.

In het verhaal van de schorsing zegt de school niet emotioneel te willen reageren, maar doet dat wel. Van een debat is geen sprake. Giebels had gewoon zijn mond moeten houden, vindt het Commanderij. Hierna komen de lezersbrieven op gang. De meerderheid vindt dat Giebels hoogst onredelijk is getroffen door een autoritaire school. Enkele koppen uit de krant: 'Betreurenswaardig' en 'Rampzalige houding'.

De school reageert zelf nog op een andere manier. Er gaat een brief uit naar de ouders. Die zorgen ervoor dat er een exemplaar de redactie bereikt: 'Commanderij geschaad door artikel van leraar'.

Giebels heeft de school in diskrediet gebracht en personen in hun integriteit geschaad, schrijft de directie. Voor een aantal ouders is dat een heel vreemde brief. Gemert ligt namelijk tegen de rand van het verspreidingsgebied van het Eindhovens Dagblad. In het nabij gelegen Boekel leest men het Brabants Dagblad. In die krant zijn de artikelen van Van Diesen en Giebels niet verschenen. De scholieren van het Commanderij komen vooral uit Gemert, maar ook van ‘net over de grens’. Ouders daar weten dus niet waar de school het over heeft. Brabants Dagblad pakt de zaak overigens kort daarna ook op.

In de brief zegt de school dat het onderwerp binnen de school ‘vanzelfsprekend’ de nodige aandacht krijgt. Het is echter niet zo dat de school plannen heeft om bij te dragen aan een interessante discussie. Wat het Commanderij betreft mag het doek vallen over de kwestie Giebels. Wel is het zo dat de hele school en het hele dorp het over de school hebben. In die zin ja, is die aandacht er wel. De vraag blijft wat de directie met haar opmerking over die vanzelfsprekende aandacht nu precies bedoelt.

Deed de school er maar iets mee en liet ze maar eens publiekelijk zien dát ze er iets mee deed, dan zou het beeld weer wat bijgesteld kunnen worden. Want wat vooral niet de aandacht krijgt, is dat er op het Commanderij veel mensen gewoon hun werk doen. Maar op een moment dat er iets verkeerd gaat, is vooral dat het nieuws.

Op de site van Beter Onderwijs Nederland (BON) gaat de discussie verder. Het feit dat de docent door de school wordt geschorst vanwege zijn mening, oogst geen begrip. In een reactie op de site wordt gesteld dat Van Diesen collegevoorzitter is en dus eindverantwoordelijke. Giebels is ‘slechts’ docent. Het is daarom vreemd dat de eerste wel mag zeggen wat hij wil en Giebels niet. Volgens een ander mag Van Diesen zeggen wat hij wil (hij is immers de baas). Giebels moet zich loyaal opstellen naar zijn werkgever; zijn vorm van kritiek is reden voor ontslag.

Reacties en brieven leiden de zaterdag erna tot een uitgebreid verhaal in het Eindhovens Dagblad, lopend over twee pagina’s. In de week voorafgaand bellen er dagelijks betrokkenen. Ouders die eerdere artikelen gemist hebben en ze opvragen, leraren van andere scholen die hun mening kwijt willen, leerlingen van het Commanderij zelf. De kwestie leeft, dat mag duidelijk zijn, zeker ook in Gemert zelf.

De twee hoofdrolspelers zijn schoolleider en docent. Besloten wordt bij dat verhaal twee kleinere artikelen te plaatsen waarin een docent en een schoolleider van een andere school reageren. Het worden Kees Streng, rector van Scholengemeenschap Were Di in Valkenswaard, en Hans Wellink, docent aan het St.-Willibrord Gymnasium in Deurne. En wat gebeurt er, zonder dat dat afgesproken wordt? Streng neemt het op voor zijn collega Van Diesen, Wellink doet dat voor collega Giebels. Wat in die afgelopen week verder blijkt, is dat het conflict ook op alle andere scholen gespreksonderwerp nummer een is. Managers à la Van Diesen zijn er meer, en de onvrede onder docenten over hun bestuurders is er ook. Maar wat ook blijkt: Soms wordt er met die kritiek iets gedaan op scholen of is het proces van discussie juist volop gaande. Het verhaal rond Giebels zet de verhoudingen ook elders op scherp. De Gemertenaar heeft iets losgemaakt in onderwijsland en zijn werkgever eveneens. Zo volgt in de zaterdagkrant het artikel 'Rumoer rond Gemerts Commanderij College', 'Zo ga je niet met je bestuurder om' (een gesprek met Kees Streng en 'Je moet gewoon je mening kunnen geven') een gesprek met Hans Wellink.

Op de internetsite van het ED komen 68 reacties binnen. Met name Van Diesen moet het bezuren. Giebels incasseert vooral steun.

Het verhaal van de geschorste docent gaat nu de regio uit. Marleen Barth, secretaris van CNV Onderwijs, schrijf over de zaak in haar column in het vakbondsblad Schooljournaal. De reactie van de school is kortzichtig en onbegrijpelijk, vindt ze. Niet de boemerang die hard terug vloog tegen de voorzitter is het probleem, maar het feit dat hij die zelf gegooid heeft.

Het vakbondsblad wijdt er verder nog een uitgebreid artikel aan (‘Hoe ver mag een leerkracht gaan met kritiek op de school’). Ed Janssen, op dat moment plaatsvervangend rector van Pleincollege Eckart in Eindhoven, komt erin aan het woord. Hij voegt een interessant punt toe: De hele discussie is slecht voor de goede naam van de school. Scholen hebben geen protocollen voor docenten die hun meningen geven. Iedereen mag zijn mening geven, we leven in een vrij land, maar hoe ver mag dat gaan? Wat Giebels deed, ging zijn bestuurders te ver. Kritiek is mooi en kan opbouwend zijn, maar van het aspect van nestbevuiling is niet iedereen gecharmeerd. Kritiek van binnenuit, vindt Janssen, moet ook van binnenuit worden opgelost.

Er komt ook een jurist aan het woord, Wim den Hartogh. Zijn standpunt: Bij problemen moet je niet de pers inschakelen. Je mening mag je geven, maar de manier waarop je dat doet, is van belang. Volgens hem is Giebels geschorst voor de manier waarop hij het zei, en niet wat hij zei. En wie problemen heeft met zijn baas, legt die ook voor bij zijn baas.

Het zal best dat iemand zijn persoonlijke problemen en zijn kritiek beter direct met zijn verantwoordelijke bespreekt en probeert op te lossen. Niet iedereen komt met zijn kritiek op de baas in de krant. Maar de kwestie Giebels begint in de krant. Het is zelfs de schoolleider die hiervoor het initiatief neemt. Dat daar veel publiciteit aan gewijd wordt, zal zeker niet zijn bedoeling zijn.

Openheid kan zaken vlot trekken en bespreekbaar maken. Giebels raakte aan iets waar velen in het onderwijs mee zitten. Hij schreef het ook in alle openheid, daar waar anderen hoopten dat misschien nog eens te doen als ze de tijd hadden of als ze maar durfden of als ze er maar van uit konden gaan dat ze niet, net als Giebels, een zware sanctie konden verwachten.

Rector Streng had het in de krant voor schoolleider Van Diesen opgenomen. Hij kreeg dat in een ingezonden brief op zijn brood: 'Rector begrijpt het niet'. Onderwijskundige Ad Maas levert een uitgebreider reactie in. Van hem krijgt Giebels een pluim. De docent heeft het helemaal bij het juiste eind, is zijn standpunt: 'Henk Giebels verdient compliment'.

Een handtekeningenactie komt op gang. De scholieren willen namelijk hun docent terug. Wat in die weken ook duidelijk wordt: Giebels is een uitstekende docent en zijn leerlingen waarderen hem. Vooral die van het examenjaar, want die hebben nu een probleem. Enkele ouders klagen daarover bij de redactie. Voor de lessen geschiedenis moet een vervanger gezocht worden en dat is altijd maar afwachten. Bovendien is het de bedoeling dat Giebels na een maand weer terugkomt, en die heeft dan een maand met zijn leerlingen gemist.

Een groot aantal leerlingen is niet erg op de hoogte van de discussie tussen docenten en management. Dat is op zich niet zo raar, ze zullen het vast niet zo’n geweldig interessant onderwerp vinden. Ze missen hun leraar en dat is hun goed recht. Of ze missen hem niet omdat Giebels eenvoudigweg niet een van hun leraren is. De school had de ouders in de brief beloofd dat nog op het onderwerp teruggekomen zou worden. Daar komt niets van terecht. De ouderraad vraagt verder om een mediator, maar ook van dat initiatief wordt niets meer vernomen. ('Handtekeningenactie voor terugkeer Giebels').

In een publicatie zegt de Algemene Onderwijsbond (AOB) niet verrast te zijn door wat er gebeurt in Gemert. Docenten in het land hebben veel klachten over de bemoeienis van hun managers. Die gedragen zich soms feodaal naar hun personeel en het Commanderij lijkt daar een goed voorbeeld van te zijn. Voorzitter Dresscher vindt dat de school zo snel mogelijk de verhoudingen moet herstellen. Hij zegt dat op 27 september 2007. Maanden later zal Giebels echter nog steeds met zijn spreekverbod opgescheept zitten.

Dresscher heeft nog een punt: Scholen moeten hun leerlingen niet willen opleiden tot ja-knikkers door docenten met een onwelgevallige mening op non-actief te zetten. Geen enkele school moet dat willen, ook het Commanderij niet.

De bewondering voor Giebels in het ED gaat door. Eindelijk eens iemand die zijn schoolleider lik op stuk geeft, schrijft Jef de Schepper op 28 september: 'Wie begon er in Gemert?'

De Schepper is niet de enige die vindt dat Van Diesen maar moet opstappen. Dat is echter minder eenvoudig dan het lijkt. Vroeger was het zo dat een school een directeur had en een bestuur. Die directeur regelde de dagelijkse zaken, en deed soms ook de beleidsmatige kant. Het schoolbestuur was echter de baas. Zelfs al bestond dat uit een groepje amateurs (vaak was dat ook zo), het bestuur wikte en beschikte.

Tegenwoordig is op een aantal scholen een andere model in zwang. Het college van bestuur, met een of meer leden) is het hoogste orgaan. ‘Bevoegd gezag’, zo heet dat in het onderwijs. Een raad van toezicht houdt een oogje in het zeil en kan bestuurders ontslaan als die grof de fout in gaan. Het is maar de vraag wat je daaronder verstaat. Dat het allemaal niet handig is Van Diesen heeft geopereerd, daar zijn de meesten het over eens. Maar hij is er niet met de kas vandoor.

Dat neemt niet weg dat een raad van toezicht gezag moet hebben en in dit geval een eigen geluid had mogen laten horen. Van Diesen heeft met zijn raad van toezicht overlegd wat hij met Giebels zou doen. De raad steunde hem daarin. De raad van toezicht laat echter publiekelijk op geen enkel moment van zich horen en wenst niet te reageren naar de pers.

Het ED heeft de raad van toezicht gevraagd om een reactie. Deze verwees naar het college van bestuur, en dus naar Van Diesen en Jacobs. Dat is een lastige constructie. Aan Van Diesen vragen wat hij denkt over de houding van Van Diesen is een rare manoeuvre. Jacobs heeft vanaf het begin de publiciteit op zich genomen, ook al geen dankbare taak overigens. Jacobs staat vierkant achter Van Diesen, dus dat schiet niet op.

De politiek is aan bod. Eerst stelt de SP vragen in de Kamer, later doet de PVV dat ook. Opvallend is dat partijen als CDA, PvdA en VVD het volledig laten afweten: 'Kamer bemoeit zich met Gemertse kwestie Giebels' en 'Kamervragen Giebels'.

Wie de vraagt stelt wie verantwoordelijk is in het onderwijs, kan vaak zelf het antwoord bedenken: het schoolbestuur. Of in het geval van het Commanderij: het college van bestuur. In de zin van ingrijpen kan de minister van Onderwijs in dit geval niet zoveel.

Een ander reactie verschijnt, die van een oud-docente van het Commanderij: 'Een lelijke oude heks op school'.

Een andere groep komt in beeld: de toeleveranciers, de basisscholen in de omgeving. De tijd komt eraan dat ouders van leerlingen in groep acht zich gaan oriënteren op de vervolgschool. Op informatieavonden gaat iemand van het Commanderij de basisscholen af.

In de omgeving van Gemert is de keuze niet groot, het Commanderij College is de enige school voor voortgezet onderwijs. Je moet wel heel erg overtuigd zijn, wil je je kind naar een andere school sturen, want dan zul je toch naar Helmond, Deurne of Uden moeten. Toch altijd nog een flink eind weg.

Aan de rand van het gebied van waaruit de Commanderij-leerlingen komen, ligt dat iets anders. Gemert ligt in agrarisch gebied. Sommige bewoners zijn gewend dat ze ver van alles wonen. In Boekel en omgeving gaan de kinderen of richting Gemert, of richting Uden. Een rondje langs directeuren van basisscholen in de omgeving van Boekel levert een verhaal op met de strekking ‘Naam Commanderij College geschaad’.

Een van de directeuren laat zich ontvallen dat de naam van de school beschadigd is. Daar zal iedereen het over eens zijn: De stroom aan publicaties doet de naam van de Gemertse school geen goed. De directeuren wijzen erop dat ze hun relatie met het Commanderij koesteren. De school zal er echter een stevige klus aan krijgen om ouders van potentiële nieuwkomers te overtuigen. Ook op dit verhaal komen via internet reacties. De naam van de school is niet beschadigd, vindt een schrijver, maar die van schoolleider Van Diesen.

Rond deze tijd speelt nog iets. De school heeft in de gaten dat er over het Commanderij deze weken weinig goeds in de krant staat. Er gaat een persbericht vanuit Gemert naar de redactie in Helmond. Daar zit niet degene die de zaak Giebels als eerste volgt. Wel zit daar de collega die als journalist het nieuws uit de gemeente Gemert brengt. Als er iets over Giebels geschreven wordt, gebeurt dat meestal in Eindhoven en meldt ‘Eindhoven’ dat even aan ‘Helmond’, zodat iedereen op de hoogte is.

Een itempje schiet daar wat doorheen. Het Commanderij stuurt op 27 september een uitnodiging voor een ‘unieke bijeenkomst’ op 4 oktober. Een groep leerlingen krijgt het diploma voor vmbo-plus. Het is een extraatje waarin leerlingen veel competenties hebben aangeleerd, zoals didactische werkvormen, het werken met computers, stage lopen en ambities ontwikkelen. Het persbericht is zodanig boeiend dat iedere journalist het geeuwend over de schutting mikt.

Dat heeft de collega in Helmond, terecht, ook gedaan. Op dat dag dat het ED meldt dat de naam van het Commanderij is geschaad, is er contact met Jacobs. Hij is erg boos over het verhaal. Het is goed voorstelbaar dat hij het niet leuk vindt. Anderzijds staat in het verhaal wat iedereen zelf ook kan bedenken. Uiteraard is dit allemaal geen goede reclame voor de school. Met de langdurige schorsing van Giebels heeft het Commanderij zelf voor een moeilijk pad gekozen.

Het ED meldt alleen negatieve zaken over het Commanderij, roept Jacobs, en als de school iets aardigs heeft te melden, is de krant er niet. Hij zegt dat de school verder niet meer wenst in te gaan op de zaak Giebels.

Het nieuws over de leerlingen en de didactische werkwormen en computers is non-nieuws en niet eens slim bedacht. Iedere school doet in computers en didactische werkvormen. Als kranten dat van iedere school moeten melden, lopen de kolommen van voor naar achter vol. De collega in Helmond heeft goed gehandeld. Het telefoontje met het directielid maakt duidelijk dat de school weinig kaas gegeten heeft van communiceren met de pers en hoe om te gaan met nieuws.

Een rector van een andere school vertelt in die dagen bij gelegenheid hoe hij het aangepakt zou hebben. Giebels heeft een draai om zijn oren verdiend, dat vindt hij wel, zijn verhaal is schadelijk voor de school. Maar de Gemertse schoolleider valt ook veel te verwijten. Vanuit zijn positie zou juist hij beter moeten weten. “Ik zou die Giebels op mijn kantoor geroepen hebben, ik zou hem uitgefoeterd hebben en ik zou hem zeggen dat ik mezelf ook heel wat te verwijten zou hebben. Het belangrijkste zou zijn dat ik vriendelijk lachend met hem de kamer uit zou lopen en dat iedereen op school dat zou moeten zien. En ik zou van die uiteindelijk toch prettige afloop graag iets terugzien in de krant, zodat iedereen weet dat het voorbij is. De onderwijskundige discussie zou ik op onze school nog eens stevig aanzwengelen. Dan laat je zien dat je er iets mee doet.”

Een interessante bijdrage komt van Marianne Kremer, ook voormalig docente aan het Commanderij: 'Onderwijs wordt geïnfantiliseerd'. De collegevoorzitter heeft zich laten meeslepen door zijn emoties, vindt ze, en degene die reageerde ook. Als je je gedachten aan het papier toevertrouwt, moet je een ander ook gunnen dat die dat doet. Ze vraagt zich onder andere af wat voor sfeer er onder het personeel moet heersen. Van Diesen heeft zijn personeel, of althans een deel daarvan, geschoffeerd. Die mening zijn velen toegedaan.

Twee dagen later meldt zich een andere schrijver zich in de krant, Jan Ruigrok. Hij stelt voor dat de leerlingen veel zullen leren van het koningsdrama in Gemert: 'Een koningsdrama in Gemert'.

Drie weken zijn voorbij en over een week zit de officiële schorsing van Henk Giebels erop. De man kan in principe het schoolgebouw weer betreden. De krant wil daar graag melding van maken, liefst met een interview, liefst met een fotootje. Van Diesen en Giebels, samen of ieder apart.

De school laat hier een belangrijke gelegenheid voorbij gaan om aan een vervelende periode eindelijk een eind te maken, in ieder geval op zijn minst voor de buitenwacht. Iedereen heeft nu al wekenlang kunnen lezen wat er op het Commanderij speelt: 'Schorsing docent Giebels officeel voorbij'. Het antwoord van de directie is duidelijk: Geen sprake van.

Het is lastig om aan nieuws te komen. Giebels mag nog steeds niets zeggen en de school is summier in reacties. De enige mededeling komt erop neer dat school en docent in gesprek zijn, en dat dat goed verloopt. Daar moeten we het mee doen. Het is maar wat je eronder verstaat. Waarom die gesprekken plaatsvinden, wat de inhoud is, wat iedereen precies wil, wie zal het zeggen. Er wordt nog eens duidelijk gemaakt dat de medezeggenschapsraad en de raad van toezicht zich bij de stilte hebben neergelegd. “De school doet mededelingen als de school denkt dat er mededelingen te doen zijn.” En dat was het dan.

Er duikt een brief op. Die geeft aanleiding tot de volgende publicatie: 'Docenten willen een eind hebben aan kwestie Giebels'. Ze vormden tot nu toe een stille partij aan het front, de collega’s van Henk Giebels. Nu zijn er veel leerkrachten bij het Commanderij die geen directe collega zijn. Die van de vmbo-locatie in Beek en Donk zitten het verste weg. Zij moeten het hebben van wat ze bij een enkel bezoek aan Gemert vernemen. De vmbo-locatie in Gemert zit ook niet op de eerste rang. Wel zit dit team in Gemert en deelt zo mee in de verhalen die rondgaan in de Gemertse gemeenschap. Van Diesen en Giebels zijn al lange tijd geen vrienden van elkaar. Beiden zijn intelligent. Van Diesen is de man van de carrière, hij is de baas en wil dat ook graag weten. Giebels is van de wetenschappelijke studie, hij heeft een promotie op zijn naam staan en staat met de titel van doctor in de schoolgids. De mannen staan niet op goede voet met elkaar.

Het conflict zelf speelt zich af op de locatie waar havo en vwo zijn ondergebracht. Die twee zijn ondergebracht in twee aparte teams. Het spreekt vanzelf dat het conflict het ‘Giebels-team’ het zwaarste valt.

Van de brief van de docenten was het niet meteen de bedoeling was dat die naar buiten zou komen. De docenten van de klassen vier, vijf en zes van het vwo hebben de buik vol van het conflict. Een school die niet communiceert, staat toe dat het nieuws via de gaten naar buiten schiet. Die zijn er in een dorpsgemeenschap zoals Gemert met zijn 15.000 inwoners, meer dan genoeg.

Andere media hebben nog grotere moeite om aan informatie te komen. Want een school die niet wil praten en een geschorste docent die niet mag praten, dat schiet niet op. Pauline Veen van EenVandaag beklaagt zich op haar weblog dat niemand durft te praten. Dat is de reden dat er op tv niets te brengen valt.

De leerlingen roeren zich ook, met name Giebels’ eigen leerlingen: 'Handtekeningen voor terugkeer leraar Commanderij College'.

De school heeft Giebels gestraft, maar indirect straft de school ook zijn leerlingen. Een geschiedenisleraar die er niet is, moet vervangen worden. Giebels heeft bovendien een uitstekende reputatie. Een vervanger die het werk van een goede docent overneemt, kan het bijna alleen maar fout doen, hoe goed hij of zij het ook bedoelt.

Het Commanderij heeft met vier weken schorsing niet alleen een docent, maar ook een grote groep leerlingen te pakken. Kennelijk was voor de directie de sanctie toch de moeite waard. Voor een school, die onderwijs op de eerste plaats heeft staan, is dat een vreemde beslissing. De leerlingen maak je niet gelukkig met een afwezigheid van vier weken van een goede leraar. Kennelijk is dat in de afweging niet echt meegenomen. Reacties komen er op het krantenbericht op de site van het ED.

De dag komt in beeld dat Giebels weer zal moeten beginnen. Kan hij gewoon naar binnen wandelen en zijn lessen hervatten? Of is dat niet meteen de bedoeling van de school?

In de week ervoor ontvangt de familie Giebels een brief. De docent mag niets zeggen, maar een van zijn naasten wil de blijdschap wel kwijt. Hij is weer welkom, maar het conflict is er niet mee opgelost, vindt de school. Giebels dient zich komende maandag te melden. De partijen, zo schrijft de school aan Giebels, doen hun best de kwestie op te lossen. Dat schrijft de school dus aan Giebels, die zelf een van die partijen is. Giebels wil deze keer in algemene zin wel een reactie aan de krant geven, benauwd dat hem dat toch duur kan komen te staan. Vooruit, een paar zinnen, hij waagt het er maar op: 'Giebels welkom op Commanderij'. In het verhaal staan twee reacties van docenten.

De studiegids van het Commanderij is namelijk opgedoken, met daarin de namen en telefoonnummers van leraren. De week voor Giebels’ terugkeer belt de krant de havo- en vwo-collega’s van Giebels. Een aanzienlijk deel is – begrijpelijk vanwege de vakantie – niet thuis. Een tweede telefoontje later lijkt dat te bevestigen. Degenen die thuis zijn, zien de bui al hangen. Niemand heeft zin in een persoonlijk Giebels-conflict met de school. Veelvuldig valt het ‘geen commentaar’. Van enkelen is duidelijk dat ze schrikken. Een vijftal geeft antwoord, van wie er twee de krant halen. Een maakt een opmerking die waarschijnlijk voor veel docenten geldt: De stroom aan artikelen raakt de school. Qua publiciteit is het volledig uit de hand gelopen.

Door niet te reageren, door niets los te laten, door alles stil te willen houden is de school de regie op de zaak kwijt. Erger nog, het Commanderij heeft kennelijk niet het inzicht om te corrigeren, aan te vullen of laat staan enig initiatief te nemen. Ook neemt de school niet deel aan een discussie die inmiddels allang op straat ligt. De kwestie wordt niet gebruikt om op school iets bespreekbaar te maken. Ouders weten van niks. In plaats van een moeilijk probleem een positieve draai te geven, zegt de school niets.

Reacties zijn er voldoende op internet. Giebels’ terugkeer wordt toegejuicht. Een belangrijke keerzijde is er nog wel: 'Giebels houdt spreekverbod'.

Nu de docent weer in het schoolgebouw is, vraagt de krant officieel via de directie een gesprek met hem aan. Een constructie waarbij ook Van Diesen iets kan zeggen, kan ook, graag zelf. Het zou de school zelfs goed doen als beide heren op de foto staan, om een vervelend tijdperk af te sluiten.

Helaas, niets van dit alles. De school peinst er nog niet over en een gesprek met de docent mag niet plaatsvinden. Het Commanderij vindt het onderhand genoeg zo. Het conflict met Giebels is een arbeidsconflict en daar heeft niemand iets mee te maken. Dat eerste is ook het antwoord van de minister. De zaak in Gemert is een arbeidsconflict, antwoordt hij op vragen in de Tweede Kamer. De minister merkt verder nog op dat een open debat plaats moet kunnen vinden. Helaas is daar in Gemert geen sprake van. De minister zegt jammer genoeg niet wat er moet gebeuren als er van dat open debat niets terechtkomt.

Omdat de school niets afsluit, blijft het conflict lopen, ook voor de buitenwacht. Prof. Arnold Heertje wijdt op internet een column aan de zaak. Het schoolbestuur heeft alle macht om met Giebels te doen wat het maar wil. Heertje refereert aan de missie die de school op internet heeft staan. Het Commanderij pleit daar onder andere voor openheid, een kritische houding en discussie. Allemaal zaken die in strijd staan met alles wat de school doet inzake het Giebels-conflict.

Van een arbeidsconflict is helemaal geen sprake, zegt Heertje. Het gaat om een fundamenteel meningsverschil over de inhoud van kwalitatief hoogwaardig onderwijs, waarin machtsmisbruik een rol speelt. Hierover moeten management en personeel een normale discussie kunnen voeren, met respect voor elkaars woord. Bovendien moet Giebels op een normale manier zijn zegje kunnen doen. Van Diesen, concludeert Heertje, heeft zijn school een slechte dienst bewezen. Dat geldt niet alleen de naam van de Gemertse school. Heertje vermoedt dat het Commanderij op termijn ook financieel in de problemen komt.

Hij wil dat in een telefoontje best toelichten. Het zal niet zo zijn dat de school ineens minder leerlingen krijgt. Als de school in een stad als Eindhoven had gelegen, was dat overigens zeker het geval geweest, schat hij. De concurrentie is daar veel groter. Heertje gaat ervan uit dat Giebels het voorbeeld is van iets waar veel meer docenten, zeker op het Commanderij, last van hebben. Hij schat in dat het management ook financieel keuzes maakt waar docenten niet achter staan. Zijn conclusie: deze samenleving verdient een andere heer. Met andere woorden: Van Diesen kan maar beter opstappen.

Giebels is weer aan de slag, zijn leerlingen zijn blij en hij ook. Volgens zijn omgeving heeft het conflict hem stevig aangegrepen. Hij is gelukkig dat hij weer les kan geven. Een ding wringt nog: Hij mag er niet over praten. Dat levert een volgende reactie op: 'Onderwijsvakbond: spreekverbod Gemertse docent moet snel eindigen'.

Giebels is lid van de Algemene Onderwijsbond. De AOB heeft het voor de leraar opgenomen. Voorzitter Dresscher heeft de directie gesproken. Dat heeft geen zichtbaar resultaat opgeleverd behalve dat Giebels, maar dat kan bijna niet anders als de schorsingsperiode afloopt, weer aan het werk is. Het spreekverbod blijft echter een lastige. Dat mag niet te lang gaan duren, vindt de bond. De omschrijving die de communicatiemedewerker van de bond geeft van de relatie school-docent is treffend: Hier lijkt sprake van een lijfeigene en zijn heer.

De inzet van de bond baat niet. De school doet niets. In de pers smeult de zaak nog na. Marc Chavannes beschrijft in het NRC de werkwijze van de school inzake het spreekverbod als ‘een sovjetpoging tot reputatiebeheer’. De minister had daar best wat meer over mogen zeggen, vindt hij. De directies en rectoren hebben het voor het zeggen, hun personeel heeft het nakijken. De kwestie-Gemert is een voorbeeld voor de ongelijke strijd in de rest van het land.

Columnist Leo Prick doet daar in dezelfde krant een week later nog een schepje bovenop. Hij noemt Van Diesen een smeerlap omdat hij een deel van zijn eigen personeel zwart maakt. En wat gebeurt er vervolgens, tot Pricks verontwaardiging: ‘Een leraar diende de rector, eveneens in het Eindhovens Dagblad, van repliek. Niet de op hol geslagen rector, maar de leraar werd geschorst’.

Het wordt stil rond Giebels. De bond maakt de harde woorden niet waar. Het Commanderij had nog een mooi moment kunnen pakken om publiekelijk een einde te maken aan het conflict: Kerstmis. Niets daarvan. Het spreekverbod is nog steeds van kracht en de school hoopt dat de zaak doodbloedt.

Dat ligt niet voor de hand. Giebels is zestig. Er komt een dag dat het Commanderij niets meer over hem te zeggen heeft en die dag mag de school met angst op zich af zien komen. Tot dat moment blijft hij het voorbeeld van een totaal uit de hand gelopen conflict. Er zijn talloze momenten te bedenken waarop dat ter sprake kan komen. De school, of liever degenen die daar werken, moeten zich steeds weer verantwoorden. Verder moeten vele personeelsleden op het Commanderij met een ongemakkelijk gevoel rondlopen. Een collega in de docentenkamer met een spreekverbod op zak, dat draagt niet bij tot een prettige sfeer waarin goed onderwijs of initiatieven daartoe gedijen.

De school heeft in een paar maanden tijd ongewild een nieuw en ongetwijfeld ongewenst beeld van zichzelf gecreëerd. Een school waar een schoolleider kan zeggen wat hij wil, zijn personeel kan beledigen, maar waar een docent daar niet op mag reageren. En doet hij dat wel, dan wordt hij zwaar gestraft en niet degene die ermee begonnen is. Als dat uit de hand loopt, schiet de school in een stuip en gaan de poorten op slot. Een instelling die zelf anderen iets moet leren (en ook zegt dat te doen), lijkt dat zelf als organisatie niet te doen.

Op 18 maart 2008, een paar maanden nadien, meldt het ED het volgende: 'Veel belangstelling experiment vmbo-mbo'. Het blijft een vraag of de staatssecretaris weet wat zich op de school heeft afgespeeld. Een school die het vak teruggeeft aan de docent, dat werkt inspirerend, zegt ze. Kennelijk ervaart ze dat zo, op die plek, op dat moment. Een van de adjuncts van het Commanderij, M. van den Broek, een die overigens in de hele Giebels-kwestie niet voorkwam, antwoordt daar. De teamleider is geen manager, maar een meewerkend voorman, merkt hij op.

Dat lijkt niet op een tegenstelling tussen manager en docent, zoals die in de discussie maanden daarvoor op school zo naar voren kwam. Het ziet er naar uit dat de school, als Van den Broek tenminste daarvoor spreekt en dat nemen we graag aan, de koers heeft bijgesteld. Misschien deed de school dat eerder ook al, misschien al ten tijde van de kwestie Giebels, maar daar werd niet of onvoldoende over gecommuniceerd. Dat is jammer, want leren van je ervaringen, dat is toch de vorm van onderwijs die scholen zo graag propageren?

Kwestie Giebels, een terugkijk

08-10-2008 document op mijn computer

 

Door Patrick Wiercx

 

Het Commanderij College in Gemert is tot het najaar van 2007 niet een school die qua publiciteit bijzonder opvalt. De nieuwbouw van het vmbo in Gemert haalt de krant, de dependance in Beek en Donk meldt verbouwingsplannen voor het technieklokaal, de school ontvangt een kunstenares en leerlingen doen verder nog mee aan een atelierroute. Een gewone school, die gewoon in de krant komt.

Dat verandert in het najaar van 2007. Aanleiding is de rapportage van de commissie Leraren onder leiding van Alexander Rinnooy Kan, voorzitter van de Sociaal Economische Raad (SER). Deze commissie buigt zich over de positie en de kwaliteit van docenten. Een stevige financiële investering is een van de voorstellen van de commissie.

Hierop reageert de voorzitter van het college van bestuur van het Commanderij College in Gemert, Martien van Diesen. Hij doet dat met een ingezonden opiniërend artikel in het  Eindhovens Dagblad op vrijdag 7 september: ‘Mooie Woorden, maar slechte ideeëen’.

Hij trekt nogal van leer tegen de commissie, die hij een rechtse denktank noemt. Hij heeft kritiek op de eerstegraads docenten en geeft een pluim aan het personeel van de vmbo-afdeling. Het is opvallend dat hij zijn standpunt zo publiekelijk ventileert. Hij is namelijk zelf werkgever van eerstegraads en vmbo-docenten. Het Commanderij College is breed van opbouw, met vwo en havo, alle vormen van vmbo en een praktijkschool. De schoolleider kan dus van tevoren bedenken dat een deel van zijn personeel bijzonder ongelukkig zal zijn met zijn artikel. Op zijn minst kan hij verwachten dat zijn verhaal in de koffiekamers van de locaties van de school (twee in Gemert, een in Beek en Donk) het gesprek van de dag zal zijn. Iets meer dan een week later publiceert het Eindhovens Dagblad een reactie op het standpunt van Van Diesen.

Voor de school is de schrijver een bekende. Het gaat om dr. Henk Giebels, docent geschiedenis aan de vwo-afdeling van het Commanderij. In zijn verhaal onder de titel ‘Van gedram wordt een school niet beter’ geeft hij Van Diesen, in feite zijn baas, er stevig van langs. Als Giebels zijn artikel aanbiedt aan de krant, vindt de redactie het opmerkelijk en zet een korte samenvatting ervan op de voorpagina. De school zal daar niet vrolijk van worden. Onder het kopje ‘College in Gemert glijdt af’ wordt doorverwezen naar het artikel van de Gemertse docent. In het voorpaginastuk wordt ook nog opgemerkt dat Giebels in de jaren negentig onderwijsadviseur was van de Tweede Kamerfractie van D66: 'Van gedram wordt een school niet beter’.

Giebels neemt de collegevoorzitter zwaar onder vuur. De docent heeft zich zichtbaar vreselijk geërgerd aan het verhaal van Van Diesen en reageert vanuit het hart. Het is de collegevoorzitter die de school de afgelopen jaren een slechte dienst bewezen, vindt hij. 

Het verhaal van Giebels verschijnt op zaterdag 18 september. In dat weekend zijn in Gemert de rapen gaar. Het college van bestuur overlegt met de raad van toezicht van de school. Dit kunnen de bestuurders niet over hun kant laten gaan.

De maandag erna is het verhaal van Giebels het gesprek van de dag. In Gemert, maar vooral op school. Een aantal docenten vindt dat Giebels zwaar buiten zijn boekje is gegaan, anderen vinden dat hij groot gelijk heeft. Hij heeft het in ieder geval eens flink gezegd.

Maandagmorgen krijgen alle personeelsleden van het Commanderij een kopie van het artikel in hun postvak. Maar de mededeling van de dag moet nog komen en die liegt er niet om. De directie maakt bekend dat Giebels is geschorst naar aanleiding van de publicatie in het Eindhovens Dagblad. Niet meteen is duidelijk hoe lang dat zal duren. Giebels is voor vier weken geschorst.

De school is compleet van slag, de scholieren merken dat. Ze praten er ook over. Docenten die door de gangen rennen, volkomen van hun stuk zijn. De sfeer is niet zoals normaal. 

De redactie van de krant informeert in de loop van de ochtend bij het college van bestuur. Dat college telt, behalve voorzitter Van Diesen, ook nog een lid, Martin Jacobs. Hij voert het woord. Van Diesen, zo is afgesproken, blijft in deze zaak buiten beeld. In het verhaal van Giebels staan onwaarheden, zegt Jacobs. Hij wil er verder niet op in gaan. Hij zal kijken of hij over een weekje wat te melden heeft.

Dat is geen sterke van de school. Als iemand onwaarheden verspreidt, moet je dat meteen rechtzetten. Zo niet, dan gaan het verhaal een eigen leven leiden. Zo’n verhaal wordt dan vanzelf de waarheid. En misschien is het ook wel de waarheid, wie zal het zeggen?

De natuurlijke partner van de school, de medezeggenschapsraad, reageert met een nietszeggend ‘geen commentaar’. Later zal de voorzitter van de MR  nog een keer zo reageren. Geen commentaar is altijd fout. Het suggereert van alles. Het suggereert dat de voorzitter geen kennis van zaken heeft of dat hij niet op de hoogte is. Misschien heeft hij voor het eerst een journalist aan de telefoon en wil hij er zo snel mogelijk vanaf. Als voorzitter van de MR heb je het met de raad over plannen voor de school, uitbreiding van lokalen, misschien het schoolreisje of het afscheid van deze of gene. Soms leuke onderwerpen, soms wat saai. Herrie in de tent, dat is natuurlijk heel wat anders.

In de middaguren van die maandag gaat de verslaggever naar de school. Hij meldt zich bij de receptie. Meteen is het daar paniek. Van Diesen heeft op maandag altijd vrij. Er wordt nog gebeld naar een andere locatie waar Jacobs zou zijn, maar daar is hij niet. Hij is ook vrij.

Dat is op een dag als deze vreemd. De school is in problemen en degenen die de leiding hebben, zijn nergens te bekennen. Het personeel zit er maar mee. Gevraagd wordt wie er dan verantwoordelijk is, maar dat levert niks op. Dan gaat de bel. Er is een les voorbij en groepjes leraren lopen door de gangen, richting de uitgang.

Een paar minuten later levert dat een praatje op de parkeerplaats op. Dat is uit het zicht van de school, dat is ook wel handig. De passerende leerkrachten willen wel wat kwijt, maar allemaal zonder naamsvermelding. De schrik zit erin. Enkele leerlingen reageren later in de middag per e-mail. Opvallend is dat de leerlingen niet zo’n moeite hebben om met naam in de krant te komen. Een ervan omschrijft docent Giebels en doet dat zodanig dat velen het daar later nog over hebben. Giebels heeft een groot ego, maar lesgeven, dat kan hij. De dag erna meldt het ED wat er op het Commanderij is gebeurd: 'Leraar van Commanderij geschorst' en het commentaar van de krant: ‘Schorsing als zwaktebod’.

Die dag plaatst de krant ook een commentaar. Door de docent te schorsen komt de school met een zwaktebod. Want merkwaardig is het wel. De initiator van het geheel, als we Rinnooy Kan even buiten beschouwing laten, is collegevoorzitter Van Diesen. Uiteraard geeft hij zichzelf geen straf. Giebels is de gebeten hond.

In het verhaal van de schorsing zegt de school niet emotioneel te willen reageren, maar doet dat wel. Van een debat is geen sprake. Giebels had gewoon zijn mond moeten houden, vindt het Commanderij. Hierna komen de lezersbrieven op gang. De meerderheid vindt dat Giebels hoogst onredelijk is getroffen door een autoritaire school.  Enkele koppen uit de krant: 'Betreurenswaardig' en 'Rampzalige houding'

De school reageert zelf nog op een andere manier. Er gaat een brief uit naar de ouders. Die zorgen ervoor dat er een exemplaar de redactie bereikt: 'Commanderij geschaad door artikel van leraar'.

Giebels heeft de school in diskrediet gebracht en personen in hun integriteit geschaad, schrijft de directie. Voor een aantal ouders is dat een heel vreemde brief. Gemert ligt namelijk tegen de rand van het verspreidingsgebied van het Eindhovens Dagblad. In het nabij gelegen Boekel leest men het Brabants Dagblad. In die krant zijn de artikelen van Van Diesen en Giebels niet verschenen. De scholieren van het Commanderij komen vooral uit Gemert, maar ook van ‘net over de grens’. Ouders daar weten dus niet waar de school het over heeft. Brabants Dagblad pakt de zaak overigens kort daarna ook op.

In de brief zegt de school dat het onderwerp binnen de school ‘vanzelfsprekend’ de nodige aandacht krijgt. Het is echter niet zo dat de school plannen heeft om bij te dragen aan een interessante discussie. Wat het Commanderij betreft mag het doek vallen over de kwestie Giebels. Wel is het zo dat de hele school en het hele dorp het over de school hebben. In die zin ja, is die aandacht er wel. De vraag blijft wat de directie met haar opmerking over die vanzelfsprekende aandacht nu precies bedoelt.

Deed de school er maar iets mee en liet ze maar eens publiekelijk zien dát ze er iets mee deed, dan zou het beeld weer wat bijgesteld kunnen worden. Want wat vooral niet de aandacht krijgt, is dat er op het Commanderij veel mensen gewoon hun werk doen. Maar op een moment dat er iets verkeerd gaat, is vooral dat het nieuws.

 Op de site van Beter Onderwijs Nederland (BON) gaat de discussie verder. Het feit dat de docent door de school wordt geschorst vanwege zijn mening, oogst geen begrip. In een reactie op de site wordt gesteld dat Van Diesen collegevoorzitter is en dus eindverantwoordelijke. Giebels is ‘slechts’ docent. Het is daarom vreemd dat de eerste wel mag zeggen wat hij wil en Giebels niet. Volgens een ander mag Van Diesen zeggen wat hij wil (hij is immers de baas). Giebels moet zich loyaal opstellen naar zijn werkgever; zijn vorm van kritiek is reden voor ontslag.

 

Reacties en brieven leiden de zaterdag erna tot een uitgebreid verhaal in het Eindhovens Dagblad, lopend over twee pagina’s. In de week voorafgaand bellen er dagelijks betrokkenen. Ouders die eerdere artikelen gemist hebben en ze opvragen, leraren van andere scholen die hun mening kwijt willen, leerlingen van het Commanderij zelf. De kwestie leeft, dat mag duidelijk zijn, zeker ook in Gemert zelf. 

De twee hoofdrolspelers zijn schoolleider en docent. Besloten wordt bij dat verhaal twee kleinere artikelen te plaatsen waarin een docent en een schoolleider van een andere school reageren. Het worden Kees Streng, rector van Scholengemeenschap Were Di in Valkenswaard, en Hans Wellink, docent aan het St.-Willibrord Gymnasium in Deurne. En wat gebeurt er, zonder dat dat afgesproken wordt? Streng neemt het op voor zijn collega Van Diesen, Wellink doet dat voor collega Giebels. Wat in die afgelopen week verder blijkt, is dat het conflict ook op alle andere scholen gespreksonderwerp nummer een is. Managers à la Van Diesen zijn er meer, en de onvrede onder docenten over hun bestuurders is er ook. Maar wat ook blijkt: Soms wordt er met die kritiek iets gedaan op scholen of is het proces van discussie juist volop gaande. Het verhaal rond Giebels zet de verhoudingen ook elders op scherp. De Gemertenaar heeft iets losgemaakt in onderwijsland en zijn werkgever eveneens. Zo volgt in de zaterdagkrant het artikel 'Rumoer rond Gemerts Commanderij College', 'Zo ga je niet met je bestuurder om' (een gesprek met Kees Streng en 'Je moet gewoon je mening kunnen geven') een gesprek met  Hans Wellink. 

Op de internetsite van het ED komen 68 reacties binnen. Met name Van Diesen moet het bezuren. Giebels incasseert vooral steun. 

Het verhaal van de geschorste docent gaat nu de regio uit. Marleen Barth, secretaris van CNV Onderwijs, schrijf over de zaak in haar column in het vakbondsblad Schooljournaal. De reactie van de school is kortzichtig en onbegrijpelijk, vindt ze. Niet de boemerang die hard terug vloog tegen de voorzitter is het probleem, maar het feit dat hij die zelf gegooid heeft.

Het vakbondsblad wijdt er verder nog een uitgebreid artikel aan (‘Hoe ver mag een leerkracht gaan met kritiek op de school’).  Ed Janssen, op dat moment plaatsvervangend rector van Pleincollege Eckart in Eindhoven, komt erin aan het woord. Hij voegt een  interessant punt toe: De hele discussie is slecht voor de goede naam van de school. Scholen hebben geen protocollen voor docenten die hun meningen geven.  Iedereen mag zijn mening geven, we leven in een vrij land, maar hoe ver mag dat gaan? Wat Giebels deed, ging zijn bestuurders te ver. Kritiek is mooi en kan opbouwend zijn, maar van het aspect van nestbevuiling is niet iedereen gecharmeerd. Kritiek van binnenuit, vindt Janssen, moet ook van binnenuit worden opgelost.

Er komt ook een jurist aan het woord, Wim den Hartogh. Zijn standpunt: Bij problemen moet je niet de pers inschakelen. Je mening mag je geven, maar de manier waarop je dat doet, is van belang. Volgens hem is Giebels geschorst voor de manier waarop hij het zei, en niet wat hij zei. En wie problemen heeft met zijn baas, legt die ook voor bij zijn baas.

Het zal best dat iemand zijn persoonlijke problemen en zijn kritiek beter direct met zijn verantwoordelijke bespreekt en probeert op te lossen. Niet iedereen komt met zijn kritiek op de baas in de krant. Maar de kwestie Giebels begint in de krant. Het is zelfs de schoolleider die hiervoor het initiatief neemt. Dat daar veel publiciteit aan gewijd wordt, zal zeker niet zijn bedoeling zijn.

Openheid kan zaken vlot trekken en bespreekbaar maken. Giebels raakte aan iets waar velen in het onderwijs mee zitten. Hij schreef het ook in alle openheid, daar waar anderen hoopten dat misschien nog eens te doen als ze de tijd hadden of als ze maar durfden of  als ze er maar van uit konden gaan dat ze niet, net als Giebels, een zware sanctie konden verwachten.

Rector Streng had het in de krant voor schoolleider Van Diesen opgenomen. Hij kreeg dat in een ingezonden brief op zijn brood: 'Rector begrijpt het niet'. Onderwijskundige Ad Maas levert een uitgebreider reactie in. Van hem krijgt Giebels een pluim. De docent heeft het helemaal bij het juiste eind, is zijn standpunt: 'Henk Giebels verdient compliment'.

 

Een handtekeningenactie komt op gang. De scholieren willen namelijk hun docent terug. Wat in die weken ook duidelijk wordt: Giebels is een uitstekende docent en zijn leerlingen waarderen hem. Vooral die van het examenjaar, want die hebben nu een probleem. Enkele ouders klagen daarover bij de redactie. Voor de lessen geschiedenis moet een vervanger gezocht worden en dat is altijd maar afwachten. Bovendien is het de bedoeling dat Giebels na een maand weer terugkomt, en die heeft dan een maand met zijn leerlingen gemist.

Een groot aantal leerlingen is niet erg op de hoogte van de discussie tussen docenten en management. Dat is op zich niet zo raar, ze zullen het vast niet zo’n geweldig interessant onderwerp vinden. Ze missen hun leraar en dat is hun goed recht. Of ze missen hem niet omdat Giebels eenvoudigweg niet een van hun leraren is. De school had de ouders in de brief beloofd dat nog op het onderwerp teruggekomen zou worden. Daar komt niets van terecht. De ouderraad vraagt verder om een mediator, maar ook van dat initiatief wordt niets meer vernomen. ('Handtekeningenactie voor terugkeer Giebels'). 

In een publicatie zegt de Algemene Onderwijsbond (AOB) niet verrast te zijn door wat er gebeurt in Gemert. Docenten in het land hebben veel klachten over de bemoeienis van hun managers. Die gedragen zich soms feodaal naar hun personeel en het Commanderij lijkt daar een goed voorbeeld van te zijn. Voorzitter Dresscher vindt dat de school zo snel mogelijk de verhoudingen moet herstellen. Hij zegt dat op 27 september 2007. Maanden later zal Giebels echter nog steeds met zijn spreekverbod opgescheept zitten.

Dresscher heeft nog een punt: Scholen moeten hun leerlingen niet willen opleiden tot ja-knikkers door docenten met een onwelgevallige mening op non-actief te zetten. Geen enkele school moet dat willen, ook het Commanderij niet.

De bewondering voor Giebels in het ED gaat door. Eindelijk eens iemand die zijn schoolleider lik op stuk geeft, schrijft Jef de Schepper op 28 september: 'Wie begon er in Gemert?'

De Schepper is niet de enige die vindt dat Van Diesen maar moet opstappen. Dat is echter minder eenvoudig dan het lijkt. Vroeger was het zo dat een school een directeur had en een bestuur. Die directeur regelde de dagelijkse zaken, en deed soms ook de beleidsmatige kant. Het schoolbestuur was echter de baas. Zelfs al bestond dat uit een groepje amateurs (vaak was dat ook zo), het bestuur wikte en beschikte.

Tegenwoordig is op een aantal scholen een andere model in zwang. Het college van bestuur, met een of meer leden) is het hoogste orgaan. ‘Bevoegd gezag’, zo heet dat in het onderwijs. Een raad van toezicht houdt een oogje in het zeil en kan bestuurders ontslaan als die grof de fout in gaan. Het is maar de vraag wat je daaronder verstaat. Dat het allemaal niet handig is Van Diesen heeft geopereerd, daar zijn de meesten het over eens. Maar hij is er niet met de kas vandoor. 

Dat neemt niet weg dat een raad van toezicht gezag moet hebben en in dit geval een eigen geluid had mogen laten horen. Van Diesen heeft met zijn raad van toezicht overlegd wat hij met Giebels zou doen. De raad steunde hem daarin. De raad van toezicht laat echter publiekelijk op geen enkel moment van zich horen en wenst niet te reageren naar de pers. 

Het ED heeft de raad van toezicht gevraagd om een reactie. Deze verwees naar het college van bestuur, en dus naar Van Diesen en Jacobs. Dat is een lastige constructie. Aan Van Diesen vragen wat hij denkt over de houding van Van Diesen is een rare manoeuvre. Jacobs heeft vanaf het begin de publiciteit op zich genomen, ook al geen dankbare taak overigens. Jacobs staat vierkant achter Van Diesen, dus dat schiet niet op.

De politiek is aan bod. Eerst stelt de SP vragen in de Kamer, later doet de PVV dat ook. Opvallend is dat partijen als CDA, PvdA en VVD het volledig laten afweten: 'Kamer bemoeit zich met Gemertse kwestie Giebels' en 'Kamervragen Giebels'.

Wie de vraagt stelt wie verantwoordelijk is in het onderwijs, kan vaak zelf het antwoord bedenken: het schoolbestuur. Of in het geval van het Commanderij: het college van bestuur.  In de zin van ingrijpen kan de minister van Onderwijs in dit geval niet zoveel.

Een ander reactie verschijnt, die van een oud-docente van het Commanderij: 'Een lelijke oude heks op school'.

Een andere groep komt in beeld: de toeleveranciers, de basisscholen in de omgeving. De tijd komt eraan dat ouders van leerlingen in groep acht zich gaan oriënteren op de vervolgschool. Op informatieavonden gaat iemand van het Commanderij de basisscholen af.

In de omgeving  van Gemert is de keuze niet groot, het Commanderij College is de enige school voor voortgezet onderwijs. Je moet wel heel erg overtuigd zijn, wil je je kind naar een andere school sturen, want dan zul je toch naar Helmond, Deurne of Uden moeten. Toch altijd nog een flink eind weg.

Aan de rand van het gebied van waaruit de Commanderij-leerlingen komen, ligt dat iets anders. Gemert ligt in agrarisch gebied. Sommige bewoners zijn gewend dat ze ver van alles wonen. In Boekel en omgeving gaan de kinderen of richting Gemert, of richting Uden. Een rondje langs directeuren van basisscholen in de omgeving van Boekel levert een verhaal op met de strekking ‘Naam Commanderij College geschaad’

Een van de directeuren laat zich ontvallen dat de naam van de school beschadigd is. Daar zal iedereen het over eens zijn: De stroom aan publicaties doet de naam van de Gemertse school geen goed. De directeuren wijzen erop dat ze hun relatie met het Commanderij koesteren. De school zal er echter een stevige klus aan krijgen om ouders van potentiële nieuwkomers te overtuigen. Ook op dit verhaal komen via internet reacties. De naam van de school is niet beschadigd, vindt een schrijver, maar die van schoolleider Van Diesen.

Rond deze tijd speelt nog iets. De school heeft in de gaten dat er over het Commanderij deze weken weinig goeds in de krant staat. Er gaat een persbericht vanuit Gemert naar de redactie in Helmond. Daar zit niet degene die de zaak Giebels als eerste volgt. Wel zit daar de collega die als journalist het nieuws uit de gemeente Gemert brengt. Als er iets over Giebels geschreven wordt, gebeurt dat meestal in Eindhoven en meldt ‘Eindhoven’ dat even aan ‘Helmond’, zodat iedereen op de hoogte is.

Een itempje schiet daar wat doorheen. Het Commanderij stuurt op 27 september een uitnodiging voor een ‘unieke bijeenkomst’ op 4 oktober.  Een groep leerlingen krijgt het diploma voor vmbo-plus. Het is een extraatje waarin leerlingen veel competenties hebben aangeleerd, zoals didactische werkvormen, het werken met computers, stage lopen en ambities ontwikkelen. Het persbericht is zodanig boeiend dat iedere journalist het geeuwend over de schutting mikt.

Dat heeft de collega in Helmond, terecht, ook gedaan. Op dat dag dat het ED meldt dat de naam van het Commanderij is geschaad, is er contact met Jacobs. Hij is erg boos over het verhaal. Het is goed voorstelbaar dat hij het niet leuk vindt. Anderzijds staat in het verhaal wat iedereen zelf ook kan bedenken. Uiteraard is dit allemaal geen goede reclame voor de school. Met de langdurige schorsing van Giebels heeft het Commanderij zelf voor een moeilijk pad gekozen. 

Het ED meldt alleen negatieve zaken over het Commanderij, roept Jacobs, en als de school iets aardigs heeft te melden, is de krant er niet. Hij zegt dat de school verder niet meer wenst in te gaan op de zaak Giebels.

Het nieuws over de leerlingen en de didactische werkwormen en computers is non-nieuws en niet eens slim bedacht. Iedere school doet in computers en didactische werkvormen. Als kranten dat van iedere school moeten melden, lopen de kolommen van voor naar achter vol. De collega in Helmond heeft goed gehandeld. Het telefoontje met het directielid maakt duidelijk dat de school weinig kaas gegeten heeft van communiceren met de pers en hoe om te gaan met nieuws.

Een rector van een andere school vertelt in die dagen bij gelegenheid hoe hij het aangepakt zou hebben. Giebels heeft een draai om zijn oren verdiend, dat vindt hij wel, zijn verhaal is schadelijk voor de school. Maar de Gemertse schoolleider valt ook veel te verwijten. Vanuit zijn positie zou juist hij beter moeten weten. “Ik zou die Giebels op mijn kantoor geroepen hebben, ik zou hem uitgefoeterd hebben en ik zou hem zeggen dat ik mezelf ook heel wat te verwijten zou hebben. Het belangrijkste zou zijn dat ik vriendelijk lachend met hem de kamer uit zou lopen en dat iedereen op school dat zou moeten zien. En ik zou van die uiteindelijk toch prettige afloop graag iets terugzien in de krant, zodat iedereen weet dat het voorbij is. De onderwijskundige discussie zou ik op onze school nog eens stevig aanzwengelen. Dan laat je zien dat je er iets mee doet.”

Een interessante bijdrage komt van Marianne Kremer, ook voormalig docente aan het Commanderij: 'Onderwijs wordt geïnfantiliseerd'. De collegevoorzitter heeft zich laten meeslepen door zijn emoties, vindt ze, en degene die reageerde ook. Als je je gedachten aan het papier toevertrouwt, moet je een ander ook gunnen dat die dat doet. Ze vraagt zich onder andere af wat voor sfeer er onder het personeel moet heersen. Van Diesen heeft zijn personeel, of althans een deel daarvan, geschoffeerd. Die mening zijn velen toegedaan.

Twee dagen later meldt zich een andere schrijver zich in de krant, Jan Ruigrok. Hij stelt voor dat de leerlingen veel zullen leren van het koningsdrama in Gemert: 'Een koningsdrama in Gemert'.

Drie weken zijn voorbij en over een week zit de officiële schorsing van Henk Giebels erop. De man kan in principe het schoolgebouw weer betreden. De krant wil daar graag melding van maken, liefst met een interview, liefst met een fotootje. Van Diesen en Giebels, samen of ieder apart.

De school laat hier een belangrijke gelegenheid voorbij gaan om aan een vervelende periode eindelijk een eind te maken, in ieder geval op zijn minst voor de buitenwacht. Iedereen heeft nu al wekenlang kunnen lezen wat er op het Commanderij speelt: 'Schorsing docent Giebels officeel voorbij'. Het antwoord van de directie is duidelijk: Geen sprake van.

Het is lastig om aan nieuws te komen. Giebels mag nog steeds niets zeggen en de school is summier in reacties. De enige mededeling komt erop neer dat school en docent in gesprek zijn, en dat dat goed verloopt. Daar moeten we het mee doen. Het is maar wat je eronder verstaat. Waarom die gesprekken plaatsvinden, wat de inhoud is, wat iedereen precies wil, wie zal het zeggen. Er wordt nog eens duidelijk gemaakt dat de medezeggenschapsraad en de raad van toezicht zich bij de stilte hebben neergelegd. “De school doet mededelingen als de school denkt dat er mededelingen te doen zijn.” En dat was het dan.

Er duikt een brief op. Die geeft aanleiding tot de volgende publicatie: 'Docenten willen een eind hebben aan kwestie Giebels'.  Ze vormden tot nu toe een stille partij aan het front, de collega’s van Henk Giebels. Nu zijn er veel leerkrachten bij het Commanderij die geen directe collega zijn. Die van de vmbo-locatie in Beek en Donk zitten het verste weg. Zij moeten het hebben van wat ze bij een enkel bezoek aan Gemert vernemen. De vmbo-locatie in Gemert zit ook niet op de eerste rang. Wel zit dit team in Gemert en deelt zo mee in de verhalen die rondgaan in de Gemertse gemeenschap. Van Diesen en Giebels zijn al lange tijd geen vrienden van elkaar. Beiden zijn intelligent. Van Diesen is de man van de carrière, hij is de baas en wil dat ook graag weten. Giebels is van de wetenschappelijke studie, hij heeft een promotie op zijn naam staan en staat met de titel van doctor in de schoolgids. De mannen staan niet op goede voet met elkaar.

Het conflict zelf speelt zich af op de locatie waar havo en vwo zijn ondergebracht. Die twee zijn ondergebracht in twee aparte teams. Het spreekt vanzelf dat het conflict het ‘Giebels-team’ het zwaarste valt. 

Van de brief van de docenten was het niet meteen de bedoeling was dat die naar buiten zou komen. De docenten van de klassen vier, vijf en zes van het vwo hebben de buik vol van het conflict. Een school die niet communiceert, staat toe dat het nieuws via de gaten naar buiten schiet. Die zijn er in een dorpsgemeenschap zoals Gemert met zijn 15.000 inwoners, meer dan genoeg.

Andere media hebben nog grotere moeite om aan informatie te komen. Want een school die niet wil praten en een geschorste docent die niet mag praten, dat schiet niet op. Pauline Veen van EenVandaag beklaagt zich op haar weblog dat niemand durft te praten. Dat is de reden dat er op tv niets te brengen valt.

De leerlingen roeren zich ook, met name Giebels’ eigen leerlingen: 'Handtekeningen voor terugkeer leraar Commanderij College'.

De school heeft Giebels gestraft, maar indirect straft de school ook zijn leerlingen. Een geschiedenisleraar die er niet is, moet vervangen worden. Giebels heeft bovendien een uitstekende reputatie. Een vervanger die het werk van een goede docent overneemt, kan het bijna alleen maar fout doen, hoe goed hij of zij het ook bedoelt.

Het Commanderij heeft met vier weken schorsing niet alleen een docent, maar ook een grote groep leerlingen te pakken. Kennelijk was voor de directie de sanctie toch de moeite waard. Voor een school, die onderwijs op de eerste plaats heeft staan, is dat een vreemde beslissing. De leerlingen maak je niet gelukkig met een afwezigheid van vier weken van een goede leraar. Kennelijk is dat in de afweging niet echt meegenomen. Reacties komen er op het krantenbericht op de site van het ED.

De dag komt in beeld dat Giebels weer zal moeten beginnen. Kan hij gewoon naar binnen wandelen en zijn lessen hervatten? Of is dat niet meteen de bedoeling van de school?

In de week ervoor ontvangt de familie Giebels een brief. De docent mag niets zeggen, maar een van zijn naasten wil de blijdschap wel kwijt. Hij is weer welkom, maar het conflict is er niet mee opgelost, vindt de school. Giebels dient zich komende maandag te melden. De partijen, zo schrijft de school aan Giebels, doen hun best de kwestie op te lossen. Dat schrijft de school dus aan Giebels, die zelf een van die partijen is. Giebels wil deze keer in algemene zin wel een reactie aan de krant geven, benauwd dat hem dat toch duur kan komen te staan. Vooruit, een paar zinnen, hij waagt het er maar op: 'Giebels welkom op Commanderij'. In het verhaal staan twee reacties van docenten. 

De studiegids van het Commanderij is namelijk opgedoken, met daarin de namen en telefoonnummers van leraren. De week voor Giebels’ terugkeer belt de krant de havo- en vwo-collega’s van Giebels. Een aanzienlijk deel is – begrijpelijk vanwege de vakantie – niet thuis. Een tweede telefoontje later lijkt dat te bevestigen. Degenen die thuis zijn, zien de  bui al hangen. Niemand heeft zin in een persoonlijk Giebels-conflict met de school. Veelvuldig valt het ‘geen commentaar’. Van enkelen is duidelijk dat ze schrikken. Een vijftal geeft antwoord, van wie er twee de krant halen. Een maakt een opmerking die waarschijnlijk voor veel docenten geldt: De stroom aan artikelen raakt de school. Qua publiciteit is het volledig uit de hand gelopen.

Door niet te reageren, door niets los te laten, door alles stil te willen houden is de school de regie op de zaak kwijt. Erger nog, het Commanderij heeft kennelijk niet het inzicht om te corrigeren, aan te vullen of laat staan enig initiatief te nemen. Ook neemt de school niet deel aan een discussie die inmiddels allang op straat ligt. De kwestie wordt niet gebruikt om op school iets bespreekbaar te maken. Ouders weten van niks. In plaats van een moeilijk probleem een positieve draai te geven, zegt de school niets.

Reacties zijn er voldoende op internet. Giebels’ terugkeer wordt toegejuicht. Een belangrijke keerzijde is er nog wel: 'Giebels houdt spreekverbod'.

Nu de docent weer in het schoolgebouw is, vraagt de krant officieel via de directie een gesprek met hem aan. Een constructie waarbij ook Van Diesen iets kan zeggen, kan ook, graag zelf. Het zou de school zelfs goed doen als beide heren op de foto staan, om een vervelend  tijdperk af te sluiten.

Helaas, niets van dit alles. De school peinst er nog niet over en een gesprek met de docent mag niet plaatsvinden. Het Commanderij vindt het onderhand genoeg zo. Het conflict met Giebels is een arbeidsconflict en daar heeft niemand iets mee te maken. Dat eerste is ook het antwoord van de minister. De zaak in Gemert is een arbeidsconflict, antwoordt hij op vragen in de Tweede Kamer. De minister merkt verder nog op dat een open debat plaats moet kunnen vinden. Helaas is daar in Gemert geen sprake van. De minister zegt jammer genoeg niet wat er moet gebeuren als er van dat open debat niets terechtkomt.

Omdat de school niets afsluit, blijft het conflict lopen, ook voor de buitenwacht. Prof. Arnold Heertje wijdt op internet een column aan de zaak. Het schoolbestuur heeft alle macht om met Giebels te doen wat het maar wil. Heertje refereert aan de missie die de school op internet heeft staan. Het Commanderij pleit daar onder andere voor openheid, een kritische houding  en discussie. Allemaal zaken die in strijd staan met alles wat de school doet inzake het Giebels-conflict.

Van een arbeidsconflict is helemaal geen sprake, zegt Heertje. Het gaat om een fundamenteel meningsverschil over de inhoud van kwalitatief hoogwaardig onderwijs, waarin machtsmisbruik een rol speelt. Hierover moeten management en personeel een normale discussie kunnen voeren, met respect voor elkaars woord. Bovendien moet Giebels op een normale manier zijn zegje kunnen doen. Van Diesen, concludeert Heertje, heeft zijn school een slechte dienst bewezen. Dat geldt niet alleen de naam van de Gemertse school. Heertje vermoedt dat het Commanderij op termijn ook financieel in de problemen komt.

Hij wil dat in een telefoontje best toelichten. Het zal niet zo zijn dat de school ineens minder leerlingen krijgt. Als de school in een stad als Eindhoven had gelegen, was dat overigens zeker het geval geweest, schat hij. De concurrentie is daar veel groter. Heertje gaat ervan uit dat Giebels het voorbeeld is van iets waar veel meer docenten, zeker op het Commanderij, last van hebben. Hij schat in dat het management ook financieel keuzes maakt waar docenten niet achter staan. Zijn conclusie: deze samenleving verdient een andere heer. Met andere woorden: Van Diesen kan maar beter opstappen.

Giebels is weer aan de slag, zijn leerlingen zijn blij en hij ook. Volgens zijn omgeving heeft het conflict hem stevig aangegrepen. Hij is gelukkig dat hij weer les kan geven. Een ding wringt nog: Hij mag er niet over praten. Dat levert een volgende reactie op: 'Onderwijsvakbond: spreekverbod Gemertse docent moet snel eindigen'

Giebels is lid van de Algemene Onderwijsbond. De AOB heeft het voor de leraar opgenomen. Voorzitter Dresscher heeft de directie gesproken. Dat heeft geen zichtbaar resultaat opgeleverd behalve dat Giebels, maar dat kan bijna niet anders als de schorsingsperiode afloopt, weer aan het werk is. Het spreekverbod blijft echter een lastige. Dat mag niet te lang gaan duren, vindt de bond. De omschrijving die de communicatiemedewerker van de bond geeft van de relatie school-docent is treffend: Hier lijkt sprake van een lijfeigene en zijn heer.

De inzet van de bond baat niet. De school doet niets. In de pers smeult de zaak nog na. Marc Chavannes beschrijft in het NRC de werkwijze van de school inzake het spreekverbod als ‘een sovjetpoging tot reputatiebeheer’. De minister had daar best wat meer over mogen zeggen, vindt hij. De directies en rectoren hebben het voor het zeggen, hun personeel heeft het nakijken. De kwestie-Gemert is een voorbeeld voor de ongelijke strijd in de rest van het land.

Columnist Leo Prick doet daar in dezelfde krant een week later nog een schepje bovenop. Hij noemt Van Diesen een smeerlap omdat hij een deel van zijn eigen personeel zwart maakt. En wat gebeurt er vervolgens, tot Pricks verontwaardiging: ‘Een leraar diende de rector, eveneens in het Eindhovens Dagblad, van repliek. Niet de op hol geslagen rector, maar de leraar werd geschorst’.

Het wordt stil rond Giebels. De bond maakt de harde woorden niet waar. Het Commanderij had nog een mooi moment kunnen pakken om publiekelijk een einde te maken aan het conflict: Kerstmis. Niets daarvan. Het spreekverbod is nog steeds van kracht en de school hoopt dat de zaak doodbloedt.

Dat ligt niet voor de hand. Giebels is zestig. Er komt een dag dat het Commanderij niets meer over hem te zeggen heeft en die dag mag de school met angst op zich af zien komen. Tot dat moment blijft hij het voorbeeld van een totaal uit de hand gelopen conflict. Er zijn talloze momenten te bedenken waarop dat ter sprake kan komen. De school, of liever degenen die daar werken, moeten zich steeds weer verantwoorden. Verder moeten vele personeelsleden op het Commanderij met een ongemakkelijk gevoel rondlopen. Een collega in de docentenkamer met een spreekverbod op zak, dat draagt niet bij tot een prettige sfeer waarin goed onderwijs of initiatieven daartoe gedijen.

De school heeft in een paar maanden tijd ongewild een nieuw en ongetwijfeld ongewenst beeld van zichzelf gecreëerd. Een school waar een schoolleider kan zeggen wat hij wil, zijn personeel kan beledigen, maar waar een docent daar niet op mag reageren. En doet hij dat wel, dan wordt hij zwaar gestraft en niet degene die ermee begonnen is. Als dat uit de hand loopt, schiet de school in een stuip en gaan de poorten op slot. Een instelling die zelf anderen iets moet leren (en ook zegt dat te doen), lijkt dat zelf als organisatie niet te doen.

Op 18 maart 2008, een paar maanden nadien, meldt het ED het volgende: 'Veel belangstelling experiment vmbo-mbo'. Het blijft een vraag of de staatssecretaris weet wat zich op de school heeft afgespeeld. Een school die het vak teruggeeft aan de docent, dat werkt inspirerend, zegt ze. Kennelijk ervaart ze dat zo, op die plek, op dat moment. Een van de adjuncts van het Commanderij, M. van den Broek, een die overigens in de hele Giebels-kwestie niet voorkwam, antwoordt daar. De teamleider is geen manager, maar een meewerkend voorman, merkt hij op.

Dat lijkt niet op een tegenstelling tussen manager en docent, zoals die in de discussie maanden daarvoor op school zo naar voren kwam. Het ziet er naar uit dat de school, als Van den Broek tenminste daarvoor spreekt en dat nemen we graag aan, de koers heeft bijgesteld. Misschien deed de school dat eerder ook al, misschien al ten tijde van de kwestie Giebels, maar daar werd niet of onvoldoende over gecommuniceerd. Dat is jammer, want leren van je ervaringen, dat is toch de vorm van onderwijs die scholen zo graag propageren?