We hebben 147 gasten online

2003 Leo Prick: Vernieuwing

Gepost in Onderwijs

NRC 22 november 2003

Afgelopen zaterdag publiceerde deze krant een gesprek met James Kennedy, hoogleraar geschiedenis in Amsterdam. Daarin noemde deze Amerikaanse wetenschapper als typisch kenmerk van de Nederlandse bestuurscultuur de drang tot vernieuwing. En, zou ik daaraan toe willen voegen, geen enkele sector heeft daar zo zeer onder te lijden als het onderwijs De drang om de inhoud en de organisatie van ons onderwijs steeds maar weer te moeten veranderen, heeft de laatste jaren pathologische vormen aangenomen. Wat het allemaal nog eens extra treurig maakt is dat alle recente veranderingen zo voorspelbaar onzinnig, of onuitvoerbaar of evident slecht zijn geweest voor de kwaliteit van het onderwijs. De samenvoeging van vbo en mavo is de meest desastreuze in het rijtje, op de voet gevolgd door de invoering van de Basisvorming. Terwijl het niemand kon ontgaan dat steeds meer leerlingen struikelden over algemeen vormende vakken, werd een vakkenpakket opgesteld dat de moeilijkheden voor die leerlingen alleen maar verergerden. Dat wist iedere leraar die te maken had met vbo-leerlingen. En toch werd ertoe besloten. De VVD gaat er prat op er nooit voorstander van te zijn geweest, maar als regeringspartij was zij er wel mede voor verantwoordelijk. Ter wille van de lieve vrede. Nu is er een commissie benoemd waarvan de voorzitter de tranen in de ogen kreeg bij het zien van de tragiek waar dit toe leidde: hoe leraren en leerlingen gedwongen werden in een onmogelijke situatie. Die commissie was natuurlijk overbodig, net als die verschrikkelijke vernieuwing dat was. Maar ja, als je er meteen zo maar een streep door haalt, dan lijdt de hele politiek gezichtsverlies. Dus wordt er nog tijd verspild met een adviescommissie, een rapport en een discussie erover Het derde vernieuwingsdebacle betreft de bovenbouw havo/vwo. Er moesten meer vakken komen, er moest anders gewerkt worden en het moest allemaal veel zwaarder. Allemaal in één Big Bang. Het zal u niet verbazen dat daar ongelukken van kwamen En nu wordt er van alles teruggedraaid en u begrijpt, in onze cultuur waarin Vernieuwing het doel is waar we allen naar dienen te streven, is niets zo verwerpelijk als dat. Jij wilt dus weer terug naar de ambachtsschool, wordt me vaak verweten als ik bepleit wat inmiddels godzijdank ook de SP propageert. Er wordt dan meesmuilend opgemerkt dat we geen puntlassers nodig hebben, maar hoger ontwikkeld personeel. Die kritiek getuigt van een ernstig gebrek aan kennis van de huidige onderwijsrealiteit. Een kwart tot de helft van de Nederlandse jeugd wordt niet opgeleid voor hogere, noch voor middelbare beroepen, maar dropt out en betreedt de arbeidsmarkt met niet meer dan een paar jaar algemeen vormend onderwijs. Dat betreden eindigt dan ook vaak bij de sociale dienst De huidige minister van Onderwijs zal een hele kabinetsperiode lang haar handen vol hebben aan het terugdraaien van vernieuwingen. Heel zorgvuldig moet daarbij worden bekeken in hoeverre bepaalde zaken gehandhaafd kunnen blijven. De Basisvorming moet zonder meer richting prullenmand, de mavo moet in ere hersteld, de profielen kunnen gehandhaafd blijven maar moeten aangepast en wat het studiehuis betreft: maak scholen duidelijk dat ze dat zelf mogen bepalen

En verder dient het beleidsmakers en politici te worden verboden nog langer het woord vernieuwing in de mond te nemen. Dat wordt vervangen door verbetering. Daarmee wordt het ontdaan van zijn vanzelfsprekende wenselijkheid en moet bij ieder voorstel aannemelijk worden gemaakt dat de voorgestelde verandering inderdaad verbetering inhoudt

NRC 22-11-2003