We hebben 211 gasten online

2005 Hester Macrander: Geef het studiehuis meer kans

Gepost in Onderwijs

Het studiehuis is nog steeds een goed idee, omdat daarin rekening wordt gehouden met de leerlingen, meent Hester Macrander in Volkskrant 1 december 2005

Het studiehuis is nog steeds een goed idee, omdat daarin meer rekening wordt gehouden met de leerlingen, meent Hester Macrander.

De negatieve evaluatie van het studiehuis, waaruit blijkt dat de inhoud van de vakken lijdt onder de overdaad, doet de conservatieve onderwijskrachten in Nederland juichen. 'Aha', roepen ze luid, 'terug naar de ouderwetse overdracht van kennis door degelijk universiItair geschoolde vakdocenten, en vooral weg. met het begrip: 'leuk'.

In één klap worden alle onderwijsvernieuwingen van tafel geveegd en progressief Nederland laat het gebeuren; laat in ieder geval (weer)te weinig van zich horen.

Onlangs was er een reünie van mijn oude middelbare school. Ik liep met oude klasgenoten door het gebouw en allen, ook degenen van wie ik dacht dat het destijds brave studiebollen. waren, verzuchtten: 'Wat heb ik mij hier verveeld!' Het klassikale vijftigminutenonderwijs waarin de overdracht van ke'rmis centraal stond, was vervreemdend, oersaai en daardoor ineffectief. Dat soort kennis beklijft niet. Het enige wat ik op mijn middelbare school (atheneum) in essentie geleerd heb, is gehoorzamen. Anders zou je je diploma niet halen. Het heeft mij veel tijd gekost dit verstikkende gedrag af te leren en op een zinvollere, productievere en creatievere manier in het leven te staan. Staartdelingen maken kon ik wel, maar dat had ik op de basisschool al geleerd. Vorig jaar heb ik getracht als docent Nederlands het onderwijs van de andere kant te betreden, maar de schok dat er nog maar weinig veranderd is aan het vijftigminutensysteem van dertig jaar geleden, heeft mij snel de hielen doen lichten.

Het studiehuis was en is wel degelijk een goed idee, omdat' daarin meer vanuit de leerbehoefte van leerlingen wordt gedacht. Door de angst dat er dan dus te weinig zou worden geleerd, is het programma volgepropt, worden leerlingen overbelast, waardoor die kennis niet beklijft en ook het studiehuis ineffectief blijkt.

Het studiehuis moet niet worden teruggedraaid, maar moet zich ontwikkelen. In de doelstellingen op de site van ministerie van Onderwijs kom je het begrip 'plezier hebben in leren' helaas niet tegen; ook niet in de nieuwe voornemens van mevrouw Van der Hoeven. Ieder zichzelf respecterend bedrijf heeft de klant- en medewerkerstevredenheid hoog in het vaandel staan, behalve het onderwijs. Stel dat we dat wel zouden doen, dat plezier in leren een doelstelling wordt van het ministerie, dan zou het onderwijs er anders uitzien.

Overal zijn mensen bezig met andere vormen van onderwijs. Zij stellen zich vragen als: hoe leert een mens? Wat moet het doel van onderwijs zijn? Gaat het alleen om kennisoverdracht of gaat het ook om mens-zijn, democratisch besef, het vermogen gelukkig te zijn misschien wel. Hoe kunnen we meer vanuit de kinderen en de jongeren denken, zodat onderwijs effectiever is? Hoe kunnen we de talenten van docenten meer benutten? Hoe kunnen we onderwijs voor alle betrokkenen zinvoller en betekenis voller maken?

Gaat het om een samenleving waarin de sterkste overwint: dus de techneut met de hoogste bètaopleiding, die na de iPod weer een nieuw snufje kan bedenken waar de hele wereld voor in de buidel zal willen tasten; of gaat het om een ander soort kennis en een ander soort samenleving waarin het begrip duurzaamheid eindelijk eens zal overwinnen? In een rechtvaardige, duurzame, werkelijk democratische wereld is onderwijs iets heel anders dan kennisoverdracht álleen. Dal is veel te beperkt! Ik hoop dus dat mevrouw Van der Hoeven en haar ambtenaren hun oor te luisteren blijven leggen bij de vernieuwers.

 

Hester Macrander is entertainer, columnist, theatermaker, theaterdocent en docent Nederlands.